Pedagogika Specjalna



Pobieranie 222.07 Kb.
Strona1/3
Data10.05.2016
Rozmiar222.07 Kb.
  1   2   3

Pedagogika Specjalna




  1. Kształtowanie się dyscypliny – pedagogika specjalna.

PS jest subdyscypliną pedagogiki ogólnej, zajmuje się nauczaniem, wychowaniem, i opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym.

W 1861 roku Hans Hanselman (Zurich) wyodrębnił dziedzinę pod nazwą Pedagogika Lecznicza. Była ona bliższa medycynie niż pedagogice i zajmowała się osobami z zaburzeniami


  1. percepcji (niewidomi i niesłyszący)

  2. przetwarzania (niepełnosprawni intelektualnie i umysłowo)

  3. wytwarzania (zaburzenia mowy i dysfunkcja narządów ruchu).

Wcześniej:

STAROZYTNOŚĆ:


  1. Platon – uważał że należy zająć się osobami niepełnosprawnymi

  2. Plinusz Stary - uważał że należy uczyć mowy głuchych

  3. Diadimius Aleksandryjski – jako pierwszy próbował wynaleźć pismo dla niewidomych

ŚREDNIOWIECZE



  1. Chrześcijanie – byli bardzo miłosierni i dawali niepełnosprawnym pieniądze chociaż uważali ich za żebraków; pod koniec XV wieku zakładano dla nich przytułki

  2. Wiek XVII

    • Sanderson usiłował znaleźć sposób zapisywania działań matematycznych dla niewidomych

    • Komeński rozważał problem opieki nad niepełnosprawnymi

OŚWIECENIE



  1. Diderot i Kartezjusz – usiłując nauczyć czytania i pisania niewidomych doszli do wniosku że są oni wyuczalni

  2. Kartezjusz – stworzył prototyp „białej laski”

  3. Walenty Hanay – założył pierwszą szkolę specjalną (1784 rok Paryż) dla niewidomych gdzie na bazie przedmiotów ogólnokształcących uczono konkretnych zawodów by byli oni samowystarczalni

  4. Wzorem Hanaya zaczęły powstawać następne placówki dla innych niepełnosprawnych

POLSKA


  1. 1817 – powstaje Instytut Głuchoniemych i Ociemniałych w Warszawie

  2. 1861 – pierwszy zakład dla upośledzonych umysłowo w Studzieńcu

  3. 1912 – Maria Grzegorzewska („matka polskiej PS”) założyła w Warszawie pierwszą na świecie wyższą uczelnię kształcącą niepełnosprawnych do pracy (Akademia Specjalna).



  1. Działy pedagogiki specjalnej – przykładowe klasyfikacje subdyscyplin.

Według Marii Grzegorzewskiej:



    1. oligofrenopedagogika – pedagogika osób upośledzonych umysłowo

    2. surdopedagogika – pedagogika osób z dysfunkcją narządu słuchu

    3. tyflopedagogika – pedagogika osób z dysfunkcja narządu wzroku

    4. pedagogika lecznicza – inaczej pedagogika trapeutyczna, zajmująca się osobami przewlekle chorymi i z dysfunkcją narządu ruchu

    5. pedagogika resocjalizacyjna - zajmująca się osobami nieprzystosowanymi społecznie

Według Janiny Daraszewskiej:



  1. rewalidacja – osoby z upośledzeniem umysłowym

  2. rehabilitacja – osoby z dysfunkcją narządu ruchu i z chorobami przewlekłymi

  3. resocjalizacja – osoby nieprzystosowane społecznie

Współczesna klasyfikacja według Władysława Dykcika:



  1. pedagogika rewalidacyjna – osoby niepełnosprawne intelektualnie, z niepełnosprawnością sensoryczną (wzrok, słuch) i z niepełnosprawnością sprzężoną (wzrokowo słuchowa)

  2. pedagogika terapeutyczna – osoby przewlekle chore z dysfunkcją narządów ruchu, z odmiennością somatyczną (interseksualizm, bulimia, anoreksja), z autyzmem, zespołami psychozo podobnymi (zespół Aspergera, schizofrenia dziecięca i wieku podeszłego)

  3. pedagogika korekcyjna – osoby z dysfunkcjami parcjalnymi (fragmentaryczny deficyt w rozwoju)

  4. pedagogika resocjalizacyjna – osoby aspołeczne, antyspołeczne, jednostki przestępcze i dewiacyjne z nieprzystosowaniem społecznym

  5. pedagogika wybitnych uzdolnień – osoby ogólnymi i wybiórczymi uzdolnieniami.



  1. Interdyscyplinarność pedagogiki specjalnej – przykłady.




  1. Pojęcia: uszkodzenie, niepełnosprawność, upośledzenie.



DEFINICJA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ

Jednostka, która w wyniku uszkodzenia organizmu nie jest w stanie wypełniać ról społecznych, przepisywanych jej ze względu na wiek i płeć oraz przynależność środowiskową, społeczną kulturalną i narodową. W ujęciu prawnym niepełnosprawny to osoba, która nie potrafi odróżnić dobra od zła.

Niepełnosprawność:



    1. pierwotna – wywołana jest przez chorobę lub uraz, w wyniku którego dochodzi do uszkodzenia ustroju, co ogranicza lub zakłóca sprawność lub aktywność życiową człowieka

    2. wtórna – kiedy przy występującej niesprawności pierwotnej z powodu istniejących w otoczeniu różnego rodzaju barier pogarsza się sytuacja bio psycho społeczna jednostki.



USZKODZENIE

Zaburzenie struktury anatomicznej i czynności fizjologicznych narządów organizmu.

Może być:



  1. okresowe lub trwałe

  2. całkowite lub częściowe

  3. ustabilizowane

  4. progresywne lub regresywne

Ze względu na czas wystąpienia może być:

  1. wrodzone, dziedziczne

  2. nabyte w okresie płodowym

  3. okołoporodowe (perinatalne) lub nabyte (postnatalne)



UPOŚLEDZENIE

Niekorzystna sytuacja, która wynika z uszkodzenie lub niesprawności osoby znacznie ograniczając jej interakcje z otoczeniem.


  1. Proces rewalidacji – podstawowe zasady i wyznaczniki.




  1. Stadialność procesu przystosowania do niepełnosprawności.

Według L. Kowalewskiego



    1. Stadium doznania niepełnosprawności

      • występuje silny i długotrwały stres, silne pobudzenie emocjonalne

      • reakcja emocjonalna hamująca procesy poznawcze

      • chory zadaje sobie pytanie – dlaczego ja?

    1. Stadium uświadamiania ograniczeń

      • następuje porównywanie teraźniejszości z przeszłością

      • głośne mówienie o tym co zostało utracone (np. ze już nigdy nie zagra w piłkę)

      • porównywanie możliwości obecnych z możliwościami poprzednimi

    1. Stadium prób funkcjonowania z niepełnosprawnością

      • zwrot w stronę teraźniejszości i rozwiązywania bieżących problemów

      • pozytywna rola odgrywana przez mechanizmy obronne (kompensacja, nadkompensacja, identyfikacja, fantazjowanie)

      • pierwsze nieśmiałe próby funkcjonowania z niepełnosprawnością

    1. Stadium rzeczywistej akceptacji

      • uświadomienie, że niepełnosprawność jest jedną z wielu cech

      • przestaje ona wywoływać negatywne reakcje

      • chory zauważa, że oprócz niego są jeszcze inni też niepełnosprawni, którzy pokazują, że można dać sobie z tym rade

      • zmiana perspektywy widzenia przyszłości i problemów

O pełnym przystosowaniu można mówić wtedy, gdy dokona się ono pod kilkoma względami:



    1. fizycznym

      • usprawnienie ruchowe obejmujące wyuczenie maksymalnej sprawności fizycznej potrzebnej do wykonywania czynności życia codziennego

      • u ich podstaw rekonstrukcji leży wytwarzanie nowych odruchów i nabywanie nowych nawyków na drodze uczenia się

  1. psychicznym

      • proces modyfikacji kolejnych po sobie następujących faz – szoku, oczekiwania wyzdrowienia, rezygnacji i ubolewania nad sobą

      • pojawia się postawa obronna połączona z akceptacją inwalidztwa – realna ocena możliwości, dostosowanie się do ograniczeń i wykształcenie odpowiednich podstaw wobec innych

  2. społecznym

      • uczenie się ról społecznych i adaptacji do środowiska

      • etapy – wycofanie z poprzedniej roli, identyfikacja z nową, doskonalenie się i integracja nowej roli z całokształtem dotychczas pełnionych ról


  1. Rodzina wobec niepełnosprawności dziecka.

Dwa rodzaje postaw rodziców:


NEGATYWNE

  1. nadopiekuńczość – rodzice myślą i robią wszystko za dziecko, albo go nie akceptują (zaspokajają własne wyrzuty sumienia), albo chcą dziecku wynagrodzić poniesione krzywdy, co prowadzi do kalectwa społecznego, bo dziecko jest zdania, że samo niczego nie potrafi

  2. pobłażanie – pozwalanie dziecku na wszystko, nie ma kar a jedynie nagrody co dezorientuje dziecko, ponieważ często to na co pozwalają rodzice nie jest akceptowane poza domem przez co dziecko traci poczucie bezpieczeństwa

  3. wzmożony rygoryzm – przewaga kar nad nagrodami, stawia się dziecku zbyt wielkie wymagania co jest wynikiem nieakceptowania jego niepełnosprawności przez co stara się ono sprostać wymagania albo się buntuje

  4. odrzucenie fizyczne – pozostawienie dziecka w placówce

  5. odrzucenie emocjonalne – kupują dziecku najróżniejsze drogie prezenty, ale go ani razu nie przytulą

POZYTYWNE



  1. dyskretna opieka i konstruktywne wymagania – nie wyręczają dziecka w czynnościach, a jedynie pomagają przy ich realizacji



  1. Mechanizmy obronne jako reakcja na niepełnosprawność (wymień i scharakteryzuj mechanizmy obronne pozytywne i negatywne).

POZYTYWNE



    1. mechanizm kompensacji – odnalezienie takiego pola zainteresowania w którym niepełnosprawny może się w pełni realizować

    2. mechanizm nadkompensacji - taka dziedzina, która jest mało dostępna, ale dzięki wytrwałości niepełnosprawny osiąga sukces (np. taniec na wózkach)

    3. identyfikacja - z osobą znaczącą która jest wzorem do naśladowania

    4. racjonalizacja – intelektualne przepracowanie sytuacji

    5. transformacja – system wartości (przewartościowanie)

    6. mechanizm fantazjowania – może być negatywny jeśli osoba ucieka w świat marzeń i traci kontakt z rzeczywistością

NEGATYWNE



  1. zaprzeczenie i wyparcie – brak pogodzenia się z sytuacją

  2. mechanizm ucieczki – fizyczna lub psychiczna

  3. mechanizm izolacji – zerwanie kontaktów z otoczeniem i zamknięcie się w sobie

  4. mechanizm agresji – przyjmowane zachowań osoby młodszej niż faktycznie się jest

  5. mechanizm projekcji – niska i zła samoocena; uważa że inni też go tak widzą co niesie za sobą podejrzliwość i nieufność



  1. Definicja upośledzenia umysłowego – niepełnosprawności umysłowej.

(chory umysł – może być zdrowe ciało)


DEFINICJA WEDŁG HEBERA

Niższa od przeciętnej ogólna sprawność intelektualna która powstała w okresie rozwojowym i jest związana z jednym lub więcej zaburzeniami w zakresie dojrzewania, uczenia się i społecznego przystosowania.





  1. Różnice pomiędzy definicja europejska a amerykańską upośledzenia umysłowego.



DEFINICJA AMERYKAŃSKA

Niższe niż przeciętne funkcjonowanie intelektualne, współwystępujące z istotnym ograniczeniem w zakresie dwóch lub więcej z pośród następujących zdolności przystosowawczych:

  1. porozumiewanie się

  2. samoobsługa trybu życia domowego]

  3. kontakty społeczne

  4. korzystanie z dóbr społeczno kulturalnych

  5. kierowanie sobą

  6. troska o zdrowie i bezpieczeństwo

  7. zdolności szkolne

  8. sposób organizowania wolnego czasu i pracy



DEFINICJA EUROPEJSKA

RÓŻNICE:


Europejska definicja podaje za jego przyczynę trwałe nieodwracalne zmiany w OUN w jednym z okresów, a natomiast amerykańska obok powyższej przyczyny mówi o możliwości pojawienia się upośledzenia na tle uwarunkowań środowiskowych.



  1. Klasyfikacja upośledzenia umysłowego.

Tradycyjna klasyfikacja wyróżnia 3 stopnie.




      1. debilizm – najlżejszy

      2. imbecylizm – średni

      3. idiotyzm – najcięższy

Obecnie wyróżniane są 4:




    1. Lekki

    2. Umiarkowany

    3. Znaczny

    4. Głęboki



  1. Stopnie upośledzenia umysłowego – zaznacz granice wg wybranych skal poziomu inteligencji.

Według Amerykańskiego Towarzystwa do Spraw Upośledzeń Umysłowych z 1.01.1968 obowiązujących do dnia obecnego





Stopień upośledzenia

IQ

Pogranicze upośledzenia umysłowego

68-83

Upośledzenie umysłowe lekkie

52-67

Upośledzenie umysłowe umiarkowane

36-51

Upośledzenie umysłowe znaczne

20-35

Upośledzenie umysłowe głębokie

0-19

IQ – określany za pomocą testów psychologicznych (pamięć i mowa)


wypadkowa ułamka
licznik – wiek rozwojowy (co wynika z testu)

-------------------------------------------------------

mianownik – wiek badanego
całość mnoży się przez 100 i otrzymany wynik porównujemy do skali w tabeli



  1. Charakterystyka poszczególnych stopni upośledzenia umysłowego – sfera orientacyjno-poznawcza, emocjonalno-motywacyjna, funkcjonowanie społeczne.


UPOSLEDZENIE W STOPNIU LEKKIM:
a) spostrzeganie:

      • najczęściej w normie

      • mała szybkość i precyzyjność spostrzegania

      • trudności z odróżnieniem istotnych szczegółów

b) uwaga:



      • skoncentrowana na materiale konkretnym

      • słaba i krotka koncentracja na materiale abstrakcyjnym

      • ograniczony okres uwagi

c) pamięć:



      • zachowana na dobrym poziomie pamięć operacyjna

      • obniżone funkcje pamięci logicznej i dowolnej

      • wolne tępo uczenia się

      • pamięć piosenek i wierszy

      • przypadki uzdolnień muzycznych i plastycznych

d) myślenie:



      • dominuje konkretno obrazowe nad abstrakcyjnym myśleniem pojęciowym

      • obniżenie funkcji abstrahowania, uogólniania, rozumowania przyczynowo skutkowego, wnioskowania i tworzenia pojęć

      • zwolniony tok myślenia, jego giętkości i samodzielności

e) mowa:


      • opóźniony rozwój mowy oraz jej wady

      • pojedyncze wyrazy (do 3 roku życia) i ubogi słownik

      • formułowanie zdań w 5 –6 roku życia

      • trudności z wypowiadaniem myśli, przytaczania argumentów

f) maksymalny poziom rozwoju umysłowego:



      • w wieku 15 – 21 lat osiąga wiek inteligencji 8 – 12 latka

g) procesy wykonawcze:



      • motoryka – opóźniony rozwój ruchowy (siadanie w końcu 1 roku życia, chodzenie pod koniec 2 roku życia)

      • brak precyzji ruchów

      • pełny zakres samoobsługi

h) procesy emocjonalno – motywacyjne i dojrzałość społeczna:



      • zachowana uczuciowość wyższa

      • osłabiona kontrola emocji, popędów i dążeń

      • utrudnione przystosowanie społeczne

      • maksymalny poziom dojrzałości społecznej – 17 lat

i) terapia i nauka



      • normalne przedszkole

      • od 2 roku nauki – szkoła podstawowa specjalna, klasa integracyjna, szkoła integracyjna

j) praca:



      • możliwe dobre opanowanie czynności zawodowych

      • praca w wyuczonym zawodzie w zwykłych zakładach pracy lub zakładach pracy chronionej


UPOŚLEDZENIE W STOPNIU UMIARKOWANYM:


    1. spostrzeganie:

      • obniżona sprawność spostrzegania cech konkretnych

      • nie odróżnianie istotnych cech




    1. uwaga:

      • dominuje uwaga mimowolna

      • trudności z koncentrowaniem uwagi dowolnej

      • dobra koncentracja na interesujących przedmiotach i przy wykonywaniu prostych, mechanicznych czynności

c) pamięć:

      • ograniczony zakres pamięci

      • bardzo wolne tępo uczenia się

      • pamięć do uczenia się prostych piosenek i wierszyków

      • osoby dorosłe mogą powtórzyć zdanie (15 – 18 sylab), 5 cyfr

d) myślenie:



      • dominuje konkretno obrazowe

      • definiowanie pojęć przez opis, znaczenie użytkowe, funkcjonalne

      • upośledzenie funkcji abstrahowania, uogólniania, rozumowania przyczynowo skutkowego, wnioskowania i tworzenia pojęć

      • wolne tępo

      • sztywność, niesamodzielność myślenia

      • brak krytycyzmu




  1. mowa:

      • znacznie opóźniony rozwój mowy

      • pojedyncze wyrazy około 5 roku życia, formułowanie zdań około 7 roku

      • trudności z wypowiadaniem myśli i przytaczaniu argumentów

      • brak pojęć abstrakcyjnych

      • wymowa wadliwa i niewyraźna




  1. maksymalny poziom rozwoju umysłowego

      • w wieku 15 lat osiąga wiek inteligencji dla 7 - 8 latka




  1. procesy wykonawcze

      • motoryka: poważnie opozniony rozwoj ruchowy (siadanie w 2 roku życia, chodzenie w 3 roku zycia)

      • brak precyzji i koordynacji ruchow

      • radzenie sobie z samoobsluga



  1. procesy emocjonalno – motywacyjne i dojrzałośc społeczna

      • zachowana wrazliwosc emocjonakna

      • przywiazanie do wychowawcow

      • slaba kontrola emocji, popedow, dazen

      • maksymalny poziom dijrzalosci spolecznej – 10 lat




  1. terapia i nauka

      • przedszkole specjalne, szkola zycia – elementy nauki czytania, pisania, liczenia

      • przyuczenia do wykonywania prostych i latwych czynnosci zawodowych

      • obsluga prostych maszyn i urzadzen




  1. praca

      • pod nadzorem w zakladach pracy chronionej



UPOŚLEDZENIE W STOPNIU ZNACZNYM


  1. spostrzeganie

      • znacznie obniżona sprawność , dokładność i szybkość spostrzegania

      • trudności w rozpoznawaniu przedmiotów i wyodrębniania z całości




  1. uwaga

      • mimowolna

      • brak uwagi dowolnej

      • koncentracja na przedmiotach służących do zaspokajania potrzeb i wyróżniających się np. barwa




  1. pamięć

      • mała trwałość i zakres

      • zapamiętywanie najprostszych układów ruchowych na rytmice

      • osoby dorosłe potrafią powtórzyć zdanie (12 sylab), 4 cyfry, zapamiętać i wykonać 3 proste polecenia




  1. myślenie

      • dominuje sensoryczno motoryczne

      • definiowanie pojęć poprzez znaczenie użytkowe

      • głębokie upośledzenie myślenia pojęciowo słownego




  1. mowa

      • głębokie opóźnienie rozwoju mowy

      • pojedyncze wyrazy w wieku szkolnym

      • najczęściej brak umiejętności budowania zdań i odmiany przez przypadki

      • wypowiedzi monosylabami lub jednym słowem

      • wymowa bełkotliwa




  1. maksymalny poziom rozwoju umysłowego

      • w wieku 8 – 10 lat osiąga poziom inteligencji 3 latka

      • osoby dorosłe nie przekraczają poziomu dziecka w wieku 5 –6 lat




  1. procesy wykonawcze

      • motoryka – głęboko opóźniony rozwój ruchowy (siadanie i chodzenie w wieku przedszkolnym)

      • upośledzona motoryka rak

      • możliwość nauczenia się po dłuższych ćwiczeniach ruchów niezbędnych do wykonywania prostych czynności związanych z samoobsługą




  1. procesy emocjonalno motywacyjne i dojrzałość społeczna

      • zachowana wrażliwość emocjonalna

      • przywiązanie i okazywanie uczuć w sposób prymitywny

      • brak kontroli nad popędami, emocjami

      • wymaga stałej pomocy i kontroli

      • dba o higienę osobistą

      • realizuje proste wyuczone polecenia

      • maksymalny poziom dojrzałości społecznej jak w wieku 7 – 8 lat




  1. terapia i nauka

      • przedszkole specjalne, szkoła życia – nauka samoobsługi

      • możliwość nauczenia się podpisywania, rozpoznawania i pisania łatwych wyrazów

j) praca


      • proste czynności zawodowe i życia codziennego z pomocą i pod stałym nadzorem



UPOŚLEDZENIE W STOPNIU GŁĘBOKIM


  1. spostrzeganie

      • głęboko zaburzona sprawność spostrzegania

      • czasami nie udaje się wywołać fiksacji wzroku na przedmiocie

      • reakcja głownie na bodźce sygnalizujące pokarm




  1. uwaga

      • czasami brak objawów koncentracji uwagi mimowolnej

      • pamięć, zapamiętywanie i uczenie się zniesione lub widoczne jedynie w opanowaniu prostych reakcji ruchowych

      • odszukiwanie schowanego przedmiotu




  1. myślenie

      • nie wykształcone

      • mowa nie wykształcona

      • opanowanie 2 – 3 wyrazów

      • rozumienie kilku prostych poleceń




  1. procesy wykonawcze

      • motoryka – zdolność opanowania chodzenia

      • ruchy stereotypowe, automatyczne i nie służące wykonywaniu czynności




  1. procesy emocjonalno motywacyjne i dojrzałość społeczna

      • zdolność do wyrażania prostych emocji

      • najczęściej brak objawów życia uczuciowego i przejawów samodzielności

      • możliwość nauczenia się sygnalizowania potrzeb fizjologicznych

      • dojrzałość jak w wieku 4 lat




  1. terapia i nauka

      • dzieci zwolnione od obowiązku szkolnego

      • najczęściej przebywają w zakładach specjalnych, wymagają stałej opieki i pielęgnacji



  1. Typy osobowości w upośledzeniu umysłowym.

Wyróżniamy 3 typy:



    1. apatyczny – przewaga mechanizmów hamowania nad mechanizmami pobudzania, zwolnione tempo reakcji, bierność, nieśmiałość i płaczliwość.

    2. eretyczny – przewaga mechanizmów pobudzania nad mechanizmami hamowania, niestabilne, niezrównoważone, agresywne, nadmiernie ruchliwe, skłonne do afektywnych wybuchów z równoczesnymi trudnościami w koncentracji uwagi, oznaki nadmiernego zmęczenia

    3. zmienny – nadmierna pobudliwość występuje na przemian ze stanami apatii i bierności



  1. Etiologia upośledzenia umysłowego.

Przyczyny ze względu na okres działania:



    1. czynniki działające przed poczęciem:

  • genetyczne

  • chromosomalne

  • wieloczynnikowe

  • związane z trybem życia obojga rodziców




    1. czynniki okresu prenatalnego:

  • choroby

  • zakażenia

  • żywienie

  • tryb życia

  • zakażenia

  • zaburzenia łożyska




    1. czynniki okresu perinatalnego:

  • zamartwica

  • niedotlenienie

  • wcześniactwo

  • uraz okołoporodowy




    1. czynniki okresu postnatalnego:

  • zakażenia

  • urazy

  • czynniki chemiczne

  • żywienie

  • szczepienie w okresie infekcji



  1. Zespół Downa – istota, etiologia, objawy kliniczne, możliwości rewalidacji.

ISTOTA


    • trisomia chromosomu, 3 sztuki 21 chromosomu

ETIOLOGIA



    • dodatkowy 21szy chromosom zawiera informacje genetyczne, które zakłócają „normalny” plan rozwoju i wzrostu

OBJAWY KLINICZNE



    1. u noworodków ręce i nogi są często krótkie w stosunku do tułowia, ale długość całego ciała nie odbiega od normy

    2. niski wzrost, średnia 152 cm

    3. mniejsze wymiary czaszki

    4. skośny wygląd oczu

    5. małe usta, szczeki, uszy i nos

    6. włosy i skóra cienkie i suche

    7. na dłoni występuje charakterystyczna bruzda, tzw „małpia bruzda”

    8. niezgrabne ruchy

    9. ochrypły gardłowy głos i wadliwa wymowa

    10. szereg wad wrodzonych, np. wady serca

REWALIDACJA

- dążenie do tego by jak najszybciej stały się samodzielne



  1. Mózgowe porażenie dziecięce – etiologia, postaci, objawy kliniczne, możliwości rewalidacji.

(zdrowy umysł chore ciało)

MÓZGOWE PORAŻENIE DZIECIĘCE (MPD) – zespół przewlekłych i nie postępujących zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego powstałych w wyniku uszkodzenia mózgu
ETIOLOGIA:


    1. toksyny (przyjmowane w okresie ciąży, branie leków, narkotyków, spożywanie alkoholu)

    2. praca w niekorzystnych dla zdrowia warunkach

    3. promieniowanie

    4. niedotlenienie płodu i noworodka

OBJAWY KLINICZNE:

W wielu przypadkach występują trzy główne objawy:


    1. wzmożone napięcie mięśniowe (spastyczność) – sztywność ruchów i trudności w ich wykonywaniu, głównie w próbach stania i chodzenia

    2. atetoza – wykonywanie ruchów mimowolnych i niekontrolowanych

    3. ataksja – zaburzenia równowagi, niezborność ruchów, drżenie kończyn przy ruchach precyzyjnych

oraz:

    1. atonia - zwiotczenie mięsni

    2. paraplegia - porażenie kończyn dolnych

    3. monoplegia - porażenie jednej kończyny

    4. diplegia - porażenie kończyn górnych i dolnych

REWALIDACJA:

Celem jest pomoc w zaspokajaniu psychicznych potrzeb dziecka oraz organizowanie zająć usprawniających zaburzone funkcje poznawcze, czynności samoobsługi i procesy emocjonalno-motywacyjne. Ważną rolę odgrywają ćwiczenia psychoterapeutyczno-reedukacyjne, które prowadzone są w formie zabawy.


  1. przywracanie zdrowia i umożliwianie rozwoju fizycznego

  2. kompensowanie braków i uszkodzeń

  3. akcja korygowania, usprawniania i dynamizowania

  4. wykształcenie ogólne i zawodowe jednostki oraz jej uspołecznienie

Podstawą tej pracy są następujące zasady:



  1. nawiązanie prawidłowego kontaktu emocjonalnego i indywidualizacja oddziaływań

  2. zapewnienie dziecku bezpieczeństwa

  3. dziecko winno być podmiotem rehabilitacji

  4. ćwiczenia za pomocą zabawek i poprzez zabawę

  5. nie należy przeciążać dziecka

  6. powinno się bawić tak długo jak chce

  7. zajęcia trzeba powtarzać i utrwalać

  8. prowadzący powinien pobudzać motywacje dziecka do ćwiczeń

POSTACI:


- postać spastyczna spowodowana uszkodzeniem układu piramidowego

  • wzmożone napięcie mięśniowe

  • zwiększenie odruchów ścięgnistych

  • obecność niektórych odruchów patologicznych

  • wybiórczy brak odruchów dowolnych

  • sztywność mięśni

    1. postać atetotyczna powstaje w skutek uszkodzenia układu pozapiramidowego powodując mimowolne i nieskoordynowane ruchy ciała oraz ubóstwo ruchów dowolnych

    2. postać ataktyczna jest wynikiem uszkodzenia układu przedsionkowo mózgowego i wywołuję

  • zaburzenie równowagi

  • niezborność ruchów

  • upośledzenie orientacji w położeniu ciała

  • brak poczucia postawy

    1. postać mieszana, czyli przeplatanie się wszystkich tych postaci



18. Metody i formy opieki nad osobami upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim.
19. Metody i zasady rewalidacji osób niepełnosprawnych umysłowo w stopniu głębszym.
ZASADY:

  1. zasada akceptacji – polega na kształtowaniu stosunku społeczeństwa do jednostek upośledzonych umysłowo, aby uznając trudności rozwojowe tych osób nie zaniedbywano wszelkich form opieki i pomocy dla nich, czyli aby obowiązki społeczne były podejmowane w pełni gotowości.

  2. zasada indywidualizacji jest to dostosowanie nauczania do indywidualnych właściwości dziecka i uwzględnienie jego właściwego celu (np. jego uzdolnienia)

  3. zasada terapii pedagogicznej – poznanie dziecka, diagnoza, następnie wspólna prac ze środowiskiem, aby polepszyć sytuację dziecka, oraz na koniec stosowanie psychoterapii

  4. zasada współpracy z rodziną – uzgodnione i wspólne działanie domu i szkoły by wspomagać każdy wysiłek dziecka na drodze ku usprawnieniu i rozwoju.

METODY:


    1. obdarzanie dziecka uwagą i poświęcanie mu dużo czasu

    2. zapewnianie możliwości rozwoju różnych sfer stosownie do potrzeb

    3. ułatwianie kontaktów z innymi dziećmi

    4. nie ogranicza się jego samodzielności

    5. zaspokajanie potrzeby bycia akceptowanym, bezpiecznym i zdolnym do zrobienia czegoś dobrego



  1. Przeznaczenie i istota pracy „szkoły życia”.

Zasadniczym celem jest organizacja pracy, stosowanie metod wspomagających ogólny rozwój dzieci głębiej upośledzonych umysłowo, aby osiągały dostępny indywidualny pułap przystosowania społecznego.

Zadania szczególne


  1. rozwijanie procesów poznawczych

  2. rozwijanie mowy

  3. usprawnianie fizyczne

  4. wyrabianie sprawności manualnych

  5. uspołecznienie

  6. utrwalanie i zdobywanie umiejętności w zakresie samoobsługi

  7. wyrabianie prostych nawyków higienicznych

  8. kształtowanie uczuć estetycznych

  9. umiejętność wykonywania prostych prac fizycznych

Dzięki uzyskanemu ogólnemu rozwojowi dziecka zostaje ono przygotowane do czynnego uczestnictwa w życiu społecznym.



  1. Metoda ruchu rozwojowego.

Wg. Weroniki Sherborne


Celem tej metody jest wspomaganie prawidłowego rozwoju dziecka i korekcja jego zaburzeń. Najważniejsze jest wielozmysłowa stymulacja psychomotoryczna i społeczna oparta o ruch jako czynnik wspomagania.

Wyróżniamy w niej 4 grupy ćwiczeń:



    1. ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała

    2. ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie

    3. ćwiczenia ułatwiające najwiazanie kontaktu i współpracy z partnerami grupy

    4. ćwiczenia twórcze

Zajęcia tej metody stanowią element doskonalej zabawy. Dając chwile odprężenia, są czynnikiem rozładowania napiec i tym samym obniżają spastyczność.



  1. Metoda niedyrektywną i warunkowanie instrumentalne – porównaj.


WARUNKOWANIE INSTRUMENTALNE – kształtuje zachowanie osoby poprzez wzmacnianie reakcji za pomocą nagrody lub wygaszanie za pomocą kary. Zachodzi w ramach reakcji dowolnych zgodnie z teorią behawioralną, operującą schematem S-R (bodziec – reakcja) przez ćwiczenia. Im większe zadowolenie – nagroda, tym silniejszy związek sytuacji z wyuczonym zachowaniem, a im większa przykrość – kara, tym słabszy związek czasowy pomiędzy sytuacją a zachowaniem, które przez karę zostaje wygaszone.

Celem tej metody jest likwidowanie niepożądanych zachowań (bez wnikania w ich przyczyny) oraz wyuczenie określonych zachowań. Środkiem są różne wzmocnienia, które powinno być głównie pozytywne. Warunkiem jej skuteczności jest precyzja, systematyczność i konsekwencja stosowania.

Podsumowanie:


    1. uwzględnia przede wszystkim bezpośrednią ocenę obserwowanych dzieci, co umożliwia właściwe programowanie zadań wychowawczych

    2. punktem wyjścia jest zarejestrowanie podstawowego zachowania, a ważną rolę odgrywa rzetelność pomiarów dokonywanych kilkakrotnie

    3. ma na celu zdiagnozowanie przypadku i chodzi w niej przede wszystkim o aktualną trafność, a nie prognozę rozwoju i skuteczności stosowanych metod warunkowania instrumentalnego


METODA NIEDYREKTYWNA – dziecko kieruje przebiegiem spotkań:

  1. należy stworzyć z nim ciepłe, przyjacielskie stosunki interpersonalne

  2. całkowita akceptacja dziecka

  3. wytwarzanie atmosfery swobody (możliwość pełnego wyrażania uczuć i emocji przez dziecko)

  4. rozpoznawanie i odzwierciedlanie uczuć dziecka poprzez osoby z nim pracujące

  5. traktowanie dziecka jako zdolnego do rozwiązywania własnych problemów

  6. podążanie za dzieckiem

  7. szacunek wobec dziecka

  8. nie przyspieszanie terapii

  9. wytyczanie granic przez zapewnienie bezpieczeństwa, niedopuszczenie do wyrządzenie krzywdy innym

Brak jest w tej metodzie dróg bezpośredniej pracy z emocjami przeżywanymi przez dziecko, wychowawcę i rodziców. Zadaniem terapeuty jest obserwacja czynności wykonywanych przez dziecko i obdarzanie go jedynie uwagą niewartościującą. Mobilizuje to tym samym dziecko do samodzielnego podejmowania decyzji, pokonywania trudności i sprawia, że rozwój emocjonalny przebiega harmonijnie.



  1. Metody stymulacji i sfery orientacyjno-poznawczej.




  1. Metody usprawniania ruchowego.

KINEZYTERAPIA


Celem jest przywrócenie sprawności ruchowej w jak najwiekszym stopniu, dający tym samym podstawy do rozwoju biologicznego i społecznego. Osiąga się to poprzez stopniowe eliminowanie patologicznych odruchów.

Metoda ta wpływa korzystnie na cały organizm i oddziałowuje na odpowiednie sfery rozwoju:



  1. sfera ruchowa – kontrola postawy i lokomocja

  2. adaptacja do otoczenia – koordynacja wzrokowo-ruchowo-uczuciowo-sluchowa

  3. sfera intelektualna i emocjonalna – osobowość, kontakty, rozwój mowy

Zajęcia prowadzone są (indywidualnie lub grupowo) w formie zabaw ułatwiających osiągnięcie maksymalnej współpracy dziecka z terapeutą.



  1. Metody atreterapeutyczne.

Jest to rodzaj usprawniania przez sztukę: muzykę, taniec, rysunek, poezja... itd., itp.

Spełnią role czynnika pomocniczego w samorealizacji, samoakceptacji, przełamując fałszywy obraz „bycia gorszym”. Pełni tez funkcje komunikatywna miedzy ludźmi i dzięki niej zaspokojony zostaje wewnętrzne pragnienie twórczego wyrażania się.
DRAMA:


    1. odgrywanie ról w improwizowanych scenach

    2. istota jest konflikt wymyślony lub zaczerpnięty z książek lub opowiadań

    3. celem jest pełen rozwój człowieka i pomoc w odkrywaniu i badaniu jego możliwości, jak i otaczającego świata oraz uwrażliwienie na innych ludzi

TRENING TWORCZY (wg Karolaka)

Forma działań dezintegracyjno-integracyjnych, nastawionych na wszechstronny rozwój działań twórczych wymagających ciągłych przewartościowań, rozbijania schematów i stawiania w opozycji do tego, co dziś w pełni akceptujemy:


  1. zawiera elementy psychologii i psychoterapii humanistycznej

  2. prowadzący traktuje każdego indywidualnie, współdziała i współuczestniczy w działaniu grupy

  3. medytacja, techniki wizualizacji, niekiedy hipnoza

  4. „zmiana języka”, czyli np. zmiana literatury na znak plastyczny, muzyki na układ przestrzenny, obrazu w ruch

  5. jest forma poznania i koncentruje się na przeżyciach i doznaniach osobistych

MUZYKOTERAPIA:



  1. działanie na człowieka za pomocą muzyki

  2. pozwala odreagować napięcia, wzmacnia przeżycia i pobudza do obrazowego myślenia

  3. spełnia ważna role przy pokonywaniu leku i zahamowań dzieci i stwarzając możliwości do wyrażania ekspresji

  4. wpływa na rozwój zainteresowań muzycznych, wzbogaca świat uczuć i przeżyć, uwrażliwia dziecko na otaczający je świat

METODA „MALOWANIA DZIESIECIOMA PALCAMI”:



  1. wykorzystana naturalna skłonność dzieci do bawienia się substancjami o konsystencji błota

  2. dziecko ma pełną swobodę i inicjatywę w malowaniu, które odbywa się jego dłońmi i palcami

  3. pomaga uwolnić dziecko od zahamowań, pokonuje lek, wzmacnia wiarę w jego możliwości i pobudza do ekspresji artystycznej

CHOREOTERAPIA:



  1. usprawnianie poprzez taniec

  2. celem jest wyzwalanie energii, która jest zablokowana w człowieku oraz umożliwia poznanie własnej ekspresji ruchowej

  3. działa odprężająco i wpływa na rozładowanie napiec psychicznych i pozwala budować poczucie pewności siebie

  4. chociaż zajęcia oparte są na tańcu to nie zawsze jest on wykorzystywany, ponieważ wieksza koncentracja nastawiona jest na harmonie wykonywanych ruchów, wyrabiając ich lekkość i płynność



  1. Kogo zaliczamy do populacji osób z inteligencja niższą od przeciętnej?

Dzieci z inteligencją niższą niż przeciętna:



    1. około 14% populacji

    2. zaliczany do szerzej rozumianej normy, a nie do kategorii upośledzenia umysłowego

    3. IQ w przedziale 68 – 83

    4. Nie stanowią jednolitej grupy

Cechy:


    1. długo utrzymuje się dominacja myślenia konkretnego

    2. słaby rozwój myślenia pojęciowo słownego

    3. utrudnione rozumowanie przyczynowo skutkowe

    4. wolne tępo myślenia

    5. mała samodzielność i mały krytycyzm

    6. mała płynność i oryginalność myślenia

    7. sztywność i schematyzm rozumowania

Kostrzewski wyróżnia 5 grup:



  1. dzieci zaniedbane pedagogicznie – w wyniku intensywnego nauczania i stymulacji mogą wcześniej wyrównać braki

  2. dzieci z deficytami parcjalnymi niektórych funkcji – np. percepcji słuchowej przy ogólnej integracji w normie

  3. dzieci o powolnym lecz prawidłowym przebiegu rozwoju intelektualnego

  4. dzieci upośledzone w stopniu lekkim

  5. dzieci o niższym przeciętnym poziomie funkcjonowania intelektualnego – w zakresie wszystkich procesów poznawczych



  1. Trudności rozwojowe uczniów z inteligencją niższą od przeciętnej.




  1. Postępowanie dydaktyczno-wychowawcze i pomoc specjalna wobec dzieci z inteligencja niższą od przeciętnej.




    • terapia zabawowa

    • dzieci nie odczuwają zadania jako zadania, dla nich jest to tylko zabawa



  1. Parcjalne deficyty rozwoju – etiologia, klasyfikacja, objawy, terapia. Typy rozwoju psychofizycznego.




  1. Dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskulia – charakterystyka.


DYSLEKCJA - chory ma trudność w zrozumieniu prostych zwrotów czy zdań pisanych (w postaci lżejszej – tylko długich, złożonych zdań). Może występować tylko pod postacią przymusu czytania na głos (co ułatwia zrozumienie tekstu) czy powolnego czytania.

TYPY:


    1. wzrokowy – zaburzenia percepcji wzrokowej i pamięci wzrokowej, trudności w zapamiętywaniu liter, mylenie liter pod względem kształtu, inaczej położonych w przestrzeni, błędy w przepisywaniu tekstów, kłopoty w orientacji na mapie, uproszczone rysunki

    2. słuchowy – zaburzenia percepcji słuchowej i pamięci słuchowej, niewykształcenie słuchu fonemowego, trudności w rozróżnianiu głosek podobnie brzmiących,

    3. dysleksja integracyjna – rozwój funkcji percepcyjnych badań w izolacji jest zgodny z wiekiem, ale zaburzony jest proces integrowania bodźców napływających z rożnych zmysłów, trudności z przekodowywaniem fonemów na grafemy i odwrotnie



DYSGRAFIA - zaburzenie zdolności poprawnego pisania (przestawianie słów, zgłosek, liter, "przejęzyczenie się" w wypowiedziach na piśmie) powstałe wskutek zmian organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym.

ROBIONE BŁĘDY:



  1. trudności ze zmieszczeniem się w linii

  2. złe kreślenie liter (zbyt duże, zbyt małe, drżące, nachylone w rożnym kierunku)

  3. pismo mało czytelne, zeszyt budzi wiele zastrzeżeń



DYSORTOGRAFIA – trudności w opanowaniu poprawnej pisowni (nie tylko błędy orograficzne).

ROBIONE BŁĘDY:



  1. uporczywe opuszczanie, dodawanie i przestawianie liter i sylab

  2. mylenie liter podobnych

  3. pisanie zwierciadlane

  4. pomijanie znaków diakrytycznych (kropki, haczyki nad i pod litera)

  5. występowanie wyrazów bezsensownych



DYSKULIA – zaburzenia w nauce liczenia w zakresie 4 działań


  1. Lateralizacja – istota, typy, diagnozowanie.


LATERALIZACJA - dominacja czynnościowo-funkcyjna jednej części ciała nad drugą, np.: funkcji w półkulach mózgowych. Rodzaje: prawostronna, lewostronna, skrzyżowana, nieustalona (brak wyższej przewagi jednej strony nad drugą).

ZABURZENIA:



    1. statyczne odwracanie litr o podobnych kształtach

    2. dynamiczne odwracanie liter (przestawianie, zmienianie kolejności

    3. opuszczanie lub dodawanie liter

    4. błędne odtwarzanie liter



  1. Nadpobudliwość psychoruchowa – istota, objawy.


NADPOBUDLIWOSC PSYCHORUCHOWA – zaburzenie hiperkinetyczne, gdzie istnieje przewaga procesów pobudzenia nad procesami hamowania (wzmożona ruchliwość procesów nerwowych). Dotyczy zarówno sfery ruchowej jak i psychicznej.
BADANIE OBJAWÓW:

    1. badanie uwagi – ocena wytrwałości dziecka przy rożnych zajęciach (samotna zabawa, czytanie, rysowanie)

    2. aktywność - ocena na podstawie

  • tego jak długo dziecko jest w stanie wysiedzieć podczas wykonywania zadania

  • w jakim zakresie czasu pozostaje w niepokoju ruchowym

  • jak często ucieka rodzicom podczas wspólnych spacerów i wycieczek

LECZENIE:



  1. uświadomienie o chorobie – zrozumienie przynosi ulgę

  2. ustalenie zasad, które zachowania będą akceptowane, a które nie

  3. metody behawioralne – pochwala i nagroda

  4. farmakoterapia – stosowanie preparatów psycho stymulujących

  5. dieta

PRZYCZYNY:



  1. genetyczne

  • uszkodzenie OUN (okres prenatalny i okołoporodowy)

  • czynniki uszkadzające komórkę nerwową (alkohol, narkotyki)

  • choroby zakaźne w czasie ciąży (leki, papierosy, chemikalia)

  1. niewłaściwe odżywianie się

  2. urazy mechaniczne

  3. niedotlenienie podczas porodu

  4. zapalenie opon mózgowo rdzeniowych

  5. wstrząśnienie mózgu

  6. czynniki psychospołeczne

  • atmosfera w domu

  • niewłaściwe wychowanie

  • brak zaspakajania potrzeb

TRIADA CECH:





  1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna