Otwarcie festiwalu / premiera wydawnictwa dvd: dla ciebie polsko 46 min



Pobieranie 71.97 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar71.97 Kb.
OTWARCIE FESTIWALU / PREMIERA WYDAWNICTWA DVD:
DLA CIEBIE POLSKO 46 min.

reż.: Antoni Bednarczyk; scen.: Marian Józefowicz; zdj.: Stanisław Sebel; wyk.: Antoni Różański, Jan Karpowicz, Stanisław Jasieński, Jadwiga Doliwa, Ryszard Sobiszewski, Henryk Rydzewski i inni / Polska 1920
Akcja filmu rozgrywa się podczas wojny polsko-bolszewickiej, która brutalnie wkracza w życie kochającej się pary – Franka i Hanki. Hordy bolszewickie dokonują zniszczeń w polskich wsiach i dworach. W jednym z dworów najeźdźcy urządzają sobie libację alkoholową. Odsiecz polskiej kawalerii nadchodzi w ostatniej chwili. Nie mogąc bezczynnie czekać na powrót ukochanego, Hanka zostaje siostrą miłosierdzia w jednym ze szpitali polowych pod Wilnem. Franek natomiast zdobywa powszechne uznanie po ujęciu rosyjskiego szpiega. Krwawe walki kończą się wkroczeniem wojsk polskich do Wilna. Hanka i Franek odnajdują się wreszcie (w dość zaskakujących zresztą okolicznościach). Film kończy dokumentalny zapis uroczystości związanych z włączeniem Wilna w granice Polski, z udziałem marszałka Piłsudskiego i najwyższych dowódców wojska polskiego a także zagranicznych gości.

KOPIA ZDIGITALIZOWANA, ZREKONSTRUOWANA, PODDANA ZABIEGOM KONSERWACJI MANUALNEJ I REKONSTRUKCJI CYFROWEJ.



CUD NAD WISŁĄ 52 min.

reż.: Ryszard Bolesławski; scen.: Adam Zagórski; zdj.: Zbigniew Gniazdowski; wyk.: Honorata Leszczyńska, Anna Belina, Jadwiga Smosarska, Wincenty Rapacki ojciec, Edmund Gasiński, Władysław Grabowski, Stefan Jaracz, Jerzy Leszczyński, Leonard Bończa-Stępiński, Kazimierz Junosza-Stępowski, Zygmunt Chmielewski i inni / Polska 1921
W „Leksykonie polskich filmów fabularnych” Stanisław Janicki napisał: Dramat patriotyczny, ilustrujący dzieje wojny polsko-bolszewickiej. Sprawnie zrealizowany przez twórcę o światowej sławie na zamówienie Wydziału Propagandy Ministerstwa Spraw Wojskowych. Ze względu na temat i doborową obsadę aktorską cieszył się bardzo dużym powodzeniem wśród polskich widzów.

Akcja rozpoczyna się w wigilijny wieczór 1919 roku na wschodnich kresach Rzeczypospolitej w dworku rodu Granowskich. W życie członków rodziny bezpardonowo wdziera się wojna z bolszewickim najeźdźcą. Po wielu perypetiach, zwycięskie natarcie wojsk polskich z księdzem Skorupką na czele, przywraca pokój a bohaterom pozwala wreszcie, po długiej rozłące, na rozpoczęcie nowego, szczęśliwego życia, którego początkiem staje się finałowa scena podwójnego ślubu. W seklwencji dokumentalnej zachował się zapis wręczenia Józefowi Piłsudskiemu buławy marszałkowskiej w listopadzie 1920 roku.

KOPIA WIRAŻOWANA (barwiona)

KOPIA ZDIGITALIZOWANA, ZREKONSTRUOWANA, PODDANA ZABIEGOM KONSERWACJI MANUALNEJ I REKONSTRUKCJI CYFROWEJ.




POLA NEGRI – W DRODZE DO SŁAWY
Apolonia Chałupiec urodziła się 3 styczna 1897 roku w Lipnie, w rodzinie wędrownego kotlarza – przystojnego Słowaka z domieszką krwi cygańskiej i o dziesięć lat od niego starszej Eleonory Kiełczewskiej. W 1903 r. Apolonia wraz z matką przyjechała do Warszawy, gdzie przyszła gwiazda zaczęła pobierać lekcje tańca. Już w 1908 r. zadebiutowała na deskach Teatru Wielkiego, jednak choroba płuc uniemożliwiła jej karierę tancerki baletowej. W roku 1911 zdała egzamin do Szkoły Aplikacyjnej (Dramatycznej). W krótkim czasie zadebiutowała na scenie, a po kilku rolach teatralnych otrzymała propozycję zagrania w pantomimie „Sumurun”, wystawionej przez Maxa Reinhardta w Berlinie a gościnnie wyreżyserowanej przez Ryszarda Ordyńskiego w Warszawie. Rolą egzotycznej tancerki zyskała sobie wielkie uznanie i podpisała kontrakt z wytwórnią filmową SFINKS. Rolę tę powtórzyła później w Deutsches Theater w Berlinie i w filmie pod tym samym tytułem (1920). W Polsce zrealizowała osiem filmów. Wszystkie prócz Bestii zaginęły. Chociaż kontrakt ze SFINKSEM opiewał na 12 filmów, Pola Negri w listopadzie 1916 roku wyjechała do Berlina, gdzie oprócz występów u Maxa Reinhardta zawarła kontrakt z wytwórnią SATURN-FILM A.G.

W Niemczech w latach 1917-1922 aktorka zrealizowała dwadzieścia trzy filmy w tym cztery tytuły, które zadecydowały o jej międzynarodowej sławie: Oczy mumii Ma (1918), Carmen (1918), Madame Dubarry (1919) i Sumurun (1920). Były to pierwsze filmy niemieckie wyświetlane po I wojnie światowej w Anglii i Francji; w dużym stopniu dzięki nim Stany Zjednoczone odkryły film europejski, zaś Pola Negri stała się pierwszą europejską aktorką, która podbiła Hollywood. Podpisała kontrakt z FAMOUS PLAYERS i w latach 1923-1928 zrealizowała 22 filmy, m.in.: Tancerka (1923), Cesarzowa (1924), Hotel Imperial (1926), Kolczasty drut (1927), Godzina zmysłów (1928).

Agresywna uroda była głównym atutem jej aktorstwa; świetne warunki zewnętrzne, niezwykle wyrazista mimika, zdolności i umiejętności taneczne a z czasem ujawniony w filmie dźwiękowym niski, piękny głos i zdolności wokalne sprawiły, że nie tylko stała się filmowym wampem, ale przez długi czas błyszczała na filmowym firmamencie blaskiem gwiazdy pierwszej wielkości. Pod koniec lat dwudziestych jej popularność zaczęła maleć, wytwórnia nie przedłużyła z nią kontraktu. Pola Negri postanowiła realizować filmy znów w Europie – w Anglii Ulicę potępionych dusz (1928), we Francji Fanatyzm (1934) i kolejne sześć w Niemczech hitlerowskich, co zostało bardzo źle przyjęte i zapewne przyczyniło się do zmierzchu jej kariery. Przez pierwsze lata wojny przebywała we Francji, potem wróciła do USA.

Jej kariera dobiegała końca, ale wkład w historię kina jest niekwestionowany. Na przestrzeni lat 1914-1964 wystąpiła w 63 filmach, z których 45 było wyświetlanych w Polsce. Pola Negri zmarła 1 sierpnia 1987 roku w San Antonio, mając dziewięćdziesiąt lat.


W hallu kina zostanie zaprezentowany fragment wielkiej wystawy POLA NEGRI. LEGENDA KINA przygotowanej przez Muzeum Kinematografii w Łodzi we współpracy z Filmoteką Narodową i Instytutem Polskim w Dűsseldorfie.

Na planszach zaprezentowano materiały pochodzące niemal z całego świata: plakaty, programy, portrety i kartki pocztowe, zdjęcia prywatne i fotosy z filmów, partytury i okładki płyt z nagranymi przez nią piosenkami oraz znaczki pocztowe i pudełka ekskluzywnych czekoladek. Są także dokumenty wyjaśniające niejasne fragmenty jej biografii, łącznie z metryką urodzenia, w której odnajdziemy prawdziwą datę urodzenia aktorki. Wystawa, objechała nie tylko miasta Polski ale i Europy przybliżając wiedzę na temat jedynej polskiej aktorki, która zrobiła tak oszałamiającą karierę w Hollywood i która przecierała amerykański ślad innym wielkim gwiazdom kina niemego a później pierwszych lat filmu dźwiękowego, między innymi Marlenie Dietrich i Grecie Garbo.



BESTIA 47 min.

reż.: Aleksander Herz; zdj.: Witalis Korsak-Gołogowski; dekoracje: Tadeusz Sobocki, Józef Galewski; wyk.: Pola Negri, Maria Dulęba, Witold Kuncewicz, Jan Pawłowski, Mia Mara / Polska 1916
Wiesława Czapińska w książce „Polita” (Warszawa 1989), napisała: Kopię „Bestii” odnaleziono po wojnie w Stanach Zjednoczonych. Możemy więc oglądać ten film, jakże zabawny w swojej naiwności, a zarazem świadczący o aktorskich możliwościach przyszłej gwiazdy Hollywood. Film pierwotnie miał być zatytułowany „Kochanka apasza”, ale musiano go zmienić, bo podobny tytuł miał niemiecki film. […] Główna bohaterka filmu tytułowa „Bestia”, to dziewczyna z biednej rodziny zakochana w apaszu. Piękna i zaborcza. Ma dużo sprytu okraszonego urodą i seksem. Te trzy czynniki decydują o całym jej życiu. Z małego miasteczka, gdzie rozpoczęło się jej dorosłe życie, wędruje do miasta. Wkrótce porzuca również apasza. Podejmuje pracę jako modystka. Potem angażuje się jako tancerka do kabaretu. […] Jako typowa femme fatale uwodzi mężczyzn, których namiętne zapamiętanie bez skrupułów wykorzystuje. Zakochanego w niej przykładnego męża i ojca rodziny przywodzi do życiowej katastrofy, rujnując mu życie. Scenarzyści postarali się jednak by dziewczyna musiała za swe grzechy i niecne postępki słono zapłacić.

ŻÓŁTY PASZPORT (Der gelbe Schein) 51 min.

reż.: Victor Janson, Eugen Illes; scen.: Hans Brennert, Hans Kräly; zdj.: Eugen Illes; wyk.: Pola Negri, Harry Liedtke, Victor Janson, Adolf Edgar Licho, Werner Bernhardy, Guido Herzfeld, Margarete Kupfer, Marga Lind i inni / Niemcy 1918


Tytułowy „żółty paszport” to dokument, jakim musieli się posługiwać ludzie pochodzenia żydowskiego podróżujący w granicach Rosji. Dokument ten przypominał książeczki, jakie otrzymywały zarejestrowane prostytutki. Stąd też bierze się intryga filmu. Bohaterka, córka żydowskiego antykwariusza, pragnie studiować medycynę w Petersburgu. Otrzymuje "żółty paszport", dostaje się na studia, ale nie chce jej przyjąć żaden hotel i zmuszona jest skorzystać z usług rajfurki, która daje jej lokum w zamian za posługi w podejrzanej tancbudzie. Tam spotykają ją koledzy z uczelni, a wśród nich jej ukochany...

Film, aczkolwiek produkcji niemieckiej, realizowany był w Warszawie udającej tu plenery Petersburga, dzięki czemu możemy dziś oglądać unikatowe zdjęcia stolicy z przełomu lat 1917/18 (szczególnie Łazienki Królewskie). Przez długie lata Żółty paszport uważano za film zaginiony, ale Kevin Brownlow, znany angielski historyk filmu, który ma już wiele takich dokonań na swoim koncie, odnalazł kopię filmu w prywatnych zbiorach amerykańskich i pieczołowicie ją odrestaurował. Filmoteka Narodowa zakupiła odnaleziony film do swych zbiorów.


FREDRICH WILHELM MURNAU – W 80. ROCZNICĘ ŚMIERCI
Friedrich Wilhelm Plumpe, bo tak brzmi prawdziwe nazwisko mistrza kina, urodził się 28 grudnia 1888 w Bielefeld w rodzinie zamożnego właściciela fabryki sukienniczej. Studiował filologię i historię sztuki. Zafascynowany urokliwym bawarskim miasteczkiem Murnau w 1909 przybrał nazwisko, pod którym wkrótce zaczął zdobywać sławę. Karierę rozpoczynał od występów w uniwersyteckim teatrze amatorskim gdzie dostrzegł go słynny Max Reinhardt. Od 1911 zaczął występować na deskach Deutsches Theater. W czasie I wojny światowej Murnau służył początkowo w Gwardyjskim Pułku Piechoty a następnie w lotnictwie. W trakcie odbywania jednego z lotów wywiadowczych musiał awaryjnie lądować i został internowany w Szwajcarii. Tam właśnie od Ambasady Niemieckiej otrzymał zlecenie nakręcenia kilku filmów propagandowych. Jak sam napisał – zajęcie to wydało mi się na tyle interesujące, że z miejsca podjąłem decyzję całkowitego poświęcenia się filmowi. Po powrocie do kraju w 1919 nakręcił swój debiutancki film Chłopiec w błękicie – luźną adaptację „Portretu Doriana Graya” Oscara Wilde’a. Ten film, jak również większość zrealizowanych w pierwszym okresie twórczości, zaginął. W tym czasie Murnau nawiązał współpracę z operatorem Karlem Freundem a także z Carlem Mayerem, prawdziwym poetą kina. W 1921 roku Mayer napisał scenariusz filmu Zamek Vogőlod, który Murnau zrealizował w zaledwie trzy tygodnie. Rok później powstał jeden z najważniejszych filmów niemej epoki kina niemieckiego - Nosferatu, symfonia grozy; w trzy lata póżniej Portier z hotelu ‘Atlantic’ – arcydzieło będące wspólnym osiągnięciem Murnaua, Karla Freunda, Carla Mayera oraz odtwórcy głównej roli Emila Janningsa. Kolejne filmy Świętoszek (1925) i Faust (1926) to dzieła bardzo sprawne rzemieślniczo aczkolwiek nie osiągające poziomu dwóch poprzednich.

W 1921 roku Murnau nawiązał współpracę z Theą von Harbou, z którą zrealizował cztery filmy: Czarcie pole (1922), Wygnanie (1923) na podstawie Karla Hauptmanna, Fantom (1922) wg Gerharta Hauptmanna z jego osobistym udziałem oraz jedyną komedię w czystej postaci w jego dorobku – niestety nie do końca udany film Co może kaprys kobiety? (1923)

W 1926 roku Murnau wyjechał do Ameryki, gdzie kontynuował współpracę z Carlem Mayerem. Jego pierwszym amerykańskim filmem był zrealizowany w 1927 roku Wschód słońca przyjęty z prawdziwym zachwytem przez krytykę. Przyznano mu Oscary w kilku kategoriach w trakcie pierwszej ceremonii rozdania tych najsławniejszych nagród filmowych. Niestety klęska finansowa ograniczyła Murnauowi swobodny dostęp do funduszy na kolejne realizacje. Projekt realizacji filmu dokumentalnego o życiu mieszkańców wysp Mórz Południowych ostatecznie doprowadził go do finansowej ruiny. Wrócił do Hollywood, gdzie związał się długoletnim kontraktem z wytwórnią Paramount. W 1931 roku zrealizował film Tabu, którego akcja osadzona jest w idyllicznej scenerii wysp Pacyfiku. Na krótko przed premierą reżyser uległ wypadkowi samochodowemu. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł w klinice w Santa Monica 11 marca 1931 roku. Spoczął na cmentarzu Waldfriedhof pod Berlinem.

We wspomnieniu pośmiertnym inny mistrz kina niemieckiego Fritz Lang napisał: Upłyną jeszcze dziesiątki lat, zanim ludzie uświadomią sobie, że oto odszedł pionier, który pozostawił swe dzieło w pół drogi, i że tak naprawdę to on stworzył podstawy filmu, zarówno w sensie artystycznym, jak i technicznym.




PORTIER Z HOTELU ‘ATLANTIC’ (Der letzte Mann) 73 min.

reż.: Friedrich Wilhelm Murnau; scen.: Carl Mayer; zdj.: Karl Freund; wyk.: Emil Jannings, Maly Delschaft; Max Hiller, Emilie Kurz, Hans Unterkircher, Olaf Storm i inni / Niemcy 1924
Stary portier z luksusowego hotelu w dniu ślubu swej córki zostaje przeniesiony do obsługi toalety. Ta dotkliwa degradacja wiąże się z utratą najważniejszego atrybutu jego dotychczasowej pozycji - liberii. Wykrada ją więc, by zachować poważanie i szacunek otoczenia. Upiwszy się na weselu śni sen o powrocie na swe stanowisko przed wejściem do hotelu, zadziwiając wszystkich siłą i sprawnością fizyczną. To jedna z kluczowych scen filmu, zrealizowana z pomocą całej gamy filmowych środków wyrazu. Gdy sprawa wychodzi na jaw, poniżony starzec bliski jest załamania. Jednak autorzy filmu w przewrotnie wybrzmiewającym geście współczucia dopisali, poprzedzony specjalnym napisem, bajkowy happy end.

Portier z Hotelu Atlantic’ uchodzi za szczytowe dokonanie niemieckiej klasyki filmowej okresu kina niemego [...]. Operowanie kamerą pozwala tu na prześledzenie wydarzeń z różnych pozycji. Swobodnie poruszająca się kamera uwypukla zarówno blask munduru, jak i nędzę kamienic czynszowych i ułatwia widzowi identyfikowanie się z bohaterem. W 1958 roku wpisano go na listę dziesięciu najlepszych filmów wszechczasów. (Jan Thorn-Prikker)



NOSFERATU, SYMFONIA GROZY (Nosferatu, eine Symphonie des Grauens) 92 min.

reż.: Friedrich Wilhelm Murnau; scen. (na podst. pow. "Dracula" Brama Stokera): Henrik Galeen; zdj.: Fritz Arno Wagner, Günther Krampf; wyk.: Max Schreck, Aleksander Granach, Gustav von Wangenheim, Greta Schröder, G.H. Schnell, Ruth Landshoff, John Gottowt i inni / Niemcy 1922
Film Murnaua uchodzi za największe dokonanie ekspresjonizmu, obraz mistrzowski tak pod względem formalnym, jak i fabularnym. Wybitny historyk filmu Bela Balázs określił je jako lodowate podmuchy wiatru wiejącego z zaświatów. Adaptacja mrocznej opowieści o wampirze, zamieszkującym ponure zamczysko, zawierała wiele elementów wprowadzonych przez scenarzystę filmu. Pośrednik nieruchomości z Bremy wysyła swego od niedawna żonatego pracownika do pewnego hrabiego w leśną głuszę Karpat. Jego podróż obfituje w niesamowite zjawiska - ścielące się mgły, płoszące się bez widocznych powodów konie, ptaki - widma. Po przybyciu na miejsce Hutter, w poszukiwaniu gospodarza, przemierza niesamowite zamczysko - budzące zgrozę puste komnaty i mroczne piwnice. Znajduje wreszcie przypominającego nieboszczyka hrabiego - spoczywającego w sarkofagu. Nosferatu - wampir wysysający ludzką krew, nie zamierza oszczędzić także i swego gościa, jednak w dalekiej Bremie żona Huttera budzi się ze snu i wymawia imię męża, ratując go tym samym od niechybnej śmierci. Zachwycony portretem młodej żony Nosferatu opuszcza swą mroczną siedzibę i wyrusza w podróż do Bremy, ukryty w przemyconej na statek trumnie. Kiedy przybywa na miejsce statkiem - widmem, w mieście wybucha epidemia dżumy. Również i Hutter podąża do Bremy. Nosferatu przybywa jednak pierwszy. Żona Huttera bez trwogi wychodzi na spotkanie Nosferatu. Jej los wydaje się przesądzony…

W ujęciu Murnaua przerażające straszydło - wcielenie zła tego świata, jego mrocznej strony - zostaje przeciwstawione siłom dobra reprezentowanym przez parę romantycznych kochanków. Jednocześnie jednak przerażający Nosferatu w znakomitej, niemal metafizycznej kreacji Maxa Schrecka nie jest postacią do końca jednoznaczną, pozbawioną ludzkich emocji. Wszechobecny w filmie nastrój grozy, napięcie towarzyszące śledzeniu zmagań bohaterów zostało osiągnięte dzięki zastosowaniu wielu wyrafinowanych zabiegów przede wszystkim w mistrzowskim operowaniu światłocieniem. W takiej formie pomnikowe dzieło Murnaua weszło do historii kina stając się inspiracją dla wielu późniejszych filmowców, z Wernerem Herzogiem na czele.



FANTOM (Phantom) 110 min.

reż.: Friedrich Wilhelm Murnau; scen. (na podstawie powieści Gerharta Hauptmanna pod tym samym tytułem): Thea von Harbou i Hans Heinrich von Twardowski; zdj.: Axel Graatkjär i Theophan Ouchakoff; wyk.: Alfred Abel, Frieda Richard, Aud Egede Nissen, Hans Heinrich von Twardowski, Karl Ettlinger, Lil Dagover, Grete Berger, Anton Edthofer i inni / Niemcy 1922
Bohaterem filmu jest drobny urzędnik magistratu marzący o sławie poety i poślubieniu zachwycającej dziewczyny, którą zobaczył w powozie zaprzężonym w kucyki. Veronika - córka bogatego fabrykanta, jest jednak dla niego nieosiągalna. Swoją tęsknotę za dziewczyną próbuje zagłuszyć znajomością z łudząco do niej podobną prostytutką. Staczając się coraz niżej trafia ostatecznie do więzienia, pod zarzutem zamordowania swej ciotki lichwiarki, od której wcześniej pożyczył znaczną sumę pieniędzy. Dopiero w więzieniu dociera do jego świadomości, jak bardzo pozwolił zawładnąć sobą fantomowi. Po latach znajduje schronienie w domu swego przyjaciela i jego zakochanej w nim córki. Spisuje pamiętniki, w których opisuje historię swego smutnego życia.

Szczytowym osiągnięciem filmu Murnaua jest sekwencja montażowa, zespalająca impresje uliczne z wizją chaosu. Rzeczywistość, w której porusza się owładnięty obsesją bohater pokazywana jest przez Murnaua w konwencji koszmarnego snu, gdzie wszystko staje się nieprzewidywalne i nielogiczne. Przedmioty, schody, domy, ulice - wszystko to faluje, umyka, zapada się stanowiąc czytelne odzwierciedlenie stanu ducha bohatera, podkreślonego dodatkowo wyrafinowaną grą światła i cienia, a także głębią kadru.



DYPTYK WERNERA KRAUSSA
Werner Krauss zdobył pozycję jednego z najlepszych aktorów niemieckich lat 20. i 30. Urodził się 23 czerwca 1884 w Gestungshausen w Bawarii w rodzinie protestanckiego pastora. Od 1901 roku występował w teatrach wrocławskich. Dwa lata później miał już angaż w berlińskim teatrze Maxa Reinhardta. Filmowcy bardzo szybko zwrócili na niego uwagę. Pierwszy raz na ekranie aktor pojawił się w 1914 roku w filmie Joe Maya Die Pagode. Jednak dopiero rola demonicznego hipnotyzera - doktora Caligariego w filmie Roberta Wiene otworzyła przed nim wrota prawdziwej kariery i sławy. Stał się twarzą kina ekspresjonistycznego występując w kolejnych sztandarowych osiągnięciach tego fascynującego kierunku m. in w Gabinecie figur woskowych (1924) Paula Lenniego i Studencie z Pragi (1926) Henrika Galeena. Werner Krauss grał w tym okresie bardzo dużo podejmując się bardzo zróżnicowanych zadań aktorskich, również po to by uniknąć jednoznacznego zaszufladkowania. Wystąpił w dwóch filmach Dimitra Buchowetskiego - Danton (1921) i Otello (1922). U Pabsta zagrał w Zatraconej ulicy (1925) i Tajemnicach duszy (1926). Wielkim osiągnięciem był występ w znakomitym Variéte E.A. Duponta z 1925 r. Pojawił się także w Świętoszku Murnaua i Nanie Jeana Renoira – oba filmy powstały w 1926 roku. Kino wykorzystywało jego specyficzne emploi obsadzając go głównie w roli złoczyńców i niegodziwców. Większą różnorodność wyzwań aktorskich zapewniał mu teatr, w którym również odnosił wielkie sukcesy. Niestety w 1933 roku aktora pochłonął ideologiczny zamęt III Rzeszy. Przyjął propozycję objęcia stanowiska wiceprzewodniczącego Reichstheaterkammer a później zagrał w jednym z najpaskudniejszych wytworów propagandy goebbelsowskiej – niesławnym Żydzie Süssie Veita Harlana z 1940 roku. Po wojnie Krauss wyemigrował do Austrii przyjmując obywatelstwo tego kraju. Do Niemiec powrócił w 1951 roku – grywał na deskach teatrów Berlina i Wiednia. Role filmowe były rzadkością i niczym się nie wyróżniały. Ostatnim jego filmem był Sohn ohne Heimat Hansa Deppego z 1955 roku. Zmarł w zapomnieniu 20 grudnia 1959 roku w Wiedniu. Mimo wszystko świat zapamiętał Wernera Kraussa jako wybitnego aktora, współkreatora całej epoki w dziejach kina, artysty którego nazwisko wielokrotnie z najwyższym uznaniem odnotowywane jest we wszystkich opracowaniach dotyczących niemej epoki kina.
GABINET DOKTORA CALIGARI (Das Kabinett des Doktor Caligari) 53 min.

reż.: Robert Wiene; scen.: Carl Mayer, Hans Janowitz; zdj.: Willy Hameister; scenogr.: Hermann Warm, Walter Reimann, Walter Röhrig; wyk.: Werner Krauss, Conrad Veidt, Lil Dagover, Friedrich Feher, Hans Heinrich von Twardowski i inni / Niemcy 1919
Dzięki swemu debiutanckiemu filmowi Robert Wiene wszedł do historii kina jako twórca sztandarowego dzieła niemieckiego ekspresjonizmu filmowego. Historia szalonego zbrodniarza, tytułowego doktora Caligari, który zmusza swego pacjenta - somnambulika do popełniania ohydnych mordów, rozgrywa się na tle malowanych na płótnie, wymyślnych, całkowicie odrealnionych dekoracji, mających - w zamierzeniach autorów - obrazować zwichniętą psychikę bohaterów. Film miał zresztą - zgodnie z deklaracjami autorów - o wiele większe ambicje. Stanowił swego rodzaju parabolę sytuacji Niemiec w okresie I wojny światowej. Tytułowy bohater miał być odpowiednikiem cesarza wykorzystującego uległy mu naród, a cała sytuacja odzwierciedlała stan umysłu i ducha ówczesnych rządzących i rządzonych. Pierwotna wymowa filmu została złagodzona ujęciem opowieści w swego rodzaju cudzysłów narracyjny - w finale okazuje się bowiem, że fabuła jest wymysłem chorej fantazji pacjenta szpitala psychiatrycznego. Ogromny sukces filmu na długie lata wytyczył linię rozwoju kina niemieckiego, choć nikt z następców nie powtórzył już specyficznego zabiegu plastycznego jakim było malowanie cieni na dekoracjach. W kolejnych dokonaniach gatunku cienie - niezbędny atrybut ekspresjonizmu - "ożyły".
NANA (Nana) 106 min.

reż: Jean Renoir ; scen.: Pierre Lestringuez (na podstawie powieści Emila Zoli Nana) ; zdj.: Edmund Corwin, Jean Bachelet ; wyk.: Catherine Hessling, Jean Angelo, Werner Krauss, Valeska Gert, Claude Autant-Lara i inni / Francja 1926
Nana, młoda i ambitna aktoreczka, o manierach świadczących o niskim pochodzeniu społecznym, swobodnie czująca się w mniej wyszukanym repertuarze, pragnie grać wielkie damy i marzy o wygodnym i dostatnim życiu. Po niepowodzeniu szumnie zapowiadanego przedstawienia, porzuca scenę i dzięki umiejętnemu wykorzystaniu zauroczonych nią ustosunkowanych opiekunów, zostaje luksusową kurtyzaną. Wciąż niezaspokojona żądza bogactwa pociąga za sobą oszustwa i intrygi przebiegłej dziewczyny, które doprowadzają do tragedii i samobójstw kochanków. Przeznaczenie jedna czuwa i Nana płaci za swoje postępowanie straszliwą cenę… na powrót wciąga ją świat, z którego jak sądziła, udało jej się uciec…
Nana to drugi pełnometrażowy i zarazem ostatni z dziewięciu filmów niemych Renoira, wierna pierwowzorowi adaptacja powieści Emila Zoli. Reżyser nazywany „malarzem filmowego obrazu”, znany z zamiłowania do przepychu i widowiska, tworzył film nie żałując środków. Szczególną uwagę zwracają przesadnie udekorowane wnętrza projektowane przez Claude Autant-Lara (odtwórcę jednej z ról), jak i niezwykle kosztowne sceny plenerowe, zwłaszcza sekwencje wyścigów konnych i z przepychem zaprojektowana oprawa choreograficzna „diabelskiego” kankana. Realizacja filmu, ze względu na tak ambitne zamierzenia, kosztowała fortunę, dodajmy że Renoir był reżyserem i producentem filmu. We wspomnieniach pisał: „Nana” była przedsięwzięciem szalonym. Budżet tego filmu wynosił milion franków./…/ Wynająłem wielką salę w „Moulin Rouge” łącznie z jej znakomitą orkiestrą. Sala była wypełniona po brzegi. Widzowie podzielili się na dwa wrogie obozy. Z jednej strony zwolennicy kina klasycznego, którzy nie wiadomo dlaczego, uważali mnie za „wstrętnego rewolucjonistę”, z drugiej – orędownicy awangardy, traktujący mnie, także bez wyraźnego powodu, jako śmiałego nowatora. /…/ widzowie skakali sobie do oczu. Tak burzliwe przyjęcie filmu nie pociągnęło za sobą sukcesu finansowego, wprost przeciwnie, Nana okazała się finansowa porażką. Renoir zmuszony był pokryć zaciągnięte długi sprzedażą obrazów ojca Auguste’a Renoira.

Wybór powieści Emila Zoli, czołowego przedstawiciela naturalizmu, potwierdza szczególne zainteresowanie Renoira tym nurtem, jednak przyjęta przez niego forma i sposób prowadzenia aktorów znacznie go modyfikują. Gwiazda filmu, odtwórczyni głównej roli, Catherine Hessling, pierwsza żona, a zarazem modelka pozująca ojcu, jest ucharakteryzowana na japońską gejszę, co w połączeniu z nadmiernie ekspresyjną grą może powodować efekty komiczne. W tym szczególnym „naturalizmie” brak prawdziwych emocji, jednak tak wystylizowana, znakomicie wciela się w rolę pozbawionej uczuć wyższych odgrywanej przez siebie bohaterki, wspaniale uwypuklając złe strony swej postaci - jej wulgarność i arogancję.



GEORGES MÉLIÈS – W 150. ROCZNICĘ URODZIN
Filmoteka po raz kolejny powraca do filmów legendarnego „czarodzieja ekranu” - Georgesa Mélièsa. Okazja jest wyjątkowa – w tym roku świętujemy 150-lecie urodzin Mistrza. Zachowało się wiele pamiątek związanych z artystą. Najbogatsze zbiory w tym rysunki, kostiumy i rekwizyty filmowe w znakomitej większości wykonane przez samego Mélièsa, znajdują się w posiadaniu Stowarzyszenia „Les Amies de Georges Méliès” (Przyjaciele Georgesa Mélièsa), powstałego w 1961, w setną rocznicę jego urodzin.

Georges Méliès przez wiele lat prowadził teatr. Z chwilą pojawienia się kamery filmowej oszalał na punkcie możliwości tkwiących w nowym medium, w którym widział ogromne szanse wzbogacenia swoich widowisk. Odtąd granice stanowiła już tyko jego wyobraźnia. Nie bez powodu uważany jest za pierwszego twórcę efektów specjalnych w historii kina. Połączył kino z magią. Temu pasjonatowi sztuk magicznych zawdzięczamy wynalezienie wielu trików filmowych: m.in. zabiegi montażowe, przenikanie zdjęć, czy też efekty wizualne: wymyślna charakteryzacja, pirotechnika. W niektórych pomocny okazywał się przypadek - „magiczną przemianę” - stopklatkę odkrył podczas kręcenia, gdy na moment zaciął się mechanizm kamery, by po chwili ruszyć, gdy przed obiektywem był już inny obraz. Wielu z nich, oczywiście udoskonalonych, używa się do dziś. Jako pierwszy ręcznie kolorował swoje obrazy rodem z baśni. Przez znawców Méliès uważany jest również za ojca kina fabularnego, bowiem rozwinął narrację filmową od krótkich scenek po kilkunastominutowe filmy będące rekonstrukcją autentycznych wydarzeń: m.in. Sprawa Dreyfusa (1899) i Joanna d’Arc (1899). Jego produkcje wciąż zadziwiają pomysłowością i bogactwem wyobraźni. Genialny magik-wynalazca był jednocześnie: scenarzystą, reżyserem, scenografem, odtwórcą głównych ról i montażystą swoich filmów. Założył pierwsze atelier i wytwórnię filmową Méliès - Star Film.

Z kilkuset zrealizowanych w latach 1896-1912 przez Mélièsa filmów mamy w zbiorach Filmoteki Narodowej jedynie maleńki ułamek w tym, nakręconą w 1902 Podróż na Księżyc, uważaną za pierwszy w historii kina film science fiction. Zainspirowany poczytnymi w owym czasie powieściami Juliusza Verne’a i Herberta G. Wellsa, film spotkał się z owacyjnym przyjęciem i odniósł niebywały sukces na całym świecie.

PODRÓŻ NA KSIĘŻYC (Le voyage dans la lune)  7 min.

reż. i zdj.: Georges Méliès / Francja 1902

Film, którego początkowo żaden właściciel kina nie chciał kupić, uważając, że widzowie nie będę chcieli oglądać tak długiej projekcji! (pierwotna wersja trwała 16 minut). Film do dziś zadziwia żartobliwą ironią, a rakieta w oku księżyca to wciąż najbardziej popularny symbol meliesowskiego stylu. Georges Méliès pojawia się tu w roli profesora astronoma.

Kopia opracowana z napisami czeskimi.


PAN BARON (Monsieur le baron) 3 min.

reż. i zdj.: Georges Méliès / Francja 1904

Jak zgubne w skutkach może być nadużycie alkoholu… nieokiełznana wyobraźnia i cała gama filmowego rzemiosła Mélièsa.
FANTASTYCZNY WACHLARZ (L' eventail magique)  3 min.

reż. i zdj.: Georges Méliès / Francja 1905

Fabrykant prezentuje podarunek dla króla Francji. Niepozorna skrzynka zamienia się w cudowny wachlarz, którego poszczególne części przeobrażają się w siedem pięknych kobiet…
WRÓŻKA CARABOSSE (La fée Carabosse ou le poignard fata)  8 min.

reż. i zdj.: Georges Méliès / Francja 1906

Jedna z superprodukcji Mélièsa. Ubogi trubadur przychodzi do wróżki z pytaniem o przyszłość, oszukuje przy zapłacie (podsuwając jej sakiewkę z piaskiem), bardzo szybko przekonuje się, jak niezwykłe mogą być skutki magicznej zemsty… Georges Méliès jako alchemik.
400 ŻARTÓW DIABELSKICH (Les quatre cents farces du diable) 11 min.

reż. i zdj.: Georges Méliès / Francja 1906

Amator zawrotnych prędkości sprzedaje duszę diabłu w zamian za pigułki pozwalające na podróżowanie bez ograniczeń. Podniebne przejażdżki gwiezdnym pojazdem, zaprzężonym w apokaliptycznego konia przyprawiają o zawrót głowy. Georges Méliès jako Mefisto.
TUNEL POD KANAŁEM LA MANCHE, ALBO KOSZMAR FRANCUSKO-ANGIELSKI (Tunnel sous La Manche ou le cauchemar franco-anglais)  11 min.

reż. i zdj.: Georges Méliès / Francja 1907



(Spotkanie na szczycie przywódców Anglii i Francji, którzy śpiąc w sąsiednich sypialniach mają identyczny sen: tunel pod Kanałem La Manche zostaje przekopany, jednak po krótkiej euforii sen zamienia się w koszmar. W roli inżyniera przedstawiającego projekt futurystycznego tunelu pojawia się sam Georges Méliès.


DALEKO OD EUROPY
SENTYMENTALNY CHŁOPAK 70 min.

reż.: Raymond Longford; scen.: C.J. Dennis, Raymond Longford, Lottie Lyell; zdj.: Arthur Higgins; wyk.: Arthur Tauchert, Lottie Lyell, Gilbert Emery, Stanley Robinson, Harry Young i inni / Australia 1919
Raymond Longford i jego partnerka Lottie Lyell są pierwszoplanowymi postaciami australijskiego kina niemego, twórcami najlepszych filmów tego okresu. Longford, który zaczął swą karierę jako aktor teatralny i filmowy, zadebiutował w 1911 roku od razu trzema filmami. Sentymentalny chłopak to adaptacja niezwykle popularnego w owym czasie w Australii poematu C. J. Dennisa. Opowiada historię romansu Billa i jego dziewczyny Doreen, osadzoną w realiach Woolloomooloo – dzielnicy Sydney. Dzięki staraniom kobiety Bill uwalnia się spod zgubnego wpływu swoich kompanów, by w finale całkowicie zaakceptować szczęście, jakie daje mu życie rodzinne. Historia jest bezpretensjonalna, opowiedziana z wdziękiem i swoistym humorem, świetnie wkomponowana w klimat epoki. Film można uznać za pokaz mistrzostwa Longforda i jego ekipy. Sentymentalny chłopak to film niekonwencjonalny nie tylko ze względu na kolokwializm napisów, naturalne plenery i naturalistyczne postacie, lecz przede wszystkim z uwagi na ciepło, które z niego emanuje. Obraz Longforda wykorzystuje zderzenie kultur w bardzo oszczędny sposób: postacie śmieszą, lecz nie są śmieszne; to zwykli śmiertelnicy, którzy mają swe marzenia i swą godność. Film pozbawiony jest łatwych efektów i dosadnego humoru, charakterystycznego dla twórczości Dennisa. Talent komiczny Taucherta, którego postać na zawsze zrośnie się z granym przez niego Billem, naturalna gra Lyell oraz zdjęcia Arthura Higginsa, jednego z najbardziej znanych operatorów pierwszego okresu australijskiego kina, przyczyniły się do artystycznego i komercyjnego sukcesu filmu.

 ROZDROŻE (Juji-Ro) 66 min.

scen i reż.: Teinosuke Kinugasa; zdj.: Kohei Sugiyama; wyk.: Janosuke Bando, Akiko Chihaya, Yukiko Ogawa, Ippei Soma, Sumako Uranami i inni / Japonia 1928
Kinugasa – odtwórca kobiecych ról w klasycznym teatrze japońskim - zrealizował Rozdroże mając trzydzieści lat. Wcześniej podjął niezwykle ambitną próbę oddania w filmie wyobrażeń ludzi chorych umysłowo w filmie Kurutta ippeiji. Film powstały równolegle z Tajemnicami duszy Pabsta często uznawany jest za dokonanie ciekawsze acz nie pozbawione błędów. Rozdroże to jak ujmował to sam reżyser samurajski film bez pojedynków. Jego akcja rozgrywa się w XIX wieku i opowiada o dramacie rodzeństwa zamieszkującego w pobliżu tokijskiej dzielnicy rozrywek i domów publicznych. Młody Rikiya kocha szaleńczą miłością piękną gejszę Oume. Rywalizacja o jej względy doprowadza do pojedynku, w wyniku którego chłopak traci wzrok. Opiekująca się nim siostra nie ma pieniędzy by opłacić lekarza. Pada propozycja by zaczęła zarabiać w jednym z domów publicznych. Dziewczyna nie może się zdecydować, za to bez wahania odrzuca umizgi sąsiada, który nie dając za wygraną próbuje ją zgwałcić. Broniąc się Okiku zabija napastnika. Rodzeństwo musi uciekać. Rikiya, który tymczasem odzyskał już wzrok znajduje schronienie dla obojga w opuszczonej szopie. Pragnąc powrócić do ukochanej gejszy zostawia siostrę by odnaleźć Oume w ramionach swego rywala. Na rozdrożu siostra daremnie oczekuje jego powrotu…

Film będąc jednym z najświetniejszych dokonań kina japońskiego lat 20. nie znalazł uznania publiczności. Reżyser chcąc dalej się kształcić wyjechał do ZSRR, Niemiec a później Wielkiej Brytanii. Zabrał ze sobą kopię filmu prezentując ją z wielkim powodzeniem na rozlicznych pokazach. Zatem to właśnie ten tytuł odkrywał przed publicznością świata zachodniego kinematografię japońską tyle tylko, że fakt ten zniknął w niepamięci. Stąd palmę pierwszeństwa zwykło się przypisywać Kurosawie i jego Rashomonowi.



BUSTER KEATON – MISTRZ BURLESKI
WIĘZIEŃ NR 13 (Convict 13) 15 min.

scen. i reż.: Buster Keaton i Edward F. Cline; zdj.: Elgin Lessley; wyk.: Buster Keaton, Sybil Seely, Joe Roberts, Edward F. Cline, Joe Keaton i inni / USA 1920

W trakcie gry w golfa Buster zostaje napadnięty przez zbiegłych więźniów. Nieprzytomnego przebierają w pasiasty uniform oznaczony tytułową trzynastką. Policja nie słucha jego wyjaśnień. W więzieniu, do którego trafia musi się uporać z całą lawiną zaskakujących odmian losu i niespodziewanych zwrotów akcji.


STRACH NA WRÓBLE (The Scarecrow) 15 min.

scen. i reż.: Buster Keaton i Edward F. Cline; zdj.: Elgin Lessley; wyk.: Buster Keaton, Joe Keaton, Edward F. Cline, Mary Astor, Sybil Seely i inni /USA 1920

Seria zabawnych skeczy z sielskiego życia na wsi.

Dwóch mężczyzn zakochanych jest w córce farmera Sybil. Ojciec dziewczyny nie przepada za żadnym z nich. Po wielu perypetiach Buster w końcu zdobywa miłość dziewczyny, choć jego oświadczyny nie są krokiem do końca świadomym.
SYGNAŁ (The ‘High Sign’) 16 min.

scen. i reż.: Buster Keaton i Edward F. Cline; zdj.: Elgin Lessley; wyk.: Buster Keaton, Al St. John, Bartine Burket, Joe Roberts, Charles Dorety i inni / USA 1921

Buster, wyrzucony z pociągu, znajduje zajęcie na strzelnicy. Przypadkowo wplątuje się we współpracę z groźnym gangiem. Dostaje zlecenie dokonania zabójstwa. Dzielny chłopak obmyśla fortel, w wyniku którego nie tylko nie wykonuje swej mrocznej misji ale jeszcze zdobywa uczucie pięknej córki niedoszłej ofiary.


POLICJA (Cops) 16 min.

scen. i reż.: Buster Keaton i Edward F. Cline; zdj.: Elgin Lessley; wyk.: Buster Keaton, Steve Murphy, Edward F. Cline, Joe Roberts, Virginia Fox i inni / USA 1922

Buster zdobywa przypadkiem sporą sumę pieniędzy, którą szybko, przez swą naiwność i łatwowierność, traci. Wydaje mu się natomiast, że wszedł w posiadanie używanych sprzętów domowych. Konnym wozem przemierza miasto zakłócając niechcący obchody policyjnego święta, w trakcie których dochodzi do próby zamachu bombowego. W efekcie ścigają go setki policjantów, którym jednak dzielnie stawia czoła.


ELEKTRYCZNY DOM (The Electric House) 20 min.

scen. i reż.: Buster Keaton i Edward F. Cline; zdj.: Elgin Lessley; wyk.: Buster Keaton, Joe Keaton, Virginia Fox, Louise Keaton, Myra Keaton i inni /USA 1922

Buster zostaje zaangażowany do wykonania prac mających na celu zautomatyzowane działania urządzeń i sprzętów w willi pewnego bogacza. Jak łatwo się domyślić totalna katastrofa jest tylko kwestią czasu…
: sites -> default -> files -> attach -> aktualnosci
aktualnosci -> Warszawskie inwestycje I remonty w 2016 r. W tym roku rozpocznie się budowa kolejnych odcinków II linii metra, remonty I inwestycje tramwajowe poprawią funkcjonowanie komunikacji miejskiej
aktualnosci -> Sprawna ewakuacja to podstawa zasady i urządzenia bezpieczeństwa w warszawskim metrze
aktualnosci -> Komunikacją do nekropolii Jak co roku linie autobusowe i tramwajowe „C
aktualnosci -> Boisko 1 / Pitch 1st Boisko 2 / Pitch 2st
aktualnosci -> Jak działa „Anna”? Budowa centralnego odcinka II linii metra weszła dziś w decydującą fazę na stacji zlokalizowanej przy rondzie Daszyńskiego pracę rozpoczęła „Anna”, pierwsza z czterech tarcz tbm
aktualnosci -> Centrum Artystyczna Sztukarnia, ul. Lewicka 10/7, godz. 19. 00 00 akcja
aktualnosci -> Lista nominowanych w XVI plebiscycie na Najlepszych Sportowców Warszawy 2015 roku Znakiem zaznaczeni są kandydaci ubiegający się o tytuł Najpopularniejszego Sportowca Roku w głosowaniu internetowym
aktualnosci -> Lista nominowanych w XV plebiscycie na Najlepszych Sportowców Warszawy 2014 roku
aktualnosci -> Xii festiwal im. Franciszka Wybrańczyka sinfonia varsovia swojemu miastu 12. 10. 2012 20. 10. 2012 Warszawa
aktualnosci -> Program uroczystości ponownego odsłonięcia Kamienia Katyńskiego




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna