Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona20/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20
§ 1468. Gdzie nie są jeszcze zaprowodzone publiczne księgi i nabycie nieruchomości aktami sądowemi i innemi dokumentami dowodzonem być musi; albo gdy nieruchomości nie są wpisane na imię tego, który wykonywa na nich prawa posiadania, zasiedzenie dopiero po upływie lat trzydziestu staje się zupełnem.
§ 1469. Służebności, tudzież inne szczegółowe prawa na cudzym gruncie wykonywane, nabywają się zasiedzeniem tak, jak prawo własności, w ciągu lat trzech przez tego, na czyje imię w księgach publicznych są zapisane.
§ 1470. Gdzie nie są jeszcze zaprowadzone księgi publiczne, lub gdy prawo takie nie jest w nich wpisanem, posiadacz w dobrej wierze, może je dopiero po trzydziestu latach nabyć zasiedzeniem.
§ 1471. Co do praw, które rzadko wykonywanemi być mogą np. co do prawa nadania beneficyum, zobowiązania kogo do przyłożenia się do naprawy mostu; ten, kto twierdzi, iż zasiedzenie nastąpiło, powinien obok upływu lat trzydziestu dowieść zarazem, iż w przeciągu tego czasu trzy razy przynajmniej zaszedł przypadek wykonywania podobnego prawa, i że za każdym razem prawo to wykonywał.

nadzwyczajny.


§ 1472. Przeciwko fiskusowi t. j. przeciwko zarządzcom dóbr publicznych i majątku publicznego, o ile co do nich zadawnienie może mieć miejsce (§§ 287, 289, 1456 i 1457), tudzież przeciwko zarzadzcom dóbr kościelnych, gminnych i do innych dozwolonych korporacyj należących; zwyczajny czas zasiedzenia nie jest dostatecznym. Posiadanie ruchomości i nieruchomości lub wykonywanych na nich służebności i innych praw, jeżeli na imię posiadacza wpisane są do ksiąg publicznych, przez sześć lat trwać powinno. Prawa takie, jeżeli w księgach publicznych na imię posiadacza nie są wpisane, tudzież wszelkie inne prawa, tylko przez czterdziestoletnie posiadanie przeciwko fiskusowi i wymienionym tu osobom uprzywilejowanym, nabytemi być mogą.
§ 1473. Kto zostaje w spólności z osoba, przez wzgląd na czas do zadawnienia potrzebny przez ustawę uprzywilejowana, temu ten sam przywilej służy. Dozwolenie dłuższego czasu do zadawnienia ma także skutek przeciwko innym osobom, podobne dozwolenie pod tym względem mającym.
§ 1474. Natura powierznictwa familijnego, dóbr wieczysto-dzierżawnych i wieczysto-czynszowych, nie ginie inaczej jak tylko przez posiadanie wykonywane pod tytułem właściciela wolnego przez lat czterdzieści.
§ 1475. Pobyt właściciela za granica prowincyji, w której rzecz się znajduje, o tyle nie dopuszcza zwyczajnego zasiedzenia i zadawnienia; że czas nieobecności dobrowolnej i bezwinnej tylko w połowie, to jest, jeden rok za sześć miesięcy jest liczonym. Jednak krótsze przeciągi czasu nieobecności, to jest, takie, które nie trwały przez cały rok ciągle, na wzgląd brane być nie powinny; a w powszechności wszystek czas nigdy nad lat trzydzieści przedłużanym być nie może. Nieobecność z winy pochodząca, nie nadaje prawa do wyjątku od zwyczajnego czasu zadawnienia.
§ 1476. Ten także, kto nabył rzeczy ruchome bezpośrednio od wadliwego lub w złej wierze będącego posiadacza, albo kto nie jest w stanie wskazać swego poprzednika, powinien przeczekać, aby czas zwyczajnego zasiedzenia podwójnie upłynął.
§ 1477. Kto zasiedzenie opiera na upływie lat trzydziestu lub czterdziestu, ten nie jest obowiązanym do okazywania prawnego tytułu. Jeżeli zła wiara w posiadaniu będzie mu dowiedzioną, natenczas nawet wzmiankowany teraz upływ czasu nie stanowi dla niego zasiedzenia.

Czas do zadawnienia:

zwyczajny;
§ 1478. Gdy każde zasiedzenie mieści zarazem w sobie zadawnienie; dla tego też tak jedno jak drugie stają się zupełnemi w jednakim przeciągu czasu, jeżeli tylko zachodzą warunki ustawą przepisane. Jednak do właściwego zadawnienia dostatecznem jest samo nieużywanie przez lat trzydzieści prawa, które używanem być mogło.
§ 1479. Dla tego wszystkie prawa przeciwko trzeciemu, bez względu czyli są lub nie są w księgi publiczne wpisane, gasną w ogólności przez trzydziestoletnie nieużywanie, lub przez tyloletnie milczenie.
§ 1480. Zaległe roczne daniny, czynsze, roczne wypłaty lub usługi, zadawniają się w trzech latach. Samo prawo do pobierania onych zadawnia się przez trzydziestoletnie nieużywanie.

Wyjątki.
§ 1481. Obowiązki wynikające z praw familijnych i w ogólności z praw osobowych, n. p. obowiązek dostarczania dzieciom koniecznego utrzymania, tudzież takie obowiązki, które odpowiadają wzmiankowanemu wyżej (§ 1459) prawu wolnego zarządzania swoją własnością n. p. obowiązek dozwolenia podziału rzeczy spólnej lub oznaczenia granic, zadawnionemi być nie mogą.


§ 1482. Podobnie kto mógł wykonywać prawa jakie na całym gruncie lub w rozmaitym według upodobania sposobie, ten nie może być w niem ograniczony dla tego tylko, że je chociażby nawet przez jak najdłuższy przeciąg czasu wykonywał jedynie na pewnej części gruntu, lub w pewnym tylko sposobie; lecz ograniczenie wynikać powinno z nabycia albo z zasiedzenia prawa do zakazu lub przeszkodzenia (§ 351). Przepis ten stosuje się także wtenczas, gdy kto służące sobie prawa przeciwko wszystkim członkom gminy, dotąd przeciwko niektórym tylko wykonywał.
§ 1483. Dopóki wierzyciel dzierży zastaw, nie można mu zarzucać niewykonywania prawa zastawu, i takowe zadawnionem być nie może. Równie prawo dłużnika do wykupienia zastawu nie ulega zadawnieniu. Jednak wierzytelność może wygasnąć przez zadawnienie o tyle, o ile wyższą jest nad wartość zastawu.
§ 1484. Do zadawnienia praw, które rzadko tylko wykonywanemi być mogą, potrzeba, aby prawa te w ciągu lat trzydziestu na zadawnienie przepisanych ani razu użytemi nie były, pomimo tego, że trzy razy wykonanemi być mogły.
§ 1485. Co do osób w § 1472 wymienionych, potrzeba do zadawnienia tak jak do zasiedzenia upływu lat czterdziestu.

nadzwyczajny, krótszy czas na zadawnienie.


§ 1486. Ogólne prawidło, że prawo jakie gaśnie dopiero przez trzydziesto- lub czterdziestoletnie nieużywanie ma zastosowanie wtenczas tylko, gdy ustawa w szczególnych przypadkach krótszego terminu nie zakreśla.
§ 1487. Prawo zwalenia rozporządzenia ostatniej woli; żądania zachowku lub dopełnienia onego; odwołania darowizny dla niewdzięczności ze strony obdarowanego; rozwiązania umowy pod tytułem obciążającym z powodu pokrzywdzenia nad połowę, lub zaskarżenia działu rzeczy spólnej; tudzież skarga z powodu zaszłej przy kontrakcie bojaźni lub omyłki, gdy druga kontraktująca strona nie dopuściła się podstępu; w ciągu trzech lat użytem być powinno. Po upływie tego czasu, ulega zadawnieniu.
§ 1488. Prawo służebności zadawnia się przez nieużywanie, gdy obowiązany do niej wzbrania wykonywania służebności, a mający prawo, takowego przez trzy następujące po sobie lata nie wykonywa.
§ 1489. Każda skarga o wynagrodzenie gaśnie po upływie trzech lat od czasu, w którym uszkodzony dowiedział się o szkodzie. Jeżeli uszkodzony nie wiedział o szkodzie, lub takowa wynikła ze zbrodni; natenczas prawo wyniesienia skargi dopiero po trzydziestu latach staje się zadawnionem.
§ 1490. Skargi z powodu obelg wyrządzonych przez znieważenie słowami, pismem lub gestami, nie mogą być już po upływie roku wynoszonemi. Jeżeli jednak obelga czynem wyrządzoną została; natenczas prawo wyniesienia skargi o zadosyć uczynienie trwa przez trzy lata.
§ 1491. Trwanie niektórych praw do krótszego jeszcze czasu jest ograniczonem. Przepisy pod tym względem podane są w miejscach, gdzie o prawach tych jest mowa.
§ 1492. Jak długo do wekslu przywiązane są prawa wekslowe, w ustawie wekslowej jest postanowionem.

Wliczenie czasu zadawnienia przez poprzednika.


§ 1493. Kto bierze rzecz od prawnego i w dobrej wierze będącego posiadacza, ten jako następca ma prawo czas zasiedzenia przez swego poprzednika wliczyć do swego posiadania (§ 1463). Ten sam przepis stosuje się do zadawnienia. To wliczenie co do trzydziesto- lub czterdziestoletniego zasiedzenia, ma miejsce nawet bez prawnego tytułu, a co do właściwego zadawnienia, nawet bez dobrej wiary lub bezwinnej niewiadomości.

Wstrzymanie zadawnienia.


§ 1494. Przeciwko osobom, które dla wad władz umysłowych nie są zdatne do zarządzania swemi prawami, jako to przeciwko osobom pod opieką zostającym, obłąkanym lub niedołężnym, dopóki nie mają ustanowionych prawnych zastępców, czas zasiedzenia lub zadawnienia nie może być zaczętym. Czas zasiedzenia lub zadawnienia raz rozpoczęty, wprawdzie biegnie dalej, jednak nigdy wcześniej jak dopiero w dwóch latach po zniesieniu przeszkody stać się może zupełnym.
§ 1495. Także między małżonkami, dziećmi lub osobami pod opieką zostającemi a ich rodzicami lub opiekunami, dopóki pierwsi w związku małżeńskim, drugie pod władzą rodzicielską lub opiekuńczą zostają, zasiedzenie lub zadawnienie ani zacząć się ani dalej biegnąć nie może.
§ 1496. Przez nieobecność dla służby cywilnej lub wojskowej, lub przez zupełne zawieszenie wymiaru sprawiedliwości n.p. w czasie zarazy lub wojen, nietylko zaczęcie, ale nawet dopóki trwa przeszkoda, dalszy bieg zasiedzenia lub zadawnienia jest wstrzymanym.

Przerwanie zadawnienia.


§ 1497. Zasiedzenie i zadawnienie przerwanem zostaje, gdy odwołujący się do takowego, przed upływem czasu na zadawnienie potrzebnego, uznał wyraźnie lub dorozumianie prawo drugiego; albo go ten, komu służy prawo, pozwał i skarga należycie jest popieraną. Jeżeli jednak skarga wyrokiem prawomocnym za niegruntowną uznana będzie, natenczas zadawnienie za przerwane uważanem być nie powinno.

Skutek zasiedzenia lub zadawnienia.


§ 1498. Kto nabył rzeczy lub prawa przez zasiedzenie może przeciwko dotychczasowemu właścicielowi wnieść żądanie do sądu, aby mu własność przyznaną była, i jeżeli przyznane prawo może być do ksiąg publicznych, wpisanem, wpisanie to dla siebie wyjednać.
§ 1499. Podobnie po upływie czasu na zadawnienie przepisanego, może obowiązany żądać wymazania obowiązku swego z ksiąg publicznych, lub uznania za nieważne tak prawa które dotąd uprawnionemu służyło, jako też odnoszących się do niego dokumentów.
§ 1500. Prawo jednak przez zasiedzenie lub zadawnienie nabyte nie może szkodzić temu, kto polegając na księgach publicznych, przed, uskutecznieniem wpisu rzeczonego prawa, nabył rzecz lub prawo.
§ 1501. Zadawnienie, nie może być z urzędu uwzględnianem, jeżeli się strony do niego nie odwołują.

Zrzeczenie się lub przedłużenie zadawnienia.


§ 1502. Nie można naprzód zrzekać się zadawnienia, ani też umawiać się o dłuższy czas na zadawnienie, aniżeli w ustawie jest oznaczonym

KONIEC


Przekład Wojciecha Majera z 1860 r., według wydania: Franciszek Kasparek, Maksymilian Zatorski, Powszechna Księga Ustaw Cywilnych dla wszystkich krajów dziedzicznych niemieckich monarchii austriackiej, Cieszyn 1894. (źródło: Lex Polonica).

Pobieranie 1.24 Mb.

1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna