Ocena jakości wody (przydatność do spożycia)



Pobieranie 53.94 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar53.94 Kb.

PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA MSWiA

opracowała: mgr Beata Nowacka - Juska

OCENA JAKOŚCI WODY

(przydatność do spożycia)

1. Wstęp


2. Czystość wód w Polsce

3. Występowanie wód w przyrodzie

3.1 wody opadowe

3.2 wody powierzchniowe

3.3 wody podziemne

3.3.1 wody podziemne podskórne

3.3.2 wody podziemne płytkie

3.3.3 wody podziemne głębinowe

4. Systemy zaopatrywania ludności w wodę


    1. system indywidualny

    2. system centralny (wodociągi)

      1. zasilany wodą głębinową

      2. zasilany wodą powierzchniową

5. Uzdatnianie wody do picia

    1. oczyszczanie

    2. usuwanie substancji zbędnych przez napowietrzanie

    3. wzbogacanie w substancje pożądane

    4. dezynfekcja

6. Wymagania sanitarne, jakim powinna odpowiadać woda do picia

7. Kontrola sanitarna zaopatrzenia ludności w wodę

7.1 cechy fizyczne wody

7.2 właściwości chemiczne wody

7.3 właściwości biologiczne wody


  1. Wstęp

Zdrowie człowieka uwarunkowane jest dobrym samopoczuciem fizycznym, psychicznym i społecznym. Dobre samopoczucie fizyczne zależy m.in. od prawidłowego funkcjonowania narządów wewnętrznych, narządów zmysłów, narządów ruchu, skóry. Wszystkie funkcje organizmu, koordynowane przez układ nerwowy, zapewniają dynamiczną równowagę ze środowiskiem w którym żyjemy. Równowaga ta opiera się na ciągłej przemianie energii i materii, a jej podstawą jest regularne dostarczanie z zewnątrz do organizmu substancji, wśród których najważniejsza - poza tlenem z powietrza - jest woda.

Woda jest w przyrodzie związkiem wyjątkowym. Cząsteczka wody zbudowana jest z dwóch atomów wodoru i jednego atomu tlenu. Asymetria cząstek wody decyduje o tym, że są one elektrycznie spolaryzowane, co powoduje że woda jest doskonałym rozpuszczalnikiem dla elektrolitów. W jej środowisku odbywają się reakcje biochemiczne. By woda mogła spełniać swoje zadania w organizmie człowieka musi być odpowiedniej jakości.

Zasoby wodne Ziemi ocenia się na około 1,5mld km³. Układ zasobów wodnych świata jest niekorzystny dla człowieka: 96% tych zasobów to wody zasolone i związane w lodowcach, niewiele jest wód nadających się do spożycia, nawadniania obszarów suchych, wykorzystania w przemyśle.

W ciągu roku na Ziemię spada około 500tys. km³ wody, z czego ¾ do mórz i oceanów, a tylko ¼ na lądy.

Na obszar Polski spada rocznie ok. 185 km³ wody. Pod względem wielkości zasobów wodnych Polska zajmuje jedno z ostatnich miejsc w Europie. Tylko racjonalne zagospodarowanie tych zasobów może uchronić gospodarkę narodową od drastycznych ograniczeń.
2. Czystość wód w Polsce

Stan czystości naszych wód jest zły, głównie z powodu małych nakładów inwestycyjnych na ich ochronę. Utrzymuje się duże zużycie czystych wód podziemnych przez dziedziny przemysłu nie potrzebujące aż tak czystej wody.

Na podstawie oceny wybranych właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych wody w Polsce zaszeregowano do 3 klas czystości .

I klasa


wody nadające się do hodowli ryb łososiowatych (łosoś, pstrąg, sielawa), mogą być wykorzystywane do ujęć wodociągowych wody do picia i do wykorzystywania w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym,

II klasa

wody nadające się do hodowli pozostałych gatunków ryb, mogą być wykorzystywane do pojenia zwierząt i do celów rekreacyjno - sportowych


III klasa

wody do wykorzystania tylko w przemyśle (poza spożywczym i farmaceutycznym) oraz do nawadniania pól.


W trzech wymienionych klasach czystości wód powierzchniowych mieści się mniej niż połowa wód rzek polskich. Około 70% długości naszych rzek to wody pozaklasowe, określane jako kanały ściekowe. By woda z nich nadawała się do picia powinna być poddana renowacji (uzyskiwanie wody pitnej ze ścieków przez otrzymywanie czystej chemicznie H2O i wzbogacanie jej w pożądane sole mineralne). Wskutek gospodarczej działalności człowieka w wodach powierzchniowych i gruntowych stwierdza się obecność ponad 2000 związków chemicznych - związków w różny sposób oddziałujących (często niekorzystnie) na organizm ludzki.




  1. Występowanie wód w przyrodzie.

Wody w przyrodzie występują jako:

    1. opadowe

    2. powierzchniowe

3.3 podziemne

    1. Wody opadowe (atmosferyczne) spadają na ziemię pod postacią deszczu, śniegu, mżawki, gradu itp. Ich skład zależy przede wszystkim od czystości atmosfery. Wody opadowe zawierają zawsze znaczne ilości rozpuszczonych gazów, głównie azotu, tlenu i dwutlenku węgla. W regionach silnie uprzemysłowionych zawierają także domieszki charakterystyczne dla zanieczyszczeń powietrza danej miejscowości (np. pył, dwutlenek siarki, metale ciężkie). Wody opadowe, zazwyczaj ubogie w związki mineralne, są niesmaczne i mdłe. Bakterie oraz inne drobnoustroje w wodach opadowych należą na ogół do nieszkodliwych dla człowieka saprofitów. Wody opadowe w stanie naturalnym nie nadają się do picia.

    2. Wody powierzchniowe to wody strumieni, rzek, stawów, jezior - ich skład zależy od charakteru geologicznego terenu oraz stanu sanitarnego zlewni (ścieki). Wody powierzchniowe są niezdatne do picia w stanie naturalnym.

    3. Wody podziemne powstają, w najprostszym przypadku, na skutek wsiąkania części wód opadowych i powierzchniowych do ziemi. Gdy woda wędrująca w głąb ziemi napotyka warstwy nieprzepuszczalne (iły, gliny), wówczas zbiera się, stopniowo wypełnia wolne przestrzenie między cząstkami ziemi i nasyca grunt tworząc pokład zwany warstwą wodonośną. Wody wsiąkające do ziemi ulegają samooczyszczeniu, którego stopień jest zależny od struktury gruntu oraz od głębokości wsiąkania.

Wody podziemne dzielimy na: podskórne, płytkie i głębinowe.

      1. Wody podskórne występują nad pierwszą warstwą nieprzepuszczalną. Zazwyczaj są one niedostatecznie oczyszczone, zawierają zanieczyszczenia chemiczne i biologiczne. Nie nadają się do picia.

      2. Wody płytkie leżą na drugiej warstwie nieprzepuszczalnej, a więc przez jedną się przesączyły. W naszych warunkach są wykorzystywane do indywidualnego zaopatrzenia w wodę do picia w studniach gospodarczych.

      3. Wody głębinowe leżą na trzeciej warstwie nieprzepuszczalnej lub głębiej. Są przynajmniej dwukrotnie przefiltrowane. Charakteryzują się stałą temperaturą, stałym jakościowo składem chemicznym (zależnym od składu chemicznego gruntu) i czystością mikrobiologiczną (tzn. liczba drobnoustrojów jest w znacznym stopniu zredukowana). Nadają się one do ujęć wodociągowych wody do picia.

Wody podziemne są coraz częściej zanieczyszczone chemicznie. Rozmiary zanieczyszczeń na ogół nie są znane, ale stanowią realne zagrożenie, ponieważ w gruncie nie ma intensywnego zjawiska samooczyszczania wód.
4. Systemy zaopatrywania ludności w wodę

Rozróżniamy dwa zasadnicze systemy zaopatrywania ludności w wodę do picia i na potrzeby gospodarstwa domowego:

4.1 - indywidualny (studnie gospodarcze),

4.2 - centralny (wodociągi ).


4.1 System indywidualny

Studnia, prawidłowa pod względem sanitarnym powinna:



  • korzystać z wód podziemnych płytkich,

  • być oddalona o przynajmniej 15 metrów od zabudowań inwentarskich i ustępów,

  • być usytuowana na terenie wzniesionym,

  • mieć teren utwardzony w promieniu 3 metrów,

  • być wyposażona w pompę lub inne stałe urządzenie do czerpania wody,

  • zabezpieczać wodę przed zanieczyszczeniem z zewnątrz,

  • przed uruchomieniem mieć przeprowadzoną pełną analizę sanitarną wody,

  • raz w roku podlegać kontroli sanitarnej wody (badanie podstawowe),

  • być dezynfekowana (najpraktyczniej roztworem wapna chlorowanego).

Jeżeli studnia była zalana wodą powodziową, należy ją (po ustąpieniu powodzi) zdezynfekować i uznać jako nowe ujęcie wody do picia (wykonać rozszerzone badanie sanitarne).



4.2 System centralny

Dostarczanie ciągłe wody do osiedli i mieszkań za pomocą wodociągów było dążeniem ludzi niemal od początków cywilizacji. Pierwszy znany historycznie wodociąg w Polsce, założyli w Poznaniu dominikanie w końcu XIII w. Dalszy rozwój wodociągów w naszym kraju przypada na wiek XV. Posiadanie wodociągu w osiedlu było wówczas specjalnie nadanym przywilejem.


W zależności od rodzaju ujmowanej wody wodociągi dzielimy na zasilane:

4.2.1 wodą głębinową,

4.2.2 wodą powierzchniową
Ujęcie wody do celów wodociągowych znajduje się na obszarze ochronnym wodociągów.

Obszar ten składa się z 3 stref



  • pierwsza strefa - obejmuje miejsce ujęcia wody oraz urządzenia do jej oczyszczania oraz magazynowania. W strefie tej nie wolno mieszkać.

  • drugą strefą objęty jest zbiornik naturalny oraz teren przyległy. Na terenie tej strefy nie wolno lokalizować zakładów przemysłowych i wpuszczać ścieków bytowo - gospodarczych,

  • trzecią strefę obszaru ochronnego stanowi zlewnia zasilająca zbiornik naturalny, z którego pobierana jest woda. W strefie tej obowiązują ogólne przepisy sanitarno - porządkowe.

Odprowadzając ścieki do wód powierzchniowych, należy pamiętać, ze w dalszym biegu rzeki wody jej mogą być wykorzystane do ujęć wodociągowych. Spośród 91 pierwiastków naturalnych w wodach czystych stwierdzono ich ponad 50, najczęściej w postaci jonowej.

Gorsza jakość ujmowanej wody, zarówno ze źródeł powierzchniowych, jak i podziemnych, wymaga stosowania coraz bardziej skomplikowanych rozwiązań technologicznych w zakresie jej uzdatniania.

5. Uzdatnianie wody do picia

W procesie uzdatniania wody wyróżniamy następujące etapy:

5.1 Oczyszczanie

5.2 Usuwanie substancji zbędnych poprzez napowietrzanie

5.3 Wzbogacanie w substancje pożądane

5.4 Dezynfekcja


5.1 Oczyszczanie

Do oczyszczania wody stosuje się najrozmaitsze metody, zależnie od jakości ujętej wody oraz potrzebnej jej ilości. Podstawowym procesem mającym na celu poprawę cech fizycznych wody jest sedymentacja zanieczyszczeń w odstojnikach. Odstojniki są to baseny, przez które woda przepływa bardzo powoli. Powoduje to, że siła ciężkości, jaka działa na cząsteczkę zanieczyszczającą, jest większa od działającej na nią siły nurtu płynącej wody, co umożliwia osadzanie się zanieczyszczeń na dnie zbiornika.

Aby usunąć z wody substancje będące w stanie rozdrobnienia koloidalnego, dodaje się do osadników koagulanty.

Koagulanty są to substancje powodujące destabilizację koloidów w wodzie, w wyniku czego cząstki ulegają agregacji w większe skupienia, co przyspiesza sedymentację. Do koagulacji używa się związków chemicznych posiadających właściwości wytwarzania w wodzie cząstek koloidalnych o ładunku elektrycznym przeciwnym do ładunku cząstek, które chcemy z wody usunąć. Cząstki obecne w wodzie i wytworzone sztucznie wzajemnie się przyciągają i zlepiają. Powstałe „kłaczki” żelu mają właściwości sorpcyjne, dzięki czemu „wychwytują” z wody również cząstki elektrycznie obojętne. Cząstki większości koloidów zanieczyszczających wody naturalne mają ładunek elektryczny ujemny. W celu ich zobojętnienia stosuje się koagulanty wytwarzające cząstki koloidalne o znaku dodatnim. Do takich substancji należą przede wszystkim siarczan glinowy oraz siarczany żelazawy i żelazowy. Proces koagulacji przebiega w trzech fazach:



  • mieszanie koagulantu z wodą,

  • właściwy proces „kłaczkowania”,

  • usuwanie powstałych „ kłaczków” w osadniku.

Kolejnymi etapami oczyszczania wody są:

  • napowietrzanie (przepuszczanie powietrza od dna zbiornika z wodą ),

  • filtrowanie na filtrach pospiesznych.

Wielkość ziaren materiału filtracyjnego rzutuje na wielkość por pomiędzy nimi, czyli na możliwość zatrzymywania zanieczyszczeń o określonych wielkościach. W filtrach pospiesznych, służących tylko do oczyszczania, materiałem filtrującym jest żwir i piasek gruboziarnisty.
5. 2. Usuwanie substancji zbędnych poprzez napowietrznie,

praktycznie pozwala na usunięcie z wody tylko nadmiaru żelaza i manganu.


5.3. Wzbogacanie w substancje pożądane – praktykowane było wzbogacanie wody w jod i fluor, obecnie nie ma zastosowania.
5.4 Dezynfekcja

Dezynfekcja wody ma na celu unieszkodliwianie drobnoustrojów w niej zawartych, mogących powodować choroby zakaźne. Można to osiągnąć na drodze chemicznej i fizycznej.



5.4.1. Metody fizyczne dezynfekowania wody w stacjach jej uzdatniania to działanie:

  • promieniowaniem UV,

  • ultradźwiękami,

  • promieniowaniem jonizującym,

  • filtrowanie na filtrach glinowo- iłowych.

5.4.2. Metody chemiczne dezynfekcji wody do picia to ozonowanie i chlorowanie.
Ozonowanie wody polega na mieszaniu jej z powietrzem zawierającym około 5g O3 w 1m³ powietrza. Jest to proces kosztowny ze względu na duże zużycie energii elektrycznej do wytworzenia ozonu. Ozon wykazuje silne właściwości bakteriobójcze, działając również na postacie zarodnikowe drobnoustrojów.

Chlorowanie jest najczęściej stosowaną metodą dezynfekcji wody w Polsce. Chlor niszczy drobnoustroje przez wnikanie do ich wnętrza i niszczenie enzymów komórkowych. Chlor dodany do wody ulega reakcjom chemicznym z samą wodą oraz z substancjami w niej zawartymi. Powstaje wiele związków chemicznych, a wśród nich działające bakteriobójczo: wolny chlor użyteczny oraz związany chlor użyteczny. Na podstawie ilości wolnego i związanego chloru użytecznego, oznaczonych w wodzie, w 10 minut po chlorowaniu, oblicza się normalną dawkę chloru (ilość chloru, jaką należy dodać do 1 dm³ wody, aby - po zużyciu pewnej ilości w reakcjach chemicznych - pozostało w wodzie w 10 minut po dezynfekcji 0,1 mg chloru użytecznego w 1 dm³ wody). Proces chlorowania wody, stosowany od dziesięcioleci w technologii uzdatniania wody do picia, powszechnie uznawano za całkowicie bezpieczny i przynoszący wyłącznie korzyści. Pogląd ten uległ zasadniczej zmianie z chwilą poznania reakcji haloformowej dającej organiczne chlorowcopochodne. Obecne w wodach pitnych chlorowcopochodne organiczne powstają głównie w procesach chlorowania wód zawierających związki humusowe (próchnicowe). Najlepiej poznanymi z nich związkami są trójhalogenometany (THM). W Polsce stwierdza się znaczne zanieczyszczenia wód do picia związkami THM, a w wielu miastach stężenie tych związków przekracza wartości dopuszczalne zalecane przez WHO (0,030 mg/ dm³ ). Związki THM są kancerogenne.
6. Wymagania sanitarne, jakim powinna odpowiadać woda do picia:

Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U.07.61.417 z późn. zm.), natomiast Minister Środowiska w dniu 27 listopada 2002r. wydał rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz.U.02.204.1728).



7. Kontrola sanitarna w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę ma na celu:

  • zapobieganie epidemiom wodnym (chorobom zakaźnym przenoszonym przez wodę),

  • zapobieganie zatruciom i innym ujemnym skutkom, które mogą wystąpić w następstwie zanieczyszczenia wody substancjami chemicznymi.

Podstawą oceny sanitarnej warunków zaopatrywania ludności w wodę jest stan sanitarno - techniczny urządzeń do zaopatrywania w wodę (stwierdzony na podstawie kontroli terenowej), jak też wyniki badań właściwości fizycznych, chemicznych i mikrobiologicznych wody. Kontrola urządzeń do zaopatrywania ludności w wodę ma na celu sprawdzenie stanu zabezpieczenia wody przed możliwością jej zanieczyszczenia w miejscu ujmowania, uzdatniania, gromadzenia oraz w systemach rozprowadzania.


Ocena sanitarna zaopatrzenia ludności w wodę obejmuje:

  • sanitarno – topograficzne warunki ujęcia wody;

  • urządzenie i zagospodarowanie stref ochronnych;

  • otoczenie pod kątem obecności źródeł zanieczyszczeń wody i gleby zagrażających jakości wody w miejscu ujęcia;

  • elementy urządzeń wodociągowych w kolejności zgodnej z kierunkiem –przepływu wody, kontrolując stan sanitarno – techniczny zapewniający należytą ich funkcjonalność i zabezpieczenie przed możliwością zanieczyszczenia wody;

  • sposób kontroli i dozowania środka dezynfekcyjnego;

  • zabezpieczenie przed dostawaniem się do wód opadowych i zwierząt do zbiorników czystej wody;

  • zabezpieczenie przed dostępem do zbiorników osób postronnych lub zwierząt.

Ocena sanitarna wody do picia polega na:



  • ocenie wybranych właściwości wody: organoleptycznych, fizycznych, chemicznych i mikrobiologicznych;

  • porównaniu otrzymanych wyników z obowiązującymi normami;

  • właściwej interpretacji w/w wyników (opierając się na wiedzy medycznej głównie toksykologicznej oraz zakresu fizjologii człowieka);

  • wydaniu orzeczenia o przydatności wody do picia.


7.1 Cechy organoleptyczne i fizykochemiczne wody

7.1.1. Temperatura optymalna temperatura wody do picia powinna mieścić się w przedziale 7-11°C. W tym przedziale temperatur, w odpowiednich dla człowieka ilościach, rozpuszczają się gazy stanowiące o smakowych i orzeźwiających właściwościach wody (głównie CO2). Temperatura wody w studni powinna być stała; „skoki” temperatury świadczą o możliwych zanieczyszczeniach dopływających z innych źródeł.

7.1.2. Barwa

Wyróżniamy dwa rodzaje barw wody:



  • pozorną (spowodowaną zawiesiną, znikającą po sączeniu);

  • rzeczywistą (spowodowaną roztworem, nie znikającą po sączeniu).

Woda do picia powinna być bezbarwna. Wyjątkowo dopuszcza się kolor żółty (odpowiednio według skali), gdy woda jest dezynfekowana chlorem.
7.1.3. Zapach - winien być akceptowalny przez konsumentów i bez nieprawidłowych zmian. Zależnie od tego, czym jest spowodowany, zapach może być: roślinny (roślin żyjących w wodzie), specyficzny (chemikalia pochodzące głównie z przemysłu), gnilny (spowodowany obecnością substancji organicznych w stanie rozkładu). Zapach gnilny dyskwalifikuje wodę do picia.

7.1.4. Mętność - to cecha optyczna zależna od występowania w wodzie drobnych zawiesin rozpraszających światło. Woda do picia nie powinna zawierać substancji powodujących jej zmętnienie.


7.1.5. Smak – musi być akceptowalny przez konsumentów i bez nieprawidłowych zmian.
7.2 Właściwości chemiczne wody
7.2.1. Odczyn wody

Odczyn obojętny jest trudny do uzyskania ze względu na obecność soli. Z powodów fizjologicznych ograniczamy pH do przedziału 6,5 – 9,5.


7.2.2. Substancje chemiczne

Oznacza się zawartość żelaza w dopuszczalnej wartości 0,200mg/l, manganu do wartości 0,050mg/l oraz m.in.: siarczanów, glinu, sodu, ołowiu, pestycydów,


7.2.4. Chemiczne wskaźniki zanieczyszczenia wody

Są to substancje (Cl¯ , NO2¯, NO3¯, NH4+, utlenialność), których stężenie w wodzie przekraczające dopuszczalne normy świadczy o zanieczyszczeniu wody fekaliami, a więc zagrożeniu drobnoustrojami pochodzenia jelitowego.



7.3. Właściwości biologiczne wody

Drobnoustroje występujące w wodzie dzielimy na trzy grupy:



  • właściwe bakterie wodne - na ogół nieszkodliwe dla człowieka,

  • bakterie glebowe - spłukiwane do wody wraz z opadami, nieszkodliwe dla człowieka,

  • drobnoustroje ściekowe, w tym chorobotwórcze dla człowieka.

Chorobotwórcze bakterie jelitowe przenoszone przez wodę to bakterie z rodzajów: Salmonella, Shigella, Escherichia coli, Vibrio cholerae, Yersinia enterocolica, Campylobakter fetus (jejuni).

Spośród wirusów znajdowanych w wodzie zachorowania najczęściej powodowane są przez: hepatitis A, enterowirusy (Polio, Coxsackie, ECHO), wirusy Norwalk, wirusy Rota.

Jaja pasożytów wewnętrznych przenoszonych przez wodę to m.in.: glista ludzka, włosogłówka.

Do celów sanitarno - epidemiologicznych stosuje się metody wskazujące pośrednio na obecność drobnoustrojów chorobotwórczych w wodzie, wykrywając tzw. drobnoustroje wskaźnikowe, stanowiące normalną i stałą florę jelitową ludzi i zwierząt. Gatunkiem dominującym jest tu Escherichia coli typu kałowego, świadcząca o świeżym zanieczyszczeniu, w odróżnieniu od pozostałych rodzajów tej grupy (Citrobacter, Enterobacter) wskazujących na zanieczyszczenie bardziej odległe w czasie.
Wymagania mikrobiologiczne jakim powinna odpowiadać woda do picia to:


  • Escherichia coli z najwyższą dopuszczalną wartością 0jtk w 100ml próby wody,

  • entrokoki z najwyższą wartością 0jtk w 100ml próby wody,

  • bakterie grupy coli z normą 0jtk w 100ml objętości próbki wody,

  • ogólna liczba mikroorganizmów w 36+/- 2°C po 48 godz. – do 50jtk w 1ml próbki wody,

  • ogólną liczbę mikroorganizmów w 22+/- 2°C po 72 godz. – do 100jtk/1ml próbki wody,

  • Clostridium perfringens (łącznie ze sporami) – 0jtk/100ml wody.

Obowiązujące w Polsce normy dotyczące wody pitnej nie rozwiązują problemu zabezpieczenia ludności przed spożywaniem wody o obniżonej jakości. Zakłada się bowiem, że przekroczenie podanych norm nie ma prawa wystąpić, czego niestety nie potwierdza praktyka.

Kojarzenie źródeł wody z najwyższą jakością wody zawsze jest słuszne; nie każda woda źródlana nadaje się do picia. Z chwilą, gdy dopuści się, by woda wypływająca ze źródeł stykała się z powierzchnią ziemi, staje się ona wodą powierzchniową i nie nadaje się do picia, nawet w przypadku źródła artezyjskiego.
Należy pamiętać że substancje występujące w wodzie nie są obojętne dla zdrowia:


  • nadmiar żelaza i manganu w wodzie może sprzyjać próchnicy zębów i schorzeniom układu krążenia,

  • za duża ilość glinu może powodować zanik pigmentu w skórze i przyśpieszyć rozwój choroby Alzheimera,

  • duża ilość chloru drażni błony śluzowe, powoduje bóle głowy, a jego długotrwałe działanie uszkadza nerki i wątrobę,

  • podwyższone stężenia azotanów, obecność detergentów i fenoli mogą powodować podrażnienia skóry, górnych dróg oddechowych oraz przewlekłe zatrucia,

  • zanieczyszczenia bakteriologiczne mogą skutkować infekcjami i chorobami układu pokarmowego.

Jeżeli niepokój wzbudza smak wody, jest ona mętna, ma nieprzyjemny zapach, po myciu pozostawia podrażnioną skórę lub na wannie czy umywalce pozostają rdzawe ślady należy wykonać badania kontrolne wody.




literatura:

  1. Podstawy higieny, red. dr med. Jerzy T. Marcinkowski,

Wydawnictwo „Volumed” Wrocław 1997.






©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna