Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona13/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   20
§ 905. Jeżeli miejsce wykonania umowy, ani z niej, ani z natury lub celu czynności oznaczonym być nie może; natenczas nieruchomości w miejscu, w którem się znajdują; ruchomości zaś w miejscu, w którem obietnica uczynioną była, wydane będą. Co do miary, wagi lub gatunku pieniędzy, należy mieć wzgląd ąa miejsce, w którem wydanie ma nastąpić.
§ 906. Jeżeli obietnica w rozmaity sposób dopełnioną być może; natenczas zobowiązanemu służy wybór; jednak od raz uczynionego wyboru sam przez się odstępować nie może.
§ 907. Jeżeli umowa zawarta jest wyraźnie z zastrzeżeniem wyboru, a wybór miejsca mieć nie może z powodu, iż jedna lub więcej rzeczy do wyboru pozostawionych przypadkowo ginie; natenczas strona, której służył wybór, jest uwolniona od wykonania umowy. Jeżeli jednak zachodzi w tem wina zobowiązanego, natenczas za udaremnienie wyboru staje się odpowiedzialnym.

4. Zadatek.


§ 908. Co przy zawarciu umowy naprzód jest danem, to, wyjąwszy gdyby wyraźnie co innego umówionem było, uważanem jest tylko za znak zawartej umowy lub jako zapewnienie wykonania onejże, i nazywa się zadatkiem. Jeżeli umowa z winy jednej ze stron wykonana nie będzie, strona niewinna może zatrzymać powzięty zadatek, albo też żądać zwrotu danego przez nię zadatku w podwójnej ilości. Jeżeli zaś na tem przestać nie chce; wykonania umowy, lub gdyby to już nastąpić nie mogło, wynagrodzenia szkody domagać się może.

5. Kara.
§ 909. Jeżeli przy zawieraniu umowy, oznaczoną zostaje pewna kwota, którą jedna lub druga strona na przypadek odstąpienia od umowy przed jej wykonaniem, ma zapłacić; natenczas umowa zawarta jest pod karą. W przypadku takim albo umowa wykonaną, albo kara pieniężna zapłaconą być winna. Kto, chociażby tylko w części wykonał umowę, lub to, co drugi w wykonaniu umowy, chociażby także tylko w części uczynił, przyjął, ten nawet za zapłatą kary pieniężnej nie może więcej od umowy odstąpić.


§ 910. Jeżeli zadatek był danym i zarazem umówioną była wolność odstąpienia od umowy, bez wyznaczenia oddzielnej kary pieniężnej; natenczas zadatek zastępuje miejsce kary. W razie odstąpienia zatem, dający zadatek, traci go; a ten kto wziął zadatek, zwraca go podwójnie.
§ 911. Ten także obowiązanym jest zapłacić karę, kto nie z samego tylko przypadku, lecz z winy, stawia się w niemożności wykonania umowy.

6. Poboczne należytości.


§ 912. Niekiedy wierzyciel oprócz głównego długu ma prawo żądać od swego dłużnika pobocznych należytości. Należytościami takiemi są: przybycie i pożytki z rzeczy głównej; procent umowny, lub z powodu zwłoki należący się; wynagrodzenie zrządzonej szkody, lub tego, co drugi przez to stracił, że obowiązek należycie wykonanym nie został; nakoniec zapłacenie kwoty pieniężnej, jaką sobie strona na ten przypadek wymówiła.
§ 913. Jak dalece z prawem rzeczowem połączone jest prawo do przybycia lub pożytków, w rozdziale pierwszym i czwartym drugiej części jest postanowione. Samo osobiste prawo nie nadaje jeszcze uprawnionemu prawa do pobocznych należytości. Czyli i kiedy wierzycielowi służy do nich prawo, o tem już to według szczególnych rodzajów umów i postanowień w nich zawartych, już też według przepisów rozdziału o prawie do wynagrodzenia szkody i zadosyć uczynienia stanowić potrzeba.

Prawidła tłómaczenia umów.


§ 914. Powszechne prawidła tłómaczenia ustaw, w pierwszej części (§ 6) przywiedzione, stosują się także do umów. W szczególności umowa wątpliwa tak powinna być tłómaczoną, aby nic sprzecznego w sobie nie zawierała, i aby miała skutek.
§ 915. W umowach jednostronnych, w zachodzącej wątpliwości domniemywać się należy, że zaciągający obowiązek raczej mniej aniżeli więcej chciał się zobowiązać; w umowach obustronnych wyrażenie wątpliwe tłómaczonem będzie na szkodę tego, który go użył.
§ 916. Jeżeli czynność jaka na pozór tylko jest umówiona, natenczas należy ją według tych przepisów ustawy rozpoznawać, według których stosownie do tego, czem jest rzeczywiście, rozpoznawaną być winna.

O zniesieniu umów.


§ 917. Jakim sposobem znoszą się obowiązki z umów wynikające, postanowionem będzie przy każdej umowie w szczególności, tudzież w rozdziale: o zniesienia obowiązków w ogólności.
§ 918. Wszystkie z umów wynikające prawa i obowiązki przechodzą na dziedziców stron umowę zawierających wyjąwszy gdyby takowe polegały na osobistej zdatności i stosunkach; lub gdyby dziedzice przez samą umowę lub przez ustawę wyłączonymi byli. Obietnica nie przyjęta, nie przechodzi na dziedziców, jeżeli chociaż jedna tylko strona umrze w przeciągu czasu namysłu.
§ 919. Gdy jedna strona albo wcale nie wykonywa umowy; albo nie we właściwym czasie; miejscu; lub umówionym sposobie; natenczas, oprócz przypadków w ustawie wyrażonych lub wyraźnego zastrzeżenia w umowie, druga strona nie ma prawa żądać zniesienia umowy, lecz tylko zupełnego jej wykonania i wynagrodzenia szkody domagać się może.
§ 920. Po zupełnem wykonaniu umowy, nie mogą już więcej strony nawet za obustronnem zezwoleniem, od niej odstąpić; lecz muszą nową zawrzeć umowę, która uważa się za drugą czynność.

Ogólne postanowienia co do umów i czynności pod tytułem obciążającym.


§ 921. W umowie pod tytułem obciążającym daje się albo rzeczy za rzeczy, albo też czyny, do których także opuszczenia należą, za czyny, albo nakoniec rzecz za czyn, a czyn za rzecz (§ 86-4).

Ewikcyja.


§ 922. Gdy kto odstępuje drugiemu rzecz jaką pod tytułem obciążającym, natenczas winien jest ewikcyją za to, że rzecz ta ma własności jakie wyraźnie umówione były, lub jakie zwykle są w niej dorozumiewane, i że stosownie do natury interesu lub zaszłej umowy, użytą być może.

Przypadki, w których należy się ewikcyja.


§ 923. Kto zatem przydaje rzeczy własności, jakich nie ma, a które wyraźnie lub też według natury interesu, dorozumianie umówionemi były; kto zataja nadzwyczajne jej wady lub ciężary; kto pozbywa rzecz, która już nie istnieje lub do kogo innego należy; kto fałszywie udaje, ze rzecz do oznaczonego użytku jest zdatną, lub że jest wolna nawet od zwyczajnych wad albo ciężarów; ten, gdy się pokaże rzecz przeciwna, jest za to odpowiedzialnym.
§ 924. Gdy bydlę zachoruje lub padnie we dwadzieścia cztery godzin po odebraniu onego; natenczas jest domniemanie, że już przed oddaniem było chore.
§ 925. Toż samo domniemanie ma miejsce:
1) gdy okażą się w ciągu dni ośmiu u świń węgry a u owiec ospa lub parchy; lub u tych ostatnich w ciągu dwóch miesięcy robaki płucne, lub motylice;
2) gdy u bydła rogatego w ciągu trzydziestu dni po odebraniu, okaże się choroba gruczołów;
3) gdy okaże się u koni i zwierząt do noszenia ciężarów używanych, w przeciągu dni piętnastu po wydaniu, zołza podejrzana lub nosacizna, tudzież dychawica; albo w ciągu dni trzydziestu, zkołowacenie, tylczak, narowistość, jasna lub kurza ślepota.
§ 926. Jednak ten, kto takie bydlę odebrał, wtenczas tylko do wzmiankowanego prawnego domniemania (§§. 924-925) odwołać się może, gdy oddawcę czyli ewiktora natychmiast o dostrzeżonej wadzie zawiadomi; lub w jego nieobecności sądowi miejscowemu albo w sztuce biegłym doniesie, i o naoczne obejrzenie postara się.
§ 927. Jeżeli odbierający zaniedba tej ostrożności, natenczas do niego należy dowód, że bydlę już przed zawarciem umowy miało wadę. Zawsze jednak może oddawca dowodzić, iż zaskarżona wada dopiero po wydaniu powstała.
§ 928. Jeżeli wady rzeczy są widoczne; albo jeżeli o ciężarach do rzeczy przywiązanych można się było z ksiąg publicznych przekonać; natenczas żadna nie należy się ewikcyja, wyjąwszy, gdyby wyraźnie danem było zapewnienie, że rzecz jest wolną od wszelkich wad i ciężarów (§ 443). Za długi i zaległości rzecz obciążające, zawsze należy się ewikcyja.
§ 929. Kto wiadomie rzecz cudzą nabywa, nie może żądać ewikcyji, tak samo jak ten, kto się jej zrzekł wyraźnie.
§ 930. Jeżeli rzeczy oddawane są na ogół, to jest tak, jak stoją lub leżą bez liczenia, mierzenia lub ważenia; natenczas oddawca nie odpowiada za wady w nich odkryte, chybaby rzecz nie miała jakiej własności, którą albo oddawca fałszywie udawał, albo też odbierający sobie wymówił.

Warunek do ewikcyji.


§ 931. Gdy posiadacz chce użyć ewikcyji z powodu, iż trzeci czyni roszczenia do rzeczy przez niego posiadanej; powinien uwiadomić o tem swego poprzednika i według przepisów ustawy sądowej żądać aby go bronił. Jeżeli takiego żądania nie czyni, nie traci wprawdzie przez to prawa do wynagrodzenia szkody; lecz poprzednik jego może przeciwko niemu użyć tych wszystkich obron, których on przeciwko trzeciemu nie użył, i tym sposobem uwolnić się od wynagrodzenia o tyle, o ile uznanem zostanie, że inny byłby wypadł wyrok przeciwko trzeciemu, gdyby te obrony przeciwko niemu należycie użyte były.

Skutek.
§ 932. Jeżeli wada stanowiąca powód do ewikcyji jest taką, iż usunioną być nie może, a przeszkadza w zwyczajnem użyciu rzeczy; natenczas pokrzywdzony może żądać zniesienia umowy; jeżeli zaś to, czego brakuje np. do wagi lub miary, da się uzupełnić; natenczas może tylko żądać tego uzupełnienia; a prócz tego w obydwóch przypadkach wynagrodzenia dalszej szkody, a nawet straconych korzyści, jeżeli druga strona w złej wierze działała, żądać może.

Wygaśnienie prawa do ewikcyji.
§ 933. Kto chce użyć prawa ewikcyji, ten co do nieruchomości w przeciąga lat trzech, zaś co do ruchomości w przeciągu sześciu miesięcy prawa tego dochodzić powinien; w przeciwnym razie takowe gaśnie.

Wynagrodzenie za pokrzywdzenie ponad połowę.


§ 934. Gdy w interesach obustronnie obowiązujących, strona jedna ze względu na zwyczajna wartość rzeczy nie dostaje ani połowy tego od drugiej, co jej dała; natenczas dozwala ustawa stronie uszkodzonej żądać zniesienia umowy i przywrócenia do dawnego stanu. Może jednak druga strona utrzymać w całości umowę ofiarując dołożyć tyle, ile do zwyczajnej wartości brakuje. Niestosunkowość wartości, oznacza się według czasu, w którym umowa zawartą została.
§ 935. Wzmiankowany środek prawny nie ma zastosowania: gdy go się kto zrzekł wyraźnie, lub oświadczył, iż z szczególniejszego upodobania przyjmuje rzecz w nadzwyczajnej wartości; gdy pomimo, że mu prawdziwa wartość wiadomą była, przystał na niestosunkową wartość; gdy ze stosunku osób domniemywać się należy, iż chciały zawrzeć umowę w części pod tytułem darmym, w części pod tytułem obciążającym; gdy prawdziwej wartości już więcej dojść nie można; nakoniec gdy rzecz sądownie sprzedaną była.

Ugodzenie się stron na zawarcie umowy w czasie późniejszym.


§ 936. Ugodzenie się stron na zawarcie umowy w, późniejszym czasie, wtenczas tylko obowiązuje; gdy tak czas zawarcia, jako też istotne punkta umowy wyrażonemi będą, gdy tymczasem okoliczności nie zmienią się tak dalece, iż przez to wyraźnie oświadczony lub z okoliczności wykazujący się zamiar stron, udaremnionym zostanie, albo zobopólne zaufanie stron zniknie. Wykonanie takich umów w ogólności najdalej w ciągu roku jednego po umówionym terminie, pod utratą prawa, żądanem być powinno.

O zrzeczeniu się czynienia o nieważność.


§ 937. Ogólne i nieoznaczone zrzeczenie się prawa czynienia o nieważność umowy żadnego nie ma skutku.

ROZDZIAŁ OŚMNASTY.

O darowiznach.

Darowizna.


§ 938. Kontrakt, przez który rzecz jaka przenosi się na kogo darmo, nazywa się darowizną.

Jak dalece zrzeczenie się jest darowizną


§ 939. Zrzeczenie się spodziewanego, albo rzeczywistego, albo wątpliwego prawa, bez należytego ustąpienia, lub bez darowania go zobowiązanemu z jego zezwoleniem nie stanowi darowizny.

Darowizna wynagradzająca.


§ 940. Istota darowizny nie zmienia się przez to, że jest uczynioną z wdzięczności lub ze względu na zasługi obdarowanego; lub tytułem szczególnego onegoż wynagrodzenia; byle tylko już pierwej nie służyło obdarowanemu prawo do rzeczy darowanej.
§ 941. Jeżeli obdarowany miał prawo wynieść skargę o nagrodę, albo dla tego, że takowa między stronami umówioną była, albo dla tego, iż przez ustawę jest postanowioną; natenczas kontrakt przestaje być darowizna, i za kontrakt pod tytułem obciążającym ma być uważanym.

Wzajemne darowizny.


§ 942. Jeżeli darowizny naprzód tym sposobem umówione były, że darujący wzajemnie obdarowanym być powinien; natenczas rzeczywista darowizna jest tylko ze względu na przewyżkę, jaka między jedną a drugą darowizną zachodzi.

Forma kontraktu darowizny,


§ 943. Darowizna uczyniona słownie bez rzeczywistego wydania, nie nadaje obdarowanemu prawa wynoszenia skargi. Prawo to na dokumencie pisemnym polegać powinno.

i ile można darować.


§ 944. Właściciel nieograniczony może, przy zastosowaniu się do przepisów ustawy, cały swój teraźniejszy majątek rozdarować. Kontrakt, przez który rozdarowanym jest przyszły majątek, ważnym jest tylko co do połowy majątku.

Jak dalece darujący odpowiedzialnym jest za rzecz darowaną.


§ 945. Kto wiadomie cudzą rzecz daruje i okoliczność tę przed obdarowanym zataja, ten odpowiedzialnym jest za szkodliwe skutki.

Nieodwołalność darowizn


§ 946. Darowizny nie mogą być w powszechności odwołanemi.

Wyjątki:


1) z powodu nędzy;
§ 947. Jeżeli darujący przyjdzie po darowiźnie do takiej nędzy, że mu zbywa na potrzebnem. utrzymaniu, natenczas ma prawo żądać od obdarowanego, aby mu od sumy darowanej procent prawny corocznie płacił, jeżeli rzecz darowana i jej wartość znajduje się jeszcze, i darującemu zbywa na potrzebnem utrzymaniu, a obdarowany nie znajduje się sam w podobnym niedostatku. Z pomiędzy więcej obdarowanych, wcześniej obdarowany natenczas tylko do tego jest obowiązanym, gdy zasiłki przez później obdarowanych czynione, nie wystarczają na utrzymanie.

2) niewdzięczności;


§ 948. Gdy obdarowany stał się winnym wielkiej niewdzięczności względem swego dobroczyńcy, natenczas darowizna odwołaną być może. Przez wielką niewdzięczność rozumie się takowe uszkodzenie na ciele, sławie, wolności, lub na majątku, dla którego przeciwko obrazicielowi z urzędu lub na żądanie obrażonego postępowanie na drodze karnej może mieć miejsce.
§ 949. Niewdzięczność czyni niewdzięcznika co do swej osoby posiadaczem w złej wierze i nadaje prawo także dziedzicom obrażonego, do wyniesienia skargi nawet przeciwko dziedzicom obraziciela, o odwołanie darowizny, jeżeli obrażony nie przebaczył niewdzięczności i z rzeczy darowanej znajduje się jeszcze co w naturze lub we wartości.

3) naruszenia prawa do utrzymania;


§ 950. Kto winien jest dawać drugiemu utrzymanie, ten nie może naruszać praw jego przez darowiznę na rzecz trzeciego uczyniona. Ukrzywdzony tym sposobem ma prawo pozwać obdarowanego o uzupełnienie tego, czego mu darujący już więcej świadczyć nie jest w stanie. Jeżeli jest więcej obdarowanych, przepis powyższy (§ 947) znajduje zastosowanie.

4) zachowku;


§ 951. Kto w czasie uczynionej darowizny ma potomków, dla których zachowek zostawić jest obowiązanym; ten z ich szkoda nie może czynić darowizny, któraby połowę jego majątku przewyższała. Jeżeli darujący przestąpił ten przepis, a potomkowie ci udowodnią po jego śmiercią że czysty spadek nie dochodzi połowy majątku, jaki w czasie czynienia darowizny posiadał; natenczas mogą domagać się stosunkowo od obdarowanego zwrotu tego, co więcej nad połowę nieprawnie otrzymał.
§ 952. Jeżeli obdarowany nie posiada już rzeczy darowanej lub jej wartości; natenczas o tyle tylko jest odpowiedzialnym, o ile w złej wierze pozbył się jej posiadania.

5) wierzycieli;


§ 953. Pod temi samemi warunkami (§ 952) mogą być także odwołanemi te darowizny, przez które wierzyciele już w czasie ich czynienia znajdujący się, są pokrzywdzonymi. Wierzyciele, których należytości późniejszemi są od darowizny, wtenczas tylko mogą użyć tego prawa, gdy obdarowany o podstępne porozumienie się z darującym może być przekonanym.

6) z powodu później urodzonych dzieci.


§ 954. Gdy bezdzietnemu darującemu urodzą się dzieci po zrobionej darowiźnie, natenczas ani on, ani dzieci nie maja prawa odwołać darowizny. Przecież tak on, jako też później urodzone dziecię, może w razie niedostatku, użyć przeciwko obdarowanemu i jego dziedzicom wyżej wzmiankowanego prawa, do prawnego procentu od darowanej sumy.

Które darowizny nie przechodzą na dziedziców.


§ 955. Jeżeli darujący zapewnił obdarowanemu jakie wsparcie w pewnych terminach; natenczas z darowizny takiej żadne nie wynikają prawa ani obowiązki dla ich dziedziców; chybaby wyraźnie w akcie darowizny inaczej było zastrzeżonem.

Darowizna na przypadek śmierci.


§ 956. Darowizna, której wykonanie nastąpić ma dopiero po śmierci darującego, waży tyle, co zapis, jeżeli przepisane formalności są zachowane. Wtenczas tylko uważana jest za kontrakt, gdy ją obdarowany przyjął, gdy darujący zrzekł się wyraźnie prawa odwołania onejże i dokument pisemny obdarowanemu był doręczonym.
ROZDZIAŁ DZIEWIĘTNASTY.

O kontrakcie składu.

Kontrakt składu.


§ 957. Kontrakt składu jest wtenczas, gdy kto rzecz cudzą w swój dozór przyjmuje. Obietnica przyjęta, wzięcia w dozór cudzej rzeczy jeszcze nieoddanej, obowiązuje wprawdzie obiecującego, lecz nie stanowi jeszcze kontraktu składu.
§ 958. Z kontraktu składu przyjmujący nie nabywa ani własności, ani posiadania, ani prawa używania; jest tylko dzierżycielem mającym obowiązek strzedz powierzonej sobie rzeczy od szkody.

Kiedy przemienia się na kontrakt pożyczki lub wygodzenia;


§ 959. Jeżeli zachowcy na jego żądanie lub za dobrowolnem oświadczeniem się składającego dozwolonem jest używanie rzeczy złożonej; natenczas w przypadku pierwszym, zaraz po zezwoleniu; w przypadku zaś drugim od chwili, w której oświadczenie przyjętem było, lub w której rzecz złożona rzeczywiście używaną być zaczęła, kontrakt przestaje być składem; przemienia się co do znikomych rzeczy w kontrakt pożyczki; co do nieznikomych rzeczy, w kontrakt wynagrodzenia, i powstają prawa i obowiązki z tychże kontraktów wynikające.

albo w pełnomocnictwo.


§ 960. Rzeczy ruchome i nieruchome mogą być w dozór oddane. Jeżeli jednak zachowcy poruczony będzie zarazem inny interes do rzeczy poruczonej odnoszący się; natenczas uważanym będzie za pełnomocnictwo.

Prawa i obowiązki zachowcy.


§ 961. Głównym obowiązkiem zachowcy jest: strzedz troskliwie powierzonej mu rzeczy przez czas oznaczony, a po upływie takowego oddać ją skradającemu, w tym samym stanie, w jakim ją odebrał i z wszelkiem przybyciem.
§ 962. Zachowca obowiązanym jest, na żądanie składającego, oddać mu powierzoną sobie rzecz nawet przed upływem czasu i tylko domagać się może wynagrodzenia szkody, jeżeli jaką poniósł. Przeciwnie nie może wcześniej oddawać powierzonej sobie rzeczy, chybaby dla nieprzewidzianej okoliczności nie był w stanie strzedz rzeczy bezpiecznie lub bez własnej szkody.
§ 963. Jeżeli czas trwania zachowania ani wyraźnie oznaczonym nie jest, ani z towarzyszących okoliczności nie da się oznaczyć; wtenczas skład w każdym czasie wypowiedzianym być może. (§§ 901, 1334, 1417.)
§ 964. Zachowca odpowiada składającemu za szkodę wynikłą z zaniedbania należytego starania, do którego był obowiązanym; nie odpowiada za przypadek wtenczas nawet, gdyby powierzoną sobie rzecz chociażby kosztowną, przez poświęcenie swojej własnej mógł był ocalić.
§ 965. Jeżeli zaś zachowca używał rzeczy złożonej; jeżeli ją bezpotrzebnie i bez zezwolenia składającego trzeciemu w skład oddał, lub z oddaniem onejże opóźniał się, a rzecz uszkodzoną została, już zaś u składającego nie byłaby na to wystawioną; natenczas nie może się bronić przypadkiem i za winnego uszkodzenia uważanym będzie.
§ 966. Gdy rzeczy zamknięte lub opieczętowane złożone były, później zaś zamek lub pieczęć naruszoną została; natenczas składający, jeżeli twierdzi, iż z rzeczy złożonych czego brakuje, powinien być stosownie do przepisów ustawy sadowej do zaprzysiężenia szkody dopuszczonym, o ile ta według jego stanu, zatrudnienia, majątku i innych okoliczności, jest prawdopodobną; wyjąwszy, gdyby zachowca dowiódł, że naruszenie zamku lub pieczęci bez jego winy nastąpiło. Przepis ten wtenczas także ma zastosowanie, gdy zaginą wszystkie w ten sposób w skład oddane rzeczy.

i składającego.


§ 967. Składający obowiązanym jest wynagrodzić zachowcy szkodę, jaką z winy swojej onemuż wyrządził, tudzież nakłady, które zachowca na zachowanie powierzonej rzeczy lub na pomnożenie trwałych pożytków wyłożył. Jeżeli zachowca w nagłej potrzebie poświęcił własną rzecz na zachowanie rzeczy złożonej, natenczas żądać może stosownego wynagrodzenia. Atoli wzajemne należytości zachowcy i składającego rzecz ruchomą jedynie w ciągu dni trzydziestu od czasu oddania napowrót rzeczy, mogą być dochodzonemi.

Sekwestrator.


§ 968. Jeżeli komu rzecz sporna przez strony spór wiodące lub przez sąd do zachowania oddaną będzie, natenczas zachowca nazywa się sekwestratorem. Prawa i obowiązki sekwestratora rozpoznawane być powinny podług podanych teraz przepisów.

Czyli zachowcy należy się nagroda.


§ 969. Nagroda wtenczas tylko może być żądaną za zachowanie, gdy albo wyraźnie, albo dorozumianie przez wzgląd na stan zachowcy, umówioną była.
§ 970. Gospodarze domów zajezdnych, szyprowie lub przewoźnicy, odpowiedzialnymi są tak jak zachowca, za rzeczy, które im samym lub ich służącym przez podróżnych przez nich przyjętych, lub tylko jako ładunek oddanemi były.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY.

O kontrakcie wygodzenia.

c) Kontrakt wygodzenia.


§ 971. Gdy komu dana jest rzecz nieznikoma jedynie do darmego używania na czas oznaczony, natenczas jest kontrakt wynagodzenia. Umowa, przez którą rzecz jaka komu do wygodzenia jest obiecaną bez jej wydania, obowiązuje wprawdzie, lecz nie stanowi kontraktu wygodzenia.

Prawa i obowiązki biorącego w pożyczkę;

1) co do używania;
§ 972. Biorący w pożyczkę nabywa prawa do zwykłego lub bliżej oznaczonego używania rzeczy. Po upływie czasu obowiązanym jest tę samą rzecz zwrócić

2) co do zwrotu rzeczy;


§ 973. Jeżeli czas do zwrotu rzeczy nie jest ustanowionym, lecz cel używania jest oznaczonym; natenczas biorący w pożyczkę obowiązanym jest nie ociągać się z używaniem i rzecz jak można najprędzej zwrócić.
§ 974. Jeżeli ani czas trwania ani cel używania nie jest oznaczonym, natenczas nie ma rzeczywistego kontraktu, ale tylko wygodzenie z łaski (precarium) żadnego nie wkładające obowiązku, i dający w pożyczkę może odebrać napowrót rzecz wygodzoną według upodobania.
§ 975. W zachodzącym sporze o trwanie używania, biorący powinien dowieść, że ma prawo dłużej używać.
§ 976. Wygadzający nie ma prawa bez wyraźnej umowy odbierać rzeczy wygodzonej przed upływem czasu lub przed ukończeniem używania; chociażby mu niezbędnie potrzebną była.
§ 977. Biorący ma wprawdzie prawo zwrócić rzecz wygodzoną nawet przed oznaczonym czasem; jeżeli jednak wcześniejsze powrócenie byłoby niedogodnem dla wygadzającego; natenczas bez jego zezwolenia miejsca mieć nie może.

3) uszkodzenia;


§ 978. Gdy biorący używa wygodzonej rzeczy inaczej aniżeli umówionem było, lub samowolnie dozwala używania jej osobie trzeciej; natenczas staje się względem wygadzającego odpowiedzialnym, a wygadzającemu służy prawo, żądać bezzwłocznego oddania rzeczy.
§ 979. Jeżeli rzecz wygodzona jest uszkodzoną lub zniszczoną, natenczas biorący obowiązanym jest tak, jak zachowca (§ 965) wynagrodzić szkodę nietylko wprost z winy jego wynikającą, lecz nawet przypadkową, do której przez nieprawne postąpienie stał się przyczyną.
§ 980. Biorący, który zapłacił wartość rzeczy wygodzonej i zagubionej, nie nabywa przez to prawa do zatrzymania dla siebie tej rzeczy po jej wynalezieniu, jeżeli właściciel na to nie zezwala i chce zwrócić odebraną przez siebie wartość.

4) kosztów utrzymywania.


§ 981. Koszta zwyczajne z używaniem połączone, obowiązanym jest sam biorący ponosić. Nadzwyczajne zaś koszta utrzymywania, jeżeli nie może lub nie chce oddać rzeczy wygadzającemu, aby sam o niej miał staranie, powinien wprawdzie tymczasowo zaspokoić; takowe jednak tak jak posiadaczowi w dobrej wierze, powrócone być mają

Ograniczenie skarg wzajemnych.


§ 982. Jeżeli wygadzający po odebraniu rzeczy, wygodzonej, nie wytknął w ciągu dni trzydziestu jej nadużywania lub nadzwyczajnego zużycia; albo jeżeli biorący w takimże samym przeciągu czasu po oddaniu rzeczy, nie zgłasza się (keine Meldung gemacht) o koszta nadzwyczajne na rzecz wyłożone, natenczas skarga gaśnie.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY PIERWSZY.

O kontrakcie pożyczki.

Pożyczka.




Pobieranie 1.24 Mb.

1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   20




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna