Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego


§ 1385. Omyłka natenczas tylko może być powodem unieważnienia ugody, gdy zachodzi co do osoby lub co do przedmiotu



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona19/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20
§ 1385. Omyłka natenczas tylko może być powodem unieważnienia ugody, gdy zachodzi co do osoby lub co do przedmiotu.
§ 1386. Ugoda w dobrej wierze zawarta nie może być wzruszona na zasadzie pokrzywdzenia nad połowę.
§ 1387. Równie nie może być wzruszaną ugoda w dobrej wierze zawarta, z powodu nowo wynalezionych dokumentów, chociażby okazywało się z nich, iż jednej stronie żadne nie służyło prawo.
§ 1388. Oczywisty usterk w rachunku, lub omyłka, przy zawieraniu ugody w dodawaniu lub odejmowaniu popełniona, nie szkodzi żadnej z kontraktujących stron.

Rozciągłość ugody.


§ 1389. Ugoda zawarta w przedmiocie szczegółowego jakiego sporu, nie rozciąga się do innych. Takie nawet ugody, które względnie wszystkich sporów w ogólności są zawarte, nie mają wpływu na prawa, które umyślnie zamilczanemi były, lub o których strony godzące się nie mogły myśleć.

Skutek ze względu na poboczne obowiązki.


§ 1390. Rękojmie i zastawy, które na zabezpieczenie całego w sporze jeszcze zostającego prawa były dane, pozostają funduszem odpowiedzialności i za część tego prawa, przez ugodę przyznaną. Jednak ręczycielowi i trzeciemu zastawcy, którzy do ugody nie przystąpili, służą te wszystkie obrony przeciwko wierzycielowi, któreby, gdyby ugoda nie była zawartą, na odparcie żądania wnoszone być mogły.
§ 1391. Przepisy względnie umowy, przez którą ustanawiają strony sędziego polubownego dla rozsądzenia praw spornych, zawarte są w ustawie sądowej.

3) Przelew.


§ 1392. Gdy jedna osoba przenosi wierzytelność na drugą, która takową przyjmuje; natenczas ma miejsce przemiana prawa za przybyciem nowego wierzyciela. Czynność taka nazywa się przelewem (cessio) i może nastąpić pod tytułem darmym lub obciążającym.

Przedmiot przelewu.


§ 1393. Wszystkie prawa, które mogą być pozbywanemi, mogą także być przedmiotem przelewu. Prawa przywiązane do osoby, a następnie z nią razem gasnące, nie mogą być przedmiotem przelewu. Przelew obligów na okaziciela, brzmiących, następuje przez samo ich oddanie, i obok posiadania takowych, żadnego innego na to nie potrzeba dowodu.

Skutek.
§ 1394. Prawa przelewobiercy ze względu na ustąpioną wierzytelność są te same, jakie miał przelewca.


§ 1395. Przez kontrakt przelewu powstaje nowe zobowiązanie tylko między przelewca (cedent) i przelewobiercą (cessionar) wierzytelności, a nie między tym ostatnim i dłużnikiem (cessus). Dla tego dłużnik, dopóki o przelewobiercy nie ma wiadomości, ma prawo czynić zapłatę pierwszemu wierzycielowi, lub też ułożyć się z nim.
§ 1396. Dłużnik po otrzymanej wiadomości o przelewobiercy, nie może już płacić pierwszemu wierzycielowi lub układać się z nim; służy mu jednak prawo wnosić zarzuty przeciwko wierzytelności. Jeżeli dłużnik przyznał wzglęlnie przelewobiercy w dobrej wierze będącemu rzetelność należytości; natenczas powinien go jako swego wierzyciela zaspokoić.

Odpowiedzialność przelewcy.


§ 1397. Kto przelewa na drugiego wierzytelność pod tytułem darmym, a zatem onę daruje, nie jest więcej za nią odpowiedzialnym. Jeżeli jednak przelew następuje pod tytułem obciążającym; natenczas przelewca odpowiedzialnym jest przelewobiercy tak za rzetelność jak równie i za wypłacalność wierzytelności, nigdy jednak za więcej tylko za tyle, ile od przelewobiercy odebrał.
§ 1398. Jeżeli przelewobierca mógł się był przekonać z ksiąg publicznych o możności lub niemożności odebrania wierzytelności; natenczas z powodu nieodebrania nie służy mu prawo do wynagrodzenia. Przelewca nie jest także odpowiedzialnym za wierzytelność, która w czasie przelewu była uiszczalną, a później dopiero, przez przypadek, lub z winy przelewobiercy stała się nie uiszczalną.
§ 1399. Winy takiej dopuszcza się przelewobierca natenczas, gdy nie wypowiada wierzytelności w czasie, w którym wypowiedzianą być powinna, albo gdy po upływie terminu zapłaty, nie upomina się o nią; gdy dłużnikowi pobłaża; gdy mogąc jeszcze zabezpieczyć wierzytelność, nie stara się o to w stosownym czasie, lub egzekucyji sądowej nie popiera.

4) Przekaz (Assignation)


§ 1400. Przez przybycie nowego dłużnika, może nastąpić przemiana obowiązku, gdy dłużnik w miejsce swoje daje trzeciego jako wypłatcę, i do niego wierzyciela przekazuje.

Przekaz zupełny,


§ 1401. Gdy wierzyciel do trzeciego przekazany (assygnataryjusz) przyjmuje przekazanego mu za wypłatcę trzeciego (assygnata), w miejsce przekazującego dłużnika (assygnanta), i przekazany (assygnat) na to zezwala; natenczas przekaz jest zupełnym; wierzyciel przekazany nie może już w ogólności (§§ 1406 i 1407) przeciwko przekazującemu wnosić skargi o wierzytelność.

niezupełny;


§ 1402. Dopóki to potrójne zezwolenie nie nastąpi; przekaz jest niezupełnym, i tylko te strony obowiązuje, które się miedzy sobą umówiły.
§ 1403. Jeżeli przekazujący przekazał zapłatę do trzeciego, który mu nie jest dłużnym; ten trzeci może przyjąć lub nie przyjąć przekazu. Jeżeli nie przyjmuje przekazu, natenczas nie ma nowego zobowiązania; jeżeli zaś przyjmuje, natenczas między nim a przekazującym następuje kontrakt pełnomocnictwa, lecz nie ma jeszcze kontraktu z wierzycielem przekazanym.
§ 1404. Przekazujący może odwołać przekaz, który przez jego wierzyciela nie został jeszcze przyjętym. W przypadku tym przekazany (assygnat) nie ma prawa, na zasadzie pełnomocnictwa, płacić wierzycielowi przekazanemu.
§ 1405. Jeżeli wierzyciel przekazany przekazu przyjąć niechce albo jeżeli przekazany nie przyjmuje przekazu, lub też przekaz dla jego nieobecności nie może mu być przedstawionym; natenczas wierzyciel przekazany bezzwłocznie zawiadomić o tem przekazującego; w przeciwnym razie odpowiedzialnym jest względem niego za złe skutki.
§ 1406. Jeżeli wierzyciel przekazany (assygnatarjusz) i przekazany (assygnat) przyjęli przekaz lecz ten ostatni nie płaci w czasie właściwym, natenczas przekazujący odpowiedzialnym jest za to wierzycielowi przekazanemu (assygnatarjuszowi) pod temi samemi warunkami pod jakiemi przelewca odpowiedzialnym jest przelewobiercy, za rzetelność i możność odebrania wierzytelności.
§ 1407. Jeżeli jednak wierzyciel przekazany (assygnataryusz) przyjął przekazanego (assygnata) za wyłącznego wypłatcę wyraźnie lub dorozumianie przez to, że dotychczasowego dłużnika pokwitował, lub mu oblig zwrócił; natenczas przekazujący wolnym jest względem niego od wszelkiej odpowiedzialności.
§ 1408. Gdy przekazujący swemu dłużnikowi jako przekazanemu (assygnatowi) zleca zapłatę tylko w takiej ilości, w jakiej tenże jemu one uskutecznić był obowiązanym, i po jej odebranie swego wierzyciela do niego przekazuje; natenczas przekaz taki waży dla wierzyciela przekazanego (assygnataryjusza) tyle, co akt przelewu, i taki między nim a przekazanym (assygnatem) wprowadza stosunek; jaki zachodzi między przelewobiercą wierzytelności, a ustąpionym dłużnikiem, który o przelewobiercy otrzymał wiadomość.
§ 1409. Gdy przekazany (assygnat) na skutek takiego przekazu, mieszczącego zarazem w sobie przelew odmawia zapłaty bez przyczyny; lub gdy przekazany (assygnat) w ogólności, przyrzekłszy zapłatę wierzycielowi przekazanemu (assygnataryjuszowi), takową odwłóczy; natenczas odpowiedzialnym jest za skutki. Jeżeli przeciwnie zapłatę na siebie przyjętą uskutecznił w właściwym sposobie i większej ilości, aniżeli sam był dłużnym przekazującemu; natenczas ma prawo żądać od niego zwrotu.
§ 1410. Kupcy co do przekazów, trzymają się oddzielnych dla nich wydanych przepisów.


ROZDZIAŁ TRZECI.

O zniesieniu praw i obowiązków.

Zniesienie praw i obowiązków.


§ 1411. Między prawami i obowiązkami taki zachodzi związek, iż z wygaśnieniem prawa, gaśnie obowiązek, i przeciwnie, z wygaśnieniem obowiązku, gaśnie także prawo.

1) Przez zapłatę.


§ 1412. Obowiązek znosi się szczególniej przez zapłatę, to jest przez uiszczenie tego, do uiszczenia czego kto był obowiązany.

Jak ma być czynioną zapłata.


§ 1413. Ani wierzyciel przeciw woli swojej nie może być zniewalanym do przyjmowania czego innego nad to, co mu się należy; ani dłużnik do uiszczenia tego, do czego nie jest obowiązanym. To samo stosuje się do czasu, miejsca i sposobu dopełnienia obowiązku.
§ 1414. Jeżeli zamiast zapłaty danem jest co innego; a to albo dla tego, że się tak wierzyciel i dłużnik między sobą umówili; albo dla tego, że uskutecznienie zapłaty jest niepodobnem; natenczas czynność ta uważaną jest za interes pod tytułem obciążającym.
§ 1415. Wierzyciel nie jest obowiązanym przyjmować zapłaty częściami czyli na rachunek. Jeżeli jednak rozmaite długi płacone być mają; natenczas ten z nich za zapłacony uważanym będzie, względem którego dłużnik za zezwoleniem wierzyciela oświadcza wyraźnie, iż go chce mieć zapłaconym.
§ 1416. Gdy co do woli dłużnika zachodzi wątpliwość lub sprzeciwianie się wierzyciela; natenczas zapłata policzoną być winna naprzód na procenta, potem na kapitał, a z pomiędzy więcej kapitałów na ten, który jest już zadanym lub przynajmniej wymagalnym; po nim zaś na ten, który byłby dla dłużnika najuciążliwszym, gdyby go pozostał dłużnym.

Kiedy,
§ 1417. Gdy termin zapłaty wcale nie jest oznaczonym, natenczas obowiązek zapłaty poczyna się z dniem, w którym upomnienie się nastąpiło.


§ 1418. Niekiedy termin zapłaty z natury rzeczy wynika. Alimenty wypłacają się najmniej na jeden miesiąc naprzód. Jeżeli pobierający takowe umrze w ciągu tego czasu; natenczas jego dziedzice nie są obowiązani zwracać cokolwiek bądź z tego, co naprzód zapłaconem było.
§ 1419. Jeżeli wierzyciel odmawiał przyjęcia zapłaty, sam złe skutki ponosić winien.
§ 1420. Jeżeli miejsce i sposób uiszczenia nie jest oznaczonym; natenczas przepisy wyżej podane (§ 905), stosowane być powinny. Zapłaty, które bez kontraktu czynione być maja, obowiązanym jest dłużnik uskutecznić tylko w miejscu swego zamieszkania.

przez kogo,


§ 1421. Taka nawet osoba, która nie jest zdatna do zarządu swoim majątkiem, może prawnie zapłacić dług rzetelny i już wymagalny, i tym sposobem uwolnić się od obowiązku. Jeżeli jednak zapłaciła dług jeszcze nie wyrzetelniony, lub przed terminem zapłaty; natenczas jej opiekun lub kurator ma prawo żądać zwrotu tego, co zapłaconem było.
§ 1422. Jeżeli trzeci może i chce za porozumieniem się z dłużnikiem zapłacić za niego dług stosownie do zaciagnionego przez niego obowiązku; natenczas obowiązanym jest wierzyciel przyjąć zapłatę i prawo swoje płacącemu odstąpić; jednak w przypadku takim wierzyciel nie jest odpowiedzialnym ani za rzetelność, ani za możność odebrania wierzytelności, wyjąwszy gdyby zachodził podstęp.
§ 1423. Bez zezwolenia dłużnika nie może być w ogólności narzucana wierzycielowi zapłata przez trzeciego (§ 462). Jeżeli jednak wierzyciel przyjmuję zapłatę; natenczas płacący może nawet po uskutecznionej już zapłacie żądać, aby mu prawo, jakie służyło wierzycielowi, ustąpionem było.

komu.
§ 1424. Zapłata długu uczynioną być winna wierzycielowi lub jego pełnomocnikowi do odebrania upoważnionemu, lub temu, kto przez sąd za właściciela wierzytelności jest uznanym. Kto zapłacił osobie, która swym majątkiem zarządzać nie może, ten obowiązanym jest do powtórnej zapłaty wtenczas, gdy to, co zapłacił, już nie istnieje, lub na korzyść odbierającego obróconem nie było.

Sądowe złożenie długu.
§ 1425. Jeżeli zapłata długu nastąpić nie może dla tego, że wierzyciel jest nieznanym, nieobecnym, albo że nie przestaje na tem, co mu jest płaconem, albo dla innych ważnych przyczyn; natenczas może dłużnik rzecz zapłacić się mająca, złożyć w sądzie, lub żądać sądowego rozporządzenia względem jej zachowania, jeżeli w sądzie złożoną być nie może. Każdy z tych sposobów zapłacenia, jeżeli nastąpił prawnie i wierzyciel był o nim zawiadomiony, czyni wolnym dłużnika od jego obowiązku, a rzecz zapłacona na niebezpieczeństwo wierzyciela pozostaje.

Kwity.
§ 1426. Płacący ma zawsze prawo od tego, komu zapłacił, zadać kwitu, to jest świadectwa na piśmie, iż dopełnił obowiązku. W kwicie wyrażone być powinno nazwisko dłużnika i wierzyciela, tudzież miejsce, czas i przedmiot zapłaty, zaś kwit sam podpisanym być powinien przez wierzyciela lub jego pełnomocnika.


§ 1427. Pokwitowanie z kapitału sprawia domniemanie, że także procenta od niego zapłaconemi zostały.
§ 1428. Jeżeli wierzyciel posiada oblig dłużnika; natenczas obok wystawienia kwitu, powinien także zwrócić oblig, lub gdy tylko zapłata częściowo uskutecznioną została, dozwolić, aby na nim takowa zapisaną była. Oblig dłużnikowi bez pokwitowania zwrócony sprawia prawne domniemanie na jego korzyść, że zapłata kapitału nastąpiła; nie wyłącza jednak przeciwnego dowodu. Jeżeli oblig mający być zwróconym zaginął, natenczas płacący ma prawo żądać zabezpieczenia, lub też złożyć dług sądownie, a zarazem żądać, aby wierzyciel stosownie do przepisów ustawy sądowej, uzyskał umorzenie obligu.
§ 1429. Kwit dany dłużnikowi przez wierzyciela na zapłacenie świeższego długu, wprawdzie nie stanowi jeszcze dowodu, że dawniejsze długi zapłaconemu także zostały; gdy jednak odnosi się do zapłaty pewnych dochodów, rent lub takich wypłat, które wynikają, z jednego tytułu i w jednakowym pewnym czasie płacone być mają, np. procenta od pieniędzy, czynsze z gruntów i domów, lub procenta od kapitałów; natenczas jest domniemanie, że mający kwit na zapłatę z ostatniego terminu, uskutecznił także wcześniej należące się zapłaty.
§ 1430. Podobnie co do handlowników i rzemieślników, którzy w pewnych terminach zwykli czynić obrachunki z osobami, biorącemi od nich towary, lub używającemi ich usług, jest domniemanie, że kiedy kwitują z rachunku późniejszego terminu, tem samem już co do rachunków wcześniejszych są zaspokojonymi.

Zapłacenie tego, co się nie należało.


§ 1431. Gdy komu przez omyłkę, chociażby nawet przez omyłkę co do prawa, dana była rzecz jaka lub wyświadczony czyn, do czego tenże względnie dającego żadnego nie miał prawa; natenczas można w ogólności w pierwszym razie żądać zwrotu rzeczy, zaś w drugim wynagrodzenia, przyniesionemu pożytkowi odpowiedniego.
§ 1432. Jednak gdy kto płaci dług zadawniony lub taki który tylko dla braku formalności jest nieważnym, lub o który ustawa nie dozwala wnosić skargi; natenczas nie można się upominać o zwrot zapłaty. Podobnie nie można się upominać o zwrot tego, co kto płaci, wiedząc, że do tego nie jest obowiązanym.
§ 1433. Przepis § 1432 nie ma zastosowania do zapłaty uczynionej przez osobę pieczy poruczoną lub przez inną, która sama majątkiem wolno rozporządzać nie może.
§ 1434. Zwrot tego, co było zapłaconem, wtenczas także żądanym być może, gdy dług z jakiegokolwiek powodu jest jeszcze niepewnym, lub gdy zależy jeszcze od dopełnienia zastrzeżonego warunku. O zwrot zapłaty długu prawnego i bezwarunkowego dla tego tylko, że termin zapłaty jeszcze nie nadszedł, upominać się nie można.
§ 1435. Można także żądać zwrotu rzeczy, które były dane drugiemu jako rzeczywisty dług, gdy ustał prawny powód do ich zatrzymania.
§ 1436. Jeżeli kto był obowiązanym z dwóch rzeczy dać jedne tylko według upodobania, a przez omyłkę dał obiedwie, natenczas wolno mu jest żądać zwrotu albo jednej albo drugiej.
§ 1437. Odbierający zapłatę nienależnego długu uważanym jest za posiadacza w dobrej lub złej wierze podług tego, jak wiedział o omyłce płacącego albo takowej z okoliczności mógł się domyślać, lub przeciwnie.

2) Potrącenie.


§ 1438. Gdy schodzą się wzajemne długi, które są prawne, jednakie i takie, że rzecz, która się jednemu jako wierzycielowi należy, może być przez niego jako dłużnika, drugiemu zapłaconą; natenczas ma miejsce wzajemne potrącenie długów, aż do wyrównania ich względnej wielkości, a potrącenie to, samo przez się sprawuje wzajemną zapłatę.
§ 1439. Potrącenie nie ma miejsca miedzy prawnemi i niepniwnemi długami, tudzież miedzy takiemi, których termin zapłaty już nadszedł, a temi, które nie są jeszcze płatne. Jak dalece może być wykonywanem potrącanie przeciw to masie kredalnej, ustawa sądowa przepisuje.
§ 1440. Podobnie nie mogą być potrącanemi między sobą długi, których przedmiotem są rzeczy nie jednego rodzaju, albo oznaczone i nieoznaczone. Rzeczy samowolnie zabrane wygodzone lub w skład oddane nie mogą być w ogólność przedmiotem potrącenia.
§ 1441. Dłużnik nie może wierzycielowi swemu potrącać tego co tenże trzeciemu, a trzeci dłużnikowi zapłacić jest obowiązanym. To nawet co kto z kasy publicznej zadać na prawo, nie może być potrącane z tem, co tenże do innej kasy publicznej zapłacić powinien.
§ 1442. Gdy wierzytelność przechodzi kolejno do wielu przez ustąpienie, natenczas dłużnik może wprawdzie potrącić wierzytelność, którą miał w czasie ustąpienia u pierwszego jej posiadacza, jak równie tę, która mu się od ostatniego posiadacza należy, lecz nie może potrącać tej, którą miał u jednego z pośrednich posiadaczy.
§ 1443. Przeciwko przelewobiercy wierzytelności, do ksiąg publicznych wpisanej, potrącenie wtenczas tylko stawianem być może, gdy wzajemna wierzytelność podobnie i to obok pierwszej jest wpisaną, lub gdy o niej przelewobierca przy przejmowaniu ustąpionej wierzytelności, miał sobie udzieloną wiadomość.

3) Zrzeczenie się.


§ 1444. We wszystkich przypadkach, w których wierzyciel może pozbyć swoje prawo, może także zrzec się go na korzyść swego dłużnika, a przez to znieść jego obowiązek.

4) Przez zjednanie.


§ 1445. Gdy prawo z obowiązkiem schodzą się w jednej osobie jakimkolwiek sposobom, natenczas znoszą się obydwa; wyjąwszy, gdyby wolno jeszcze było wierzycielowi żądać odłączenia praw swoich (§§802 i 812); lub gdyby wcale różne zachodziły stosunki. Dla tego żadna przez to nie następuje zmiana w prawach wierzyciela spadkowego, spółdziedziców, lub zapisobierców, iż dłużnik przychodzi do spadku po swoim wierzycielu, i żadna zmiana w prawach wierzyciela przez to, że dłużnik i ręczyciel po sobie dziedziczą.
§ 1446. Prawa i obowiązki do ksiąg publicznych wpisane, nie znoszą się przez zjednoczenie w jednej osobie, dopóki wymazanie z ksiąg publicznych uskutecznionem nie zostanie.

5) Przez zaginienie rzeczy.


§ 1447. Zupełne przypadkowe zaginienie rzeczy oznaczonej znosi wszelki obowiązek, nawet obowiązek wynagrodzenia jej wartości. To prawidło wtenczas także ma zastosowanie, gdy dopełnienie obowiązku lub zapłacenie długu z powodu innego jakiego przypadkowego zdarzenia nastąpić nie może. W każdym jednak razie dłużnik tak jak posiadacz w dobrej wierze obowiązanym jest, to co dla wykonania obowiązku otrzymał, zwrócić lub wynagrodzić w tym sposobie, aby ze szkody drugiego żadnej nie odniósł korzyści.

6) Przez śmierć.


§ 1448. Przez śmierć nikną te tylko prawa i obowiązki, które do osoby są przywiązane, lub odnoszą się jedynie do osobistych czynności zmarłego.

7) Przez upływ czasu.


§ 1449. Prawa i obowiązki nikną także przez upływ czasu, do którego przez rozporządzenie ostatniej woli, umowę, wyrok sądowy lub przez ustawę są ograniczone. Jakim sposobem znoszą się prawa i obowiązki przez zadawnienie w ustawie zakreślone, postanowionem będzie w następującym rozdziale.

O powrócenie do dawnego stanu.


§ 1450. Ustawy cywilne, według których bezprawne czyny i interesa, jeżeli tylko zadawnienie nie zachodzi, wprost zaskarżanemi być mogą, nie dozwalają powrócenia do dawnego stanu. Przypadki powrócenia do dawnego stanu w postępowaniu sądowem oznaczone są w ustawie sądowej.

ROZDZIAŁ CZWARTY.
O zadawnieniu i zasiedzeniu.
Zadawnienie.
§ 1451. Zadawnienie jest utratą prawa dla tego, iż przez przeciąg czasu w ustawie oznaczony, wykonywanem nie było.

Zasiedzenie.


§ 1452. Jeżeli prawo zadawnione zarazem na zasadzie prawnego posiadania przeniesionem zostaje na drugiego; natenczas nazywa się prawem zasiedzianem, a ten sposób nabycia, zasiedzeniem.

Kto może nabywać przez zadawnienie i zasiedzenie.


§ 1453. Każdy do nabywania zdatny, może także nabyć przez zasiedzenie własność lub inne prawa.

Przeciw komu.


§ 1454. Zadawnienie i zasiedzenie może mieć miejsce przeciwko wszystkim osobom prywatnym które prawa swoje same wykonywać mogą. Przeciw małoletnim; pod opieką lub kuratelą zostającym; przeciw kościołom, gminom i innym moralnym osobom; przeciw zarządzcom publicznego majątku i przeciw tym, którzy bezwinnie są nieobecnemi; zadawnienie i zasiedzenie jedynie pod ograniczeniami poniżej (§§ 1494, 1472 i 1475) zamieszczonemi, miejsce mieć może.

Przedmiot.


§ 1455. Co może być nabyłem, może także być przedmiotem zasiedzenia. Przeciwnie rzeczy, które albo ze względu na swoje istotne własności, albo ze względu na ustawę, nie mogą być posiadanemi; tudzież rzeczy i prawa, które bezwzględnie pozbywanemi być nie mogą, nie mogą także być przedmiotem zasiedzenia.
§ 1456. Dla tego prawa, Monarsze jako takiemu wyłącznie służące, np. prawo nakładania cła, bicia monety, stanowienia podatków i inne prawa majestatu (regalija), nie mogą być przez zasiedzenie nabytemi, ani też odpowiadające prawom tym obowiązki zadawnionemi.
§ 1457. Inne prawa Monarsze służące, lecz nie wyłącznie dla Niego zastrzeżone, np. co do lasów, polowania, rybołówstwa itp., mogą być wprawdzie przez innych obywateli przez zasiedzenie nabytemi; jednak do tego potrzebnym jest dłuższy, aniżeli zwykły przeciąg czasu.
§ 1458. Prawa małżonka, ojca, dziecięcia i inne prawa osobowe, nie mogą być przedmiotem zasiedzenia. Ci jednak, którzy prawa te w dobrej wierze wykonywuja, mogą tymczasowo na zasadzie bezwinnej niewiadomości bronić i wykonywać prawa swoje mniemane.
§ 1459. Prawa człowiekowi co do jego czynów i własności służące np. towary tu lub gdzieindziej kupować, łąki swojej lub wody używać, nie podlegają zadawnieniu, wyjąwszy, gdy ustawa do niewykonywania prawa przez pewien przeciąg czasu, przywiązuje wyraźnie utratę onego. Jeżeli zaś jedna osoba zabroniła drugiej wvkonywania takiego prawa, lub jej w tem przeszkodziła natenczas posiadanie prawa wzbronienia ze strony jednej osoby przeciw wolności drugiej poczyna się od chwili, w której ta druga osoba poddała się zakazowi lub przeszkodzeniu, a następnie, jeżeli tylko wszystkie inne wymogi zachodzą, ma miejsce zadawnienie lub zasiedzenie.

Wymogi do zasiedzenia:

1) posiadanie;
§ 1460. Do zasiedzenia obok zdatności osoby i przedmiotu, potrzeba jeszcze: żeby ten, kto tym sposobem chce nabyć rzecz lub prawo, takowe rzeczywiście posiadał: żeby posiadanie jego było prawne, w dobrej wierze, nie wadliwe i przez cały przeciąg czasu w ustawie oznaczony nieprzerywane.

a) prawne;


§ 1461. Każde posiadanie, polegające na tytule, któryby był dostatecznym do nabycia własności, gdyby takowa oddawcy służyła, jest prawnem, i do zasiedzenia dostatecznem. Takiemi tytułami są: np. zapis, darowizna, pożyczka, kupno i przedaż, zamiana, zapłata itd.
§ 1462. Zastawione, wygodzone, do składu lub użytkowania oddane rzeczy, nie mogą być dla braku tytułu prawnego nigdy przez wierzycieli, pożyczających, zachowców lub użytkujących, przez zasiedzenie nabytemi. Dziedzice ich, wyobrażając spadkodawców, nie maja lepszego od nich tytułu. Czas zasiedzenia, tylko trzeciemu prawnemu posiadaczowi, przydatnym być może.

b) w dobrej wierze;


§ 1463. Posiadanie powinno być w dobrej wierze. Jednak zła wiara przeszłego posiadacza nie przeszkadza następcy w dobrej wierze, lub dziedzicowi do zaczęcia zasiedzenia od dnia swego posiadania.

c) niewadliwe.


§ 1464. Posiadanie powinno być także niewadliwe. Kto owłada rzecz gwałtem lub podstępem, lub potajemnie wdziera się w posiadanie, lub rzecz jakową tylko z dozwolenia przez drugiego posiada, ten, ani jego dziedzice, rzeczy takiej przez zasiedzenie nabyć nie mogą.

2. Upływ czasu.


§ 1465. Do zasiedzenia i zadawnienia potrzeba jeszcze, aby upłynął czas w ustawie oznaczony. Oprócz przeciągu czasu w szczególnych przypadkach przez ustawy przepisanego, postanowionym jest w rozdziale tym w powszechności przeciąg czasu do zasiedzenia lub zadawnienia, potrzebny we wszystkich innych przypadkach ze względu na rozmaite prawa, rzeczy i osoby.

Co do zasiedzenia:

zwyczajny;
§ 1466. Prawo własności do rzeczy ruchomej, nabywa się zasiedzeniem przez trzechletnie prawne posiadanie.
§ 1467. Podobnie co do nieruchomości ten na czyje imię takowe w księgach publicznych są zapisane, po upływie lat trzech, przeciw wszelkiemu od kogokolwiek zaprzeczeniu nabywa zasiedzeniem zupełnego prawa. Rozciągłość nabytego zasiedzeniem : prawa, rozpoznawana byc powinna według posiadania do ksiąg publicznych wpisanego.




1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna