Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego


§ 83. Uwolnienia od przeszkód do małżeństwa można żądać dla ważnych przyczyn od rządu krajowego, który według okoliczności dalej postępować ma



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona2/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20
§ 83. Uwolnienia od przeszkód do małżeństwa można żądać dla ważnych przyczyn od rządu krajowego, który według okoliczności dalej postępować ma.
§ 84. Przed zawarciem małżeństwa same strony i w swojem imieniu uwolnienia od przeszkód żądać powinny. Jeżeli zaś dopiero po zawarciu małżeństwa wykaże się przeszkoda przed tem niewiadoma, i jeżeli takowa usuniętą być może, mogą strony za pośrednictwem swego duchownego i przy zatajeniu swego nazwiska, żądać uwolnienia od rządu krajowego.
§ 85. W miejscach tych, gdzie się nie znajduje rząd krajowy, urzędy obwodowe mają władzę uwolnienia od drugiej i trzeciej zapowiedzi, jeżeli ważne zachodzą przyczyny.
§ 86. W naglących okolicznościach, może rząd krajowy lub urząd obwodowy, a gdy dowiedziona bliska śmierć nie dozwala zwłoki, także zwierzchność miejscowa, uwolnić zupełnie od zapowiedzi; jednakże oblubieńcy przysięgą stwierdzić powinni, iż im żadna przeszkoda do zawarcia ich małżeństwa nie jest wiadomą.
§ 87. Uwolnienie od wszystkich trzech zapowiedzi, wtenczas jeszcze za złożeniem wyżej wzmiankowanej przysięgi, udzielonem być winno, jeżeli dwie osoby chcą zawrzeć małżeństwo, o których już wprzód powszechne było mniemanie, że są połączone ze sobą związkiem małżeńskim. W przypadku tym może duchowny, przy zamilczeniu nazwiska stron, wnieść prośbę do rządu krajowego o udzielenie uwolnienia.
§ 88. Jeżeli udzielonem zostaje uwolnienie od przeszkody już w czasie zawarcia małżeństwa istniejącej, natenczas bez powtarzania zapowiedzi zezwolenie jeszcze raz przed duchownym i dwoma poufnymi świadkami, oświadczonym i ta uroczysta czynność w książce ślubów zapisaną być powinna. Po dopełnieniu tego przepisu, małżeństwo takie ma być uważanem tak, jak gdyby w samym zaraz początku ważnie zawartem było.

Skutki ważnego małżeństwa.

Prawa i obowiązki małżonków:
§ 89. Prawa i obowiązki małżonków, wynikają z celu ich połączenia się, z ustawy i zawartych umów. W tem miejscu podane są jedynie prawa osobowe małżonków, zaś prawa rzeczowe z kontraktów małżeńskich wynikające, w drugiej części wyłożone będą.

wspólne;
§ 90. Przedewszystkiem obowiązane są obiedwie strony zarówno do małżeńskiej powinności, wierności i przyzwoitego obchodzenia się ze sobą.

szczególne prawa męża;
§ 91. Mąż jest głową familji. Jako takiemu służy szczególniej prawo kierowania gospodarstwem domowem, lecz także ma obowiązek, dawać żonie stosownie do swego majątku przyzwoite utrzymanie i bronić ją w każdym przypadku.

żony.
§ 92. Żona przybiera nazwisko męża i używa praw jego stanu. Obowiązaną jest mieszkać z mężem, pomagać mu według możności w gospodarstwie i zatrudnieniu, tudzież o ile tego porządek domowy wymaga, poczynione przez niego rozrządzenia nietylko sama wykonywać, ale także starać się aby wykonanemi były.

Zerwanie społeczności małżeńskiej.
§ 93. Nie jest wolno małżonkom pod żadnym pozorem, ani nawet za spólną zgodą, rozrywać związku małżeńskiego, czy to, że twierdza, iż małżeństwo ich jest nieważnem, czy też, że chcą działać o rozwód, lub tylko o rozdział co do stołu i łoża.

1. Pozorne, ze względu, że małżeństwo z samego początku było nieważnem.

Sposób wprowadzania sprawy,
§ 94. Nieważność małżeństwa dla przeszkód w §§ 56, 62, 63, 64, 65, 60, 67, 68, 75 i 119 wyrażonych, z urzędu dochodzoną być powinna. We wszystkich innych przypadkach postępowanie na drodze unieważnienia małżeństwa, może mieć miejsce jedynie w skutku wniesionego żądania przez tego, kto przez małżeństwo, pomimo zachodzącej przeszkody zawarte, w prawach swoich jest pokrzywdzonym.
§ 95. Małżonek, który wiedział o zaszłej pomyłce w osobie lub o bojaźni, o którą druga strona przyprawioną była; tudzież małżonek, który zataił okoliczność, iż podług § 49, 50, 51, 52 i 54, sam z własnej woli nie może zawierać małżeństwa ważnego, lub zmyślił potrzebne dla siebie zezwolenie, nie może, z powodu własnej bezprawnej czynności, zaskarżać małżeństwa o nieważność.
§ 96. W ogólności tylko niewinnej stronie służy Prawo żądać uznania nieważności małżeństwa, lecz i ta nie może już więcej wynosić takiej skargi, jeżeli pomimo otrzymanej wiadomości o zachodzącej przeszkodzie, dalej w pożyciu małżeńskiem zostawała. Dopóki trwa władza ojcowska lub opieka, ojciec lub opiekun może zaskarżyć małżeństwo przez małoletniego lub pod opieką zostającego, samowolnie zawarte.

i postępowania;


§ 97. Postępowanie w sporach o nieważność małżeństwa, należy wyłącznie do sądu szlacheckiego tego obwodu, w którym małżonkowie zwykłe mają mieszkanie. Sąd szlachecki dla wykrycia z urzędu stanu sprawy, w tym nawet przypadku, kiedy postępowanie ma miejsce w skutek żądania strony, wyznaczyć powinien urząd fiskalny, lub innego roztropnego i poczciwego człowieka do wyśledzenia okoliczności i do obrony małżeństwa.
§ 98. Jeżeli przeszkoda może być usuniońą, powinien sąd szlachecki starać się usunąć takową stósownemi środkami i przez pogodzenie stron; a dopiero, gdyby tego uskutecznić nie mógł, względnie ważności małżeństwa zawyrokować.
§ 99. Ważność małżeństwa jest zawsze domniemaną. Dla tego przywodzona przeszkoda w zupełności dowiedzioną być powinna, a nawet zgodne przyznanie obojga małżonków nie stanowi w tym względzie dowodu, ani też przysięga małżonków przypuszczoną być nie może.

w szczególności w razie twierdzonej niemożności.


§ 100. W szczególności, jeżeli za przyczynę nieważności małżeństwa stawiana jest poprzedzająca i ciągła niemożność dopełniania powinności małżeńskiej, dowód przez biegłych w sztuce to jest przez doświadczonych lekarzy i chirurgów, a według okoliczności także przez kobiety położne, prowadzonym być winien.
§ 101. Jeżeli nie można oznaczyć z pewnością, czy niemożność jest ciągłą lub tylko czasową, małżonkowie powinni jeszcze przez rok spólnie mieszkać, a jeżeli przez, ten przeciąg czasu nie ustała jeszcze niemożność, małżeństwo za nieważne uznanem być winno.
§ 102. Jeżeli postępowanie w sporze o nieważność małżeństwa wykaże, że przeszkoda już poprzednio jednemu lub obojgu małżonkom była wiadomą i że takową, umyślnie zataili; winni ulegają karze w ustawie o ciężkich policyjnych przestępstwach postanowionej. Jeżeli jedna strona jest niewinną, ta może żądać wynagrodzenia. Jeżeli wreszcie są dzieci z takiego małżeństwa, nałoży nad niemi rozciągnąć pieczę według przepisów, w rozdziale o obowiązkach rodziców, postanowionych.

II. Rzeczywiste zerwanie społeczności małżeńskiej;

a) czasowe rozłączenie za wspólnem porozumieniem się;


§ 103. Jeżeli na rozdział co do stołu i łoża i na warunki takiego rozdziału zgadzają się obudwoje małżonkowie, sąd zachowując przepisane niżej formalności, na takowy rozdział pozwolić powinien.
§ 104. Małżonkowie, którzy chcą rozłączyć się ze sobą, powinni wprzód zamiar swój z przytoczeniem powodów objawić właściwemu proboszczowi. Proboszcz obowiązany jest zwrócić uwagę małżonków na wzajemne przez nich przy ślubie uroczyście uczynione przyrzeczenie, i przełożyć im dobitnie złe skutki z rozdziału wynikające. Przedstawienia takie po trzykroć w pewnych przerwach czasu czynione być mają. Jeżeli okazują się liez skutku, proboszcz powinien wydać stronom świadectwo na piśmie, iż pomimo trzechkrotnie czynionych im przedstawień, w zamiarze rozłączenia się, trwają.
§ 105. Żądanie o rozdział powinni obudwoje małżonkowie, przy dołączeniu świadectwa proboszcza, podać do właściwego dla siebie sądu. Sąd obowiązanym jest wezwać ich do osobistego stawienia się, i jeżeli małżonkowie potwierdzą w obec sądu, iż tak pod względem rozdziału, jako też pod względem warunków co do majątku i utrzymania, porozumieli się między sobą, sąd na żądany rozdział bez dalszego postępowania pozwolić i takowy w aktach sądowych zapisać powinien. Jeżeli są dzieci, powinien sąd rozciągnąć nad niemi pieczę, według przepisów w następującym rozdziale zawartych.
§ 106. Małżonek małoletni, lub pod opieką zostający może wprawdzie sam za siebie na rozdział zezwolić, jednak do ułożenia się co do majątku małżonków i co do ich utrzymania, niemniej co do utrzymania dzieci zezwolenie prawnego zastępcy i sądu opiekuńczego jest potrzebnem.

bez wzajemnego porozumienia się.


§ 107. Przedstawienia proboszcza do zgody zmierzające, potrzebne są przedewszystkiem w tym nawet przypadku, jeżeli jedna ze stron nie chce zezwolić na rozdział, a druga strona ma prawne powody do żądania takowego. Jeżeli przedstawienia te okazują sie bezskutecznemi, lub jeżeli strona oskarżona nie chce stawić się przed proboszczem, natenczas żądanie rozdziału wraz z świadectwem proboszcza i potrzebnemi dowodami, do zwyczajnego sądu wniesionem być powinno, który obowiązanym jest z urzędu sprawy dochodzić, a następnie wyrok w tej mierze wydać. Może także sędzia jeszcze przed wydaniem wyroku, dozwolić stronie na niebezpieczeństwo wystawionej, aby w oddzielnem i przyzwoitem miejscu mieszkała.
§ 108. Spory o oddzielenie majątku lub utrzymanie dzieci, w sprawie o rozdział co do stołu i łoża bez wzajemnego porozumienia się stron prowadzonej zachodzące, załatwiane być winny według przepisów § 117 co do rozwodu podanych.
§ 109. Powodami ważnemi, dla których rozdział co do stołu i łoża orzeczonem być może, są: Uznanie oskarżonego małżonka za winnego cudzołóztwa lub jakiej zbrodni; złośliwe opuszczenie przez niego skarżącego się małżonka albo prowadzenie nieporządnego życia, z powodu czego znaczna część majątku skarżącego się małżonka, lub dobre obyczaje familji na niebezpieczeństwo są narażone; niebezpieczne nastawanie na życie lub zdrowie; ciężkie pokrzywdzenie na ciele, lub częste i ze względu na stan osób dokuczliwe dręczenia; wady ciała ciągle trwające, z niebezpieczeństwem zarazy połączone.

Sposób powtórnego połączenia się.


§ 110. Małżonkowie rozdzieleni mogą na nowo połączyć się ze sobą; powinni jednak donieść o tem zwyczajnemu swemu sądowi. Gdyby małżonkowie po takiem połączeniu się, chcieli znowu rozdziału, natenczas to wszystko, co pod względem pierwszego rozdziału postanowiono, zachować powinni.

b) Rozwód ; między katolikami przez śmierć,


§ 111. Ważne małżeństwo między katolikami tylko przez śmierć jednego z małżonków rozwiedzionem być może. Podobnie jest nierozwiązalnem małżeństwo, jeżeli już w czasie zawarcia onegoż, jedna chociażby tylko strona wyznawała religję katolicką.

i przez uznanie za umarłego;


§ 112. Sam upływ czasu, jaki w § 24 do uznania kogo za umarłego jest przepisanym i przez ciąg którego jeden małżonek jest nieobecnym - nie nadaje jeszcze drugiemu małżonkowi prawa do uznania małżeństwa za rozwiązane i do zawierania drugiego małżeństwa; jeżeli atoli tej nieobecności towarzyszą okoliczności, które żadnej nie pozostawiają wątpliwości o nastąpionej śmierci nieobecnego, natenczas pozostały małżonek, może wnieść żądanie do sądu szlacheckiego tego obwodu, w którym mieszka, aby nieobecny za zmarłego uznanym i małżeństwo za rozwiązane uważanem było.
§ 113. Po wniesieniu takiego żądania, wyznaczonym zostanie kurator, dla wywiedzenia się o nieobecnym, sam zaś nieobecny będzie przez edykt z terminem jednej, o roku rozpisany i trzy razy w publicznych, a według okoliczności i w zagranicznych gazetach zamieszczony, zapozwanym, z dołożeniem, iż w razie gdyby w przeciągu tego czasu w sądzie nie stanął, lub innym sposobem o swojem życiu sądowi wiadomości nie udzielił, za zmarłego uznanym zostanie.
§ 114. Po upływie bez skutku powyżej zakreślonego przeciągu czasu, ma być w skutek powtórnego żądania opuszczonego małżonka, urząd fiskalny lub inny roztropny i uczciwy człowiek do obrony małżeństwa ustanowionym, a po skończonych rozprawach orzeczenie wydanem, czyli do żądania przychylić się lub takowe odrzucić należy. Wyrok przychylnie do żądania zapadły, nie ma być zaraz ogłoszonym, lecz za pośrednictwem sądu wyższego do najwyższego sądu pod zatwierdzeniem przedłożonym.

między innymi wyznawacami religii chrześcijańskiej.


§ 115. Małżonkom nie wyznającym religji katolicko-chrześciańskiej, dozwala ustawa według zasad ich religji żądać rozwodu dla ważnych przyczyn. Przyczynami takiemi są : dopuszczenie się przez małżonka cudzołoztwa lub takiej zbrodni, za którą na karę przynajmniej pięcioletniego więzienia był skazanym; złośliwe opuszczenie przez niego drugiego małżonka i niestawienie się w ciągu jednego roku pomimo publicznego zapozwania przez sąd w tym przypadku, gdy miejsce pobytu jego nie było wiadomem; nastawanie życiu lub zdrowiu zagrażające; ciężkie i częste pokrzywdzenie na ciele; nieprzezwyciężony wstręt, dla którego obudwoje małżonkowie żądają rozwodu; w tym atoli ostatnim przypadku rozwód nie może być od razu udzielonem, lecz naprzód i według okoliczności kilka razy rozdział co do stołu i łoża dozwolonym być winien. Wreszcie we wszystkich tych przypadkach, te przepisy zachowane być winny, które co do dochodzenia i wyrokowania w sprawach o nieważność małżeństwa są postanowione.
§ 116. Małżonek nie katolik, może dla przyczyn w § poprzedzającym przywiedzionych, żądać rozwodu, chociażby drugi małżonek przeszedł na religję katolicką.

Oddzielenie majątku.


§ 117. Kiedy w postępowaniu na drodze rozwodu zachodzą spory, odnoszące się do kontraktu osobno zawartego, do oddzielenia majątku, utrzymania dzieci, lub do innych wzajemnych żądań, sędzia właściwy starać się winien przedewszystkiem spory te na drodze zgody załatwić, a jeżeli strony pogodzić się nie mogą, odesłać je do zwyczajnej drogi prawa; w takim razie, według przepisów, w rozdziale o kontraktach małżeńskich zawartych, wyrok wydanym, tymczasowo zaś żonie i dzieciom przyzwoite utrzymanie wyznaczonem będzie.

Sposób połączenia się rozwiedzionych małżonków.


§ 118. Gdy rozwiedzieni małżonkowie chcą się znowu ze sobą połączyć, połączenie to uważanem być ma jak nowe małżeństwo i z wszystkiemi uroczystościami, jakich ustawa do małżeństwa wymaga, zawartem być winno.

Ograniczenia i warunki pod względem zawierania powtórnych związków małżeńskich.


§ 119. Rozwiedzionym małżonkom, w ogólności wolno jest wchodzić w nowe związki małżeńskie; jednakże nie może być zawarte ważne małżeństwo z temi osobami, które według dowodów w postępowaniu rozwodowem przedstawianych, przyczyniły się do rozwodu przez cudzołoztwo, poduszczania lub innym karygodnym sposobem.
§ 120. Kiedy małżeństwo za nieważne jest uznanem, rozwód orzeczony lub też małżeństwo przez śmierć męża rozwiązanem zostało, żona jeżeli jest w ciąży, nie może nowego zawierać małżeństwa przed rozwiązaniem; a gdyby co do ciąży zachodziła wątpliwość, przed upływem szóstego miesiąca; jeżeli jednak według okoliczności lub według świadectwa w sztuce biegłych, nie ma żadnego prawdopodobieństwa do ciąży, może rząd krajowy w mieście stołecznem, urząd obwodowy na wsi, dać uwolnienie po upływie trzech miesięcy.
§ 121. Przestąpienie powyższego przepisu (§ 120) nie pociąga za sobą nieważności małżeństwa, ale żona utraca korzyści, które jej przez męża w kontrakcie małżeńskim, w kontrakcie dziedziczenia, w testamencie lub ugodzie przy rozwodzie nastąpionej, przyznane były; mąż zaś z którym nowe małżeństwo jest zawarte, utraca prawo żądania nieważności małżeństwa, któreby mu w razie przeciwnym według § 58 służyło, nakoniec obudwoje małżonkowie, do stosownej kary według okoliczności oznaczonej, pociągniętymi być powinni. Jeżeli co do dziecięcia, w takiem małżeństwie urodzonego, zachodzi wątpliwość, czyli nie było spłodzone przez pierwszego męża, powinien mu być dodany kurator do obrony praw jego.
§ 122. Kiedy małżeństwo za nieważne uznanem, lub rozwód orzeczonym zostanie, wzmianka o tem w książce ślubów i w miejscu gdzie ślub wpisanym był, zapisaną być powinna, a w tym celu sąd, w którym postępowanie o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód miało miejsce, obowiązanym jest donieść o tem władzy, do której należy przestrzeganie dokładnego utrzymywania książki ślubów.

Wyjątki co do żydów:


§ 123. Przepisy o małżeństwie w niniejszym rozdziale w ogólności postanowione, ulegają następującym zmianom co do żydów, ze względu na ich religijne stosunki.

a) pod względem przeszkód do małżeństwa;


§ 124. Do zawarcia ważnego małżeństwa, powinni oblubieńcy otrzymać zezwolenie tego urzędu obwodowego, w którego okręgu znajduje się główna gmina, której są członkami.
§ 125. Dla przeszkody w pokrewieństwie z linji pobocznej wynikającej, nie może być zawierane małżeństwo przez żydów między bratem i siostrą, między siostrą a synem lub wnukiem jej brata lub siostry; ze względu zaś na powinowactwo, przeszkoda do zawarcia małżeństwa, ogranicza się do następujących osób. Po rozwiązaniu małżeństwa, nie może wchodzić w związki małżeńskie mąż z krewną swej żony w linji wstępnej i zstępnej, tudzież z siostrą , swej żony; żona zaś nie może zawierać małżeństwa z krewnym swego męża w linji wstępnej i zstępnej, z bratem męża, z synem lub wnukiem brata lub siostry swego męża.

b) pod względem zapowiedzi;


§ 126. Zapowiedzi małżeństw żydowskich, winny być przy zachowaniu przepisów w §§ 70-73 postanowionych, przez trzy po sobie następujące szabasy, lub dni świąteczne, ogłoszone w synagodze lub w domu wspólnych modlitw, a gdzieby takiego nie było, przez zwierzchność miejscową w głównej lub szczególnej gminie, do której jedno i drugie z oblubieńców należy. Uwolnienie od zapowiedzi, według przepisów §§ 83-88 uzyskanem być winno.

c) pod względem ślubu;


§ 127. Ślub dawać powinien w przytomności dwóch świadków rabin lub nauczyciel religji (szkolnik) tej głównej gminy, do której jedno lub drugie z oblubieńców należy i to wtenczas dopiero, kiedy oblubieńcy złożą potrzebne świadectwa. Rabin lub szkolnik może także upoważnić do dania ślubu rabina lub szkolnika innej gminy.
§ 128. Właściwy rabin lub szkolnik, obowiązani są nastąpiony ślub do książki ślubów w języku krajowym, sposobem przez §§ 80-82 przepisanym zapisać; - świadectwa wymagane i przez oblubieńców składane liczbą, pod którą oblubieńcy w książce ślubów są zapisani, oznaczyć i do tejże książki przyszyć.
§ 129. Małżeństwo żydowskie, bez zachowania przepisów ustawy zawarte, jest nieważne.
§ 130. Oblubieńcy, rabini i szkolnicy, przeciwko powyższym przepisom postępujący, tudzież ci, którzy, nie będąc do tego ustanowionymi, ślub dają; ulegną karom w § 252 cz. II. ustawy karnej postanowionym.
§ 131. Rabini i szkolnicy, którzy nie utrzymują książek ślubnych według przepisu ustawy, powinni być na stosowną karę pieniężną lub cielesną skazani, od urzędu odsunięci i za niezdolnych na zawsze do sprawowania onegoż uznani.

d) pod względem rozdziału co do stołu i łoża;


§ 132. Przepisy pod względem rozdziału co do stołu i łoża, mają także zastosowanie do małżonków żydów ; dla tego obowiązani równie są udać się do rabina lub szkolnika, a ci według powyżej wskazanych przepisów (§§ 105-110) postępować winni.

e) pod względem rozwodu.


§ 133. Małżeństwo ważnie miedzy żydami zawarte, może być rozwiązanem za wzajemnem dobrowolnem zezwoleniem małżonków, przez list rozwodowy, przez męża żonie dany; przedewszystkiem jednak obowiązani są małżonkowie oświadczyć wprzód rabinowi lub szkolnikowi chęć rozwiedzenia się. Rabin lub szkolnik powinni użyć najenergiczniejszych przełożeń dla pojednania małżonków, i wtenczas dopiero gdy przełożenia te skutku nie odniosą, wydać onymże świadectwo na piśmie, że obowiązku swego dopełnili, lecz pomimo wszelkiego usiłowania, onychże od ich zamiaru odwieść nie mogli.
§ 134. Z takiem świadectwem małżonkowie stawić się powinni w sądzie szlacheckim obwodu, w którym mieszkają. Jeżeli sąd uważa z okoliczności, że jest jeszcze jaka nadzieja do pojednania, nie powinien zaraz dawać rozwodu, lecz takowy do jednego lub dwóch miesięcy wstrzymać. Jeżeliby odroczenie to nie przyniosło skutku, lub jeżeli zaraz z początku niema żadnej nadziei do pojednania, sąd szlachecki obowiązanym jest dozwolić, aby żonie list rozwodowy przez męża był wydanym, i gdy potem obudwoje małżonkowie jeszcze raz w sądzie oświadczą, iż za dobrowolnem zezwoleniem postanowili, jedno wydać list rozwodowy, a drugie przyjąć takowy, udzielenie listu za prawnie nastąpione, a tem samem małżeństwo za rozwiązane ma być uznanem.
§ 135. Jeżeli dowiedzionem będzie, że żona dopuściła się cudzołoztwa, mężowi służy prawo oddalić ją od siebie przez list rozwodowy nawet pomimo jej woli. Skarga o rozwód przeciwko żonie wystosowana, winna być do sądu szlacheckiego tego obwodu, w którym małżonkowie mają zwyczajne swoje zamieszkanie, wniesioną i tak jak inne spory, prowadzoną.
§ 136. Małżeństwo między żydami, nie rozwiązuje się przejściem jednego z małżonków na religję chrześciańską, lecz może być rozwiązanem z przyczyn dopiero (§§ 133-135) przywiedzionych.

ROZDZIAŁ TRZECI.

O prawach miedzy rodzicami i dziećmi.

Źródła prawnego stosunku między rodzicami i dziećmi.
§ 137. Kiedy z małżeństwa urodzą się dzieci, natenczas powstaje nowy stosunek prawny, z którego wynikają prawa i obowiązki, między prawemi rodzicami i dziećmi.

Prawne określenie prawości rodu.


§ 138. Dzieci urodzone przez żonę w siódmym miesiącu po zawarciu małżeństwa, lub w dziesiątym miesiącu po śmierci męża, albo po zupełnem rozwiązaniu małżeństwa, mają za sobą domniemanie, iż pochodzą z prawego rodu.

Spólne rodziców prawa i obowiązki.


§ 139. Rodzice obowiązani są w powszechności wychowywać dzieci swoje prawe, to jest mieć staranie o ich życie i zdrowie, tudzież o przyzwoite dla nich utrzymanie; rozwijać ich fizyczne i umysłowe władze a przez naukę religji i pożytecznych wiadomości, założyć podstawę do przyszłego ich szczęścia.
§ 140. W jakiej religji ma być wychowane dziecię, którego rodzice różnego są wyznania, i w jakim wieku może dziecię przejść do innej religji, różniącej się od tej, w której wychowanem było, w przepisach politycznych jest postanowiono.
§ 141. Szczególniej ojca jest obowiązkiem starać się o utrzymanie dzieci tak długo, dopóki same wyżywić się nie będą w stanie. Staranie względem ciała i zdrowia dzieci jest głównie obowiązkiem matki.
§ 142. Jeżeli małżonkowie są rozdzieleni lub rozdzieleni, a niema między nimi zgody, które z nich ma mieć staranie o wychowanie dzieci, sąd bez dopuszczenia sporu starać się powinien o to, aby dzieci płci męzkiej do skończenia lat czterech, dzieci płci żeńskiej do skończenia siódmego roku życia, przez matkę pielęgnowanemi i chowanemi były, o ile powody ważne, mianowicie zaś z przyczyn do rozdziału lub rozwodu wynikające, innego nie wymagają rozporządzenia. Koszta na wychowanie, ojciec ponosić powinien.
§ 143. Jeżeli ojciec nie ma majątku, matka przed wszystkimi o utrzymanie dzieci, a w razie śmierci ojca, o ich wychowanie w ogólności starać się powinna. Jeżeli i matka już nie żyje, lub nie ma majątku, obowiązek ten przechodzi do ojczystego dziada i babki, a po nich do macierzystego dziada i babki.
§ 144. Rodzice mają prawo w porozumieniu ze sobą, kierować działaniami swych dzieci; dzieci winne im są uszanowanie i posłuszeństwo.
§ 145. Rodzice mają prawo dzieci zabłąkane wyszukiwać, wydania zbiegłych żądać, i uciekające z pomocą zwierzchności przyprowadzać. Maja także rodzice prawo karać dzieci w sposobie umiarkowanym i zdrowiu nie szkodliwym, jeżeli są nieobyczajne, nieposłuszne, lub jeżeli spokojność i porządek domowy zakłucają.
§ 146. Dzieci otrzymują nazwisko swego ojca, jego herb i wszelkie inne prawa jego familji i stanu, z wyłączeniem praw osobistych.

Szczególne prawa ojca:

Władza ojcowska.
§ 147. Prawa, które wyłącznie służą ojcu, jako głowie familji, stanowią władzę ojcowską.

Skutki takowej:

a) Ze względu na wybór stanu przez dziecię;
§ 148. Ojciec może swoje niedorosłe jeszcze dziecię przysposabiać do takiego stanu, jaki dla niego za stosowny uważa; lecz jeżeli dziecię już dorosłe chęć swoje do innego, więcej skłonnościom i zdolnościom swoim odpowiedniego powołania, bezskutecznie ojcu przekładało, natenczas może wnieść żądanie do zwyczajnego sądu, który mając wzgląd na stan, majątek i powody przez ojca przytaczane, orzeczenie swoje w tym przedmiocie z urzędu wydać powinien.

b) ze względu na majątek;


§ 149. Wszystko, co tylko dzieci jakimkolwiek sposobem prawnym nabywają, jest ich własnością; dopóki jednak zostają pod władzą ojcowską, zarząd należy do ojca. Jeżeli zaś ojciec niezdatnym jest do zarządu, lub od takowego wyłączonym został przez osoby, od których dzieci majątek otrzymały, sąd innego zarządzcę ma wyznaczyć.


Pobieranie 1.24 Mb.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna