Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona12/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   20
§ 824. Gdy pozwany zobowiązanym będzie do odstąpienia spadku w całości lub części, natenczas żądania o zwrot pożytków przez posiadacza powziętych, lub o zwrot kosztów przez niego na spadek wyłożonych, według tych zasad ocenianemi być winny, jakie w ogólności w rozdziale o posiadaniu, co do posiadacza w dobrej lub złej wierze są postanowione. Trzeci posiadacz w dobrej wierze, który w tym przeciągu czasu nabył jakiej rzeczy spadkowej, nikomu z powodu tego nie jest odpowiedzialnym.

ROZDZIAŁ SZESNASTY.

O spółwłasności i spólności innych praw rzeczowych.

Źródło spólności.


§ 825. Gdy własność tej samej rzeczy lub toż samo prawo należy nierozdzielnie do więcej aniżeli do jednej osoby, natenczas jest spólność. Śpólność wynika albo z przypadku; z ustawy; z rozporządzenia ostatniej woli; albo z umowy.
§ 826. Bliższe oznaczenie praw i obowiązków spólników zależy od rozmaitego źródła, z którego spólność wynika. Szczególne przepisy dotyczące spólności majątkowej, z umowy wynikającej, zawarte są w rozdziale dwudziestym siódmym.
§ 827. Kto się upomina o część spólnej rzeczy, która mu przez innych spólników jest zaprzeczaną, ten prawa swego dowieść powinien.

Spólne prawa spólników.


§ 828. Dopóki spólnicy zostają z sobą w porozumieniu, dopóty wyobrażają jedne tylko osobę, i mają prawo, rozrządzać spólną rzeczą według upodobania. Jeżeli zaś zajdą, miedzy nimi spory, natenczas nie może żaden spólnik czynić takiej odmiany w rzeczy spólnej, któraby mieściła w sobie zarząd częścią drugiego spólnika.

Prawa spólnika do swojej części.


§ 829. Każdy spólnik jest zupełnym właścicielem swojej części. Może takową albo pożytki z niej zastawić, zapisać, lub zbyć innym sposobem, według upodobania i niezależnie, byleby przez to nie naruszył praw swoich spólników.
§ 830. Każdy spólnik ma prawo domagać się złożenia rachunków i podziału dochodów. W powszechności może także żądać zniesienia spólności, byle tylko w właściwym czasie i nie na szkodę innych spólników. Dla tego poddać się winien zwłoce, jaka według okoliczności okaże się stosowną i konieczną.
§ 831. Jeżeli spólnik zobowiązał się do pozostania w spólności, natenczas nie może wprawdzie występować z niej przed upływem czasu; przecież obowiązek ten znosi się tak jak inne, i nie przechodzi na dziedziców, gdy ci na to nie zezwolili.

Prawa spólników do rzeczy spólnej:

a) co do głównego funduszu;
§ 832. Nawet rozporządzenie trzeciego, przez które rzecz jaka przeznaczoną jest do spólności, tylko przez pierwszych spólników, a nie przez ich dziedziców, dopełnionem być winno. Zobowiązanie się do zostawania na zawsze w spólności jest nieważnem.
§ 833. Posiadanie i zarząd rzeczą spólną należy do wszystkich razem spólników. W czynnościach dotyczących zwykłego zarządu i użytkowania funduszu głównego, rozstrzyga większość głosów, którą oblicza się nie według osób, lecz w stosunku części spólnikom przypadających.
§ 834. Jeżeli zaś przedstawiane są ważne odmiany pod względem utrzymania lub korzystniejszego używania funduszu głównego, natenczas spólnicy w mniejszości zostający, mogą żądać zabezpieczenia na przypadek wyniknąć mogących szkód; albo gdyby takowe odmówionem było, uwolnienia ze spólności.
§ 835. Jeżeli nie chcą wystąpić ze spólności, też wystąpienie nie byłoby we właściwym czasie; natenczas los, albo rozjemca; lub jeżeli się na to jednomyślnie nie zgadzają, sędzia rozstrzygnie, czy przedstawiane odmiany bezwarunkowo lub za daniem zabezpieczenia miejsce mieć powinny lub przeciwnie, Te, same sposoby rozstrzygnienia mają miejsce w razie równości głosów spólników.
§ 836. Jeżeli zachodzi potrzeba ustanowienia zarządcy rzeczy spólnej; natenczas większość głosów a w jej braku sędzia, stanowi względem jego wyboru.
§ 837. Zarządca spólności uważanym jest za pełnomocnika. Obowiązanym jest składać porządne rachunki ma także prawo potrącić w rachunku wszystkie użyteczne wydatki. To samo także ma zastosowanie w przypadku jeżeli spólnik bez zlecenia innych spólników zarządza spólnością.
§ 838. Jeżeli zarząd oddanym jest więcej niż jednej osobie; wtenczas także większość głosów między niemi rozstrzyga.

b) pożytków i ciężarów;


§ 839. Pożytki i ciężary spólne, dzielą się miedzy spólników w stosunku ich części. W zachodzącej wątpliwości wszystkie części uważane są za równe; kto przeciwnie utrzymuje, dowodzić tego powinien.
§ 840. Osiągnięte pożytki powinny być w powszechności dzielone w naturze. Jeżeli jednak podział w tym sposobie nie da się uskutecznić; natenczas każdemu służy prawo domagać się przedaży przez publiczną licytacyją. Otrzymana z przedaży wartość stosunkowo spólnikom wypłaconą być powinna.

c) działu;


§ 841. Przy dziale rzeczy spólnej po ustaniu spólności większość głosów nie ma żadnego znaczenia. Dział powinien być uskutecznionym wedle porozumienia się wszystkich spólników. Jeżeli nie mogą się zgodzić; natenczas los lub rozjemca, a jeżeli nie zgadzają się jednomyślnie na jeden lub drugi sposób, sędzia rozstrzyga.
§ 842. Do rozjemcy lub sędziego należy także postanowienie, czy spólnik przy podziale gruntów lub budynków, potrzebuje do używania swojej części służebności, i pod jakiemi warunkami takowa ma być onemuż dozwolona.
§ 843. Jeżeli rzecz spólna albo wcale podzielić się nie da, albo tylko ze znacznem zmniejszeniem jej wartości, natenczas rzecz ta chociażby tylko na żądanie jednego spólnika, sądownie przez licytacyją przedaną; a pieniądze ztąd otrzymane miedzy spólników podzielonemi być winny.
§ 844. Służebności, znaki graniczne i dokumenty do spólnego użycia potrzebne nie mogą być dzielonemi. Służebności gruntowe, służą wszystkim spólnikom. Dokumenty, jeżeli temu nic nie przeszkadza, złożone będą u najstarszego ze spólników. Inni spólnicy otrzymają na własny koszt wierzytelne odpisy.
§ 845. Przy podziale gruntów obustronne granice według położenia, słupami, kamieniami albo palami, w sposobie widocznym i niezmiennym odznaczone być powinny. Rzeki, góry i gościńce są naturalnemi granicami. Dla zapobieżenia oszukaniu i omyłce, należy na kamieniach, słupach lub palach do odgraniczenia użytych, wyryć lub wyrąbać krzyże, herby; liczby lub inne znaki, albo też takowe pod niemi zakopać.
§ 846. Dział na piśmie sporządzonym być powinien. Spólnik nieruchomości wtenczas także dopiero nabywa prawa rzeczowego do swojej części, gdy zdziałany w przedmiocie działu dokument do ksiąg publicznych wpisanym zostanie.
§ 847. Sam dział jakiejkolwiek spólnej rzeczy nie może szkodzić trzeciemu; wszystkie służące onemuż prawa zastawu, służebności i inne prawa rzeczowe, tak po dziale wykonywać może, jak przed działem wykonywał. Prawa osobiste także, któro trzeciemu względnie spólności służą, zatrzymują swoję moc, pomimo wystąpienia ze spólnóści.
§ 848. Podobnie nie może ten, kto jest dłużnikiem spólnóści, czynić zapłaty pojedynczym spólnikom. Zapłata takiego długu powinna być uczynioną albo całej spólnóści, albo też tym, którzy ją zwyczajnie wyobrażają.
§ 849. Przepisy o spólności dotąd postanowione w ogólności, stosują się także do praw i rzeczy, służących familiji jako spólnosć uważanej np. do fundacyj, powierznictw.

Odnowienie granic.


§ 850. Gdy znaki graniczne z jakichkolwiek przyczyn tak są uszkodzonemi, iżby zupełnie zaginąć mogły, natenczas każdy spólnik ma prawo domagać się spólnego odnowienia granic. Do tej czynności sąsiedzi graniczący wezwani, granice dokładnie opisane, a koszta przez wszystkich, w miarę długości ich linij granicznych, zaspokojone być winny.
§ 851. Gdy granice rzeczywiście zniszczały, lub gdy przy poprawieniu granic zajdzie spór; natenczas obowiązkiem jest sądu utrzymać przedewszystkiem ostatni stan posiadania. Kto mniema, iż jest przez to pokrzywdzonym, może w porządku właściwym wykazać dowody, jakie mu służą pod względem prawa posiadania, własności lub innego prawa .
§ 852. Najważniejszemi dowodami przy poprawieniu granic są: rozmiar i opisanie, lub też odrysowanie spornego gruntu; dalej odnoszące się do tego księgi publiczne i inne dokumenty; nakoniec zeznania rzeczy wiadomych świadków, i zdanie przez biegłych w sztuce po naocznem obejrzeniu objawione.
§ 853. Jeżeli żadna ze stron nie dowodzi wyłącznego prawa posiadania lub własności; natenczas sąd obowiązanym jest podzielić przestrzeń sporną podług dotychczasowego spokojnego posiadania. Jeżeli zaś i co do posiadania wątpliwość zachodzi; natenczas za przybraniem w sztuce biegłych, dzieli się przestrzeń sporna między strony, w stosunku posiadanego gruntu, od którego pochodzą roszczenia; a następnie podług tego podziału odgraniczenie uskutecznionem być powinno.

Domniemana spólność.


§ 854. Miedze, płoty, ogrodzenia, parkany, mury, prywatne potoki, kanały, place i tym podobne ściany przedziałowe, które się między sąsiedniemi gruntami znajdują, uważane są za spólną własność; jeżeli przeciwność tego nie wykazuje się z herbów, napisów, lub innych oznaków i dowodów.
§ 855. Każdy spólnik ma prawo używać z swej strony spólnego muru do połowy jego grubości, robić w nim drzwi fałszywe i szafy ścienne w tych miejscach, w których takowe z przeciwnej strony jeszcze się nie znajdują. Jednak przez prowadzenie komina, ogniska lub przez inne urządzenia, ani budynek na jakiekolwiek niebezpieczeństwo wystawionym być, ani też sąsiad w używaniu swej części, przeszkody doznawać nie może.
§ 856. Wszyscy spólnicy przykładają się stosunkowo do kosztów utrzymania takich spólnych ścian przedziałowych. Gdy ściany graniczne są podwójne, albo własność jest podzielona, wtenczas każdy ze spólników ponosi koszta utrzymywania tego, co do niego wyłącznie należy.
§ 857. Jeżeli ściana przedziałowa tak jest postawiona, że cegły, łaty lub kamienie z jednej tylko strony wystają lub wiszą; albo jeżeli filary, słupy, pale, podpory, po jednej tylko stronie są wkopane, natenczas w zachodzącej wątpliwości, niepodzielona własność ściany granicznej należy na tę stronę, po której się znajdują; chybaby z ciężarów i framug po obu stronach znajdujących się, z innych oznaków lub dowodów przeciwnie się okazywało. Ten także poczytywanym jest za wyłącznego posiadacza muru, kto posiada spokojnie dalszy mur w tym samym kierunku ciągnący się równej wysokości i grubości.
§ 858. W powszechności wyłączny posiadacz nie jest obowiązanym stawiać na nowo swego muru lub parkanu, który się zawalił; wtenczas tylko powinien utrzymywać takowe w dobrym stanie, gdyby z pozostawionego otworu szkoda dla graniczącego sąsiada wyniknąć mogła. Każdy właściciel obowiązanym jest atoli starać się, aby przestrzeń do niego należąca, po prawej stronie od głównego wchodu, potrzebnem zamknięciem opatrzona, i od cudzej przestrzeni oddzieloną była.

Oddział drugi.

O prawach osobisto-rzeczowych.

ROZDZIAŁ SIEDEMNASTY.

O umowach w ogólności.

Źródło praw osobisto - rzeczowych


§ 859. Prawa osobisto-rzeczowe, na mocy których jedna osoba obowiązana jest do świadczenia drugiej, wynikają albo bezpośrednio z ustawy; albo z umowy; albo też z poniesionego uszkodzenia.
§ 860. Przypadki, w których prawo osobisto-rzeczowe bezpośrednio z samej ustawy wynika, wyrażone są w miejscach właściwych. Przepisy o prawie do wynagrodzenia szkody zawarte są w rozdziale trzydziestym.
§ 861. Kto oświadcza, iż chce przenieść na kogo swoje prawo, to jest: iż mu chce czego dozwolić, co dać, co dla niego uczynić, albo też czego dla niego zaniechać, ten obiecuje; jeżeli zaś drugi obietnicę taką ważnie przyjmuje, natenczas wskutek zgodnej woli obydwóch stron następuje umowa. Dopóki między niemi trwają układy i obietnica albo wcale jeszcze nie jest uczyniona, albo też ani pierwej, ani potem przyjętą nie została, dopóty nie ma umowy.
§ 862. Gdy do przyjęcia obietnicy żaden zakres czasu nie był ułożonym; natenczas obietnica słowna, bez zwłocznie przyjętą być powinna. Jeżeli zaś obietnica uczyniona była na piśmie, rozróżnić należy, czy obiedwie strony znajdują się na tem samem miejscu lub przeciwnie. W przypadku pierwszym obietnica w dwudziestu czterech godzinach; zaś w przypadku drugim w takim przeciągu czasu, jakiego potrzeba do dwurazowej odpowiedzi, przyjęta i strona obiecująca o tem zawiadomioną być powinna; w przeciwnym razie obietnica gaśnic. Przed upływem ustanowionego zakresu czasu obietnica nie może być cofnięta.

Podział umów.


§ 863. Wola może być oświadczoną nietylko wyraźnie przez słowa lub przez powszechnie przyjęte znaki, ale też dorozumianie przez takie czynności, które o niej po rozważeniu wszelkich okoliczności, żadnej nie pozostawiają gruntownej wątpliwości.
§ 864. Umowy są albo jednostronne, albo dwustronne, według tego, jak jedna tylko strona co obiecuje, a druga to przyjmuje; albo też obiedwio strony przenoszą prawa jedna na druga i takowe przyjmują. Umowy zatem pierwszego rodzaju zawierane są pod tytułem darmym, drngie pod tytułem obciążającym.

Wymogi do ważności umowy:

1) Zdolność stron;
§ 865. Osoba pozbawiona używania rozumu, tudzież dzieci nie mające lat siedmiu, nie są zdatne do czynienia lub przyjmowania obietnicy. Inne osoby zostające pod władzą ojca, opiekuna lub kuratora, mogą wprawdzie przyjmować obietnicę uczynioną na ich korzyść; jeżeli jednak przyjmują zarazem połączone z nią ciężary, albo same co obiecują, natenczas ważność umowy zależy w ogólności od zezwolenia zastępcy lub zarazem sądu, jak jest postanowiono w trzecim i czwartym rozdziale pierwszej części. Póki takie zezwolenie nie nastąpi, druga strona nie może się cofać, lecz może żądać zakreślenia, stosownego czasu do dania oświadczenia.
§ 866. Kto udaje podstępnym sposobem, iż jest zdatnym do zawierania umów i przez to oszukuje drugiego, który nie łatwo mógł się był o tem przekonać, ten obowiązany jest do zadosyć uczynienia.
§ 867. Co potrzeba do ważności umowy z gminą, zostającą pod szczególną opieką rządu (§ 27), lub z pojedynczemi jej członkami i zastępcami, wskazują jej urządzenia i polityczne ustawy.
§ 868. Jak dalece zbrodniarz może ważnie zawierać umowy, stanowi ustawa karna.

2) Prawdziwe zezwolenie.


§ 869. Zezwolenie na umowę powinno być uczynione własnowolnie, prawdziwie, dokładnie i zrozumiale. Jeżeli zezwolenie jest niezrozumiałem, całkiem niedokładnem, albo jeżeli przyjęcie następuje pod innemi warunkami a nie pod temi, pod jakiemi obietnica uczynioną była; natenczas nie ma umowy. Kto w celu ukrzywdzenia drugiego używa niejasnych wyrażeń, albo przedsiębierze czynność pozorną, ten obowiązanym jest do zadosyć-uczynienia.
§ 870. Kto przez stronę obietnicę przyjmującą, przymuszonym jest do zawarcia umowy przez wyrządzenie niesprawiedliwej i gruntownej bojaźni, ten nie jest obowiązanym dotrzymać takowej. Czyli bojaźń była gruntowną, sędzia podług zachodzących okoliczności ocenić powinien.
§ 871. Gdy jedna strona wprowadza druga w błąd przez fałszywe udawanie, a błąd odnosi się do głównego przedmiotu lub istotnych jego własności, na które strony miały szczególniej wzgląd i to oświadczyły; natenczas strona w błąd wprowadzona żadnego nie zaciąga obowiązku.
§ 872. Jeżeli zaś błąd nie odnosi się do głównego przedmiotu lub istotnych jego własności, lecz tylko do jakiej pobocznej okoliczności; natenczas Umowa jest ważna, o ile obiedwie strony zezwoliły na główny przedmiot i nie objawiły, iż poboczne okoliczności miały szczególnie na względzie; jednak stronie w błąd wprowadzonej, strona onęż w błąd wprowadzająca, stosowne wynagrodzenie dać jest obowiązaną.
§ 873. Te same zasady stosują się także do omyłki w osobie tego, komu obietnica uczynioną była; jeżeli umowa, albo wcale nie, albo przynajmniej nie w ten sposób zostałaby była zawarta, gdyby była nie zaszła omyłka.
§ 874. W każdym przypadku ten, który podstępem lub wyrządzeniem niesprawiedliwej bojaźni przywiódł do zawarcia umowy, obowiązanym jest do zadosyć uczynienia za wynikającą ztąd szkodę.
§ 875. Jeżeli strona przez trzeciego do zawarcia umowy albo przez wyrządzenie niesprawiedliwej i gruntownej bojaźni przymuszoną, albo przez fałszywe przedstawienie uwiedzioną była: natenczas umowa jest ważna. Tylko wtenczas, gdyby strona przyjmująca miała udział w bezprawnej czynności trzeciego, lub oczywiście o niej wiedzieć musiała, staje się odpowiedzialną stosownie do §§ 870-874 tak, jak gdyby sama drugą stronę w bojaźń lub w błąd wprawiła.
§ 876. Gdy osoba obiecująca sama wyłącznie jest powodem swojej jakiejkolwiek omyłki, umowa jest ważną; chybaby strona przyjmująca zachodzącą omyłkę oczywiście z okoliczności poznać była powinna.
§ 877. Kto żąda zniesienia umowy dla braku zezwolenia, ten obowiązanym jest powrócić to wszystko, co w skutek takiej umowy na korzyść swoją otrzymał.

3) Możność świadczenia.


§ 878. Przedmiotem umowy mogą być wszystkie rzeczy, które są w obiegu. Czego nie można uczynić; co wprost jest niepodobnym do uskutecznienia lub zabronionem; to wszystko nie może być przedmiotem ważnej umowy. Kto drugiego takiemi obietnicami uwodzi; kto mu przez niewiadomość z winy pochodzącą, szkodę wyrządza; lub z jego szkody korzyść odnosi, ten staje się za tó odpowiedzialnym.
§ 879. W szczególności następujące umowy, oprócz wymienionych na właściwych miejscach, są nieważne:
1) gdy wynagrodzenie za pośredniczenie w zawarciu małżeństwa jest przyrzeczonym;
2) gdy chirurg lub jakikolwiek lekarz z chorym za podjecie się leczenia; lub
3) adwokat ze stroną za przyjęcie procesu godzi się o pewne wynagrodzenie; lub rzecz sporną onemuż powierzona dla siebie nabywa;
4) gdy kto spodziewane po trzeciej osobie dziedzictwo lub zapis, jeszcze za życia tej osoby pozbywa.
§ 880. Jeżeli przedmiot umowy jeszcze przed jego wydaniem z obiegu wycofanym będzie; natenczas umowa uważa się tak, jak gdyby zawartą nie była.
§ 881. Oprócz przypadków w ustawie oznaczonych, nikt wprawdzie nie może czynić ani przyjmować obietnicy za drugiego. Jeżeli jednak kto przyrzekł czynić swoje starania u trzeciego, lub też wcale za skutek zaręczył; natenczas obowiązku swego, stosownie do przyrzeczenia dopełnić powinien.
§ 882. Jeżeli razem obiecane były rzeczy podobne i niepodobne do wykonania, natenczas to, co jest podobnem do wykonania, dopełnionem być winno, chybaby strony umowę zawierające wyraźnie położyły warunek, że żaden punkt umowy od drugiego odłączonym być nie może.

Sposób zawarcia umowy.


§ 883. Umowa zawarta być może słownie lub na piśmie; sądownie lub zasądownie; przy świadkach lub bez nich. Sposób zawarcia umowy, nie czyni żadnej różnicy co do obowiązku, oprócz przypadków w ustawie wyrażonych.
§ 884. Jeżeli strony zobowiązały się wyraźnie do zawarcia umowy na piśmie; natenczas takowa przed podpisaniem przez strony, nie uważa się za zawartą. Przyłożenie pieczęci w tym także przypadku nie jest potrzebnem.

Spisanie punktów do umowy.


§ 885. Jeżeli wprawdzie formalny dokument nie jest spisanym, przecież punkta główne spisane i przez strony podpisane zostały; natenczas samem takowem pismem utwierdzone zostają prawa i obowiązki w niem wyrażone.
§ 886. Kto nie umie pisać, lub dla wad ciała pisać nie może, ten dwóch świadków, z których by jeden jego nazwisko podpisał, przybrać i zwykły znak swojej ręki, położyć powinien.
§ 887. Gdy względnie zawartej umowy zdziałanym jest dokument; natenczas na przytaczane słowne umawiania się, które jednocześnie miejsce mieć miały, a które przeciwne są dokumentowi, lub zawierają nowe dodatki, żaden wzgląd mianym nie będzie.

Spólny obowiązek i prawo.


§ 888. Gdy dwie lub więcej osób obiecują komu to samo prawo do rzeczy, lub takowe od niego przyjmują, natenczas tak wierzytelność jako też dług dzieła się podług zasad co do spółwłasności postanowionych.
§ 889. Dla tego, oprócz przypadków w ustawie wyrażonych, każdy z pomiędzy więcej spółdłużników rzeczy podzielnej ma prawo jedynie do części onemuż przypadającej.
§ 890. Jeżeli przedmiotem umowy jest rzecz niepodzielna; natenczas może wierzyciel, gdy jest sam jeden, żądać takowej od każdego ze spółdłużników. Jeżeli zaś więcej jest wierzycieli a jeden tylko dłużnik; natenczas dłużnik nie jest obowiązanym wydawać rzeczy jednemu z wierzycieli bez zabezpieczenia; i może nastawać, aby się wszyscy spółwierzyciele pomiędzy sobą porozumieli, lub też żądać, aby rzecz do składu sądowego wziętą była.

Solidarność.


§ 891. Jeżeli wiele osób obiecują spólnie jednę i tę samą rzecz w tym sposobie, iż się wyraźnie jedna za wszystkie i wszystkie za jedną obowiązują; natenczas każda z tych osób odpowiada za całość. W przypadku takim może wierzyciel poszukiwać należytości swojej albo na wszystkich albo na niektórych ze spółdłużników w całości, lub w częściach według swego oznaczenia, albo też na jednym tylko w całości. To samo prawo służy mu także po wyniesieniu skargi, jeżeli od takowej odstępuje; i jeżeli przez którego ze spółdłużników tylko w części zaspokojonym będzie, służy mu prawo poszukiwania reszty, na drugich spółdłużnikach.
§ 892. Jeżeli przeciwnie jedna osoba obiecała wielu jedne i tę sama rzecz i wszystkie wyraźnie mają sobie nadane prawo, iż każda z nich może zadać takowej w całości; natenczas dłużnik obowiązanym jest dąć całość temu z wierzycieli, który mu się najpierwej upomni o to.
§ 893. Jeżeli wierzyciel otrzymuje zaspokojenie w całości od jednego z spółdłużników, nie może już niczego więcej żądać od drugich spółdłużników; i jeżeli jeden ze spółwierzycieli otrzymał całkowite zaspokojenie od dłużnika, drugim spółwierzycielom nie służy już żadne prawo.
§ 894. Przyjecie przez jednego że spółdłużników uciążliwszych warunków, nie może szkodzić drugim spółdłużnikom, ani też zmniejszenie, lub zupełne darowanie długu przez jednego ze spółdłużników dla siebie otrzymane, nie służy drugim.
§ 895. Jak dalece z pomiędzy kilku spółwierzycieli, którym jedna i ta sama rzecz spólnie obiecana była, ten, który odebrał dla siebie całkowita należytość względem drugich spółwierzycieli jest odpowiedzialnym, podług zachodzących szczególnych między nimi prawnych stosunków oceniać należy. W braku takiego stosunku, żaden z nich nie jest odpowiedzialnym względem drugiego.
§ 896. Dłużnik solidarny, który cały dług ze swego zapłacił, ma prawo nawet bez otrzymania ustąpienia, zadać od drugich zwrotu w równych częściach jeżeli między nimi nie zachodzi inny szczególny stosunek, jeżeli jeden z pomiędzy nich był niezdatnym do zaciągania zobowiązania, lub jeżeli nie może takowemu zadosyć uczynić; część na niego przypadająca przechodzi równie na wszystkich spółobowiązanych. Otrzymane uwolnienie przez jednego ze spółobowiązanych, nic drugim pod względem żądania zwrotu szkodzić nie może.

Poboczne postanowienia w umowach:

1. Warunki.
§ 897. Do warunków w umowach stosują się w ogólności te same przepisy, które co do warunków w rozporządzeniach ostatniej woli, są postanowione.
§ 898. Umowy zawarte pod warunkami, które w rozporządzeniach ostatniej woli uważane są za niedołożone, są nieważne.
§ 899. Jeżeli warunek w umowie zastrzeżony już przed nią był dopełnionym; warunek ten po umowie, wtenczas tylko ma być powtórzonym, gdy zależy od działania osoby mającej nabyć prawo i gdy może być przez nią powtórzonym.
§ 900. Prawo pod warunkiem zawieszającym obiecane, przechodzi na dziedziców.

2. Pobudka do zawarcia umowy.


§ 901. Jeżeli strony pobudkę lub cel, z powodu których dały zezwolenie, położyły wyraźnie za warunek; natenczas pobudka lub cel uważane są tak jak każdy warunek. Oprócz tego przypadku, oświadczenia takie nie mają żadnego wpływu na ważność umowy pod tytułem obciążającym. Co do umów pod tytułem darmym, przepisy pod względem rozporządzeń ostatniej woli postanowione, znajdują zastosowanie.

3. Czas, miejsce i sposób wykonania umowy.


§ 902. Umowy powinny być wykonane w czasie na miejscu i w sposobie przez strony umówionym. Podług ustawy, 24 godzin liczy się na jeden dzień, 30 dni na jeden miesiąc, a 365 dni na jeden rok.
§ 903. Prawo, którego nabycie przywiązanym jest do pewnego. dnia, nabytem zostaje z początkiem tego dnia. Do wykonania zobowiązania cały oznaczony dzień pozostawia się zobowiązanemu.
§ 904. Jeżeli do wykonania umowy żaden pewny czas nie jest oznaczonym, natenczas może być wykonanie zaraz, to jest bez dozwolenia niepotrzebnej zwłoki żądanem. Jeżeli zobowiązany, czas do wykonania swój woli zostawił; natenczas należy się albo czekać aż do jego śmierci i czynić poszukiwania na dziedzicach; albo, gdy rzecz idzie o zobowiązanie osobiste, nie przechodzące na dziedziców, żądać od sędziego oznaczenia czasu do wykonania onegoż według słuszności. Ten ostatni przepis wtenczas także ma zastosowanie, gdy kto zobowiązał się do wykonania podług możności i sposobności. Wreszcie przepisy co do zakreślenia czasu w rozporządzeniach ostatniej woli w §§ 704-706 postanowione, także do umów stosowane być powinny.



1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   20


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna