Oznaczenia:  oznacza przyznanie jednego punktu w odpowiedziach wielopunktowych, rozdziela kolejne wersje poprawnej odpowiedzi, spośród których każda może uzyskać taką samą ilość punktów



Pobieranie 87.69 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar87.69 Kb.

ODPOWIEDZI


Oznaczenia:

 - oznacza przyznanie jednego punktu w odpowiedziach wielopunktowych,



np. - podany jest tylko jeden przykład - taką samą punktację uzyskują inne poprawne przykłady podane przez zdającego,

i inne - (kursywa i czcionka) komentarze dotyczące punktowania i dodatkowe informacje,

(B-CH: ...) - dodatkowe wymagania stawiane odpowiedziom uczniów profilu biologiczno- chemicznego.

Uwaga: W przypadku wszelkich opisów i wyjaśnień zakres wymagań odpowiada profilowi nauczania.

DNA i RNA

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



2 pkt.

 transkrypcja;  (m RNA) informacyjny RNA

B-CH:. polimeraza RNA (zależna od DNA), nukleotyd z uracylem



1 pkt.

Nić komplementarna zawiera kolejno deoksyrybonukleotydy z: tyminą, tyminą, guaniną cytozyną, adeniną.



3 pkt

 za składniki odrębne,  za składniki wspólne,  za funkcję


Cecha porównywana

DNA

RNA

Składniki nukleotydów

odrębne

tymina

uracyl

deoksyryboza

ryboza

wspólne

cytozyna, adenina, guanina,
reszta kwasu fosforowego

Funkcja

nośnik informacji genetycznej

realizacja informacji genetycznej


Translacja

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



2 pkt

 mRNA stanowi matrycę dla syntezy białka  zawiera informację o sekwencji aminokwasów,  tRNA przenosi aminokwasy na rybosomy  umożliwia wstawienie właściwego aminokwasu do białka.



1 pkt.

CAA



3 pkt

 elongacja,  pełny opis uwzględnia miejsca P, A, tworzenie wiązania peptydowego, kodon, antykodon,  opis niepełny



2 pkt

 za podanie dwóch: ER szorstkie  cytoplazma, chloroplasty, mitochondria



1 pkt

anaboliczny, ponieważ powstają związki złożone z prostych  wymaga nakładu energii


Podział komórki

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



6 pkt.

 A – wrzeciono kariokinetyczne, rozdziela chromatydy na bieguny komórki  B – centriole,  wytwarzają włókna wrzeciona kariokinetycznego,  C – jąderko,  inicjuje podział jądra



2 pkt

 komórka zwierzęca, ponieważ występują centriole,  cytokineza odbywa się przez wpuklenie błony komórkowej do środka kom.



3 pkt.

 II i IV,  pełny opis profazy, ( niepełny opis)



1 pkt.

IV, II, I, III



1 pkt

4 chromatydy



2 pkt

 mitoza,  ponieważ powstają dwa jądra komórkowe z taką samą liczbą chromosomów, jak macierzysta.


Rzodkiewnik

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



4 pkt.

 gromada – nasienne,  podgromada – okrytonasienne,  klasa – dwuliścienne, B-CH: rodzina – krzyżowe  rodzaj - rzodkiewnik



2 pkt.

 okwiat podzielony na K – działki kielicha i C – płatki korony

 liście o nerwacji pierzastej





2 pkt.

 przemiana pokoleń,  polega na występowaniu kolejno po sobie gametofitu i sporofitu.



2 pkt.

 za pięć etapów: embriogeneza  rozwój nasion, kiełkowanie, rozwój wegetatywny (wzrost liści, łodygi i korzeni) , generatywny  kwitnienie i owocowanie, starzenie ( za 3-4 etapy)



2 pkt

 5 biwalentów

 15 chromosomów





2 pkt.

 genom to zespół genów stanu haploidalnego komórki

 transformacja to zdolność pobierania ze środowiska DNA i włączania go do genomu





3 pkt.

 krótki cykl życiowy,  płodna (duża ilość nasion),  niewielki genom, mała ilość chromosomów (również: łatwość hodowli, uleganie mutacjom, zdolność transformacji)


Typy dziedziczenia cech

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



2 pkt

 samica AABB, samiec aabb,

 F1 - AaBb





2 pkt.

 za wykonanie krzyżówki

 F2 – stosunek fenotypów: 6:3:3:2:1:1





2 pkt.

 barwa sierści – dominacja niezupełna

 rogi – dominacja zupełna




Geny sprzężone i niesprzężone

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



1 pkt.

geny niesprzężone znajdują się w różnych chromosomach niehomologicznych, natomiast sprzężone występują w jednym chromosomie.



2 pkt

 I – AbC, ABC, aBC, abC,

II - AbC





2 pkt

 obliczenia: z Aa i AA jest połowa homo- tj.½, Bb x bb też ½ bb oraz CC x CC – wszystkie, czyli 1, więc ½ x ½ x 1 = ¼ (można uwzględnić wynik po wykonaniu krzyżówki)



1 pkt

ABC oraz abC



2 pkt.

 zmniejsza zmienność,  ponieważ ogranicza ilość możliwych rodzajów gamet


Dziedziczenie grup krwi

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



3 pkt

 allele wielokrotne – więcej niż dwie formy tego samego genu,

 autosomy – chromosomy somatyczne  nie płci

 antygen – związek, zwykle wielkocząsteczkowy, np. białko wywołujące reakcję odpornościową organizmu




4 pkt.

 Za prawidłowe scharakteryzowanie każdej grupy. ( przy braku jednej cechy)

Grupa AB:

a) A i B


b) brak

c) IAIB



Grupa O:

a) brak


b) anty-A, anty-B,

c) ii




3 pkt.

 syn - IBi XdY;

 matka - IBi XdX;

 ojciec - IAi XY



Mutacje

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



1 pkt.

Za prawidłowo zapisany gen po transwersji w jednym z nukleotydów II kodonu, np.: w 4-tym T=A zamiast A=T, B-CH: transwersja jest przyczyną anemii sierpowatej



2 pkt

 wstawiony inny aminokwas

 białko skrócone  zatrzymanie syntezy białka





1 pkt

Za trzy różne czynniki mutagenne, np: promieniowanie jonizujące, szok termiczny, barwniki akrydynowe, alkaloid kolchicyna lub inne prawidłowo podane czynniki.


Prawo Hardy'ego-Weinberga

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



2 pkt

Po 1 pkt za dwa prawidłowe określenia: p i q – częstości alleli A i a, 2pq – częstość heterozygot  Aa, q2 – częstość homozygot recesywnych  aa



4 pkt

Po 1 pkt za każdy prawidłowe warunki spośród: brak mutacji, izolacja, brak preferencji w krzyżowaniu, dobór naturalny nie działa, duża liczba osobników



1 pkt

 allel recesywny ujawnia się tylko w układzie homozygotycznym,  genotyp chorego: aa



2 pkt

 0,0004 to częstość chorych – homozygot recesywnych (q2),

 czyli częstość allelu recesywnego - q = 0,02; pierwiastek 0,0004



B-CH: - p = 1-q, czyli 1 - 0,02 = 0,98, nosiciele, zdrowi ludzie to heterozygoty (2pq)

czyli 2 x 0,02 x 0,98 = 0,0392 (0,04)




Inżynieria genetyczna

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



5 pkt.

 1 - wycięcie genu X z DNA dawcy, 2 - wbudowanie genu X do genomu wirusa,

 3 - przeniesienie genu X za pomocą wirusa do komórki biorcy  wniknięcie wirusa z genem X do komórki biorcy, 4 – wbudowanie genu X do genomu biorcy,

 5 – ekspresja genu X w komórce biorcy.




1 pkt.

bakterie, drożdże



2 pkt.

sposób to kod genetyczny,  który jest uniwersalny  wspólny dla żywych organizmów



3 pkt

 organizmy transgeniczne to takie, które mają wbudowany obcy gen,

Przykłady wykorzystania:

 w celach naukowych, by poznać działanie określonego genu,

 przystosować zwierzęta i rośliny do wymagań hodowli.





1 pkt.

Sens odpowiedzi : niebezpieczeństwo polega na utracie kontroli nad organizmami transgenicznymi



Wirusy

Nr

zad.


Maks. punktów

Przydział punktów



2 pkt.

 odwrotna transkryptaza przepisuje informację z RNA na DNA

 wbudowują swoje DNA w genom komórki, do której wnikają





2 pkt.

 lityczny

ponieważ powoduje lizę,  rozpad komórki bakterii










©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna