Opiekun: dr Maria Kowalska i mgr Monika Szymańska, Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej; ul. Konwaliowa 7; 03-194 Warszawa



Pobieranie 15.6 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar15.6 Kb.
Zgłoszenie tematu pracy dyplomowej na studiach II stopnia (magisterskiej)

na rok akademicki 2011/2012



Temat: Opracowanie krzywej wzorcowej do przetwarzania częstości występowania chromosomów dicentrycznych w limfocytach krwi obwodowej na wartość dawki pochłoniętej

Opiekun: dr Maria Kowalska i mgr Monika Szymańska,

Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej; ul. Konwaliowa 7; 03-194 Warszawa

kowalska@clor.waw.pl, 22 8110011 wew.164


(imię i nazwisko, tytuł naukowy, instytucja, e-mail, tel.)

Kierujący pracą dyplomową pracownik Wydziału Fizyki PW:


prof. dr hab. Jan Pluta, pluta@if.pw.edu.pl, tel: 22 234 7375
Praca dyplomowa związana jest ze specjalnością:

(należy zaznaczyć jedną lub więcej specjalności)

...... Fizyka medyczna

Opis pracy:
Proponowana praca dyplomowa ma charakter badawczy, a jej końcowym rezultatem będzie krzywa wzorcowa dla potrzeb dozymetrii biologicznej promieniowania jonizującego. Praca realizowana będzie w Centralnym Laboratorium Ochrony Radiologicznej.
Stosowanie w radiografii przemysłowej zamkniętych źródeł promieniowania zawierających izotopy promieniotwórcze (np. 192Ir) wiąże się ryzykiem niezamierzonego lub niespodziewanego zdarzenia, którego skutkiem może być poważne narażenia operatora defektoskopu. Znajomość dawki pochłoniętej przez ciało osoby narażonej jest potrzebna organom kontrolnym do oceny ryzyka wystąpienia skutków stochastycznych, głównie nowotworów, a lekarzom do doboru odpowiedniej strategii leczenia ewentualnych zaburzeń somatycznych typu deterministycznego (ostry zespół popromienny i zespół skórny). Biologiczna ocena dawki jest szczególnie przydatna wtedy, kiedy ofiara wypadku radiacyjnego nie posiadała dawkomierza osobistego albo uległ on uszkodzeniu lub skażeniu substancjami promieniotwórczymi, a w czasie zdarzenia nie były prowadzone kontrolne pomiary promieniowania.
W przypadku narażenia zewnętrznego, najdokładniejsza i najlepiej sprawdzona metoda dozymetrii biologicznej polega na ocenie częstości występowania chromosomów dicentrycznych w limfocytach krwi obwodowej osoby narażonej. Wyznaczanie tej częstości wymaga pobudzenia limfocytów pobranych od osoby narażonej do podziałów komórkowych w hodowli i utrwalenie ich w czasie pierwszej popromiennej mitozy, kiedy to chromosomy można oglądać pod mikroskopem. Obserwowana częstość występowania chromosomów dicentrycznych jest przetwarzana na wartość dawki pochłoniętej za pomocą krzywej wzorcowej. Wyznaczona w ten sposób dawka charakteryzuje dawkę pochłoniętą w populacji limfocytów osoby narażonej. Jednak, dzięki krążeniu limfocytów w całym organizmie człowieka, jest to najlepsze przybliżenie dawki pochłoniętej przez całe ciało lub jego część. Krzywą wzorcową wyznacza się w procesie kalibracji polegającym na określeniu zależności pomiędzy dawką pochłoniętą a częstością występowania chromosomów dicentrycznych w limfocytach otrzymanych od różnych dawców i napromienionych in vitro znanymi dawkami promieniowania jonizującego. Postępowanie takie jest możliwe dzięki podobieństwu częstości występowania chromosomów dicentrycznych na jednostkę dawki pochłoniętej po napromienieniu in vivo i in vitro. Fizyczna jakość promieniowania użytego w procesie wzorcowania powinna być jednak jak najbardziej zbliżona do promieniowania będącego przedmiotem oceny.
Jako swoisty, biologiczny marker dawki pochłoniętej w ciele osoby narażonej na działanie promieniowania, częstość występowania chromosomów dicentrycznych w limfocytach krwi obwodowej ma szereg zalet. Najważniejsze z nich to:

  • swoistość w odniesieniu do ekspozycji na promieniowanie jonizujące, gdyż tylko nieliczne związki chemiczne powodują powstanie chromosomów dicentrycznych;

  • niska i w niewielkim stopniu zróżnicowana osobniczo spontaniczna częstość występowania chromosomów dicentrycznych (1-2 na 1000 komórek);

  • czułość na promieniowanie w zakresie od kilkudziesięciu mGy do kilku Gy;

  • znany charakter zależności dawka-skutek, zarówno dla promieniowania słabo jonizującego (promieniowanie X i γ), jak silnie jonizującego (neutrony, protony)

  • możliwość oszacowania dawki również w przypadku narażenia tylko części ciała;

  • mała inwazyjność metody badawczej.

Wadą tego wskaźnika jest to, że chromosomy dicentrycze należą do tzw. aberracji niestabilnych. Aberracje tego rodzaju powodują mitotyczną śmierć komórki, skutkiem czego znikają z populacji komórek dzielących się. Ponieważ proces zużywania dojrzałych limfocytów jest kompensowany przez ich zastępowanie młodymi limfocytami ze szpiku kostnego, liczba komórek zawierających chromosomy dicentryczne maleje wykładniczo z czasem (N=N0e-t/to). Połowiczny czas życia limfocytów z chromosomami dicentrycznymi (to) w krwi obwodowej ocenia się na 130 dni (zakres 95-220 dni). Dla dozymetrii biologicznej oznacza to, że częstość występowania chromosomów dicentrycznych w limfocytach krwi obwodowej jest wskaźnikiem dawek niezbyt odległych w czasie i materiał do oceny dawki powinien być dostarczany nie później niż kilka-kilkanaście tygodni po narażeniu W przypadku narażenia na dawki promieniowania większe od 1 Gy, 5-7,5 mililitrowa porcja krwi powinna być pobierane już po 24 godzinach od zdarzenia, gdyż popromienne przesunięcie limfocytów do innych tkanek powoduje spadek ich liczby we krwi obwodowej.


Zakres zadań do wykonania dla dyplomanta:

(praca doświadczalna, teoretyczna, modelowanie komputerowe, oprogramowanie eksperymentu, etc.):


  1. Zorganizowanie 2-3 ochotników, którzy po zapoznaniu się z celem eksperymentu, wyrażą zgodę na oddanie 15 ml krwi obwodowej do badania.

  2. Napromienienie próbek krwi każdego ochotnika 7 wzorcowymi dawkami promieniowania γ ze źródła 192Ir o średniej energii 57 keV – wartości dawek wzorcowych: 0,25; 0,5; 0,75; 1; 2; 3 i 4 Gy

  3. Wykonanie analizy częstości występowania chromosomów dicentrycznych na preparatach chromosomowych z kontrolnych i napromienionych limfocytów krwi obwodowej dawców– dla dawek 0,25; 0,5 i 0,75 Gy dla każdego dawcy należy przeanalizować 1000 komórek metafazowych, dla dawek 1; 2; 3 i 4 Gy, odpowiednio, 700, 500, 300 i 200 komórek dla każdego dawcy.

  4. Dopasowanie metodą największej wiarygodności uzyskanych danych dawka-skutek do równania modelowego Y=c+bD+aD2 w celu estymacji współczynników c, b i a.

  5. Przeprowadzenie oceny dawek w limfocytach napromienionych in vitro trzema nieznanymi dawkami promieniowania ze źródła 192Ir.


Czy przewidywana jest publikacja związana z pracą dyplomową? TAK

Pobieranie 15.6 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna