Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona14/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   20
§ 983. Gdy komu dane będą rzeczy znikome pod warunkiem, iż wprawdzie może niemi podług upodobania rozrządzać, lecz po upływie pewnego czasu takowe w tejże samej ilości i jakości zwrócić powinien; natenczas jest kontrakt pożyczki. Kontrakt ten nie może być branym za jedno z umową (§ 936) o danie na pożyczkę w późniejszym czasie, chociaż umowa taka jest równie obowiązującą.

Rodzaje pożyczki.


§ 984. Pożyczka dana być może albo w pieniądzach albo w innych znikomych rzeczach; a to albo bez albo za opłaceniem procentów. W tym ostatnim przypadku nazywa się także kontraktem procentowym (pożyczką na procent).

Pożyczka w pieniądzach:


§ 985. Przedmiotem pożyczki w pieniądzach może być albo moneta brzęcząca, albo papierowa lub publiczne obligacyje.

a) w monecie brzęczącej lub papierowej;


§ 986. Jak dalece moneta brzęcząca w ogólności może być pożyczaną i w jakiej wartości (walucie) oddanie pożyczonych w tej monecie lub w monecie papierowej pieniędzy, ma nastąpić, stanowią osobne w przedmiocie tym wydane przepisy.
§ 987. Jeżeli dający w pożyczkę wymówił sobie zapłatę w szczególnym przez niego danym gatunku pieniędzy; natenczas zapłata w takiejże monecie uskutecznioną być winna.
§ 988. Prawnie nastąpiona odmiana monety bez zmienienia wewnętrznej jej wartości idzie na rachunek wierzyciela. Odbiera zapłatę w oznaczonym, dłużnikowi danym gatunku, n. p. 1000 sztuk dukatów cesarskich lub 300 sztuk dwudziesto-grajcarówek bez względu na to czyli wartość ich zewnętrzna zniżyła się tymczasem lub podwyższyła. Jeżeli jednak wewnętrzna wartość zmianie uległa, natenczas zapłata uskuteczniona być winna w stosunku do wewnętrznej wartości, jaka miał gatunek monety w czasie pożyczki.
§ 989. Jeżeli w czasie zapłaty nie ma w obiegu w kraju takiego gatunku monety; natenczas dłużnik powinien zapłacić wierzycielowi w gatunku pieniędzy do tamtego najpodobniejszym, w takiej ilości i w takim sposobie, ażeby wierzyciel otrzymał taka wewnętrzna, wartość tego, co pożyczył, jaka była w czasie pożyczki.

b) w obligacyach;


§ 990. Pożyczki w obligacyjach publicznych mogą być ważnie w tym tylko sposobie czynione, iż zapłata długu uczyniona będzie albo podobnemi zupełnie obligacyjami jak dług był zaciągnięty; albo też, że zapłacona będzie suma według wartości, jaka miała obligacyja w czasie pożyczki.
§ 991. Gdy zamiast pieniędzy pożyczonym jest prywatny oblig lub towar; natenczas dłużnik obowiązanym jest tylko oddać napowrót albo oblig, albo powzięty nieuszkodzony towar, albo też wynagrodzić wierzycielowi szkodę, jaką tenże udowodni

c) pożyczki w innych znikomych rzeczach;


§ 992. Jeżeli pożyczka nie jest uczyniona w pieniądzach lecz w innych rzeczach znikomych; natenczas spadnięcie lub podwyższenie się wartości tych rzeczy do czasu ich oddania, żadnej nie stanowi różnicy, byleby tylko w tym samym gatunku, jakości i ilości oddanemi były.

Procenta.


§ 993. Gdy w jakiejkolwiek pożyczce wierzyciel ze względu na gatunek, jakość lub ilość więcej sobie do oddania zastrzegł wyraźnie lub dorozumianie, aniżeli dał; natenczas kontrakt o tyle tylko jest ważnym, o ile prawna stopa procentowa nie jest przestąpiona.
§ 994. Kontraktem może sobie każdy zastrzedz procent po pięć od sta rocznie, jeżeli jest danym zastaw, po sześć zaś od sta, jeżeli nie ma zastawu. Ta stopa umownego procentu wtenczas także zachowana być powinna, gdy procent umówionym był bez oznaczenia jego ilości.
§ 995. Gdy komu należy się procent bez wyraźnej umowy, lecz z przepisu ustawy; natenczas procent po cztery od sta, a miedzy handlownikami i fabrykantami od władzy upoważnionymi, co do długu z właściwych czynności handlowych wynikłego, po sześć od sta rocznie płaconym być powinien.
§ 996. Gdy w umówie oprócz oznaczenia miejsca i czasu do zapłaty wierzycielowi kapitału razem z procentem, inne jeszcze poboczne obowiązki pod jakakolwiek postacią lub nazwiskiem włożone są na dłużnika; albo też wierzyciel zrobił inne jeszcze zastrzeżenia na rzecz swoje lub drugich; natenczas zastrzeżenia takie i obowiązki są nieważne, jeżeli razem wzięte przechodzą stopę prawnego umownego procentu.
§ 997. Procent płaconym być powinien w powszechności przy oddaniu kapitału; albo rocznie, jeżeli kontrakt na dłużej aniżeli na rok jest zawartym, a co do terminów płacenia procentu, nic w nim niepostanowiono. Procent z góry najwięcej za pół roku może być potrąconym. Procent w ilości większej nad tę z góry potrącony powinien być od dnia nastąpionego potrącenia na kapitał policzonym.
§ 998. Procent od procentu nigdy branym być nie może; dwuletnie jednak lub dawniejsze jeszcze procenta, mogą być w skutek umowy na kapitał zamienione.
§ 999. Procenta od pożyczonych pieniędzy płacone być winny w tejże samej wartości monety (walucie), co i kapitał.
§ 1000. Jak z powodu lichwy, popełnionej co do kapitału lub ze względu na przepisaną stopę procentową, postępować należy; o tem ustawa o lichwie stanowi.

Forma obligu.


§ 1001. Aby oblig stanowił zupełny dowód zawartego kontraktu pożyczki, potrzeba wyrazić w nim rzetelnie i jasno tak właściwego wierzyciela, czyli dającego w pożyczkę, jako też biorącego w pożyczkę czyli dłużnika; przedmiot i sumę pożyczoną; a jeżeli pożyczka jest w pieniądzach, ich gatunek; tudzież wszystkie warunki ściągające się do zapłaty głównego długu i należeć się mogącego procentu. Ustawa sądowa przepisuje jaką zewnętrzną formę oblig mieć powinien, aby dowód stanowił.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY DRUGI.

O pełnomocnictwie i innych rodzajach sprawowania cudzych interesów.

Kontrakt pełnomocnictwa.


§ 1002. Kontrakt, przez który przyjmuje kto na siebie sprawowanie powierzonego mu interesu w imieniu drugiego, nazywa się kontraktem pełnomocnictwa.
§ 1003. Osoby, które do sprawowania pewnych interesów publicznie są ustanowionemi, obowiązane są w skutek danego im w przedmiocie takim zlecenia, oświadczyć zlecającemu bezzwłocznie i wyraźnie, czyli takowe przyjmują lub przeciwnie; inaczej stają się odpowiedzialnemi względem zlecającego za zrządzoną tym sposobem szkodę.

Podział pełnomocnictwa:

na darme i za wynagrodzenia;
§ 1004. Jeżeli za sprawowanie cudzego interesu umówioną jest nagroda wyraźnie albo dorozumianie przez wzgląd na stan pełnomocnika; natenczas kontrakt jest pod tytułem obciążającym, w przeciwnym razie pod tytułem darmym.

na ustne i pisemne;


§ 1005. Kontrakt pełnomocnictwa zawartym być może ustnie albo na piśmie. Dokument w przedmiocie tym przez pełnomocdawcę pełnomocnikowi wydany, nazywa się pełnomocnictwem.

ogólne lub szczególne;


§ 1006. Pełnomocnictwo jest albo ogólne albo szczególne, według tego, jak komu sprawowanie wszystkich albo niektórych tylko interesów jest powierzonym. Pełnomocnictwa szczególne mogą, mieć za przedmiot: albo wyłącznie interesa sądowe, albo wyłącznie interesa zasądowe, albo też pojedyncze tylko interesa jednego lub drugiego gatunku.

nieograniczone lub ograniczone;


§ 1007. Pełnomocnictwo danem bywa albo z nieograniczoną, albo z ograniczoną władzą działania. Pełnomocnik nieograniczony ma prawo prowadzić interes podług swego przekonania i sumienia; pełnomocnik ograniczony ma wskazane granice, w których i sposób, w jakim poruczony mu interes ma prowadzić.
§ 1008. Pełnomocnictwo szczególne z wyrażeniem gatunku interesu, do którego się odnosi, potrzebnem jest: do pozbywania rzeczy w imieniu drugiego lub do nabywania onychże pod tytułem obciążającym; do zaciągania lub dawania pożyczek; do odbierania pieniędzy lub wartości pieniężnej; do wyniesienia sporu; do wskazywania, przyjmowania i odkazywania przysiąg, lub do zawierania ugód. Do bezwarunkowego przyjęcia lub zrzeczenia się dziedzictwa; do zawierania kontraktu spółki; do darowizny; do wybrania rozjemcy; lub do darmego zrzeczenia się prawa; potrzeba aby pełnomocnictwo szczegółowo na pojedynczy taki interes udzielonem było. Pełnomocnictwa ogólne chociaż nieograniczone, wtenczas tylko w przypadkach tych są, dostatecznemi, jeżeli gatunek interesu jest w nich wyrażonym.

Prawa i obowiązki pełnomocnika.


§ 1009. Pełnomocnik obowiązanym jest stosownie do zobowiązania i danego mu pełnomocnictwa sprawować interes pilnie i rzetelnie, tudzież wszelkie pożytki z interesu wynikające pełnomocdawcy oddać. Służy mu prawo, chociażby tylko ograniczone miał pełnomocnictwo, używać wszelkich środków, które z naturą interesu w koniecznym zostają związku, albo odpowiadają zamiarowi pełnomocdawcy. Jeżeli zaś przestępuje granice pełnomocnictwa, natenczas odpowiedzialnym jest za skutki ztąd wynikłe.
§ 1010. Jeżeli pełnomocnik sprawowanie interesu powierza trzeciemu bez potrzeby; natenczas sam tylko za skutek odpowiada. Jeżeli zaś ustanowienie zastępcy jest mu wyraźnie w pełnomocnictwie dozwolonem, albo też dla zachodzących okoliczności koniecznem; natenczas odpowiada jedynie za winę w wyborze osoby popełnioną.
§ 1011. Jeżeli sprawowanie interesu poruczone jest kilku razem pełnomocnikom; natenczas, aby interes był ważnym i pełnomocdawcę obowiązującym, wszyscy spólnie działać powinni, chybaby w pełnomocnictwie jednemu lub więcej z nich zupełna władza wyraźnie nadaną była.
§ 1012. Pełnomocnik obowiązanym jest wynagrodzić pełnomocdawcy szkodę przez siebie zrządzoną, tudzież na każde jego żądanie złożyć mu rachunki, jeżeli tego natura interesu wymaga.
§ 1013. Oprócz przypadku w § 1004 wyrażonego, nie służy pełnomocnikom prawo żądać wynagrodzenia za starania przez nich łożone. Nie jest im wolno, bez zezwolenia pełnomocdawcy, przyjmować podarunków od trzeciego z powodu sprawowania interesu. Wzięte tym sposobem, ściągnione będą na rzecz ubogich.

pełnomocdawcy;


§ 1014. Pełnomocdawca obowiązanym jest zwrócić pełnomocnikowi wszystkie z powodu sprawowania interesu wyłożone potrzebne lub pożyteczne wydatki, chociażby takowe pomyślnego skutku nie miały, a nawet na żądanie pełnomocnika, dać mu odpowiednią zaliczkę na opędzenie wydatków w gotowiźnie czynionemi być mających; obowiązanym jest także wynagrodzić mu wszelką szkodę z jego winy wynikłą, lub z wykonaniem zlecenia połączoną.
§ 1015. Jeżeli pełnomocnik przez sprawowanie interesu ponosi szkodę jedynie przypadkowym sposobem, a pełnomocnictwo jest darme; natenczas takiego tylko wynagrodzenia domagać się może, jakieby mu się za sprawowanie interesu w najwyższej ilości należeć mogło, gdyby kontrakt był pod tytułem obciążającym.
§ 1016. Jeżeli pełnomocnik przestępuje granice swego pełnomocnictwa, natenczas pełnomocdawca o tyle tylko jest obowiązanym, o ile interes potwierdził, albo z niego korzystał.

ze względu na trzeciego.


§ 1017. Pełnomocnik, stosownie do osnowy pełnomocnictwa, wyobrażając pełnomocdawcę, może nabywać dla niego prawa i zaciągać na niego obowiązki. Jeżeli zatem w granicach jawnego pełnomocnictwa zawarł kontrakt z trzecim; prawa i obowiązki z kontraktu tego wynikające służą pełnomocodawcy i trzeciemu, nie zaś pełnomocnikowi. Pełnomocnictwo tajemne nie ma wpływu na prawa trzeciego.
§ 1018. Interesa w granicach pełnomocnictwa przez pełnomocnika zawarte, obowiązują pełnomocdawcę i trzeciego w tym nawet przypadku, gdy ustanowiony pełnomocnik nie jest zdatnym do zobowiązania siebie samego.
§ 1019. Gdy pełnomocnik otrzymał zlecenie, aby co na korzyść trzeciego uczynił i zlecenie to przyjął; natenczas trzeci, skoro o tem przez pełnomocdawcę lub pełnomocnika uwiadomionym będzie, może wynieść skargę przeciwko jednemu lub drugiemu.

Rozwiązanie kontraktu:

przez odwołanie;
§ 1020. Wolno jest pełnomocdawcy odwołać pełnomocnictwo według upodobania; jednak obowiązanym jest nie czas nietylko wynagrodzić pełnomocnikowi poniesione przez ten czas koszta i szkodę, jeżeli jaką poniósł, ale nawet zapłacić część nagrody łożonym staraniom odpowiedniej. Przepis ten wtenczas także ma zastosowanie, gdy interes dla jakiego przypadku ukończonym nie został.

złożenie:


§ 1021. Pełnomocnik może także złożyć przyjęte pełnomocnictwo przed ukończeniem interesu onemuż szczegółowo zleconego, lub na zasadzie ogólnego pełnomocnictwa rozpoczętego; natenczas obowiązanym jest wynagrodzić wszelka ztąd wynikającą szkodę; chybaby w dokończeniu zachodziła nieprzewidziana i nieuchronna przeszkoda.

śmierć:
§ 1022. Przez śmierć pełnomocdawcy lub pełnomocnika rozwiązuje się w powszechności kontrakt pełnomocnictwa. Jeżeli jednak rozpoczęty interes nie może być bez oczywistej szkody dla dziedziców przerwanym, albo też pełnomocnictwo nawet po śmierci pełnomocdawcy trwać ma; natenczas pełnomocnik ma prawo i jest obowiązanym dokończyć interesu.


§ 1023. Pełnomocnictwo udzielone lub przyjęte przez korporacyję ustaje z zupełnem jej wygaśnieniem.

lub przez ogłoszenie kredy.


§ 1024. Jeżeli do majątku pełnomocdawcy ogłoszoną jest kreda, natenczas to wszystko, co pełnomocnik po tem ogłoszeniu w imieniu tego pełnomocdawcy uczynił, nie ma żadnego skutku. Podobnie ustaje samo przez się pełnomocnictwo przez ogłoszenie kredy do majątku pełnomocnika.

Kiedy obowiązek z pełnomocnictwa wynikający, utrzymuje się pomimo ustania pełnomocnictwa.


§ 1025. Jeżeli pełnomocnictwo ustaje przez odwołanie, złożenie, albo przez śmierć pełnomocdawcy lub pełnomocnika; natenczas interesy, niecierpiące zwłoki dopóty sprawowanemi być powinny, dopóki pełnomocdawca lub jego dziedzice nie poczynią innych rozporządzeń lub nie będą mieć sposobności do poczynienia takowych.
§ 1026. Umowy po ustaniu pełnomocnictwa zawarte z trzecim, który o tem bez własnej winy nie wiedział; zachowują także moc obowiązującą, a pełnomocdawca może poszukiwać szkody swojej jedynie na pełnomocniku, który ustanie pełnomocnictwa zataił.

Dorozumiane pełnomocnictwo dla osób w służbie zostających.


§ 1027. Przepisy, w rozdziale tym zawarte, stosują się także do właścicieli handlów, okrętu, sklepu handlowego lub do innych przemysłowców, którzy oddają zarząd faktorowi, szyprowi, kupczykowi lub innemu zawiadowcy.
§ 1028. Prawa zawiadowców takich rozpoznawanemi być powinny podług dokumentu, którym są ustanowieni i który między handlownikami zależy na władzy podpisywania, należycie ogłoszonej (firma).
§ 1029. Rozciągłość pełnomocnictwa, które nie jest udzielonem na piśmie, ocenia się podług przedmiotu i natury interesu. Kto drugiemu oddał zarząd, ten także domniemanie dał mu władzę czynienia tego wszystkiego, czego sam zarząd wymaga i co zwykle jest z nim połączone.
§ 1030. Jeżeli właściciel handlu lub przemysłowiec dozwolił kupczykowi lub uczniowi sprzedawać towary w sklepie lub za sklepem; natenczas jest domniemanie, że wzmiankowane osoby umocowane są także do odbierania zapłaty, i do kwitowania z niej.
§ 1031. Pełnomocnictwo do sprzedaży towarów w imieniu właściciela nie nadaje prawa zakupywania towarów w jego imienia; przywoźnicy także nie mogą ani odbierać wartości za powierzone im towary, ani zaciągać na nich pożyczki; jeżeli do tego w liście przywozowym nie są wyraźnie upoważnieni.
§ 1032. Służbodawcy i głowy familij nie są obowiązani płacić to, co ich służący lub inni domownicy na bórg wzięli. Dający na bórg w przypadku takim dowieść powinien, iż mieli do tego zlecenie.
§ 1033. Jeżeli jednak miedzy dającym i biorącym na bórg zaprowadzoną jest książka, w której zapisywano są rzeczy na bórg dane; natenczas jest domniemanie, że przychodzący z nią ma upoważnienie do brania towarów na bórg.

Pełnomocnictwo sądowe i ustawnicze.


§ 1034. Prawo opiekunów i kuratorów do sprawowania interesów osób ich pieczy poruczonych polega na rozporządzeniu sądu, przez który są ustanowionymi. Ojcu i mężowi ustawa nadaje władzę do zastępowania dziecięcia i żony. Przepisy pod tym względem zamieszczone są na właściwych miejscach.

Sprawowanie interesu bez zlecenia;


§ 1035. Nikt bez wyraźnej lub dorozumiamj umowy, albo bez udzielonej sobie przez sąd lub przez ustawę władzy, nie może w ogólności mieszać się do spraw cudzych; w przeciwnym razie odpowiedzialnym jest za wszystkie skutki.

w przypadku potrzeby;


§ 1036. Kto, chociaż bez żądania, zajmują się cudzym interesem dla odwrócenia zagrażającej szkody, temu osoba, której interes był sprawowanym, obowiązaną jest zwrócić potrzebne i stosowne wydatki w tym nawet przypadku, gdyby staranie sprawującego interes bez jego winy bez skutku pozostało.

lub na korzyść drugiego.


§ 1037. Kto jedynie dla korzyści drugiego cudze interesa chce sprawować, ten powinien otrzymać na to jego zezwolenie. Jeżeli sprawujący interesa nie ma wprawdzie zezwolenia, przecież sprawował interes własnym kosztem z widoczną i przeważająca korzyścią dla drugiego; natenczas ten ostatni wyłożone przez niego koszta zwrócić mu powinien.
§ 1038. Jeżeli zaś przeważająca korzyść nie jest widoczną, albo też sprawujący interesa samowolnie tak ważne poczynił zmiany w cudzej rzeczy, iż takowa nie może służyć drugiemu do użytku, do jakiego jej dotąd używał; natenczas właściciel nie jest obowiązanym do wynagrodzenia; owszem żądać może, aby sprawujący interesa swoim kosztem rzecz do pierwszego przyprowadził stanu, lub gdyby to nastąpić nie mogło, aby mu dał zupełne zadosyć uczynienie.
§ 1039. Kto bez zlecenia podjął się cudzego interesu, ten obowiązanym jest doprowadzić go do końca i tak jak pełnomocnik, dokładny z tego złożyć rachunek.

przeciwko woli drugiego;


§ 1040. Gdy kto przeciwko ważnie oświadczonej woli właściciela wdziera się w sprawowanie cudzego interesu; albo przez takie wmieszanie się przeszkadza prawnemu pełnomocnikowi w sprawowaniu interesu; natenczas odpowiedzialnym jest nietylko za wynikłą tym sposobem szkodę i utracone zyski, ale nadto traci poczynione nakłady, jeżeli w naturze odebranemi być nie mogą.

Użycie rzeczy na korzyść drugiego.


§ 1041. Gdy bez sprawowania interesu, rzecz na korzyść drugiego jest użytą, natenczas chociażby później korzyść ta ustała, może właściciel żądać albo zwrotu jej w naturze, lub gdyby to nastąpić niemogło, zwrotu wartości, jaka miała w czasie jej użycia.
§ 1042. Kto ponosi za drugiego taki wydatek, któryby on sam podług ustawy ponieśćby musiał, ten ma prawo domagać się wynagrodzenia.
§ 1043. Jeżeli kto w razie potrzeby poświecił własność swoję dla odwrócenia od siebie i drugich wiekszej szkody; natenczas wszyscy, którzy przez to korzyść odnieśli, obowiązani są stosunkowo onegoż wynagrodzić. Bliższe zastosowanie tego przepisu do przypadków na morzu, jest przedmiotem ustawy morskiej.
§ 1044. Podział szkód przez wojnę zrządzonych stanowią władze polityczne, według oddzielnych przepisów.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY TRZECI.

O kontrakcie zamiany.

Zamiana.
§ 1045. Zamiana jest kontraktem, przez który rzecz jedna za drugą dana bywa. Rzeczywiste wydanie rzeczy potrzebnem jest nie do zawarcia lecz do wykonania kontraktu zamiany i do nabycia prawa własności.


§ 1046. Pieniądze nie mogą być przedmiotem zamiany; jednak złoto i srebro jako towar, a nawet jako ; moneta może być danem w zamianę za inna monetę, to jest moneta złota za srebrną, gatunek monety większej wartości za gatunek mniejszej wartości.

Prawa i powinności z zamiany wynikające;


§ 1047. Kontrakt zamiany obowiązuje zamieniaczy do oddania i przyjęcia w wolne posiadanie rzeczy zamienionych, stosownie do umowy, z ich częściami składowemi i przynależytościami; w czasie i miejscu właściwem, i w takim stanie, w jakim się przy zawieraniu umowy znajdowały. Kto nie dopełnia swego obowiązku, ten staje się odpowiedzialnym drugiemu za szkody i utracone korzyści.

w szczególności ze względu na niebezpieczeństwo;


§ 1048. Jeżeli umówionym był czas, w którym wydanie nastąpić miało, a przed nadejściem terminu rzecz zamieniona i w kontrakcie oznaczona, z obiegu, z powodu wydanego zakazu wycofaną została; albo też przypadkiem w całości lub w większej połowie wartości zniszczała; natenczas zamiana uważaną być ma, jak gdyby nie była zawartą.
§ 1049. Inne uszkodzenia rzeczy w ciągu tego czasu przypadkowo nastąpione i ciężary idą na szkodę posiadacza. Jeżeli zaś rzeczy stargowane były na ogół; natenczas odbierający ponosi przypadkową stratę pojedynczych rzeczy, jeżeli tylko przez to wartość wszystkich przedmiotem zamiany będących rzeczy nie zmniejszyła się o więcej aniżeli o połowę.

i pożytki przed wydaniem.


§ 1050. Pożytki z rzeczy zamienionej należą do posiadacza aż do czasu, w którym według umowy wydanie ma nastąpić. Od tego czasu należą pożytki wraz z przybyciem do odbierającego, chociaż rzecz nie jest jeszcze wydaną.
§ 1051. Jeżeli termin do wydania oznaczonej rzeczy nie był umówionym i wina z żadnej nie zachodzi strony; natenczas podane wyżej (§§ 1049-1050) co do niebezpieczeństwa i pożytków przepisy stosowane być winny do czasu, w którym wydanie następuje, chybaby strony inaczej miedzy sobą ułożyły.
§ 1052. Kto żąda wydania, ten powinien z swej strony dopełnić obowiązku, albo do dopełnienia, być gotowym.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY CZWARTY.

O kontrakcie kupna.

Kontrakt kupna.


§ 1053. Przez kontrakt kupna rzecz odstąpioną zostaje drugiemu za oznaczoną sumę pieniędzy. Kontrakt ten, równie jak zamiana, jest tytułem nabycia własności. Nabycie następuje dopiero przez wydanie przedmiotu kupionego. Do czasu wydania przedawca zatrzymuje prawo własności.

Wymogi kontraktu kupna.


§ 1054. Ocenienie tego, jakiem powinno być zezwolenie kupującego i przedającego, i które rzeczy mogą być przedmiotem kupna i przedaży; następować winno podług prawideł dla umów w ogólności postanowionych. Cena kupna ustanowiona być powinna w gotowych pieniądzach; nie może być nieoznaczoną ani ustawie przeciwną.

Cena kupna powinna być:

a) ustanowioną w pieniądzach gotowych;
§ 1055. Jeżeli rzecz pozbytą jest częścią za pieniądze, częścią za inną rzecz; natenczas według tego, jak wartość w pieniądzach jest większą lub mniejszą od zwyczajnej wartości danej rzeczy; kontrakt jest albo kupnem albo zamianą; przy równej wartości jest kupnem.

b) oznaczoną;


§ 1056. Kupujący i przedawca mogą ustanowienie ceny pozostawić trzeciej wymienionej przez siebie osobie. Jeżeli ta osoba w terminie umówionym nie ustanowi ceny; albo jeżeli która z stron w przypadku tym, gdy termin nie był oznaczonym, cofa się od kontraktu przed ustanowieniem ceny; natenczas kontrakt uważanym jest, jak gdyby nie był zawartym.
§ 1057. Jeżeli ustanowienie ceny pozostawionym jest więcej niż jednej osobie; natenczas większość głosów stanowi. Jeżeli zdania tak są odmienne, że cena nie może być ustanowiona rzeczywistą większością głosów; natenczas kupno za niedoszłe ma być uważanem.
§ 1058. Wartość przy wcześniejszem pozbywaniu umówiona, może być także wzięta, do ustanowienia ceny. Jeżeli do tego wzięto za zasadę zwyczajną cenę targową, natenczas bierze się średnia cena targowa tego miejsca i z tego czasu, w których kontrakt wykonanym być powinien.

c) nieprzeciwną ustawie.


§ 1059. Jeżeli na jaki towar ustanowioną jest taksa, wtenczas cena wyższa nad taksę jest przeciwną ustawie, i jakkolwiek małem byłoby ukrzywdzenie, kupujący żądać może u politycznej władzy wynagrodzenia szkody.
§ 1060. Oprócz tego przypadku, jedynie dla pokrzywdzenia więcej niż o połowę (§§ 934 i 935) kupno przez kupującego lub przedawcę zaskarżonem być może. Skarga ta wtenczas także ma miejsce, gdy oznaczenie ceny kupna pozostawionem jest trzeciemu.

Obowiązki przedawcy;


§ 1061. Przedawca obowiązanym, jest zachować starannie rzecz aż do czasu na jej wydanie oznaczonego, i w wydaniu onejże kupującemu zastosować się do przepisów wyżej co do zamiany (§ 1047) postanowionych.

i kupującego.


§ 1062. Kupujący wzajemnie jest obowiązanym odebrać rzecz zaraz lub w umówionym czasie, a zarazem cenę kupna w gotowiźnie zapłacić; w przeciwnym razie przedawca ma prawo odmówić mu wydania.
§ 1063. Jeżeli przedawca wydaje kupującemu rzecz bez otrzymania ceny kupna; natenczas rzecz jest przedaną na bórg i własność jej przechodzi zaraz na kupującego.

Niebezpieczeństwo i pożytki ze względu na przedmiot kupna.


§ 1064. Pod względem niebezpieczeństwa i pożytków z rzeczy kupionej, lecz jeszcze nie wydanej, maja zastosowanie przepisy o kontrakcie zamiany postanowione.

Kupno spodziewanej rzeczy.




Pobieranie 1.24 Mb.

1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   20




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna