Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego


§ 1139. Prawa i obowiązki właściciela użytkowego, zostają w powszechności w związku z prawami i obowiązkami właściciela głównego powyżej postanowionemi



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona16/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20
§ 1139. Prawa i obowiązki właściciela użytkowego, zostają w powszechności w związku z prawami i obowiązkami właściciela głównego powyżej postanowionemi.

W szczególności:

1) co do pozbycia;
§ 1140. Właściciel użytkowy może pozbyć rzecz bez zezwolenia właściciela głównego; obowiązanym jest jednak dać mu poznać następcę, aby mógł przekonać się czy tenże jest w stanie zarządzać rzeczą i ponosić ciężary do niej przywiązane. Do pierwokupna lub odkupu właściciel główny nie ma żadnego prawa.
§ 1141. Jeżeli jednak właściciel główny zastrzegł sobie wyraźnie danie zezwolenia lub wyżej wzmiankowane prawa; natenczas w dni trzydzieści po zrobionem mu należytem doniesieniu oświadczenie swoje dać powinien. Po upływie tego terminu jest domniemanie, że zezwala. Jeżeli nie wykonywa prawa pierwokupna lub odkupu, natenczas nie może odmawiać zezwolenia na pozbycie, chyba tylko z powodu rzeczywistego niebezpieczeństwa ze względu na istotę rzeczy i połączonych z nią praw.
§ 1142. Danina, której właściciel główny ma prawo niekiedy żądać od nowego właściciela użytkowego, nazywa się daniną lenniczą (laudemium), jeżeli zmiana następuje między żyjącemi; a pośmiertną, jeżeli zmiana następuje po śmierci; obydwie zaś nazywają się także daninami od zmiany właściciela. Czyli i jak dalece służy właścicielowi głównemu prawo do wzmiankowanych danin; rozpoznanem być winno podług właściwego każdemu Krajowi urządzenia, podług ksiąg publicznych i dokumentów, albo podług trzydziesto-letniego spokojnego posiadania.

2) co do skarbu i zmniejszenia istoty rzeczy;


§ 1143. Właściciel użytkowy ma także prawo do odpowiedniej części znalezionego skarbu (§ 399). Służy mu nawet prawo istotę rzeczy zmniejszyć, jeżeli właścicielowi głównemu dowiedzie, że inaczej użytkowanie z gruntu nie mogło mieć miejsca.

3) co do ciężarów;


§ 1144. Właściciel użytkowy ponosi wszystkie ciężary zwyczajne i nadzwyczajne do rzeczy przywiązane; do niego należy płacenie podatków, dziesięcin i innych szczegółowo wpisanych danin. Za ciężary, tyczące się czynszu, odpowiedzialnym jest właściciel główny.

4) co do listu nadawczego


§ 1145. Każdy nowy użytkowy właściciel obowiązanym jest w powszechności, uzyskać od właściciela głównego dowód wierzytelny czyli dokument na odnowienie własności użytkowej.

Szczególne stosunki między posiadaczami włości o poddanymi.


§ 1146. Urządzenie każdej prowincyji i ustawy polityczne wskazują, jak dalece inne jeszcze stosunki między właścicielem użytkowym i właścicielem głównym zachodzić mogą, a w szczególności jakie są, wzajemne prawa i obowiązki między posiadaczami włości i poddanymi.

Prawa z opłacania czynszu ziemnego.


§ 1147. Kto nic więcej nie opłaca, jak tylko, czynsz ziemny, ten ma tylko prawo używać powierzchni ziemi, to jest: drzew, roślin i budynków, tudzież prawo do części skarbu na tej powierzchni znalezionego. Skarby zakopane i inne podziemne użytki należą wyłącznie da właściciela głównego.

Wygaśnienie własności uzytkowej.


§ 1148. Co względem wygaśnienia zupełnej własności jest postanowionem (§ 444); to w powszechności stosuje się także do własności podzielonej.
§ 1149. Rzeczy trzymane w dzierżawie wieczystej lub wieczysto-czynszowej, przechodzą na wszystkich dziedziców, którzy wyraźnie wyłączonymi nie zostali. Jeżeli właściciel użytkowy nie zostawił żadnego prawnego następcy, natenczas własność użytkowa jednoczy się z własnością główna. Jeżeli atoli właściciel główny chce użyć tego prawa, obowiązanym jest zapłacić wszystkie długi właściciela użytkowego, które z innego jego majątku zaspokojonemi być nie mogą. Kiedy właściciel główny obowiązanym jest pozostawić innym rzeczy w spadku otrzymane, przepisują ustawy polityczne.
§ 1150. Własność użytkowa z powierzchni nie gaśnie przez zniszczenie roślin, drzew i budynków. Dopóki chociaż tylko cząstka gruntu pozostaje, może na niej posiadacz zasadzać rośliny, drzewa i budynki stawiać; byleby tylko czynsz należny płacił.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY SZÓSTY.

O kontraktach pod tytułem obciążającym w przedmiocie świadczenia usług.

1) Kontrakt najmu usług.


§ 1151. Gdy kto obowiązuje się do świadczenia usług lub uskutecznienia jakiego dzieła za pewną nagrodę pieniężną; natenczas jest kontrakt najmu usług.

Dorozumiany kontrakt najmu usług.


§ 1152. Kto zamawia robotę lub jakie dzieło, o tym jest domniemanie, że także zezwolił na stosowną nagrodę. Jeżeli nagroda nie jest ustanowioną ani przez umowę ani przez ustawę, natenczas sędzia ją ustanawia.

Prawa z kontraktu najmu usług wynikające.


§ 1153. Gdy zamówione dzieło ma istotne wady, które go czynią niezdatnem do użycia, albo które przeciwne są wyraźnej umowie, natenczas zamawiający ma prawo odstąpić od umowy. Jeżeli nie chce odstąpić od umowy, albo jeżeli wady nie są istotne lub nie sprzeciwiają się wyraźnym warunkom; natenczas zamawiający może żądać albo poprawienia, albo też stosownego wynagrodzenia szkody, i w tym celu zatrzymać odpowiednią cześć nagrody.
§ 1154. Gdy ten, u którego nastąpiło zamówienie, z winy swojej nie dopełnia obietnicy w czasie za warunek postawionym; natenczas zamawiający nie jest już obowiązanym przyjmować rzeczy zamówionej; może także żądać wynagrodzenia szkody przez to poniesionej. Jeżeli zaś zamawiający opóźnia się z zapłatą nagrody; natenczas on także obowiązanym jest do zupełnego wynagrodzenia tego, u kogo zamówił.
§ 1155. Osobie, u której zamówienie uczynione, należy się stosowne wynagrodzenie nawet za usługi i roboty, które wykonanemi nie były; jeżeli była gotową do uskutecznienia takowych, i w tem, ze strony zamawiającego z jego winy lub przypadku jemu samemu wydarzonego, doznała przeszkody; albo jeżeli w ogólności przez stratę czasu na szkodę narażoną została.
§ 1156. W ogólności należy się nagroda po ukończonej robocie. Jeżeli zaś robota wykonywaną jest w pewnych przedziałach czasu lub częściowo; lub jeżeli z jej wykonywaniem połączone są wydatki, których robotnik nie wziął na siebie; natenczas robotnik ma prawo, przed skończeniem dzieła lub zupełnem uskutecznieniem roboty, żądać części nagrody, odpowiedniej świadczonym usługom lub wykonanemu dziełu, tudzież zwrotu poczynionych wydatków.
§ 1157. Gdy materyjał do dzieła jakiego przygotowany, albo samo dzieło ginie w całości lub części jedynie tylko przez przypadek; natenczas właściciel materyjalu lub dzieła ponosi szkodę. Jeżeli zaś zamawiający dostarczył materyjału widocznie niezdatnego do wyrobienia na cel przeznaczony, natenczas robotnik odpowiedzialnym jest za szkody, jeżeli nie ostrzegł zamawiającego i robota z tej przyczyny jest niedokładną.

Kiedy zamówienie jest kontraktem kupna.


§ 1158. W wątpliwości, czyli zamówienie roboty ma być za kontrakt kupna lub za najem usług uważanem, domniemanie jest, że kto do roboty dostarczył materyjału, ten zamówił robotnika. Jeżeli zaś robotnik dostarczył materyjalu; domniemanie jest, że kontrakt kupna zawartym został.
§ 1159. Gdy z kontraktem najmu usług połączone są jeszcze inne poboczne kontrakty; natenczas zachowane być powinny przepisy ustawy każdemu z nich właściwe.

Wygaśnienie kontraktu najmu usług.


§ 1160. Robotnicy na czas oznaczony lub aż do ukończenia dzieła jakiego zamówieni, nie mogą bez prawnej przyczyny, ani porzucać roboty, ani być oddalonymi przed wyjściem czasu, lub przed ukończeniem dzieła. Jeżeli robota zostanie przerwana; każda strona odpowiada za swoje winę, a żadna za przypadek.
§ 1161. W nagłych tylko okolicznościach wolno jest zamówionemu robotnikowi lub dozorcy dzieła (werkmistrzowi), powierzyć komu innemu zleconą sobie czynność; a w tym nawet przypadku odpowiedzialnym jest za winę w wyborze osoby.
§ 1162. Kontrakt najmu usług o roboty, w których ma się wzgląd na szczególna zręczność osoby, rozwiązuje się przez śmierć robotnika, i dziedzice mogą tylko żądać ceny przygotowanego, do użycia zdatnego materyjału, tudzież części wynagrodzenia, do wartości uskutecznionej roboty zastosowanej. Jeżeli zamawiający robotę umiera, natenczas dziedzice jego obowiązani są dotrzymać kontraktu lub robotnikowi szkodę wynagrodzić.

Zastosowanie tych przepisów do adwokatów, lekarzy i tym podobnych.


§ 1163. Przepisy dotąd postanowione, o ile nie znajdują się pod tym względem inne szczególne, stosują się także do adwokatów, lekarzy i chirurgów; stręczycieli, prowizorów, artystów, dostarczycieli, i do innych osób, które sobie za swoje starania umówiły wyraźnie lub dorozumianie płacę, kapitulacyję, lub inne jakie wynagrodzenie.

2) Kontrakt o nakład na wydanie dzieła.


§ 1164. Przez kontrakt o nakład na wydanie pisma, autor nadaje komu prawo do powielenia pisma tego za pomocą druku i do sprzedaży onegoż; sam zaś zrzeka się przez to prawa oddania tego samego dzieła w nakład komu innemu.

Prawa i obowiązki między autorem a nakładcą.


§ 1165. Autor obowiązanym jest dostarczyć dzieło według umowy, a nakładca zaraz po jego dostarczeniu umówione wynagrodzenie zapłacić.
§ 1166. Jeżeli autor nie dostarcza dzieła w oznaczonym czasie lub sposobie; natenczas nakładca może odstąpić od umowy, a jeżeli dostarczenie dzieła z winy autora nie nastąpiło, żądać wynagrodzenia szkody.
§ 1167. Gdy liczba egzemplarzy jest oznaczoną; natenczas nakładca do każdego nowego wydania zezwolenie autora otrzymać i z nim nowy układ co do warunków zrobić powinien.
§ 1168. Jeżeli autor chce zrobić nowe wydanie ze zmianami w osnowie dzieła; natenczas także nowa umowa w tym przedmiocie zawartą być powinna. Autor wtenczas tylko ma prawo zrobić nowe wydanie przed rozprzedaniem dawniejszego; gdy ze względu na nierozprzedane egzemplarze gotów jest dać nakładcy stosowne wynagrodzenie.
§ 1169. Prawa autora pod względem nowego nakładu lub wydania nie przechodzą do jego dziedziców.
§ 1170. Gdy autor podejmuje się wypracować dzieło podług planu danego onemuż przez nakładcę; natenczas ma prawo tylko do umówionego wynagrodzenia. Nakładcy służy prawo robienia według woli dalszego nakładu.
§ 1171. Przepisy te stosowane być powinny także do kart geograficznych, rysunków topograficznych i utworów muzycznych. Ograniczenia co do przedruku zawarte są w ustawach politycznych.

3) Kontrakt między służbodawcą a czeladzią.


§ 1172. Prawa i obowiązki między służbodawcami i czeladzią, określone są oddzielnemi w tym przedmiocie wydanemi przepisami.

Inne kontrakty najmu usług pod tytułem obciążającym.


§ 1173. Kontrakty, przez które obiecaną jest rzecz jaka lub czynność, za inną podjętą czynność, rozpoznawane być powinny podług prawideł, w ogólności dla kontraktów pod tytułem obciążającym, a w szczególności w rozdziale tym postanowionych.
§ 1174. Kto wiadomie dał co na wykonanie jakiej niepodobnej lub zabronionej czynności, o zwrot tego, co dał, upominać się nie może. Jak dalece datki takie na skarb ściąganemi być powinny, przepisują ustawy polityczne. Wszelako można upomnieć się o zwrot tego, co danem było komu dla przeszkodzenia zabronionej czynności, którą tenże chciał popełnić.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY SIÓDMY.

O kontrakcie co do spólności dóbr.

Żródło spółki zarobkowej.

Pojęcie.
§ 1175. Spółka do spólnego zarobku ustanawia się przez umowę, na mocy której dwie lub więcej osób zezwalają na połączenie albo samej tylko ich pracy, albo też i rzeczy, dla spólnego zysku.

Podział.
§ 1176. Rodzaje spółki są rozmaite i prawa spólników mniej lub więcej rozciągłe według tego, jak spólnicy wkładają do współki albo szczegółowe rzeczy lub summy; albo cały gatunek rzeczy, np. wszystkie towary, wszystkie płody, wszystkie nieruchomości, albo nakoniec cały bez wyjątku swój majątek.


§ 1177. Gdy przedmiotem kontraktu spółki jest cały majątek; natenczas rozumie się tylko teraźniejszy majątek. Jeżeli zaś objęty nim jest takża majątek przyszły; przez majątek taki rozumie się tylko majątek nabyty, nie zaś odziedziczony; chybaby obydwa wyraźnie w umowie objęte były.

Forma kontraktu.


§ 1178. Kontrakt spółki odnoszący się albo tylko do teraźniejszego, albo tylko do przyszłego majątku, jest nieważnym; jeżeli rzeczy przez jednę lub drugą stronę wniesione nie są należycie opisano i spisane.
§ 1179. Jak kontrakt spółki miedzy handlownikami ma być zdziałanym, do właściwych regestrów wniesionym i do wiadomości publicznej podanym; o tem stanowią osobno ustawy handlowe i polityczne. Jeżeli tylko niektóre interesa są spólnie prowadzone, natenczas dostateczną jest rzeczą, gdy zdziałany w tym przedmiocie kontrakt zapisanym jest w książkach handlowych.
§ 1180. Kontrakt spółki co do całego tak teraźniejszego jako też przyszłego majątku, który zwykle jedynie między małżonkami zawieranym bywa, podług przepisów w tej mierze w rozdziale o kontraktach małżeńskich postanowionych, rozpoznawanym być winien. Obecne przepisy stosują się do innych rodzajów spólności dóbr przez kontrakt ustanowionych.

Skutki kontraktu i rzeczywistej składki.


§ 1181. Kontrakt spółki należy wprawdzie do tytułów nabycia własności; samo atoli nabycie i spólność dóbr lub rzeczy następuje dopiero przez ich oddanie.

Fundusz zakładowy.


§ 1182. Wszystko, co wyraźnie do prowadzenia spólnego interesu jest przeznaczonym, stanowi kapitał spółki czyli fundusz jej zakładowy. Reszta, co każdy spólnik posiada, uważanem jest za dobro nie należące do spółki.
§ 1183. Gdy do spółki wniesione są pieniadze, znikome albo nieznikome lecz na pieniądze ocenione rzeczy; natenczas nietylko korzyści ztąd wynikłe, ale nawet fundusz zakładowy maja być uważane za spólną własność co do spólników, którzy się na niego składali. Kto jedynie obiecuje pracę swoję dla spólnej korzyści, ma wprawdzie prawo do zysku, lecz nie do funduszu zakładowego.

Prawa i obowiązki spólników.

Składka na fundusz zakładowy.
§ 1184. Każdy spólnik, jeżeli nie jest inaczej umówionem, obowiązanym jest przyłożyć się w równej części do funduszu zakładowego.

Spółdziałalność.


§ 1185. W ogólności wszyscy spólnicy, bez względu na ich większy lub mniejszy udział, obowiązani są zarówno przyczyniać się do spólnej korzyści.
§ 1186. Żaden spólnik nie ma prawa powierzać spółdziałania trzeciemu; lub przyjmować kogo do spółki, albo przedsiębrać interes poboczny spółce szkodliwy.
§ 1187. Obowiązki spólników dokładniej oznacza kontrakt. Kto jedynie ofiarował pracę swoję do spółki, ten do żadnej składki nie jest obowiązanym. Kto tylko obiecał składkę w pieniądzach lub inna jaką, ten ani jest obowiązanym, ani też nie ma prawa w innym sposobie przyczyniać się do spólnego zarobku.
§ 1188. Pod względem sposobu naradzania się i rozstrzygania w przedmiotach spółki, przepisy w rozdziale o spółwłasności postanowione (§§ 833-842), jeżeli nie ma odmiennej umowy, stosowane być winny.

Dopłata do funduszu zakładowego.


§ 1189. Spólnicy nie mogą być zniewalani do większej składki nad tę, do jakiej się obowiązali. Jeżeliby jednak z powodu zmiany okoliczności, spólny cel bez powiększenia składki wcale nie mógł być osiągnionym; natenczas spólnik odmawiający dopłaty, wystąpić ze spółki, lub do wystąpienia z niej zniewolonym być może.

Prowadzenie powierzonych interesów.


§ 1190. Jeżeli jednemu lub niektórym spólnikom powierzonem jest prowadzenie interesów, natenczas uważani być mają za pełnomocników. Do ich narad i orzeczeń w interesach spółki stosowane być winny także wzmiankowane wyżej przepisy.

Odpowiedzialność za szkody.


§ 1191. Każdy spólnik odpowiedzialnym jest za szkodę spółce z winy swojej zrządzoną. Szkoda ta nie może być zniesioną przez korzyści, jakie dla spółki sprawił. Jeżeli zaś z powodu tego, że spólnik samowolnie przedsiębrał nowy interes, wynikła dla spółki z jednej strony szkoda, z drugiej strony korzyść, natenczas stosowne potrącenie nastąpić powinno.

Podział zysku.


§ 1192. Majątek, który po odtrąceniu wszystkich kosztów i poniesionych strat, pozostaje nad fundusz zakładowy, jest zyskiem. Sam fundusz zakładowy pozostaje własnością tych, którzy się na niego składali; wyjąwszy, gdyby praca na kapitał obliczoną i wszystko za spólne dobro uznane było.
§ 1193. Zysk dzieli się w stosunku włożonych kapitałów, a prace przez wszystkich spólników łożone, znoszą się wzajemnie. Gdy jeden lub więcej spólników wkładają jedynie pracę albo obok pracy kapitały; natenczas ilość wynagrodzenia za pracę, jeżeli nie ma w tym przedmiocie umowy i spólnicy między sobą zgodzić się nie mogą, sąd oznaczy, przy zachowaniu względu na ważność interesu, na łożone starania i na wynikłą korzyść.
§ 1194. Jeżeli zysk nie jest w gotowych pieniądzach, lecz w innego rodzaju korzyściach; natenczas dział odbywa się według przepisów w rozdziale o spółwłasności zawartych.
§ 1195. Spółka może któremu ze spólników przez wzgląd na jego szczególne przymioty lub prace przez niego łożone, przyznać większy zysk, aniżeliby mu się podług jego udziału należał; lecz podobne wyjątki nie powinny być skutkiem układów prawu przeciwnych, lub narażać spółki na szkodę.
§ 1196. Takim układem prawu przeciwnym jest umowa, przez która kto wniózłszy kapitał do spółki, z jednej strony zabezpiecza się od ponoszenia wszelkiej straty co do kapitału, jako też co do procentów, i uwalnia się od wszelkiego spółdziłania; z drugiej zaś strony, wymawia sobie zysk wyższy nad procent prawny umowny.

Podział straty.


§ 1197. Jeżeli spółka fundusz swój w całości lub części straciła, natenczas strata podziela się w tym stosunku, w jakim w razie przeciwnym zysk byłby dzielonym. Kto żadnego nie włożył kapitału, ten ponosi szkodę w swojej pracy.

Składanie rachunków.


§ 1198. Spólnicy, którym zarząd jest powierzony, obowiązani są prowadzić i składać porządne rachunki co do spólnego funduszu zakładowego i co do odnoszących się do niego przychodów i wydatków.
§ 1199. Nie można przed ukończeniem interesu żądać złożenia ostatecznego rachunku i uskutecznienia działu. Jeżeli jednak przedsiębrane są interesa, które przez więcej lat trwać i corocznie pożytki przynosić mają; natenczas mogą spólnicy, jeżeliby tylko przez to główny interes na szkodę narażonym nie był, żądać corocznie tak złożenia rachunku jakoteż podziału zysku. Wreszcie każdy spólnik może w każdym czasie własnym kosztem przejrzeć rachunki.
§ 1200. Kto poprzestał na złożeniu mu samego tylko bilansu, lub zrzekł się prawa żądać rachunków, ten, gdy dowiedzie oszustwa chociażby w jednej tylko części zarządu; może domagać się złożenia zupełnych rachunków tak za przeszły przypadek, jakoteż za wszystkie następne.

Stosunek spółki do trzecich osób.


§ 1201. Bez wyraźnego lub dorozumianego prawnego zezwolenia spólników lub ich pełnomocników, spółka względnie trzeciego zobowiązywaną być nie może. Między handlownikami udzielone jednemu lub więcej spólnikom i ogłoszone prawo, do prowadzenia firmy, to jest, prawo do podpisywania w imieniu spółki wszystkich dokumentów i pism, zawiera w sobie wszechstronne pełnomocnictwo
§ 1202. Spólnik, który z częścią tylko majątku swego należy do spółki, może posiadać majątek niezależnie od spółki i ma prawo majątkiem tym według upodobania zarządzać. Dla tego prawa i obowiązki, które ma trzeci względnie spółki, odróżnić należy od praw i obowiązków onemuż służących, względnie szczególnych spólników.
§ 1203. Kto zatem od szczególnego spólnika, nie zaś od spółki ma prawo żądać czego, lub jest mu obowiązanym co płacić; ten nie może także ani żądać od spółki, ani jej płacić, tylko samemu spólnikowi. Podobnie każdy spólnik, co do spólnych wierzytelności i długów jedynie tylko w stosunku swego udziału ma prawo lub obowiązek do zapłaty, wyjąwszy między handlującymi, względem których jest domniemanie, iż wszyscy za jednego i jeden za wszystkich obiecał co lub przyjął.
§ 1204. Tajni spólnicy jakiej handlowej spółki, to jest tacy, którzy pożyczyli spółce część funduszu na zysk lub stratę, lecz nie zostali za spólników ogłoszeni; odpowiadają w każdym razie jedynie z pożyczonego kapitału. Spólnicy za takich ogłoszeni odpowiadają z całego swego majątku.

Rozwiązanie spółki i wystąpienie z niej.


§ 1205. Spółka ustaje sama przez się, gdy przedsiębiorstwo jest ukończonem; lub nie może być dalej prowadzonem; gdy cały fundusz zakładowy spółki zaginął; albo gdy czas trwania spółki wyszedł.
§ 1206. W ogólności spólne prawa i obowiązki nie przechodzą na dziedziców spólnika. Jednak służy im prawo żądać złożenia i zaspokojenia rachunków za czas aż do śmierci spadkodawcy, jeżeli do spółki dalej nie należą. Wzajemnie obowiązani są do złożenia i zaspokojenia rachunków za spadkodawcę.
§ 1207. Jeżeli spółka składa się tylko z dwóch osób; natenczas rozwiązuje się przez śmierć jednej z nich. Jeżeli składa się z więcej osób, natenczas jest domniemanie, że pozostali spódnicy utrzymują dalej spółkę między sobą. Domniemanie to stosuje się także ogólnie do dziedziców po handlownikach.
§ 1208. Jeżeli kontrakt spółki między osobami nie handlującemi zawarty, obejmuje wyraźnie ich dziedziców; natenczas dziedzice ci w razie przyjęcia dziedzictwa, obowiązani są stosować się do woli spadkodawcy; jednak ostatnia wola nie rozciąga się do dziedziców po dziedzicach, a tem więcej niemoże tworzyć spółki na zawsze trwającej.
§ 1209. Gdy dziedzic nie jest w stanie pełnić usług przez spadkodawcę za spółkę przyjętych; natenczas stosunkowe potrącenie z oznaczonego udziału przyjąć powinien.
§ 1210. Spólnik może być przed wyjściem czasu wyłączonym ze spółki: gdy nie dopełnia istotnych warunków kontraktu; gdy podpadnie kredzie; gdy uznanym zostanie sądownie za marnotrawcę, lub w ogólności pod kuratelę oddanym; gdy straci zaufanie przez popełnienie zbrodni.
§ 1211. Można przed wyjściem czasu wypowiedzieć należenie do spółki, gdy spólnik, który głównie prowadził przedsiębiorstwo, umarł lub ze spółki wystąpił.
§ 1212. Jeżeli czas trwania spółki ani wyraźnie nie był oznaczonym, ani podług natury przedsiębiorstwa oznaczonym być nie może; natenczas każdy spólnik może według upodobania uczynić wypowiedzenie, byle tylko w czasie właściwym i byle niezachodził podstęp.
§ 1213. Skutki wyłączenia lub wystąpienia, które wprawdzie zaskarżonem było, później jednak za prawnie nastapione uznanem zostało; cofają się do dnia, w którym wyłączenie lub wystąpienie nastąpiło.
§ 1214. Rozwiazanie spółki handlowej, przyjęcie i wyłaczenie jej jawnych spólników, powinno być do publicznej wiadomości podane tak, jak ustanowienie spółki. Według tego ogłoszenia ocenia się władza i trwanie pełnomocnictw.

Dział spólnego majątku.


§ 1215. W razie nastąpić mającego po rozwiązaniu spółki działu spólnego majątku, zachowane być powinny obok powyższych przepisów te, które w ogólności w rozdziale o spółwłasności, co do działu spólnej rzeczy, są postanowione.
§ 1216. Przepisy w rozdziale tym zawarte, stosują się także do spółek handlowych, jeżeli co do nich nie znajdują się szczególne rozporządzenia.

ROZDZIAŁ DWUDZIESTY ÓSMY.

O kontraktach małżeńskich.

Kontrakty małżeńskie (pacta nuptiatia, Ehepacte).


§ 1217. Kontraktami małzeńskiemi nazywają się te, które z powodu związku małżeńskiego w przedmiocie majątku są zawierane i odnoszą, się szczególniej: do posagu, oprawy, wiana, spólności majątkowej, zarządu i użytkowania własnego majątku, dziedziczenia lub ustanowionego na przypadek śmierci dożywocia i do dochodu wdowiego.

1. Posag (dos, Heirathsgut).


§ 1218. Przez posag rozumie się ten majątek, który żona albo trzeci za nie daje lub zabezpiecza mężowi dla ulżenia ciężarów z małżeńską społecznością połączonych.

Ustanowienie posagu.


§ 1219. Gdy oblubienica posiada własny majątek i jest pełnoletnia, od niej i od oblubieńca woli zależy, taki między sobą względnie posagu i innych wzajemnych darów zrobić układ, jaki im się podoba. Jeżeli jednak oblubienica jest jeszcze małoletnią; natenczas powinien być zawartym kontrakt przez ojca lub opiekuna, za zezwoleniem sądu opiekuńczego.
§ 1220. Jeżeli oblubienica nie posiada własnego na stosowny posag wystarczającego majątku; natenczas rodzice lub dziadowie i babki, w tej samej kolei, jak są obowiązani do żywienia i utrzymywania dzieci, powinni także córkom lub wnuczkom, gdy idą za mąż, dać posag stanowi i majątkowi swemu odpowiedni, lub też stosunkowo się do niego przyłożyć. Córka z nieprawego rodu jedynie od matki swojej żądać może posagu.


Pobieranie 1.24 Mb.

1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna