Podstawy kryminologii



Pobieranie 45.87 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar45.87 Kb.




Katedra Kryminologii i Polityki Kryminalnej

IPSiR UW

S Y L A B U S


Rok akademicki: 2009/20010

Nazwa przedmiotu:


PODSTAWY KRYMINOLOGII

Wykładowca:


dr Dagmara Woźniakowska-Fajst

Kierunek:





Specjalizacja:


zajęcia ogólne

Semestr:


letni

zimowy







Kod przedmiotu:


Kod Erasmus –

Rodzaj zajęć:


wykład

Poziom przedmiotu:


podstawowy

Rok studiów,

semestr:


II

Metody nauczania:


wykład

Język wykładowy:


polski

Liczba godzin:


15

Tryb:

‮ stacjonarny


niestacjonarny


Założenia i cele ogólne


Przedmiotem wykładu jest prezentacja zagadnień z zakresu kryminologii ogólnej oraz wybranych problemów fenomenologii kryminalnej. Studenci poznają przede wszystkim koncepcje etiologii kryminalnej, czyli nauki o przyczynach przestępczości i innych zachowań dewiacyjnych, wypracowane przez główne nurty kryminologii (klasyczny, pozytywistyczny i antynaturalistyczny), a także zapoznają się z problematyką wiktymologiczną.





Wymagania wstępne


nie ma





TEMATYKA ZAJĘĆ (treść)


15 tematów zajęć realizowanych równolegle na wykładach i ćwiczeniach do tego przedmiotu.


  1. Co to jest kryminologia?

Geneza kryminologii.

Działy kryminologii.

Ujęcie klasyczne, pozytywistyczne i antynaturalistyczne w kryminologii.

Kryminologia a prawo karne i inne dyscypliny wiedzy.

Geneza wiktymologii.

Wiktymologia kryminalna i wiktymologia ogólna.

Kryminologia a prawo karne i inne dyscypliny wiedzy.

Geneza wiktymologii.

Wiktymologia kryminalna i wiktymologia ogólna.


  1. Najważniejsze wiadomości z zakresu statystyki przestępczości.

Rodzaje statystyk, instytucje zajmujące się gromadzeniem statystyk,

Sposoby zbierania danych statystycznych

Problemy i mankamenty występujące przy interpretowaniu danych statystycznych

Przestępczość ujawniona, nieujawniona, rzeczywista, „ciemna liczba” przestępstw

Szacowanie rzeczywistych rozmiarów przestępczości (badania wiktymizacyjne, self-report)

Obraz przestępczości w Polsce – rozmiary, struktura i dynamika przestępczości

Zarys historyczny przestępczości w Polsce

Przestępczość w rozkładzie terytorialnym




  1. Nurt klasyczny w kryminologii i prawie karnym.

Prace C. Beccarii i J. Benthama.

Filozofia prawa I. Kanta i F. Hegla.

Nurt racjonalnego wyboru.

Szkoła społecznego uczenia się zachowań kryminalnych.

Teoria działań rutynowych.

Prewencja indywidualna i generalna.

Ekonomiczna teoria przestępczości.

Retrybutywizm.




  1. Teorie przestrzennego zróżnicowania przestępczości.

Szkoła ekologiczna (chicagowska).

Dezorganizacja społeczna a przestępczość.

Teoria bliskości i teoria pokrewieństwa.

„Defensible Space” O. Newmana.

„Broken Windows” eksperyment Ph. Zimbardo, koncepcja J.Q. Willsona.

Koncepcja „Zero tolerancji”.




  1. Teorie napięcia.

Teoria anomii R. K. Mertona.

Instytucjonalna teoria anomii S. Messnera i R. Rosenfelsa.

Ogólna teoria napięcia R. Agnew.

Teorie konfliktu kultur i subkultur przestępczych (Th. Sellina, A. K. Cohena, W. Millera, R. Clowarda i L. Ohlina)


  1. Społeczno-poznawcza teoria uczenia

Teoria zróżnicowanych powiązań E. H. Sutherlanada.

Teoria dryfu i techniki neutralizacji (D. Matza, R. Sykes).

Teoria uczenia się A. Bandury.

Teoria zróżnicowanego wzmocnienia R. Akersa.

Teoria uwiedzenia przez przestępczość J. Katza.


  1. Teorie kontroli

Pojęcie kontroli w socjologii (E. Durkheim, W. Reckless, A. Reiss, I. Nye).

Związki teorii kontroli z psychoanalizą. Psychoanalityczne koncepcje etiologii przestępczości.

Dorobek E. Durkheima (anomia, etiologia samobójstw, pożytki z przestępstw).

Teoria kontroli T. Hirschiego.

Teoria samokontroli M. Gottfredsona i T. Hirschiego.

Teoria równowagi kontroli Ch. Tittle’a.




  1. Teorie naznaczenia społecznego.

Dewiacja wtórna w ujęciu E. Lemerta.

Koncepcje J. Kitsuse, K. Eriksona i H. Beckera.

Teoria shamingu J. Braithwaite’a.


  1. Wiktymologia.

Podstawy wiktymologii.

Pojęcie ofiary w nauce wiktymologii.

Czynniki wiktymogenne.

Teorie stylu życia i działań rutynowych.

Badania wiktymizacyjne.


  1. Nieletni

Definicja najważniejszych pojęcia (nieletni, małoletni, czyn karalny, etc.)

Podstawowe założenia ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich

Obraz przestępczości nieletnich w Polsce


  1. Środki odurzające a przestępczość

Właściwości środków odurzających

Relacje między używaniem środków odurzających a przestępczością

Problem przestępczości o charakterze „prohibicyjnym”

Stan odurzenia alkoholem i alkoholizm a przestępczość

Stan odurzenia narkotykami i narkomania a przestępczość


  1. Przestępczość zorganizowana i przestępczość gospodarcza.

Związki między przestępczością zorganizowaną a przestępczością gospodarczą.

Cechy przestępczości zorganizowanej.

Charakterystyczne cechy przestępczości gospodarczej.

Teorie kryminologiczne wykorzystywane w celu wyjaśnienia zjawiska.




  1. Recydywa

Pozytywistyczne koncepcje przyczyn wielokrotnej powrotności do przestępstwa

Kategorie wielokrotnie karanych

Kariery przestępcze

Badania nad recydywistami prof. Ostrihanskiej




  1. Zapobieganie przestępczości

Kontrola społeczna i jej narzędzia

Strategie działań zapobiegawczych

Znaczenie środowiska przy zapobieganiu przestępczości


  1. Reakcja na przestępczość

Sformalizowana reakcja na przestępczość

Kara pozbawienia wolności

Redukujące punitywność reakcje na przestępczość





Literatura obowiązkowa:

Błachut J., Gaberle A., Krajewski K.: Kryminologia, Gdańsk 2001;

Gruszczyńska B., Marczewski M., Siemaszko A.: Atlas przestępczości w Polsce 4, Warszawa 2009;

Siemaszko A.: Kogo biją, komu kradną, Warszawa 2001;



Siemaszko A.: Geografia występku i strachu. Polskie badania przestępczości ’07, Warszawa 2008.

Literatura uzupełniająca:


Christie N., Dogodna ilość przestępstw, Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej, Warszawa 2004.
Filipkowski W., Zjawisko prania pieniędzy jako obszar badawczy w Polsce, w: Archiwum Kryminologii, 2005-2006 r.
Gilmore W. C., Brudne pieniądze: metody przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy,
Rozdział I Międzynarodowa przestępczość zorganizowana: charakterystyka zjawiska, s. 15-29, Rozdział II Pranie pieniędzy: charakterystyka procesu, s. 32-54, Zjawisko prania pieniędzy
w krajach Środkowej i Wschodniej Europy, s. 178-192, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999.
Klaus W., Wczesna przestępczość nieletnich i jej skutki, [w:] Archiwum Kryminologii, 2005-2006 r., t. 28.
Kossowska A., Przestępczość i zachowania dewiacyjne współczesnej młodzieży polskiej (badania typu self-report), [w:] Archiwum Kryminologii, 2005-2006 r., t. 28.
Kossowska A., Przestępczość na terenie wielkiego miasta, [w:] J. Jasiński (red.), Zagadnienia nieprzystosowania społecznego i przestępczości w Polsce, Warszawa 1978, Ossolineum.
Kossowska A., Sytuacyjne zapobieganie przestępczości, Archiwum Kryminologii t. 20, 1994.
Kossowska A., Środowiskowo-przestrzenne uwarunkowania przestępczości (wybrane zagadnienia współczesnej ekologii przestępczości), Archiwum Kryminologii t. 19, 1993.
Mazur M., Pranie pieniędzy – ujęcie Kryminologiczne, [w:] Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, 2006, z. 1.
Mądrzejowski W., Przestępczość zorganizowana: system zwalczania, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.
Michalska-Warias A., Przestępczość zorganizowana i prawno karne formy jej przeciwdziałania, Oficyna Wydawnicza Verba, Lublin 2006.
Rau Z., Przestępczość zorganizowana w Polsce i jej zwalczanie, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2002.
Rzeplińska I., Obraz przestępczości nieletnich w Polsce w badaniach kryminologicznych – przed
i po transformacji, [w:] Archiwum Kryminologii, 2005-2006 r., t. 28.
Siemaszko A., Granice tolerancji. O teoriach zachowań dewiacyjnych, Warszawa 1993, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Stan realizacji zadań Centralnego Biura Śledczego KGP w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej w roku 2007 w ujęciu statystycznym. Materiał dostępny na stronie internetowej Komendy Głównej Policji.
Stańdo-Kawecka B., Prawo karne nieletnich – od opieki do odpowiedzialności, Oficyna Wolters Kluwer, Warszawa 2007 r.
Tobolska D., Lamenta L., Proceder prania brudnych pieniędzy, [w:] Pieniądze i Więź, 1998 r., nr 1
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich. Dz. U. z 2002 r. nr 11 poz. 109 oraz art. 10 § 2 kk.
Wilson J. Q., Kelling G. L., Wybite szyby [w:] W. Bratton, P. Knobler, Przełom. Jak szef Policji Nowojorskiej powstrzymał epidemię przestępstw, Warszawa 2000, Media Rodzina.


Oczekiwane kompetencje studenta uzyskane w wyniku realizowanego przedmiotu:



Wiedza dotycząca podstawowych koncepcji teoretycznych tłumaczących dlaczego ludzie popełniają przestępstwa i dopuszczają się zachowań dewiacyjnych oraz jakie czynniki ich od tego powstrzymują.

Wiedza na temat niektórych zjawisk kryminalnych oraz na temat polityki karnej.


Metody oceny pracy studenta:






Na zaliczenie przedmiotu składa się:

  1. aktywność,

  2. obecność na zajęciach (dozwolone są dwie nieobecności),

  3. napisanie eseju (do oddania na pierwszych zajęciach po Nowym Roku),

  4. zaliczenie dwóch pisemnych kolokwiów.

Przedmiot kończy się egzaminem.

ECTS




Czy utwór spełnia wymogi dzieła o charakterze autorskim w rozumieniu ustawy


z dnia 04 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Z 2000r., nr 90, poz. 804 z późn. zm.) ?


Tak*


‮ Nie

*Należy zaznaczyć właściwe


.................................................



podpis prowadzącego zajęcia







©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna