Opinia publiczna



Pobieranie 42.54 Kb.
Data06.05.2016
Rozmiar42.54 Kb.







1opinia publiczna, ogół przekonań w kwestiach istotnych społecznie, wyrażanych w społeczeństwie lub innej zbiorowości; w węższym rozumieniu — poglądy dominujące w zbiorowości lub podzielane przez jej większość; w szerszym — to także „publiczność”, zbiorowość, w której istnieje o.p., niekiedy również prasa i in. organy wyrażające opinię.

Opinia publiczna jest elementem świadomości społecznej, kształtującym się na gruncie wartości, orientacji i mentalności. Poglądy te — ujawniające się różnymi drogami i uwzględniane przez polityków, działaczy społecznych itd. — w nowoczesnych społeczeństwach demokratyczne są systematycznie badane przez wyspecjalizowane placówki, które za pomocą technik statystycznych analizują dane gromadzone w toku ankietowego badania reprezentacyjnych prób odpowiednich populacji.

Opinia publiczna rozwinęła się w pełni i stała się przedmiotem trwałego zainteresowania w społeczeństwach demokratycznych, w których nie ma obowiązującej wszystkich ideologii oficjalnej, poglądy są zróżnicowane i zmienne, polityka zaś musi uwzględniać oczekiwania społeczne.

Opinia publiczna kształtuje się pod wpływem wielu czynników, zwłaszcza środków masowego przekazu. Techniki badania opiniia publicznej znalazły też zastosowanie w badaniach rynkowych mających informować, jakie towary mogą liczyć na największy popyt.



Encylopedia PWN 1

Opinia publiczna

Encyklopedia psychologii, autor Tomasz Goban-Klas
Definicje opinii publicznej można podzielić na dwie kategorie, uznając ją albo za zbiór indywidualnych opinii albo za rodzaj zbiorowego przejawu świadomości społecznej.

Do pierwszej kategorii należy definicja Alberta Venn Dicey'a, prawnika, który w XIX wieku określał opinię publiczną jako "ogólną nazwę dla sądów podzielanych przez pewną liczbę pojedynczych osób". Obecnie tego typu podejście dominuje głównie wśród badaczy opinii publicznej.

Drugi punkt widzenia reprezentował socjolog Charles Cooley, który opinię publiczną ujmował jako "nie tyle agregat indywidualnych opinii co organizację, zbiorowy wytwór komunikowania i wzajemnego oddziaływania społecznego" (1907). Ferdynand Tönnies, socjolog niemiecki początku XX wieku, pojmował opinię publiczną w podobny sposób, czyli jako ujednoliconą opinię grupy ludzi, zwłaszcza wówczas gdy grupa coś aprobuje lub dezaprobuje. W tym sensie pojęcie opinii publicznej zostało wprowadzone do przepisów niemieckiego prawa karnego, które przewidywało kary za rozpowszechnianie informacji mogące poniżyć jednostkę w oczach opinii publicznej.

Definicje opinii można również podzielić wedle jej przedmiotu odniesienia. Wedle jednych opinia publiczna odnosi się wyłącznie do spraw politycznych, wedle innych także do wszelkich spraw społecznych. Hans Speier uznaje za opinię publiczną wszelkie "opinie co do spraw interesujących społeczeństwo, wyrażane swobodnie i publicznie przez osoby spoza administracji państwowej, które uważają, że do obywatelskich praw należy wpływ opinii na działania, strukturę i personel rządu" (5, s. 386). Śladem Speiera, w wielu definicjach opinii publicznej podkreśla się, że opinia publiczna ma wpływ, a w każdym razie możliwość większego lub mniejszego wpływu, na sprawy publiczne, jakkolwiek tylko w zakresie kwestii politycznych. Socjologowie jednakże wskazują na poważne znaczenie opinii publicznej również w gospodarce, kulturze, nawet życiu naukowym i religijnym.

Termin opinia publiczna pojawił się w językach europejskich w XVIII stuleciu, jednak wcześniejsze zapisy wskazują, że pojęcie to nie było obce starożytności. List asyryjskiego króla Szamszi-Adada (1815-1782 p.n.e) ostrzega wicekróla przed zabieraniem ziemi mieszkańcom doliny Eufratu, ponieważ takie działanie niewątpliwie "spowoduje publiczne oburzenie".

Już w starożytnych Indiach maharadżowie używali szpiegów nie tylko do poznawania opinii poddanych, lecz również do rozpowszechniania korzystnych opinii o sobie oraz umacniania publicznego poparcia dla autorytetu władzy. Jego znaczenie było oczywiste dla wszystkich wielkich mężów stanu, poczynając od chińskiego mędrca Konfucjusza.

Zapytany przez ucznia, co jest niezbędne do sprawowania władzy, Konfucjusz odpowiedział: "Dostatek żywności, silna armia, zaufanie ludu". Gdy z kolei uczeń zapytał, który z tych elementów jest mniej ważny, Mistrz odpowiedział: "Dostatek żywności, albowiem ludzie od wieków cierpieli głód, natomiast bez armii i zaufania ludzi rządzić nie sposób". Gdy uczeń nadal dociekał który z pozostałych dwóch elementów jest mniej ważny, Konfucjusz odparł: "Wojsko. Można zrezygnować z silnej armii, bowiem nie zawsze zagraża nam wróg, ale bez zaufania ludu żadne rządy obyć się nie mogą".

Wilhelm Bauer, historyk dziejów opinii publicznej, wskazuje, że opinia publiczna była już ważnym czynnikiem w polityce starożytnej Grecji i Rzymu, zarówno w czasie rządów demokratycznych, jak i dyktatorskich. Odróżnia on bowiem opinię tzw. statyczną, na którą składają się tradycyjne zwyczaje, obyczaje, nawyknienia, oraz opinię tzw. dynamiczną, która jest tak różna od poprzedniej jak akt ustawodawczy od prawa obyczajowego. W każdym społeczeństwie oba rodzaje opinii współistnieją, tyle że pierwsza dominuje w społeczeństwach agrarnych, a ta druga jest typowa dla centrów miejskich (4, s. 25). Jej pierwociny dostrzega Bauer w starożytnej Grecji i Rzymie.

Sztuka przekonywania publicznego, zwana retoryką, osiągnęła w Grecji tak wysoki poziom, że klasyczne jej dzieło, Retoryka Arystotelesa jest warta lektury nawet dzisiaj. Bauer cytuje też jeden z listów do Cycerona, w którym jego przyjaciel obiecuje mu systematycznie opisywać co się dzieje w Rzymie, jakie ważne sprawy się tam dzieją, oraz jaka jest o nich opinia (publiczna). W starożytnym Rzymie oddziaływanie na opinię publiczną miało solidną podbudowę teoretyczną, liczne były podręczniki retoryki, z których najsłynniejszym pozostało dzieło Kwintyliana Kształcenie mówcy. Władcy rzymscy dbali o dobrą opinię, szczególnie ludu rzymskiego (populus romanum), mistrzem jej kształtowania był Juliusz Cezar, dbając aby każda z jego kampanii wojennych cieszyła się poparciem społecznym. Cezar pisał językiem prostym, zrozumiałym dla przeciętnego Rzymianina, chętnie używał krótkich powiedzonek, np. "Veni, vidi, vici", czyli "Przyszedłem, zobaczyłem, zwyciężyłem".

W średniowiecznej Europie, gdzie kanały informacji pozalokalnej były rzadkie, opinia publiczna grała niewielką rolę. Niemniej, w pewnych wydarzeniach jej wpływ był zasadniczy. I tak, w czasach krucjat (1095-1291) presja opinii publicznej skłaniała wielu ludzi do wzięcia udziału w tych ryzykownych przedsięwzięciach. Z okrzykiem Deus volt. Deus volt (Bóg tego chce), tłumy wiernych ruszały odzyskać Ziemię Świętą. W tym też czasie upowszechniło się powiedzenie Vox populi, vox Dei (Głos ludu jest głosem Boga), wyrażający myśl, że opinia ludu, jego sympatie i antypatie instynktownie opierają się na prawdzie i są zgodne z prawami boskimi. W rzeczywistości jednak opinia w średniowieczu była kształtowana przez dominujące instytucje, jak Kościół rzymsko-katolicki oraz dwory feudalne. Dopiero schyłek średniowiecza, rozwój handlowych państw-miast, tak na północy (Niderlandy), jak i na południu (Włochy) przyniósł rozwój nieformalnych kontaktów ponadlokalnych.

We włoskich państwach-miastach, w latach 1200-1600, osoby lepiej wykształcone, umiejące dobrze pisać i czytać, żywe dysputy publiczne, które posiadały wiele cech opinii publicznej, Dante Alighieri był nie tylko wielkim poetą, ale i publicystą, który potrafił mobilizować swych rodaków do walki ze społecznym złem. Także w Antwerpii giełda stanowiła centrum wiadomości i plotek o sprawach publicznych.

Wynalazek druku pozwolił opiniom swobodnie kursować w całej Europie. Jako pierwszy w sensie religijnym skorzystał z niego Luter, którego broszury i księgi szerzyły bunt przeciw papieżowi. O właściwej opinii publicznej w Europie można mówić dopiero od czasu upowszechnienia się druku.

Cesarz niemiecki Maksymilian I (1459-1519) był niewątpliwie wirtuozem oddziaływania na opinię publiczną. Skorzystał z wynalezionego przez swego rodaka, Gutenberga, druku, rozkręcając prawdziwą machinę propagandową. Tanie drzeworyty z wizerunkiem cesarza były doskonałym instrumentem promocji dynastycznej, monety upamiętniały ważniejsze wydarzenia polityczne. Publikacje drukowane sławiły cesarza i ród Habsburgów, najszlachetniejszą dynastię tak w niebie, jak i na ziemi.

We Francji w XVII wieku kardynał Richelieu szczególnie troszczył się o umacnianie swojej i królewskiej opinii i "la reputation", reputacji. W tym celu umiejętnie wykorzystywał dziennik "La Gazette", założony przez Renaudot, człowieka cieszące się dużą popularnością wśród ludu paryskiego. Dla urabiania opinii elit, Richelieu stworzył Academie Française, powołując do niej najwybitniejszych literatów i pisarzy francuskich epoki.

Mistrzem pozyskiwania serc i umysłów ludu okazał się Napoleon. Jego zwycięstwa militarne były w niemal równej mierze wynikiem wielkiego talenty strategicznego, jak i umiejętnego podsycania zapału żołnierzy (słynne powiedzenia: "Żołnierze, tysiąc wieków patrzy na was" oraz "Każdy żołnierz nosi w plecaku buławę marszałkowską").

W połowie XVIII wieku powstała w Europie i Ameryce "publiczność czytelnicza", składająca się z wykształconych osób zainteresowanych sceną publiczną, wydarzeniami politycznymi, kulturalnymi i społecznymi. Czytali oni gazety, które cieszyły się dostateczną swobodą, aby drukować kontrowersyjne wiadomości i opinie, a przez władze były traktowane jako "sprawcy niepokojów".

Istota definiowania opinii publicznej polega na sprecyzowaniu definicji publiczności, a nie opinii - która, w odróżnieniu od zdarzenia czy faktu, jest empirycznie nieweryfikowalna. W rzeczy samej, nie ma jednej, dokładnie wyodrębnionej wielkiej publiczności, natomiast istnieje wiele różnych publiczności (zbiorowości), dlatego też opinia publiczna zależy od szczególnych publiczności które są żywo zainteresowane danym tematem. W najogólniejszym sensie możliwe jest oczywiście mówienie o publiczności masowej, na przykład odnosząc ją do ogółu obywateli-wyborców. Tak jest definiowana publiczność w typowych badaniach opinii publicznej. Jednakże w obrębie tej amorficznej zbiorowości należy odróżniać odrębne zbiorowości, na przykład osoby biorące udział w głosowaniu od osób w nim nie biorących. Zazwyczaj te dwie zbiorowości różnią się zasadniczo w swych wierzeniach i opiniach.

Do innych składników publiczności masowej zaliczamy różnorodne zbiorowości tematyczne - grupy interesu, tzn. obywateli którzy są bardzo zainteresowani szczególnym tematem. Są to na przykład grupy ekologiczne, feministyczne, wyznaniowe. Ich członkowie żywią na ogół bardzo mocne i określone opinie na temat ich interesujący, podczas gdy ogół społeczeństwa okazuje znaczną wobec nich obojętność. Stąd kluczowe pytanie brzmi: czy władze powinny kierować się opiniami obojętnej większości czy raczej zaangażowanej mniejszości.

Przykład publiczności tematycznych ilustruje ogólne znaczenie opinii publicznej w demokratycznym społeczeństwie - kierowania działaniami instytucji państwowych i samorządowych. Nie wystarcza więc wybranie władz i pozostawienie im na czas pełnienia funkcji całkowitej swobody podejmowania decyzji. Jednak większość obywateli mało się interesuje bieżącymi problemami, tzw. polityką. Zatem, w praktyce "rządy ludu" oznaczają rządy ludzi zainteresowanych i dobrze zorganizowanych.

Sondaże opinii publicznej wykazują iż większość ludzi po prostu nie ma opinii wobec wielu problemów; wobec każdego przedstawionego problemu niewielki odsetek ludzi zawsze wyrazi silne poparcie, a inny niewielki odsetek wyrazi silny sprzeciw. Większość będzie niejako w środku – pasywna, neutralna, obojętna. Nazywa się ich "milczącą większością". W wielu przypadkach, na przykład w czasie wyborów, większość ta jest kluczem do sukcesu politycznego, ponieważ stosunkowo najłatwiej można na nią wpłynąć. W wyborach prezydenckich w 1995 roku stosunkowo niewielka ilość wyborców, na których oddziałała debata telewizyjna, w decydującym stopniu wypłynęła na ostateczny wynik głosowania.



Formowanie opinii publicznej

Aby opinia publiczna mogą się ukształtować, winy być obecne trzy elementy: kanały komunikowania (media), tematy sporne oraz zbiorowość społeczna (publiczność). Jak wskazują przykłady historyczne, dla powstania opinii publicznej nie trzeba mediów masowych, wystarczają środki prostsze, interpersonalne, jednak połączenie środków masowych i interpersonalnych jest dla powstania opinii publicznej najskuteczniejsze. Media, inaczej środki komunikowania, to instrumenty przekazywania informacji. Temat sporny to pytanie żywo dotyczące znacznej ilości ludzi, które nie ma powszechnie akceptowanej "poprawnej" odpowiedzi, a przeto jest prawdopodobnym przedmiotem dyskusji. Publiczność obejmuje osoby które zwracają uwagę na dany temat. Komunikowanie łączy tematy sporne i osoby aprobujące określone odpowiedzi w całość określaną jako opinią publiczna. Badanie formowania opinii publicznej jest więc w istocie badaniem sposobów tworzenia symbolicznych całości i związków między ludźmi.

Skrótowy opis tworzenia się zorganizowanego zespołu opinii może być ujęty w następujących fazach: (1) Jednostka tworzy postawę o spornym temacie, gdyż został on jej przedstawiony przez środki komunikowania. Jeśli ta postawa zostaje uzewnętrzniona, staje się opinią, (2) ludzie zazwyczaj wyrażają swoje opinie najpierw do osób z małych grup do których przynależą, na przykład rodzina, grupa pracownicza, sąsiedzka. Jeśli istnieje pewna zgodność, może się wytworzyć wspólna opinia. Jeśli istnieje ostra opozycja, jednostka może albo porzucić swe poglądy albo nawet zerwać z grupą, (3) via mass media lub inne międzyosobowe kanały ludzie stają się świadomi opinii innych osób, jeśli znajdują oparcie dla swych poglądów, wyrażają je częściej i chętniej. Jeśli nie, to pozostają w milczeniu (tzw. spirala milczenia), (4) kiedy zwolennicy jednego poglądu stają się świadomi poglądów innych, poczucie "my" może zaistnieć. Wówczas następuje narastanie zwolenników lawinowe, aż wszyscy potencjalni stronnicy czują owe "my". W konkretnych przypadkach, formowanie opinii zależy od stopnia związku osób z innymi, poprzednich opinie, itd.

Narzucanie konformizmu grupowego było wielokrotnie demonstrowane, także eksperymentalnie. Teoria "porządku dnia" sformułowana przez Bernarda C. Cohena głosi, że media nie są szczególnie skuteczne w zmienianiu opinii, natomiast bardzo skuteczne w podsuwaniu tematów których opinie dotyczą.

Proces mobilizacji opinii jest popychany także przez zdolność mass mediów do stymulowanie formowania grup i nawet ruchów społecznych. Już w XVIII wiecznej Anglii gazety tworzyły okazję do regularnych, na półtajnych spotkań, czytane głośno w kawiarniach.

Badanie ruchów społecznych pokazuje wzajemne oddziaływanie między opinią publiczną a ruchem, ruch społeczny może powstać w reakcji na powszechną opinię wobec tematu (kwestia niewolnictwa, ruch kobiecy, strajk) ale potem jego głównym celem jest oddziaływanie na opinię.

Media mogą pokazać, że jednostka nie jest osamotniona w swych opiniach. Jest to podstawa tzw. hipotezy spirali milczenia, sformułowanej przez niemiecką badaczkę opinii publicznej, Elizabeth Noelle-Neumann. Głosi ona, że ludzie w swej większości mogą obawiać się wyrażać swoich opinii publicznie, jeśli uważają, że dominują, na przykład w mediach, opinie przeciwstawne. Tzw. milcząca większość ujawnia się dopiero w specyficznych sytuacjach, na przykład w trakcie wyborów.

Wynika z tej hipotezy, że opinie często prezentowane w mediach nie zawsze reprezentują opinie większości, a w istocie jedynie tzw. krzykliwej mniejszości. Zorganizowanie publicznej kampanii negatywnej, np. w formie ataku na polityków, media i dziennikarzy podtrzymujących jakiś konkretny pogląd, nazywa się "flak", na ogół polega na zasypaniu opornych osób stosem listów protestacyjnych. Dobrze przygotowany flak potrafi wpłynąć na przygotowywaną ustawę, wymusić decyzję administracyjną w interesie mniejszości pozorującej większość.

Na szczęście zawsze istnieją odważni nonkonformiści, ludzie którzy wyrażają swe odrębne opinie, zatem gdy narastać zaczyna ukryty opór zyskują poparcie milczącej uprzednio większości. Często jest tak że w danej kwestii istnieje kilka opcji stanowisk które spiralnie zdobywają coraz szersze poparcie, aż do punktu nasycenia, czyli podziału całej publiczności na dwie lub trzy wielkie odłamy opinii.

Społeczne efekty opinii publicznej

Dwie główne kategorie, albo rodzaje skutków opinii publicznej, to sprawowanie kontroli społecznej oraz podejmowanie decyzji. Opinia publiczna może skłaniać jednostki do zachowania zgodnego z normami społecznymi i obyczajami, tak jest dzieje się to w przestrzeganiu stylu i mody. Jest zatem opinia publiczna instrumentem dyscypliny społecznej.

Powiązana z funkcją kontroli społecznej jest funkcja wpływu na decyzje jednostek, co jest oczywiste w formalnych wyborach politycznych. Ale opinia także prowadzi do lansowania i niekiedy przyjmowania przez parlament praw, które wyznaczają reguły zachowania publicznego.

Z kolei ustawa, która nie ma poparcia opinii na ogół jest mało przestrzegana. David Hume, XVIII filozof, uważał, że rząd opiera się głównie na opinii, co było z pewnością przesadą, ale przecież znaczny consensus społeczny jest konieczny aby system prawny działał sprawnie.


Zmiana i oddziaływanie na opinię publiczną

Opinia najczęściej zmienia się, gdyż zmieniają się tematy których ona dotyczy. Pewne kwestie zostają rozwiązane, nowe problemy wypierają stare. Opinia może się zmieniać bowiem zmieniają się sami ludzie (wojny religijne wygasły gdy ludzie stali się bardziej tolerancyjni).

Opinią publiczną manipuluje się gdy istnieje możliwość wpływu się na kanały informacji (media) i przekazy (komunikaty). Rząd może ujawniać lub utajniać pewne dane. Kandydaci w wyborach wybierają pewne tematy jako problemy społeczne.

Nie bez racji twierdzi się, że rządy opinii są w istocie rządami tych, którzy tworzą opinię. A zatem podstawowe pytanie dotyczy posiadania i kontrolowania aparatu informacji masowej.

W Stanach Zjednoczonych jako pierwszy pojawił się nowy zawód, tzw. public relations counsel. Tenże doradca w sprawach publicznych nie jest niczym innym, jak zawodowym znawcą opinii publicznej i specjalistą od wpływania na nią, zgodnie z życzeniami tego, kto mu za to płaci.

Manipulatorzy na ogół odwołują się do niespójnych, rozproszonych i niezbyt utrwalonych opinii, aby je skrystalizować w silne i korzystne. Na przykład, hasła wyborcze sugerują aby głosować na zwycięzcę, a będzie nim nasz kandydat.

Ludzie nie formują swych opinii spontanicznie: oni się uczą co należy i co wypada sądzić i co należy i co należy mówić. Należy odróżniać dwa oddzielne rodzaje procesów uczenia: jeden, długie, trwający całe życie, oraz drugi, epizodyczny. W tym pierwszym dokonuje się akumulacja doświadczeń życiowych, szczególnie ważny jest okres dzieciństwa i wczesnej młodości. Wśród czynników krótkoterminowego uczenia istotne są mass media--dzienniki, telewizja, radio. W nowoczesnych wielkich społeczeństwach obywatel ma kontakt ze światem polityki jedynie poprzez wiadomości telewizyjne, radiowe i prasowe. Wywierają one wpływ na opinie indywidualne, najczęściej tzw. przywódców opinii (Lazarsfeld i Katz, 1954), a przez nich odziaływują na opinie pozostałych członków społeczności.

Pośredni wpływ na ogół odbiorców mediów dokonuje się w procesie tzw. agenda-setting, czyli wskazywania spraw godnych społecznej uwagi i zainteresowania. Tematy i wydarzenia które są eksponowane w mediach są także obecne w umysłach odbiorców. Na przykład, wskazując na narkomanie jako zjawisko coraz groźniejsze, media skutecznie skłaniają ludzi do uznania jej za ważny problem społeczny.


Badanie opinii publicznej

Opinia publiczna staje się coraz bardziej znacząca społecznie i politycznie. Toteż jej diagnoza, określenie stanu i trendów zmian posiada wielką wartość w marketingu, public relations oraz działalności politycznej. Badanie opinii można przeprowadzać w dwojaki sposób. Pierwszy, polityczno-prawny, to zorganizowanie referendum, zebranie w sposób określony prawem odpowiedzi na wyraźne i otwarcie postawione pytania. Jest to sposób rozpowszechniony na przykład w Szwajcarii, a często spotykany we Francji. Ze względu na wielkie koszty (por. nieprawomocne referendum uwłaszczeniowe w Polsce w 1996 roku) i ryzyko ograniczonego udziału społeczeństwa, stosowany jest dosyć rzadko. Zastępuje go, pod względem dokładności pomiary, niemal zbliżony, ale prawnie niewiązący, sposób drugi, socjologicznego sondażu naukowego, tzw. surveyu (w języku angielskim także public opinion poll).

Szybki rozwój badań sondażowych sprawił, że coraz więcej instytucji prowadzi lub zleca badania opinii. Zarówno media, jak i politycy, prawodawcy, biznesmeni zamawiają sondaże opinii. Ich prekursorem jest słynny Gallup, instytucja badawcza stworzona w 1936 roku w USA.

W Polsce najważniejsze ośrodki badania opinii to Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) i OBOP (Ośrodek Badania Opinii Publicznej) oraz Pentor i Demoskop.

Schemat badania opinii publicznej polega na wyborze próby reprezentatywnej, to znaczy takiej niewielkiej zbiorowości, która w statystycznie zasadny sposób może przedstawiać wielką liczebnie populację. Następnie zadaje się wybranym respondentom standaryzowane pytania, są to na ogół tzw. pytania zamknięte, to znaczy takie w których odpowiedzi są z góry określone. Odpowiedzi podlegają opracowaniu statystycznemu, i jako opinie większości lub mniejszości przedstawiane w mediach.

Dzięki temu, że sondaże dosyć trafnie przewidują wyniki wyborcze w skali całego kraju, sondaż naukowy, socjologiczny, sam zyskał opinię źródła w pełni rzetelnego i trafnego. Jednak mimo swych niewątpliwych zalet, między innymi jako jedyny prosty sposób przybliżonego poznania rozkładu opinii w społeczeństwie, takie wywoływane przez badaczy opinie nie zasługują na miano badań opinii publicznej a jedynie na miano nastawień społecznych. Co gorzej, nierzadkie podejmowane są sondaże które zadając pytania na tematy o których ludzie wcale nie myślą, a następnie szeroko publikując ich wyniki, w rezultacie kreują pozorną opinię publiczną. Powstają w ten sposób pozory poparcia dla organizacji społecznych, na przykład partii politycznych, które w istocie nie mają realnego społecznego bytu, a są tylko tworami socjologicznymi. Gdy organizacje te są lansowane przez media, tworzą nową rzeczywistość - tworów medialnych, które mogą narzucać się odbiorcom, kształtując ich postawy, a w rezultacie doprowadzając do istotnego kształtowania opinii publicznej.

Należy też ostrzec przed nadużywaniem sondaży jako zupełnie pewnych narzędzi poznania opinii publicznej. Zadając pytania dotyczące problemów które mało interesują zwykłych ludzi, otrzymujemy wprawdzie odpowiedzi, ale na ich podstawie tworzymy fałszywy obraz opinii. Do najważniejszych stwierdzeń w dziedzinie teorii opinii zaliczyć musimy bezsprzecznie: a) możliwość współistnienia niezależnych od siebie opinii prywatnych i publicznych w jednym i tym samym człowieku czy nawet grupie ludzkiej, i występujących w zależności od tego, w jakim charakterze wyraża swą myśl dana jednostka, oraz b) urok zbiorowości, jakiemu ulega każda jednostka w danej zbiorowości żyjąca, a tym samy działanie konformizmu społecznego.


Bibliografia

1. Aronson, Eliott. Człowiek - istota społeczna. Warszawa, 1978.

2. Arystoteles, Retoryka, Ossolineum, 1992.

3. Goban-Klas, Tomasz. Komunikowanie masowe. Kraków, 1978.

4. Jabłoński, Henryk. Opinia, parlament, prasa. Ossolineum, 1985.

5. "Public Opinion", International Encyclopedia of Communications, Oxford University Press, New York, 1989, tom 3, ss. 386-391.



6. Tarde, Gabriel. Opinia i tłum. Warszawa, 1904.

1 http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/opinia-publiczna;3951334.html


Pobieranie 42.54 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna