Opracowanie wykonane przez


Charakterystyka Gminy Radomyśl Wielki



Pobieranie 1.03 Mb.
Strona7/25
Data30.04.2016
Rozmiar1.03 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   25

3. Charakterystyka Gminy Radomyśl Wielki



3.1. Położenie administracyjne i geograficzne gminy.


Gmina Radomyśl Wielki znajduje się w północno – zachodniej części województwa podkarpackiego, w powiecie mieleckim.

Graniczy z następującymi gminami :

- od wschodu z gminą Przecław,

- od południa z gminami Żyraków i Czarna,

- od północy z gminami Wadowice Górne i Mielec,

- od zachodu z gminą Radgoszcz.


Gmina położona jest w północno-wschodniej części powiatu mieleckiego odległości 22 km na zachód od Mielca. Powierzchnia gminy wynosi 159,8 km². Gmina Radomyśl Wielki składa się z miasta i dwunastu wsi i jest podzielona na 13 sołectw.

Siedzibą gminy jest miasto Radomyśl Wielki położone w jej centralnej części na trasie Tarnów – Mielec. Odległość miasta Radomyśl Wielki od Tarnowa wynosi 33 km.

Lokalizację gminy Radomyśl Wielki w powiecie mieleckim przedstawiono na mapie rys 1.


Rysunek 1. Lokalizacja Gminy Radomyśl Wielki na terenie powiatu mieleckiego.

W skład gminy wchodzą sołectwa:


  1. Radomyśl Wielki

  2. Dąbie

  3. Dąbrówka Wisłocka

  4. Dulcza Mała

  5. Dulcza Wielka

  6. Janowiec

  7. Partynia

  8. Pień

  9. Podborze

  10. Ruda

  11. Zdziarzec

  12. Zgórsko

  13. Żarówka

Położenie poszczególnych sołectw na terenie Gminy Radomyśl Wielki przedstawiono na rys. 2.




Rysunek 2. Położenie poszczególnych sołectw na terenie Gminy Radomyśl Wielki.
Według podziału fizyczno-geograficznego Kondrackiego (1998), gmina jest położona w obrębie Prowincji Karpat i Podkarpacia, na obszarze największego makroregionu Podkarpacia Północnego, czyli Kotliny Sandomierskiej. Granice gminy obejmują obszar Płaskowyżu Tarnowskiego. Kotlina Sandomierska położona jest w dorzeczu Wisły, do której uchodzą rzeki karpackie, w tym Breń, którego dopływami są potok Zgórski i inne mniejsze cieki powierzchniowe przepływające przez teren gminy. Charakterystyczne dla Kotliny Sandomierskiej jest występowanie rozległych kompleksów leśnych, będących pozostałościami Puszczy Sandomierskiej, która jeszcze w okresie średniowiecza pokrywała całą krainę.

Rzeźba terenu gminy Radomyśl Wielki została ukształtowana głównie wskutek ruchów górotwórczych oraz w wyniku działalności lodowca. W wyniku obniżenia się skorupy ziemskiej podczas ruchów górotwórczych dominujących w erze kenozoicznej obszar dzisiejszej Kotliny Sandomierskiej został zalany wodami morza mioceńskiego. Morze to w okresie czwartorzędu ustąpiło pod wpływem nadchodzącego od północy lodowca. W czasie ustępowania zlodowacenia rzeki karpackie nanosiły na obszarze, wraz z wodami, muł i piasek. Rzeźba terenu została ukształtowana wskutek ich działalności erozyjnej.

Teren gminy charakteryzuje się lekko falistą powierzchnią, urozmaiconą nielicznymi pagórkami. Jej powierzchnia jest nachylona w kierunku północnym. W części południowej teren wznosi się do wysokości od 210 do 250 m n.p.m. Najwyższe jego wzniesienie znajduje się między Janowcem, a Starą Jastrząbką i nosi nazwę Ciosowa Góra. Jej wysokość wynosi 250 m n.p.m. Biorą stąd początek główne dopływy Brnia, potoki Zgórski i Jamnica. Część północna to falista równina o wysokości 195 – 210 m n.p.m. rozcięta szerokimi nieckowatymi dolinami dopływów Brnia. Wznoszą się nad nią pojedyncze ostańcowe pagóry moreny dennej zbudowane z glin zwałowych miejscami z domieszką żwirów. Ich wysokości względne wahają się od 40 – 80 m. Pagóry z glin zwałowych przeważnie użytkowane są rolniczo, te zaś, których wierzchnie warstwy stanowią piasek, porośnięte są lasem.

W obrębie wyżej wymienionych dużych jednostek geomorfologicznych występują bardziej szczegółowe formy geomorfologiczne :



  • formy pochodzenia denudacyjnego w formie spłaszczeń wychodni skał, spłaszczonych wokół szczytów i stoków denudacyjnych,

  • formy pochodzenia lodowcowego i wodnolodowcowego,

  • formy pochodzenia eolicznego w postaci pól piasków przewianych i wydm parabolicznych,

  • formy pochodzenia rzecznego wiążące się z systemami dolinnymi.

Należy nadmienić, że w aktualnej rzeźbie terenu znaczną rolę odgrywają zmiany wywołane gospodarczą działalnością człowieka, w wyniku której powstaje szereg negatywnych form związanych z eksploatacją surowców mineralnych i innych.

3.2. Demografia gminy Radomyśl Wielki.

Jednym z podstawowych czynników decydujących o potencjale rozwojowym gminy jest czynnik demograficzny.



Szczegółową liczbę ludności gminy z podziałem na sołectwa, według stanu na 31.12.2013, 31.12.2014 oraz stan obecny (2015 rok) przedstawiono w tabeli 2.
Tabela 2. Liczba ludności na terenie Gminy Radomyśl Wielki.

L.P.

Miejscowość

31.12.2013

31.12.2014

Stan obecny

1

Radomyśl Wielki

3 092

3 131

3 144

2

Partynia

1 189

1 193

1 188

3

Podborze

751

741

737

4

Ruda

1 567

1 561

1 565

5

Dąbrówka Wisłocka

715

695

687

6

Zdziarzec

937

935

930

7

Dąbie

957

948

948

8

Żarówka

906

901

906

9

Janowiec

768

684

693

10

Dulcza Wielka

1 754

1 741

1 736

11

Dulcza Mała

831

826

822

12

Pień

323

335

338

13

Zgórsko

461

469

467

Razem

14 251

14 160

14 161

Według stanu na dzień 31.12.2013 roku obszar gminy zamieszkiwało 14 251 osób. Gęstość zaludnienia wyniosła 89 osób/km2. Pod względem liczebności ludności gmina Radomyśl Wielki stanowi ok. 10 % mieszkańców powiatu mieleckiego. Gmina Radomyśl Wielki charakteryzuje się niewielką dysproporcją w strukturze płci zaludnienia. Na 100 mężczyzn przypada 99,3 kobiet podczas gdy w powiecie wskaźnik ten wynosi 102,8.

Najliczniej zamieszkałe miejscowości to: miasto Radomyśl Wielki i sołectwa Dulcza Wielka, Ruda, Partynia, natomiast najmniej zaludnione są: Pień, Zgórsko, Janowiec.

Największa grupę stanowi ludność w wieku produkcyjnym – 62 %, przedprodukcyjnym – 22,5 %, poprodukcyjnym – 15,5 % ogółu.

Powyższe dane wskazują, że gmina charakteryzuje się stosunkowo korzystną strukturą wiekową mieszkańców, wynika to głównie ze znacząco wyższego udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym w stosunku do udziału w wieku poprodukcyjnym. Taka struktura ma charakter rozwojowy, wskazuje bowiem, iż społeczeństwo gminy jest stosunkowo młode.

Jednak analiza wskaźników ludnościowych wskazuje na niekorzystne trendy procesów demograficznych. Okres transformacji ustrojowej i społeczno – gospodarczej rozpoczęty z początkiem lat 90-tych charakteryzuje się (podobnie jak w całym kraju) spadkiem przyrostu naturalnego, malejącą liczbą zawieranych małżeństw oraz niską mobilnością przestrzenną ludności. Przyrost naturalny kształtuje się niekorzystnie.

Niewielki ujemny przyrost naturalny należy traktować jako zjawisko wynikające przede wszystkim z ogólnokrajowych tendencji demograficznych, których elementem jest sukcesywny spadek liczby urodzeń. Tendencje te w skali kraju wynikają z przyczyn ekonomicznych oraz zmian w sferze obyczajowości społecznej.

Obserwowane w ostatnich latach zmiany demograficzne wskazują, że sytuacja ludnościowa Polski jest nadal trudna, aczkolwiek nieco korzystniejsza niż na przełomie stuleci. Jednakże w najbliższej perspektywie nie należy oczekiwać znaczących zmian w rozwoju demograficznym kraju. Niska liczba zawieranych małżeństw oraz zmiany w kalendarzu urodzeń będą miały negatywny wpływ na przyszłą dzietność, zwłaszcza wobec utrzymującej się wysokiej skali emigracji Polaków za granicę (szczególnie emigracji czasowej ludzi młodych). Trwający proces starzenia się ludności Polski będący wynikiem korzystnego zjawiska, jakim jest wydłużanie się trwania życia, jest pogłębiany niskim poziomem dzietności. W przyszłości będzie to powodować zmniejszanie się podaży pracy i utrudnienia w systemie zabezpieczenia społecznego w wyniku wzrostu liczby i odsetka ludzi w starszym wieku.

Według prognozy statystycznej liczba mieszkańców gminy będzie sukcesywnie maleć. Do roku 2030 zmniejszać się będzie liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym, natomiast sukcesywnie rosnąć będzie liczba mieszkańców w wieku poprodukcyjnym. Zmniejszy się liczba mieszkańców. Największy spadek, przewiduje się w najbliższych latach w grupie ludzi młodych w wieku produkcyjnym w przedziale 20-34 lata. Względnie stała pozostanie liczba osób w wieku 40-45 lat, podczas gdy liczba osób starszych w regionie będzie sukcesywnie wzrastać. Ocenia się, że liczba osób w przedziale wiekowym 60-84 lata zwiększy się. Oznacza to, że średnia wieku mieszkańców gminy będzie stale wzrastać.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   25


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna