Oleg leszczak lingwosemiotyczna teoria doświadczenia тom pierwszy Funkcjonalno-pragmatyczna metodologia



Pobieranie 1.12 Mb.
Strona14/16
Data06.05.2016
Rozmiar1.12 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16

socjalizacja emocjonalna

(obrazowa)

refleksja


syntetyczna


POTOCZNOŚĆ


(egzystencja)

ZDOBYWANIE WAŁKA
ŚRODKÓW O WŁADZĘ

DO ŻYCIA




PRACA CZAS


(przyroda) MAGIA WOLNY

(społeczeństwo)



POSZUKIWANIE PRZEŻYCIE

PRAWDY PIĘKNA

FILOZOFIA

(osiągnięcie sensu, usensownienie życia)













Schemat 1 Schemat 2

Rys. 2.Typologiczne schematy filogenetycznego rozgałęzienia doświadczenia

193


każdego z nich: życie potoczne, ekonomiczne, społeczno-etyczne, naukę, sztukę oraz filozofię, z których wszystkie mają dwa wymiary zgodnie ze sposobem ich realizacji – intymny i publiczny. Każda z tych dziedzin ma swoje charakterystyczne osobliwości typologiczne, zarówno konceptualne, jak i semiotyczne. Niemniej jednak wszystkie one są z sobą powiązane w taki sposób, że między każdą parą tworzą się strefy przejściowe.

Na tym właściwie można zakończyć ogólnometodologiczny wstęp do funkcjonalno-pragmatycznej teorii doświadczenia i działalności opartej na lingwosemiotycznej hipotezie izomorfizmu doświadczenia językowego i pozajęzykowego. Następny etap rozprawy musi polegać na szczegółowej analizie każdego z typów doświadczenia, zwłaszcza jego form lingwosemiotycznych. Jednakże jest to już zadanie które podejmę w drugim tomie rozprawy.

194

Bibliografia
A. Literatura polskojęzyczna

Bachtin M., Estetyka twórczości słownej, Warszawa 1986.

Baudouin de Courtenay J. N., Dzieła wybrane, t. 1-6, Warszawa 1974.

Baudrillard J., Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, Warszawa 2006.

Boniecka B., Streszczenia ważniejszych prac, http://boniecka.republika.pl/streszczenia.htm [22.05.2008].

Chudzik A., Mowne zachowania magiczne w ujęciu pragmatyczno-kognitywnym, Warszawa 2002.



Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław–Warszawa–Kraków 1999.

Frankl V. E., Homo patiens, Warszawa 1984.

Głowiński M., Okopień-Sławińska, A., Sławiński, J., Zarys teorii literatury, Warszawa 1986.

Huizinga J., Homo ludens. Warszawa 1998.

James В., Pragmatyzm. Nowe imię paru starych stylów myślenia, Warszawa, 1998.

James W., Prawo do wiary, Kraków 1996.

James W., Psychologia. Kurs skrócony, Warszawa 2002.

Językoznawstwo Bronisława Malinowskiego, Kraków 2000, t.2.

Kant I., Krytyka czystego rozumu, Kęty 2001.

Kant I., Pisma przedkrytyczne, Toruń 1999.

Kant I., Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Warszawa 1993.

Kmita J., O kulturze symbolicznej, Warszawa 1982.

Kołodziejczyk P., Implikacje behawioryzmu w badaniach nad sztuczną inteligencją, http://www.kognitywistyka.net/artykuly/pk_implikacje_behawioryzmu_dla_SI.pdf [21.01.2007].

Kossecki J.,  Metacybernetyka, Kielce-Warszawa 2005.

Kossecki J.,  Metajęzyk nauki w świetle cybernetyki, „Studia Methodologica”, 2004, nr 14, s.10-19.

Kurzacz K., Kafka w objęciu strachu, http://www.kafka.pl/prace/strach.htm [21.01.2007].

Langer S. K., Nowy sens filozofii. Rozważania o symbolach myśli, obrzędu i sztuki, Warszawa 1976.

Leszczak O., Pragmatyzm funkcjonalny w zarysie: metodologia – ontologia – epistemologia, Tarnopol-Kielce 2002.

Leszczak O., Szkic typologiczny metodologii nauk humanistycznych, w: Tradycyjne i współczesne systemy wartości, pod red. A. Kiercińskiego, Warszawa-Kielce 2001, s.617-636.

Malinowski B., Szkice z teorii kultury, Warszawa 1958.

Nietsche F., Aforyzmy, Warszawa 1973.

Pluciński P., Kolonizacja Świata Życia a Nowe Ruchy Społeczne. „Postmaterializm” po polsku, http://www.zjazdpts.amu.edu.pl/html/Plucinski%20kolonizacja%20swiata.doc [4.10.2006].

195


Praska Szkoła strukturalna w latach 1926-1948, Warszawa 1966.

Rudniański J., Efektywność myślenia, Warszawa 1969.

Rzeszutko M., Rozprawa sądowa w świetle lingwistyki tekstu, http://bazy.opi.org.pl/raporty/opisy/synaba/103000/sn103145.htm [21.01.2007].

Saussure F. de, Szkice z językoznawstwa ogólnego, Warszawa 2004.

Szczepaniak-Kozak, A., Konstruowanie programów nauczania według europejskiego systemu opisu kształcenia językowego, http://konferencja.21.edu.pl/publikacje/1/290.pdf [21.01.2007].

Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003.

Wierciński A., Geneza i ewolucja mowy artykułowanej, „Phaenomena”, 1996. t. II, s. 26-37.

Wierciński A., Magia i religia. Szkice z antropologii religii, Kraków 1997.

Wygotski L. S.,  Wybrane prace psychologiczne, Warszawa 1971.


B. Literatura rosyjskojęzyczna

Аршинов В. И., Событие и смысл в синергетическом измерении, http://www.synergetic.ru/philosophy/index.php?article=ar_sob) [18.03.2004].

Батыгин Г. С., Лекции по методологии социологических исследований, Moskwa 1995.

Бахтин М. М., Автор и герой. К философским основам гуманитарных наук, Sankt-Petersburg 2000.

Бахтин М. М., Проблемы поэтики Достоевского, Moskwa 1979.

Березин В. М., Теория массовых коммуникаций, http://humanities.edu.ru/db/msg/2362 [21.01.2007].

Бодуэн де Куртенэ И. А.,  Избранные труды по общему языкознанию, Moskwa 1963, t. 1-2.

Бычков В. В., Бычков О. В., Эстетика, w: Новая философская энциклопедия, Moskwa 2001, t.4, s. 456-466.

Выготский Л. С., Собрание сочинений в шести томах, Moskwa 1982-84.

Головко В., Фiлософська антропологiя, Kijów 1997.

Давыдов В. В., Деятельность, http://psi.webzone.ru/st/326500.htm [21.01.2007].

Давыдов В. В., Новый подход к пониманию структуры и содержания деятельности, http://maro.newmail.ru/licnie_str /vvdavidov/pamiati/doklad_vd_2.htm [21.01.2007].

Демьянков В. З., Функционализм в зарубежной лингвистике конца 20 века, http://www.infolex.ru/Funcfull.html [21.01.2007].

Джеймс У., Воля к вере, Moskwa 1997.

Долгопольский С., Извлечение языка. Язык и аллегория у Беньямина и де Мана, „Логос”, 2001, nr 3 (29), http://www.ruthenia.ru/logos/number/2001_3/11_3_2001.html [21.01.2007].

Дубровский Д. И., Проблема идеального, Moskwa 1983.

Иванов Е. М., Я и Абсолют. О перспективах решения психофизической проблемы, http://ivanem.chat.ru/absolut1.htm [21.01.2007].

Кант И., Антропология с прагматической точки зрения, w: Метафизические начала естествознания, Moskwa1999.

Ковалевский В. О., Философские основы информационного общества, http://kovalevsky.webs.com.ua/phil/philosophy.htm [21.01.2007].

Кормина Ж. В., соотношении мифа и ритуала в свете народной веры, w: Смыслы мифа: мифология в истории и культуре. Sankt-Petersburg 2001.

Красиков В. И., Порядок и хаос как фундаментальные концепты вариантов онтологического конструирования, w: Материалы научного семинара «Самоорганизация устойчивых целостностей в природе и обществе», http://lpur.tsu.ru/Public/art98/index.html#cont1 [21.01.2007].

196


Красиков В. И., Разочарование, „Credo”, 1999, nr 14, http://credo.osu.ru/014/004.shtml [21.01.2007].

Красненкова И. П., Проблема человека в прагматизме У. Джемса: Дисс. ... канд. филос. наук, Moskwa 1991.

Крейдлин Г. Е., Невербальная семиотика в ее соотношени с вербалной. Диссертация … доктора филологических наук, Moskwa 2000.

Ларионов И. Ю., Антропология Иммануила Канта с прагматической точки зрения, http://anthropology.ru/ru/texts/larionov/ kantantr.html [21.01.2007].

Лещак О., Языковая деятельность. Основы функциональной методологии лингвистики, Tarnopol 1996.

Лещак О., Онтология семиотического опыта (функционально-прагматический взгляд), „Respectus Philologicus”, 2004, 5(10), s. 25-49.



Лингвистический энциклопедический словарь pod red. W. N. Jarcewoj, Moskwa 1990.

Литвинов В. П., Мышление по поводу языка в традиции Г. П. Щедровицкого, http://www.shkp.ru/lib/archive/humanitarian /5/7 [21.01.2007].

Лурье С. В., Российская теория деятельности как основание культурной психологии, http://ethnopsyhology.narod.ru/study/cultpsych/ deyateln. htm [21.01.2007].

Любинская, Л. Н., Лепилин, С. В., Философские проблемы времени в контексте междисциплинарных исследований, Moskwa 2002, http://www.chronos.msu.ru/RREPORTS/lubinskaya_filosofskie.htm [21.01.2007].

Мазиев Ю.М., К вопросу о понятии мифа в применении к языковой семантике, w: Теоретическая и прикладная лингвистика. Выпуск 2. Язык и социальная среда, Woroneż 2000.

Мамардашвили М., Как я понимаю философию. Доклады, статьи, философские заметки, Moskwa 1990.

Мамардашвили М., Кантианские вариации, http://www.mamardashvili.ru [21.01.2007].

Мамардашвили М., Мысль в культуре, „Философские науки”, 1989, nr 11.

Мамардашвили М. К., Пятигорский, А. М. Символ и сознание. Метафизические рассуждения о сознании, символике и языке, s. 35-36, http://www.mamardashvili.ru [21.01.2007].

Марков Б. В., Философская антропология: очерки истории и теории, Sankt-Petersburg 1997, http://anthropology.ru/ru/texts/markov/fantr_i_3.html [21.01.2007].

Марр Н. Я., По этапам развития яфетической теории, Moskwa- Leningrad, 1926.

Марр Н. Я., Яфетидология, Żukowskij, Moskwa 2002.

Мень А., Сын человеческий, Moskwa 2000.

Мизес Л. фон, Человеческая деятельность. Трактат по экономической теории. 2.4. Принцип методологического индивидуализма, http://www.sapov.ru/ha/ha-entry.htm#ha_en_ch08 [21.01.2007].

Момджян К. Х., Введение в социальную философию, http://www.i-u.ru/biblio/arhiv/books/momgan_introduction_in_the_ social_philosophy/default. asp) [21.01.2007].

Потебня, А. А., Мысль и язык, Kijów 1993.

Разеев Д. Н.,  Учение о феноменальности (феноменология) Канта, w: Метафизические исследования, nr 1,. Понимание. Sankt-Petersburg 1997.

Разумовский, О.С., Реляционность, http://www.chronos.msu.ru/TERMS/razumovsky_relyatsionnost.htm [21.01.2007].

197

Репьев А. П., Язык рекламы, ч.2, http://www.repiev.ru/articles/ad_langII.htm [21.01.2007].



Рудяков А. Н., Лингвистический функционализм и функциональная семантика, Symferopol 1998.

Рудяков А. Н., Язык, или почему люди говорят, Kijów 2004.

Слюсарева Н. А., Проблемы функционального синтаксиса современного английского языка, Moskwa 1981.

СоколовМ. Н., РИГЛЬ (Riegl) Алоиз, w: Культурология XX век. Энциклопедия, Sankt-Petersburg 1998, s. 165-166.

Соломоник А., Позитивная семиотика (о знаках, знаковых системах и семиотической деятельности), http://www.oim.ru/reader.asp?whichpage=1&mytip=1&word=&pagesize=15&Nomer=354 [21.01.2007].

Соссюр Ф. де, Заметки по общей лингвистике, Moskwa 1990.

Степанов В. Г., Редакционная подготовка изданий переводной литературы, Центр дистанционного образования МГУП, Moskwa2001/ http://www.hi-edu.ru/e-books/RedPodgotPerevodLit/index.htm [21.01.2007].

Степанов Ю. С., Семиотика, Moskwa 1971.

Султанов Б. В., Теория информации, http://www.msclub.ce.cctpu.edu.ru/bibl/TI/t1.htm [21.01.2007].

Сусов И. П., Введение в теоретическое языкознание, Twer 2000, http://homepages.tversu.ru/~ips/7_02.htm [21.01.2007].



Так говорили великие, http://www.tgv.kiev.ua/ [11.03.2007].

Успенский Б., Этюды о русской истории, Sankt-Petersburg 2002.



Философский энциклопедический словарь pod red. A. M. Prochorowa, Moskwa 1983.

Франкл В., Человек в поисках смысла, Moskwa 1990.

Шпрангер, Э. Основные идеальные типы индивидуальности. Психология личности. Тексты, Moskwa 1982.

Шюц А., Структура повседневного мышления, „Социологические исследования”, 1988, nr 2, http://www.soc.pu.ru/materials/golovin/reader/SCHUETZ/r_schuetz1.html [21.01,2007].

Щедровицкий Г. П., Организация, руководство, управление. Лекция 3, http://oru2.narod.ru/book/03-lect3.htm [21.01.2007].

Щедровицкий П. Л., Выготский и современная педагогическая антропология, http://www.millennium.ru/2001/biblio/schedr2.htm [21.01.2007].

Эбер, М. Прагматизм, исследование его различных форм, w: В. Джемс, Прагматизм, Kijów 1995.

Янковский Ст., Концепции общей теории информации, http://www.n-t.org/tp/ng/oti.htm [21.01.2007].

198

Wykaz rysunków


  1. Trójkąt semiotyczny Odgena-Richardsa…………………………………………………………….…85

  2. Gnoseologiczny schemat struktury doświadczenia osoby ludzkiej…………………………………...120

  3. Schemat podstawowych rodzajów doświadczenia…………………………………………………….140

  4. Typologiczna skala realności doświadczenia……………………………………………………….…172

  5. Typologiczna skala stopnia refleksyjności doświadczenia…………………………………………….179

  6. Schemat zasadniczych dziedzin doświadczenia……………………………………………………….181

  7. Typologiczna skala uzewnętrznienia doświadczenia………………………………………………..…183

  8. Uogólniony schemat kierunków typologizacji doświadczenia………………………………………...184

  9. Typologiczne schematy filogenetycznego rozgałęzienia doświadczenia……………………………...193

Wykaz tabel



  1. Zestawienie pozycji antropocentrycznych……………………………………………………………..39

  2. Analogie na podstawie metafory lingwosemiotycznej………………………………………………..158

199


1 Patrz O. Leszczak, Szkic typologiczny metodologii nauk humanistycznych, [w:] The Peculiarity of Man, vol. 6, Warszawa-Kielce 2001, s. 617-636.

2 W. James, Pragmatyzm. Nowe imię paru starych stylów myślenia, Warszawa 1998, s. 189.

3 В. И. Красиков, Порядок и хаос как фундаментальные концепты вариантов онтологического конструирования, w: Материалы научного семинара «Самоорганизация устойчивых целостностей в природе и обществе», http://lpur.tsu.ru/Public/art98/index.html#cont1.

4 F. Nietsche, Aforyzmy, Warszawa 1973, s. 27.

5 Zdaję sobie sprawę, że termin ten brzmi co najmniej dziwnie, jednak nie widzę innej możliwości nominacji tej cechy. Pojęcie i termin działalność są kluczowe w tej koncepcji i zostaną dalej odrębnie omówione.

6 Zwolennikiem tej koncepcji jest, na przykład, polski metacybernetyk Józef Kossecki, patrz jego Metajęzyk nauki w świetle cybernetyki, „Studia Methodologica”, Тернопіль 2004, вип. 14, s.10-19 oraz ostatnią monografię Metacybernetyka (Kielce-Warszawa 2005).

7 Patrz, na przykład, Ст. Янковский, Концепции общей теории информации, http://www.n-t.org/tp/ng/oti.htm.

8 Matematycy mają zupełnie inne pojęcie zbioru. Jest to dla nich pierwotne, czyli niedefiniowalne pojęcie, które nie ma nic wspólnego wspólnego pojęciem z pojęciem zbioru jako mnogości w naturalnym ludzkim obrazie świata. Dowodem tej tezy może być pojęcie tzw. zbioru pustego, czyli zbioru nie posiadającego elementów. Jest to rozumowanie zupełniespekulacyjne, zresztą jak wszystko w matematyce. Fraza Zbiór Z nie posiada elementów z semantycznego punktu widzenia jest przewrotna, ponieważ wyraz i pojęcie zbiór zostało użyte w tej frazie tylko dlatego, że z góry zakłada się, że jest to pewna scalona mnogość. Co znaczy ta fraza? To, że pewna mnogość elementów nie jest mnogością elementów, ponieważ nie posiada elementów. Zatem można powiedzieć, że po prostu nie istnieje ani jakiś ogół elementów, ani nawet nawet jeden element, które tworzyłyby zbiór, czyli że nie ma takiego zbioru. Jeśli zaś rozumiemy wyraz zbiór nie jako mnogość elementów (jako klasę lub jako pole), lecz jako swoisty pojemnik na elementy (taki matematyczny worek), który coś w sobie zawiera albo posiada, to owszem, może on być wypełniony po brzegi elementami albo być na razie lub od zawsze pusty, ale jako taki staje się on zupełnie niezależny od elementów. To dlaczego nazywamy go zbiorem? Czy nazywamy worek zbiorem ziemniaków? Jest to albo worek z ziemniakami (jeden przedmiot, wewnątrz którego znajdują się inne, jakościowo odmienne od niego przedmioty), albo też jest to worek ziemniaków (czyli wiele przedmiotów w ilości, którą może zmieścić jeden worek). W ostatnim przypadku worek (jak i kilogram) to tylko ilościowy atrybut kompletu elementów. Matematycy i logicy, operujący pojęciem zbioru opartym na matematyce, często używają go w tym pierwszym sensie: jako pojemnik na elementy, ponieważ całkowicie abstrahują od elementów; zamiast powiedzieć, że nie istnieje jakiś typ (czyli zbiór) elementów, mówią, że istnieje zbiór o zerowej liczbie elementów. Jest to typowy substancjalistyczny sposób myślenia. Ale, w sensie drugim, mówiąc o tym, że Zbiór Z nie posiada elementów, zakłada się potencjalną możliwość ich posiadania („nie posiada, chociaż, jako zbiór, mógłby lub powinien by posiadać”). Inaczej mówiąc, zakłada się, że to, co nazwaliśmy zbiorem, może zawierać elementy, ale na razie tych elementów nie zawiera. Rozważając w ten sposób, dochodzimy do wniosku, że matematyczne pojęcie zbioru pustego jest tylko szczególnym przypadkiem zbioru jako takiego (jest to pewien „przypadek przy pracy”) i wcale nie zaprzecza przedstawionej tu tezie metodologicznej, że „zbiór staje się zbiorem tylko wtedy, gdy posiada elementy”. Wystarczy tylko zrozumieć, że formuła a є Z – workiem, i spróbować myśleć o zbiorze albo jako o całościowym obiekcie o różnorodnej strukturze (jako o polu), albo jako o komplecie jednakowych, lecz nie tożsamych obiektów (jak o klasie). Właśnie takie rozumowanie zbioru jest stricte metodologiczne.

9 Л. Н. Любинская, С. В. Лепилин, Философские проблемы времени в контексте междисциплинарных исследований, Москва 2002, http://www.chronos.msu.ru/RREPORTS/lubinskaya_filosofskie.htm.

10 О.С.Разумовский, Реляционность, http://www.chronos.msu.ru/TERMS/razumovsky_relyatsionnost.htm.

11 Według analogii do wyrazów jakość (od jaki) i ilość (od ile) na określenie substancji można by zaproponować termin cość (od co).

12 W. James, Prawo do wiary, Kraków 1996, s. 103-104.

13 W. James, Psychologia. Kurs skrócony, Warszawa 2002, s. 101.

14 I. Kant, Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Warszawa 1993, s. 86-87

15 B. Malinowski, Problem znaczenia w językach pierwotnych, w: Językoznawstwo Bronisława Malinowskiego, Kraków 2000, t. II, s. 43.

16 Nie wykluczam tego, że to samo ma na myśli Russell oraz inni tzw. ewentualiści twierdzący, że pierwotnym ontologicznym elementem świata (rzeczywistości) są nie rzeczy, atomy lub inne cząsteczki, a zdarzenia (events).

17 Termin ten powinien być kojarzony nie z potocznym wyrazem, lecz z terminem dyskretny, czyli ‘nieciągły’, ‘wyodrębniony’.

18 Ст. Янковский, Концепции.

19 Tamże.

20 J. Kossecki, Metajęzyk nauki, s. 12.

21 Terminy informacyjna i energomaterialna (energetyczna) rzeczywistość (struktura, poziom, system etc.), zarówno jak podstawowe – informacja i energomateria używam w sensie, który nadaje im cybernetyka; zob. np.: J. Kosseckiego, Metacybernetyka.

22 Co się tyczy formy (czy form) istnienia energomaterii, to fizycy kłócą się o to, czy obiekty energomaterialne są zawsze obiektami skutkowymi (korpuskularnymi), czy też są to zdarzenia aktualne (energetyczne, czynne).

23 D. Hume, Traktat o naturze ludzkiej, t. 1: O rozumie, Kraków 1963, s. 339.

24 Pojęcie inwariantu zostało rozpatrzone w odrębnym rozdziale mojej ostatniej monografii Pragmatyzm funkcjonalny w zarysie: metodologia – ontologia – epistemologia, Tarnopol-Kielce 2002, s. 133-175.

25 F. de Saussure nazywał taki twór systemem systemów.

26 F. de Saussure używał do określenia tego pojęcia terminu langage.

27 Ю.М.Мазиев, К вопросу о понятии мифа в применении к языковой семантике, w: Теоретическая и прикладная лингвистика. Выпуск 2. Язык и социальная среда, Woroneż 2000, s. 135.

28 Wyraz transcendentalny pojmuję tutaj w dużym przybliżeniem do kantowskiego, czyli jako ‘taki, co wykracza poza zmysły’.

29 M. Bachtin, Estetyka twórczości słownej, Warszawa 1986, s. 517.

30 М. К. Мамардашвили, А. М. Пятигорский, Символ и сознание. Метафизические рассуждения о сознании, символике и языке, s. 35-36, http://www.mamardashvili.ru. [próbowałem zachować w tłumaczeniu niezwykły nawet dla języka rosyjskiego sposób wypowiedzi autorów – O. L.]

31 A. Wierciński, Magia i religia. Szkice z antropologii religii, Kraków 1997, s. 29.

32 Zob. rozdział „Funkcjonalny wymiar działalności poznawczej”. s. 119.

33 W. James, Psychologia, s. 93-94.

34 Д. И. Дубровский, Проблема идеального, Москва 1983, s. 80.

35 М. Мамардашвили, Мысль в культуре, „Философские науки”, 1989, nr 11, s. 79.

36 I. Kant, Krytyka czystego rozumu, Kęty 2001, s. 155.

37 Tamże, s. 468.

38 Л. фон Мизес, Человеческая деятельность. Трактат по экономической теории. 2.4. Принцип методологического индивидуализма, http://www.sapov.ru/ha/ha-entry.htm#ha_en_ch08.

39 И. Кант, Антропология с прагматической точки зрения, w: Метафизические начала естествознания, Москва 1999, s. 1392.

40 Tamże, s. 1362

41 J. N. Baudouin de Courtenay, Dzieła wybrane, tom 1, Warszawa 1974, s. 324.

42 Tamże, s. 173.

43 M. Bachtin, Estetyka, Warszawa 1986, s. 521.

44 М. М. Бахтин, Проблемы поэтики Достоевского, Москва 1979, s. 294.

45 Tamże, s. 186.

46 М. М. Бахтин, Автор и герой. К философским основам гуманитарных наук, Санкт-Петербург 2000, s. 240.

47 L. S. Wygotski, Historia rozwoju wyższych funkcji psychicznych, w: tegoż,  Wybrane prace psychologiczne, Warszawa 1971, s. 132.

48 Tamże, s. 134.

49 Л. С. Выготский, Сознание как проблема психологии поведения, w: Собрание сочинений в шести томах, Москва 1982, t. 1, s. 96.

50 В. Франкл, Детерминизм и гуманизм: критика пандетерминизма, w: Человек в поисках смысла, Moskwa 1990, s. 77.

51 В. Франкл, Духовность, свобода и ответственность, w: Человек, s. 100.

52 Д. И. Дубровский, Проблема идеального, Москва 1983, s. 84.

53 Por.: „[...] termin »działalność« oznaczający autokreatywną i samorozwijającą się właściwość społeczną, substancję życia społecznego, okazuje się być najbardziej szerokim pojęciem filozofii społecznej, wyjściowym w odniesieniu do wszystkich innych jej kategorii, łącznie z takimi kluczowymi pojęciami, jak »wspólnota«, »społeczeństwo«, »historia« ” (К. Х. Момджян, Введение в социальную философию, http://www.i-u.ru/biblio/arhiv/books/momgan_introduction_in_the_ social_philosophy/default. asp).

54 М. Мамардашвили, Наука и культура, w: Как я понимаю философию. Доклады, статьи, философские заметки, Моskwa 1990.

55 П. Щедровицкий, Л. Выготский и современная педагогическая антропология, http://www.millennium.ru/2001/biblio/schedr2.htm

56 А. Шюц, Структура повседневного мышления, „Социологические исследования”, 1988, nr 2, s. 130, http://www.soc.pu.ru/materials/golovin/reader/SCHUETZ/r_schuetz1.html.

57 Tamże, s. 134.

58 Por. następujący punkt widzenia: „Główna różnica pomiędzy psychologią kulturowo-historyczną a psychologiczną teorią działalności >>Leontjewa<< polega na podstawowym przedmiocie badania: dla psychologii kulturowo-historycznej był to problem świadomości oraz pośrednictwo jako narzędzie interioryzacji świata zewnętrznego, a dla psychologicznej teorii działalności – problem orientacji obiektywnej jednocześnie w zewnętrznej i wewnętrznej działalności mentalnej. W psychologicznej teorii działalności wynika też oczywiście problem pośrednictwa, lecz podczas gdy u Wygotskiego świadomość jest upośredniona (опосредована) poprzez kulturę, dla Leontjewa rozum i świadomość są upośrednione poprzez narzędzia i obiekty” (С. В. Лурье, Психологическая антропология. История, современное состояние, перспективы, http://ethnopsyhology.narod.ru/study/cultpsych/ deyateln. htm).

59 Zob.: В. В. Давыдов, Деятельность, http://psi.webzone.ru/st/326500.htm

60 I. Kant, Krytyka czystego rozumu, s. 332-333.

61 В. И. Красиков, Разочарование, „Credo”, 1999, nr 14, http://credo.osu.ru/014/004.shtml

62 М. М. Бахтин, Автор и герой, s. 71.

63 Tamże, s. 69.

64 Б. Успенский, История и семиотика, w: tegoż, Этюды о русской истории, Sankt-Petersburg 2002, s. 18.

65 Tamże.

66 Ten sam termin wykorzystywał również Merab Mamardaszwili, wprawdzie pisany przez łącznik: мысле-деятельность.

67 А. П. Огурцов, Э. Г. Юдин, Деятельность, w: Философский энциклопедический словарь, Моskwa 1983, s. 151.

68 I. Kant, Krytyka czystego rozumu, s. 109.

69 Por.: „Działalność – zespół czynności, działań, podejmowanych w jakimś celu, zakresie, czynny udział w czymś; działanie, praca” Nowy słownik języka polskiego PWN, pod red. E. Sobol, Warszawa 2002, s. 170.

70 В. З. Демьянков, Функционализм в зарубежной лингвистике конца 20 века, http://www.infolex.ru/Funcfull.html.

71 Bardzo niewielu z metodologów potrafiło zauważyć związek bezpośredni pomiędzy transcendentalną filozofią I. Kanta, a dwudziestowiecznym funkcjonalizmem. Wśród nich W. Diemjankow (Функционализм) oraz B. Hołowko (patrz Філософська антропологія, Київ 1997). Najczęściej funkcjonalizm łączy się tylko z symbolizmem neokantysty E. Cassirera.

72 В. П. Литвинов, Мышление по поводу языка в традиции Г. П. Щедровицкого, http://www.shkp.ru/lib/archive/humanitarian /5/7

73 Dosłownie: działalność językowa.

74 Do problemu terminologii lingwistycznej związanej z pojęciem działalność jeszcze wrócę (zob. dygresję terminologiczna w uwagach wstępnych do części drugiej, 65).

75 F. de Saussure, Szkice z językoznawstwa ogólnego, Warszawa 2004, s. 144.

76 А. Н. Рудяков, Лингвистический функционализм и функциональная семантика, Symferopol 1998, s. 19-44.

77 „Pojęcie »struktura« i »funkcja« wzajemnie uzupełniają się” (В. З. Демьянков, Функционализм).

78 Zob.: Н. А. Слюсарева, Проблемы функционального синтаксиса современного английского языка, Моskwa 1981.

79 Te i wszystkie poniższe cytaty, dotyczące przytoczonej listy, pochodzą z pracy: И. П. Сусов, Введение в теоретическое языкознание, Тwer 2000, http://homepages.tversu.ru/~ips/7_02.htm.

80 Г. С. Батыгин, Лекции по методологии социологических исследований, Моskwa 1995, s. 33.

81 B. Malinowski, Problem znaczenia, s.26.

82 И. П. Сусов, Введение.

83 Tamże

84 Terminu ekspresja używam tutaj tak, jak był on używany przez przedstawicieli szkoły praskiej, czyli w znaczeniu ‘wyrażenie, ujawnienie, przejaw’.

85 И. Кант, Антропология, s. 1336.

86 Д.Н. Разеев, Учение о феноменальности (феноменология) Канта, w: Метафизические исследования, nr 1. Понимание. Sankt-Petersburg, 1997, s. 73.

87 М. Мамардашвили, Кантианские вариации, wykład 5, http://www.mamardashvili.ru.

88 И. Кант, Антропология, s. 1294.

89 I. Kant, Prolegomena, s. 74-75.

90 „Strukturę świadomości wyobrażamy sobie jako jakiś zupełnie »przestrzenny« sposób istnienia świadomości” (М. К. Мамардашвили, А. М Пятигорский, Симбол, s. 69) oraz „Struktury świadomości są dyskretne w przestrzeni i niedyskretne w czasie” (tamże, s. 75).

91 „»Fakt świadomości« wtedy, gdy odróżniamy go od struktury świadomości, może być uważany za równoważny pojęciu »świadomość realizowana«. Jako »realizowana«, świadomość nie może być przez nas uchwycona w metarozważaniu” (tamże, s. 72).

92 Zob. I. Kant, Krytyka czystego rozumu, s. 589.

93 И. Кант, Антропология, s. 1283.

94 Zob. З. Демьянков, Функцйонализм.

95 Niektóre fragmenty tej części pracy były publikowane w postaci artykułu pt. Онтология семиотического опыта w wileńskim czasopiśmie „Respectus Philologicus” 2004.

96 Por., na przykład, następujący punkt widzenia: „[...] systemy znaków w całości tworzą nieprzerwalny ciąg zjawisk w rzeczywistości obiektywnej, kontinuum. Człowiek (obserwator) dzieli ten ciąg na części” (Ю. С. Степанов, Семиотика, Моskwa 1971, http://lib.vvsu.ru/books/semiotika1/page0006.asp). Wszystkie następne rozważania J. S. Stiepanowa powiązane z „obracaniem” trójkąta Fregego, przy którym przedmioty realne jako strony sytuacji semiotycznej zamieniają się funkcjami, z jednej strony, zbliża pozycję autora do funkcjonalizmu, lecz z drugiej, czyni ją niemożliwą do przyjęcia w tej metodologii właśnie z powodu dowolnego charakteru tych zamian. W funkcjonalizmie pragmatycznym części sytuacji semiotycznej rzeczywiście mogą być rozpatrywane jako pełniące różne funkcje, jednak odbywa się to tylko i wyłącznie w związku z celową pragmatyczną działalnością człowieka, tj. odbywa się nie samo przez się, a tylko w granicach doświadczenia ludzkiego. A na pewno zupełnie obce funkcjonalizmowi jest stanowisko przedstawione w klasycznej definicji realistycznej: „Znak jest materialnym, odczuwalnym przez zmysły przedmiotem (szerzej – zjawisko, zdarzenie, działanie) występującym w ludzkim poznaniu i komunikacji oraz reprezentującym rzeczywiste przedmioty, właściwości lub relacje” (В. М. Березин, Теория массовых коммуникаций, http://humanities.edu.ru/db/msg/2362).

97 Mówieniem nazywamy ustną sygnalizację (zarówno zewnętrzno-artykulacyjną, jak i wewnętrzną, percepcyjną).

98 Por. także: A. Chudzik, Mowne zachowania magiczne w ujęciu pragmatyczno-kognitywnym, Warszawa 2002.

99 Na innych portalach jest ich zdecydowanie mniej: około 50 na Rambler.ru, i nieco ponad 20 na pozostałych. Liczby te nie są stabilne i codziennie się zmieniają w przedziale ±10.

100 Aktem mowy nazywam każdą pojedynczą procedurę, którą można wyodrębnić w działalności mownej, zarówno w ramach myślenia werbalnego, jak i w ramach wypowiadania się ustnego lub pisemnego (albo też gestowego lub taktylnego w językowej działalności głuchoniemych i ślepogłuchoniemych).

101 B. Boniecka, Streszczenia ważniejszych prac, http://boniecka.republika.pl/streszczenia.htm.

102 A. Szczepaniak-Kozak, Konstruowanie programów nauczania według europejskiego systemu opisu kształcenia językowego, http://konferencja.21.edu.pl/publikacje/1/290.pdf.

103 P. Kołodziejczyk, Implikacje behawioryzmu w badaniach nad sztuczną inteligencją, http://www.kognitywistyka.net/artykuly/pk_implikacje_behawioryzmu_dla_SI.pdf.

104 P. Pluciński Kolonizacja Świata Życia a Nowe Ruchy Społeczne. „Postmaterializm” po polsku, http://www.zjazdpts.amu.edu.pl/html/Plucinski%20kolonizacja%20swiata.doc.

105 M. Rzeszutko Rozprawa sądowa w świetle lingwistyki tekstu, http://bazy.opi.org.pl/raporty/opisy/synaba/103000/sn103145.htm.

106 I. Kant, Krytyka czystego rozumu, s. 302.

107 Co więcej, jest on przedmiotem (fenomenem) także nie sam przez siebie, lecz tylko w przypadku wciągnięcia go do działalności doświadczalnej (przede wszystkim – zmysłowej). Jest to podstawowa teza funkcjonalizmu pragmatycznego.

108 Przypomnijmy sobie tezę Kanta: „przyroda rozpatrywana materialnie jest to ogół wszystkich przedmiotów doświadczenia” (I. Kant, Prolegomena, s. 68).

109 Tekst precedensowy to odtwarzalny tekst zachowywany w pamięci i przekazywany w całościowej postaci z pokolenia na pokolenie.

110 В. М. Березин, Теория.

111 S. K. Langer, Nowy sens filozofii. Rozważania o symbolach myśli, obrzędu i sztuki, Warszawa 1976, s. 191-192.

112 Н. Я. Марр, К происхождению языка, w: Яфетидология, Żukowski, Моskwa 2002, s. 181.

113 Н. Я. Марр, О происхождении языка, w: tegoż, По этапам развития яфетической теории, Moskwa - Leningrad, 1926, s. 323-324.

114 А. Соломоник, Позитивная семиотика (о знаках, знаковых системах и семиотической деятельности), http://www.oim.ru/reader.asp?whichpage=1&mytip=1&word=&pagesize=15&Nomer=354.

115 Tamże.

116 Mam nadzieję, że Czytelnik nie odbierze tego wyrazu w sensie fantastycznej przemiany psychofizjologicznego sygnału w fizyczny przedmiot semiotyczny. Chodzi tylko o ustanowienie relacji przyczynowo-skutkowych pomiędzy nimi w trakcie sygnalizacji lub odbioru sygnałów.

117 В. П. Литвинов, Мышление.

118 B. Malinowski, Problem znaczenia..., s. 18.

119 Степанов В. Г. Редакционная подготовка изданий переводной литературы

: strony -> Oleg.Leszczak
Oleg.Leszczak -> Problem czasu w semiotyce: idiosynchronia diachronia panchronia
Oleg.Leszczak -> W: Język i kultura. Studia Linguistica Rossica, 4, Łódź 2008, s. 79-92 Spójność jako presumpcja tekstowości
Oleg.Leszczak -> W: „The Peculiarity of Man”, nr 21, Toruń 2015, s. 11-42 Krytyka konceptualna kategorii ilości i jakości: fenomen vs pojęcie
Oleg.Leszczak -> In: Respectus Philologicus, 2014, nr 25 (30), s. 185-199 społeczny I empiryczny charakter transcendentalnego antropocentryzmu I. Kanta: istota I lokalizacja tzw. „Natury ludzkiej”
Oleg.Leszczak -> W: Język. Literatura. Dydaktyka, Łódź 2003, t. 1, s. 9-28. Typologizacje I klasyfikacje w metodologii humanistyki
Oleg.Leszczak -> Metodologiczne zasady wartościowania I wartośĆ jako koncept metodologiczny
Oleg.Leszczak -> Szkic typologiczny metodologii nauk humanistycznych Uwagi wstępne o relewantnych cechach typologicznych
Oleg.Leszczak -> Infotainment: informacja rozrywka manipulacja
Oleg.Leszczak -> W: Poprawność polityczna – równość czy wolność? Seria The Peculiarity of Man, 1 (11), Toruń-Kielce 2007, s. 13-39
Oleg.Leszczak -> Paradoksy konsumpcjonizmu. Typologia I lingwosemiotyka


1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna