Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego


§ 1065. Jeżeli przedmiotem kupna są rzeczy dopiero spodziewane; natenczas przepisy w rozdziale o kontraktach losowych postanowione, stosowane być powinny



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona15/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20
§ 1065. Jeżeli przedmiotem kupna są rzeczy dopiero spodziewane; natenczas przepisy w rozdziale o kontraktach losowych postanowione, stosowane być powinny.

Ogólny przepis.


§ 1066. We wszystkich przy kontrakcie kupna zachodzących przypadkach, względnie których ustawa nic wyraźnie nie stanowi, przepisy, w rozdziale o umowach w ogólności a o kontrakcie zamiany w szczególności zawarte, stosowanemi być winny.

Szczególne rodzaje kupna czyli umowy poboczne przy tymże.


§ 1067. Szczególne rodzaje kontraktu kupna czyli poboczne umowy przy tymże, są: zastrzeżenie odkupu, odprzedaży, pierwokupna; przedaż na próbę; przedaż z zastrzeżeniem odstąpienia od niej, jeżeliby się lepszy trafił kupiec; i zlecenie sprzedaży.

Przedaż z zastrzeżeniem odkupu.


§ 1068. Prawo odkupienia rzeczy przedanej, nazywa się prawem odkupu. Jeżeli to prawo nadanem jest przedawcy w ogóle i bez bliższego oznaczenia; natenczas oddaje się z jednej strony rzecz kupiona w niepogorszonym stanie, z drugiej strony zapłacona cena kupna, pożytki zaś, przez obie strony w tym przeciągu czasu z pieniędzy i rzeczy odniesione, znoszą się nawzajem.
§ 1069. Jeżeli kupujący ulepszył rzecz kupioną z własnego majątku, lub na jej utrzymywanie nadzwyczajne koszta łożył; natenczas tak jak posiadaczowi w dobrej wierze, należy mu się zwrot tychże; ale też wzajemnie odpowiedzialnym jest za to, gdy z jego winy zmniejszyła się wartość, lub oddanie rzeczy nastąpić nie może.
§ 1070. Zastrzeżenie odkupu tylko co do nieruchomości ma miejsce i służy przedawcy tylko dopóki żyje. Nie może tego prawa przenosić na dziedziców lub na inne osoby, a ze szkodą trzeciego wtenczas tylko używać go może, gdy jest wpisanem do ksiąg publicznych.

Kupno z zastrzeżeniem odprzedaży.


§ 1071. Tym samym ograniczeniom ulega zastrzeżone przez kupującego prawo odprzedania rzeczy przedającemu; i przepisy co do odkupu postanowione, znajdują tu zastosowanie.
Jeżeli zaś warunek odprzedaży lub odkupu jest udanym i właściwie dla pokrycia zastawu lub pożyczki użytym, natenczas ma zastosowanie przepis § 916.

Zastrzeżenie prawa pierwokupna.


§ 1072. Kto rzecz pod tym warunkiem przedaje, iż mu kupujący, gdyby chciał ją znowu przedać, do kupienia ofiarować powinien, ten ma prawo pierwokupna.
§ 1073. Prawo pierwokupna jest w powszechności prawem osobistem. Co do nieruchomości, stać się może rzeczowem, przez wpisanie do ksiąg publicznych.
§ 1074. Prawo pierwokupna nie może także być ani trzeciemu ustąpionem, ani na dziedziców mającego to prawo przenoszonem.
§ 1075. Mający prawo pierwokupna powinien co do ruchomości w dwudziestu czterech godzinach; co do nieruchomości w ciągu dni trzydziestu, po oświadczonem mu ofiarowaniu, rzeczywiście kupić. Po upływie tego czasu prawo pierwokupna gaśnie.
§ 1076. Prawo pierwokupna w razie sądowej przedaży rzeczy, prawem tem obciążonej, ten tylko ma skutek, iż mający to prawo w księgi publiczne wpisane, powinien być w szczególności do licytacyji powołanym.
§ 1077. Mający prawo pierwokupna powinien w braku innej umowy, zapłacić całkowitą cenę, jaką daje trzeci. Jeżeli oprócz zwyczajnej ceny kupna, nie może dopełnić innych ofiarowanych pobocznych warunków, i takowe zapłaceniem wartości z oszacowania wynikającej zastąpione być nie mogą; natenczas prawo pierwokupna nie może mieć skutku.
§ 1078. Prawo pierwokupna nie ma miejsca przy innych rodzajach pozbycia, jeżeli szczególnie umówionem nie było.
§ 1079. Jeżeli posiadacz nie ofiarował przedaży mającemu prawo pierwokupna; natenczas staje się odpowiedzialnym względem niego za wszelkie szkody. Jeżeli prawo pierwokupna jest rzeczowem, natenczas rzecz pozbyta, może być wydobytą od trzeciego, i z nim według tego, jak jest posiadaczem w dobrej lub złej wierze, postąpiono będzie.

Kupno na próbę.


§ 1080. Przez kupno na próbę własność rzeczy kupionej nie przechodzi na kupującego przed zapłaceniem ceny. Przez ciąg czasu na próbę oznaczonego uważanym jest kupujący za biorącego rzecz sposobem wygodzenia; a po upływie tego czasu, kupno uważa się za bezwarunkowe i kupujący za właściciela rzeczy kupionej.
§ 1081. Jeżeli kupujący zapłacił cenę za rzecz powziętą, staje się zaraz jej właścicielem; może jednak przed upływem czasu na próbę przeznaczonego, zrzucić się z kupna.
§ 1082. Jeżeli czas próby nie jest w umowie oznaczonym, takowy ustanawia się co do ruchomości na dni trzy; co do nieruchomości na jeden rok.

Przedaż pod warunkiem lepszego kupca.


§ 1083. Jeżeli kupno nastąpiło pod warunkiem, iż przedawcy służy prawo dać pierwszeństwo, lepszemu kupującemu, który się w oznaczonym czasie zgłosi; natenczas w przypadku tym, gdy rzecz kupiona wydaną nie była, skuteczność umowy o kupno zawieszoną jest aż do nadejścia warunku.
§ 1084. Jeżeli rzecz kupiona była wydaną, kontrakt kupna jest zupełnym; rozwiązuje się jednak za nadejściem warunku. Jeżeli termin wyraźnie nie był oznaczonym; natenczas domniemanym jest termin, co do kupna na próbę przepisany.
§ 1085. Ocenienie, czyli nowy kupiec jest lepszym, należy do przedawcy. Może dać pierwszeństwo drugiemu kupcowi, chociażby pierwszy więcej chciał płacić. Za rozwiązaniem kontraktu znoszą się wzajemnie pożytki z rzeczy i pieniędzy otrzymane. Pod względem ulepszeń lub pogorszeń uważanym jest kupujący za posiadacza w dobrej wierze.

Zlecenie przedaży.


§ 1086. Gdy kto oddaje drugiemu swoja, rzecz ruchomą do przedania za cenę oznaczona, z.warunkiem, aby mu odbierający w oznaczonym czasie albo ustanowiona, cenę kupna zapłacił, albo rzecz zwrócił; natenczas oddający rzecz nie ma prawa żądać jej zwrotu przed upływem zakreślonego czasu; odbierający zaś powinien po upływie tego czasu, ustanowioną cenę kupna zapłacić.
§ 1087. Przez przeciąg zakreślonego czasu oddający pozostaje właścicielem. Przyjmujący jest mu odpowiedzialnym za zrządzoną z winy swojej szkodę, i przy zwracaniu rzeczy te tylko koszta będą mu wynagrodzone, które przynoszą korzyść dla oddającego.
§ 1088. Jeżeli rzecz jest nieruchomą; albo jeżeli cena lub termin zapłaty nie jest oznaczonym; natenczas odbierający uważanym jest za pełnomocnika. W żadnym przypadku rzecz powierzona nie może być wydobywaną od trzeciego, który ją w dobrej wierze nabył od odbierającego.
§ 1089. Przepisy co do umów i kontraktów zamiany i kupna w szczególności postanowione, mają także w ogólności zastosowanie do przedaży sądowych, o ile w ustawie tej lub w ustawie sądowej nieznajdują się odmienne postanowienia.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY PIĄTY.

O kontraktach dzierżawnych, wieczysto-dzierżawnych i wieczysto-czynszowych.

Kontrakt dzierżawy.


§ 1090. Kontrakt, przez który dozwolonem jest komu używanie nieznikomej rzeczy, na czas oznaczony i za oznaczona cenę, nazywa się w ogólności kontraktem dzierżawy.

1. Kontrakt najmu i dzierżawy.


§ 1091. Kontrakt dzierżawy nazywa się najmem, jeżeli przedmiotem jego jest rzecz, która bez dalszego jej obrabiania może być używaną; jeżeli zaś tylko przez pracę i staranie rzecz użytą być może, natenczas nazywa się właściwie kontraktem dzierżawy. Jeżeli w jednym kontrakcie dane są w dzierżawę rzeczy jednego i drugiego rodzaju; kontrakt otrzymuje nazwisko od własności rzeczy głównej.

Wymogi.
§ 1092. Kontrakty najmu i dzierżawy zawierane być mogą o te same przedmioty i w tym samym sposobie jak kontrakt kupna. Czynsz z najmu i dzierżawy płaconym być winien tak jak cena kupna, jeżeli nie ma innej umowy.


§ 1093. Właściciel może swoje tak ruchome i nieruchome rzeczy, jako też prawa mu służące wynająć lub wydzierżawić; może nawet znajdować się w takim przypadku, iż używanie własnej rzeczy, która do trzeciego należy, sam weźmie w najem lub dzierżawę.

Skutki.
§ 1094. Jeżeli strony kontrakt zawierające zgodziły się na istotę dzierżawy, to jest: na rzecz i cenę; natenczas kontrakt jest zupełnym, a używanie rzeczy za kupione ma być uważanem.


§ 1095. Jeżeli kontrakt dzierżawy wpisanym jest do ksiąg publicznych; natenczas prawo dzierżawcy uważanem być ma za rzeczowe, które przyszły także posiadacz przez pozostający jeszcze czas znosić jest obowiązanym.

Wzajemne prawa:

1) ze względu na oddanie, utrzymywanie, używanie;
§ 1096. Puszczający w najem i dzierżawę obowiązani są rzecz wynajętą własnym kosztem w stanie zdatnym do użycia oddać i utrzymywać, i biorącemu w najem lub dzierżawę w używaniu lub użytkowaniu, jakie było umówionern, nie przeszkadzać. Zwykłe naprawy budynków gospodarskich sam dzierżawca, o ile takowe użyciem materyjałów w dobrach znajdujących się i usług, których według własności dóbr żądać ma prawo, opędzić się dadzą, uskuteczniać o potrzebie zaś innych napraw, puszczającego w dzierżawę dla uskutecznienia takowych zawiadomić powinien.
§ 1097. Jeżeli najemca lub dzierżawca poczynił za puszczającego w najem lub dzierżawę koszta potrzebne lub pożyteczne na rzecz wydzierżawioną lub najętą; natenczas uważanym jest za sprawującego interesa bez zlecenia (§ 1036); powinien jednak w ciągu sześciu miesięcy po oddaniu rzeczy najętej lub zadzierżawionej, żądać sądownie zwrotu wyłożonych kosztów; w przeciwnym razie utraca prawo wynoszenia skargi.
§ 1098. Najemca i dzierżawca mają prawo stósownie do kontraktu, przez czas oznaczony używać i użytkować z rzeczy najętej lub zadzierżawionej, lub też takową podnająć albo poddzierżawić, jeżeli to bez szkody dla właściciela może mieć miejsce, lub też wyraźnie w kontrakcie nie jest wzbronionem.

2) ciężary;


§ 1099. W najmach, puszczający w najem ponosi wszystkie ciężary i podatki. W dzierżawach właściwych które wzięte są na ogół, dzierżawca przejmuje wszystkie ciężary z wyjątkiem hipotecznych; jeżeli jednak dzierżawa zawarta jest na zasadzie wykazu dochodów i ciężarów natenczas do dzierżawcy należą te ciężary, które z przychodu są potrącone, albo które nie z gruntu, lecz tylko z dochodów opłacane być powinny.

3) czynsz;


§ 1100. Jeżeli strony nie umówiły się pod względem czasu płacenia czynszu, takowy w najmach lub dzierżawach na jeden rok lub na dłużej zawartych, co pół roku; w zawartych na krótszy czas, po upływie tego czasu płaconym być winien.
§ 1101. Na zabezpieczenie czynszu z najmu lub dzierżawy, puszczający w najem mieszkanie ma prawo zastawu na sprzętach i ruchomościach do mieszkania wniesionych najemcy lub podnajemcy własnych lub przez trzeciego im powierzonych (§ 367), a w czasie wyniesienia skargi tamże znajdujących się. Podnajemca jednak jest odpowiedzialnym tylko w stosunku przypadającego od niego czynszu; lecz nie może zasłaniać się tem, ze czynsz swój zapłacił z góry głównemu najemcy. Puszczającemu w dzierżawę przeciwnie służy prawo zastawu na bydle, sprzętach gospodarskich, jak równie na płodach znajdujących się na dobrach wydzierżawionych.
§ 1102. Puszczający w najem lub w dzierżawę może wprawdzie zastrzedz sobie opłacanie czynszu z góry. Jeżeli jednak najemca lub dzierżawca zapłacił z góry więcej niż jedne ratę; natenczas zapłata taka przeciwko wierzycielom później zahipotekowanym wtedy tylko zasłaniać nie może, gdy jest w księgi publiczne zapisaną.

Czynsz w płodach.


§ 1103. Gdy właściciel wypuszcza dobra swoje pod tym warunkiem, iż biorący ma prowadzić gospodarstwo, a puszczającemu pewną część w stosunku do wszystkich użytków oznaczoną np. trzecią część lub połowę płodów oddawać; natenczas niema kontraktu dzierżawy, lecz jest kontrakt spółki, który podług przepisów w tym względzie postanowionych rozpoznawanym być powinien.

Przypadki i warunki uwolnienia od płacenia czynszu.


§ 1104. Gdy rzecz najęta lub wydzierżawiona, z powodu nadzwyczajnych przypadków, jako to; z powodu ognia, wojny lub zarazy, z powodu wielkiej powodzi, gradobicia, lub zupełnego nieurodzaju, wcale użytą być nie może; natenczas czynsz z najmu lub dzierżawy wcale nie powinien być płaconym.
§ 1105. Jeżeli najemca w części tylko pozbawionym jest używania, rzeczy najętej, wtenczas także w odpowiedniej tylko części wolnym jest od płacenia czynszu. Dzierżawcy służy prawo żądać opuszczenia czynszu dzierżawnego, gdy przez nadzwyczajne przypadki, dochody z wydzierżawionych na rok jeden dóbr zmniejszyły się więcej niż o połowę. Puszczający w dzierżawę obowiązanym jest opuścić tyle, ile przez ten ubytek nie dostaje do wyrównania czynszu dzierżawnego.
§ 1106. Jeżeli biorący w najem lub dzierżawę przyjął na siebie ogólnie wszystkie przypadki; natenczas zastrzeżenie takie odnosi się jedynie do przypadków ognia, uszkodzeń przez wodę i gradobicia. Inne nadzwyczajne przypadki nie idą na jego szkodę. .Jeżeli zaś obowiązuje się wyraźnie do ponoszenia innych także wszystkich nadzwyczajnych klęsk; natenczas nie można się pomimo tego domniemywać, żeby przyjął odpowiedzialność za przypadkową całkowitą stratę rzeczy wydzierżawionej.
§ 1107. Jeżeli nieużywanie lub nieużytkowanie z rzeczy najętej albo wydzierżawionej nie pochodzi z powodu jej uszkodzenia lub z tego, iż innym jakim sposobem stała się nieużyteczną, lecz z powodu przeszkody lub nieszczęścia jakiego, które się samemu najemcy lub dzierżawcy przydarzyło; albo jeżeli płody w czasie uszkodzenia były już od gruntu oddzielonemi, natenczas niepomyślny wypadek dotyka wyłącznie najemcę lub dzierżawcę, który obowiązanym jest pomimo tego czynsz zapłacić.
§ 1108. Jeżeli.dzierżawca żąda uwolnienia od płacenia czynszu dzierżawnego w całości lub części albo na mocy kontraktu albo na mocy ustawy; powinien bezzwłocznie zawiadomić puszczającego w dzierżawę o nastąpionej klęsce, i jeżeli zdarzenie to nie jest powszechnie wiadomem, postarać się, aby sądownie albo przynajmniej przez dwóch w sztuce biegłych mężów sprawdzonem było. Bez dopełnienia tego przepisu żądanie jego przyjętem nie będzie.

4) oddanie rzeczy najętej lub wydzierżawionej.


§ 1109. Po ukończeniu kontraktu najmu lub dzierżawy obowiązanym jest najemca lub dzierżawca rzecz najętą lub wydzierżawiona zwrócić podług inwentarza, jeżeli był spisanym, albo przynajmniej w takim stanie, w jakim ja odebrał; grunta zaś wydzierżawione, uprawione według zwyczaju gospodarskiego z zachowaniem względu na porę roku, w której się dzierżawa ukończyła. Oddanie nie może być wstrzymywanem ani z powodu wnoszonego prawa do potrącania (kompensacyji), ani nawet z powodu pierwej służącego prawa własności.
§ 1110. Gdy przy kontrakcie najmu lub dzierżawy nie był spisanym inwentarz, natenczas ma miejsce domniemanie, jak przy użytkowaniu.
§ 1111. Jeżeli rzecz najęta lub wydzierżawiona jest uszkodzona, lub przez nadużycie zupełnie zniszczoną; natenczas tak najemca jako też dzierżawca odpowiadają za swoję i podnajemcy lub poddzierżawcy winę, bynajmniej zaś za przypadek. Puszczający w najem lub dzierżawę obowiązanym jest atoli pod utratą prawa, poszukiwać sądownie tej odpowiedzialności najpóźniej w rok po oddaniu rzeczy najętej lub wydzierżawionej.

Rozwiązanie kontraktu najmu lub dzierżawy;

a) przez zniszczenie rzeczy;
§ 1112. Kontrakt najmu lub dzierżawy rozwiązuje się sam przez się przez zniszczenie rzeczy. Jeżeli zniszczenie pochodzi z winy jednej ze stron, natenczas drugiej stronie należy się wynagrodzenie; jeżeli zaś pochodzi z przypadku, natenczas żadna strona nie jest odpowiedzialną względem drugiej.

b) przez wyjście czasu;


§ 1113. Kontrakt najmu lub dzierżawy kończy się także przez wyjście czasu, który albo umówionym był wyraźnie, albo dorozumianie przez ustanowienie czynszu podług pewnego przeciągu czasu, jak to ma miejsce przy najmach mieszkań na dni, tygodnie, miesiące, albo też przez oświadczony lub z okoliczności wynikający zamiar najmującego lub dzierżawcy.

gdy niema odnowienia kontraktu.


§ 1114. Kontrakt najmu lub dzierżawy może być nietylko wyraźnie ale także dorozumianie odnowionym. Jeżeli w kontrakcie zastrzeżonem było poprzednio wypowiedzenie; natenczas, gdy należyte wypowiedzenie nie nastąpiło, kontrakt odnowionym jest dorozumianie. Jeżeli wypowiedzenie nie było zastrzeżonem; dorozumiane odnowienie wtenczas ma miejsce, gdy najemca lub dzierżawca po wyjściu czasu najmu lub dzierżawy używa rzeczy wydzierżawionej lub z niej użytkuje, a puszczający w najem lub dzierżawę na to pozwala.
§ 1115. Dorozumiane odnowienie kontraktu najmu lub dzierżawy następuje pod temi samemu warunkami, pod jakiemi poprzednio był zawartym. Jednak w dzierżawach odnowienie rozciąga się tylko do jednego roku; gdy zaś zwyczajne używanie w późniejszym dopiero czasie nastąpić może, natenczas rozciąga się na tak długo, jak potrzeba, aby dochody raz powziąć można. Najmy, za które czynsz za rok lub za pół roku opłaconym bywa, odnawiają się dorozumianie na pół roku; zaś wszystkie inne na krótszy czas zawarte, na taki przeciąg czasu, na jaki pierwiastkowo kontrakt był zawartym. Pod względem dalszych odnowień, mają zastosowanie te same przepisy, które co do pierwszego odnowienia są postanowione.

b) wypowiedzenie;


§ 1116. Jeżeli czas trwania, kontraktu najmu lub dzierżawy ani wyraźnie lub dorozumianie, ani też przez szczególne przepisy nie jest oznaczonym; natenczas ten, kto chce, aby kontrakt ustał, powinien wypowiedzieć drugiemu dzierżawę na sześć miesięcy; najem nieruchomości na dni czternaście, zaś najem ruchomości na dwadzieścia cztery godzin przed nastąpić mającem ustąpieniem z najmu lub dzierżawy.
§ 1117. Najemcy lub dzierżawcy służy prawo odstąpić od kontraktu nawet przed wyjściem czasu wyraźnie lub domniemanie ustanowionego, gdy rzecz najęta lub wydzierżawiona z. powodu wad do zwyczajnego użycia nie jest zdatną; gdy znacznej części rzeczy najętej lub wydzierżawionej na dłuższy czas przypadkiem został pozbawiony, lub rzecz stała się nieużyteczną; albo gdy puszczający w najem lub dzierżawę nie utrzymuje onejże w stanie zdatnym do użycia.
§ 1118. Puszczający w najem lub dzierżawę może z swej strony żądać wcześniejszego rozwiązania kontraktu; gdy najemca lub dzierżawca używa rzeczy z znacznem jej uszkodzeniem; gdy pomimo upomnienia tak się opóźnia z zapłatą czynszu, iż z upływem terminu nie zapłacił w zupełności zalegającego czynszu najmu lub dzierżawy; albo gdy budynek wynajęty na nowo stawianym być musi. Najemca nie jest obowiązanym dozwalać ze swoją szkodą przedsiębrania budowy dla większej korzyści wynajemcy, lecz naprawy konieczne znosić powinien.
§ 1119. Gdy puszczającemu w najem już w czasie zawierania kontraktu potrzeba przedsiębrania nowej budowy wiadomą być była powinna; albo gdy potrzeba przedsiębrania napraw dłużej trwać mających powstała z zaniedbania mniejszych napraw; natenczas najemcy stosowne wynagrodzenie za używanie, którego został pozbawionym, danem być powinno.

d) pozbycie rzeczy,


§ 1120. Jeżeli właściciel pozbył drugiemu rzecz najętą lub wydzierżawioną i takową mu już wydał; natenczas najemca lub dzierżawca, którego prawo do ksiąg publicznych nie jest wpisanem (§ 1095), nowemu posiadaczowi, po należytem wypowiedzeniu ustąpić powinien. Służy mu jednak prawo żądać od puszczającego w najem lub dzierżawę zupełnego wynagrodzenia poniesionej szkody i utraconych korzyści.
§ 1121. W razie koniecznej sądowej sprzedaży najemca lub dzierżawca wtenczas nawet nowemu nabywcy ustąpić powinien, gdy prawo jego przez wpisanie stało się rzeczowem, i tylko co do wynagrodzenia szkody służy mu pierwszeństwo przez zapisanie nabyte.

II. Dzierżawa wieczysta.


§ 1122. Umowa, przez którą przeniesioną zostaje dziedzicznie na drugiego własność użytkowa jakiej rzeczy nieruchomej pod warunkiem, aby za roczne użytki płacił roczną dochodowi odpowiednia daninę w pieniądzach, płodach lub odpowiednich usługach, nazywa się kontraktem wieczystej dzierżawy.

III. Kontrakt wieczysto-czynszowy.


§ 1123. Jeżeli posiadacz płaci małą daninę jedynie dla uznania właściciela gruntu; natenczas grunt i kontrakt w przedmiocie tym zawarty, nazywa się wieczysto-czynszowym.
§ 1124. W zachodzącej wątpliwości, czy własność użytkowa jest wieczystą dzierżawą czy wieczysto-czynszową, należy mieć wzgląd na ilość rocznego czynszu i inne powinności. Jeżeli ilość ta zupełnie nie jest do czystych przychodów zastosowaną; natenczas jest własność wieczysto-czynszową; jeżeli zaś ilość ta przynajmniej przez wzgląd na dawniejsze czasy i na objęcie gruntów zupełnie nieuprawnych, może być uważaną za stosowna; natenczas jest wieczystą dzierżawą.

IV. Czynsz ziemny.


§ 1125. Jeżeli własność w tym sposobie jest podzieloną, że do jednego grunt wraz z pobieraniem użytków z wnętrza ziemi, zaś do drugiego tylko użytkowanie z powierzchni dziedzicznie należy; natenczas roczna danina, przez tego ostatniego posiadacza opłacać się mająca, nazywa się czynszem ziemnym.

Sposób nabycia własności użytkowej.


§ 1126. Własność podzielona rzeczy nieruchomej, tak jak własność zupełna, nie może być inaczej nabytą tylko przez wpisanie do ksiąg lub regestrów publicznych. Tytuł ważny nadaje tylko prawo osobiste przeciwko zobowiązanemu, lecz nie nadaje prawa rzeczowego przeciwko trzeciemu.

Spólne prawa i obowiązki głównego i użytkowego właściciela.


§ 1127. Prawa właściciela głównego i użytkowego w tem są podobne, że każdy z nich własnością swoją o tyle tylko rozrządzać może, aby przez to prawa drugiego naruszonemi nie były.
§ 1128. Każdy z nich ma prawo dochodzić sądownie swojej własności, takową w zastaw dawać i one przez akt miedzy żyjącymi lub ostatniej woli pozbywać.Kto twierdzi, iż prawo takie jest ograniczonem, twierdzenie to właściwemi dokumentami tak zwanemi listami nadawczemi czyli erekcyją dowieść powinien.

Szczególne prawa i obowiązki głównego właściciela:


§ 1129. W szczególności właściciel główny ma prawo wzbronić właścicielowi użytkowemu nietylko zmniejszenia ale nawet wszelkiego zmieniania rzeczy użytkowej; przez coby wykonywanie jego praw udaremnionem lub utrudnionem było.

1) ze względu na utrzymanie, uprawę i zmiany rzeczy;


§ 1130. Może zatem żądać, aby właściciel użytkowy starał się o utrzymanie i uprawę gruntów. Jeżeli pomimo odebranego upomnienia obowiązku tego nie dopełnia; albo jeżeli nie jest w stanie ponosić ciężarów do gruntu przywiązanych; natenczas właściciel główny ma prawo żądać, aby rzecz komu innemu w dzierżawę wieczystą lub wieczysto-czynszową oddaną była.

2) na czynsz;


§ 1131. Najcelniejsze prawo właściciela gruntu, w dzierżawę wieczystą lub wieczysto-czynszową, wypuszczonego, zależy na pobieraniu rocznego czynszu i innych umówionych należytości. Świadczenia te nie mogą być nigdy podwyższanemi, od sprzętów zaś do gruntu nie należących i od innych ruchomości wcale pobieranemi być nie mogą.

Kiedy czynsz ma być płaconym.


§ 1132. Czynsz roczny opłacanym być powinien w pierwszej połowie miesiąca listopada, jeżeli inaczej umówionem nie było, lub przez ustawy krajowe inaczej nie jest postanowionem.

Kiedy ma miejsce opuszczenie z czynszu.


§ 1133. W ogólności właściciel niezupełny nie odpowiada drugiemu za przypadek; jeżeli jednak wieczysty dzierżawca nie może używać wydzierżawionej rzeczy w skutek powodzi, wojny lub zarazy; natenczas w stosunku czasu, przez który pozbawionym był używania, opuszczenie z, czynszu udzielonem mu być powinno.
§ 1134. Podobnego opuszczenia nie może żądać wieczysty czynszownik; lecz dopóki znajduje się jakakolwiek część rzeczy w dzierżawę wieczysto-czynszową danej, ustanowiony czynsz wieczysty w zupełności płacić jest obowiązanym.

Prawo na przypadek nie zapłacenia czynszu.


§ 1135. Jeżeli wieczysty czynszownik nie zapłacił czynszu w umówionym czasie, właściciel zajęcia dochodów i zaspokojenia siebie z takowych żądać może.
§ 1136. Jeżeli czynsz z dzierżawy wieczystej zalega więcej niż za rok; natenczas może właściciel rzeczy wydzierżawionej dla otrzymania zapłaty czynszu, albo żądać zajęcia dochodów, albo też sądowej przedaży rzeczy wydzierżawionej.

3) ze względu na ciężary i ulepszenia.


§ 1137. Właściciel główny obowiązanym jest do ewikcyji względem właściciela użytkowego co do własności użytkowej, którą tenże od niego bezpośrednio otrzymał; a gdy prawo użytkowania zjednoczy się z prawem do istoty rzeczy; onemuż tak; jak innemu posiadaczowi w dobrej wierze, wynagrodzić poczynione ulepszenia; tudzież być odpowiedzialnym za rzetelność ksiąg publicznych i regestrów, które co do swoich dóbr czynszowych prowadzi.
§ 1138. Za inne przez właściciela użytkowego zaciągnione i do ksiąg publicznych nie wpisane ciężary właściciel główny nie jest odpowiedzialnym. Właściciel użytkowy w ogólności nie może przenieść na drugiego więcej praw niżeli sam posiada; a zatem prawo jednego gaśnie z wygaśnieniem prawa drugiemu służącego.

Prawa i obowiązki właściciela użytkowego w ogólności.





1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna