Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona4/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20
§ 224. Spisanie inwentarza majątku i oszacowanie ruchomości, nastąpić powinno niezwłocznie, a w razie potrzeby nawet przed ustanowieniem opiekuna. Inwentarz zachowany będzie przy aktach spadkowych, a odpis wierzytelny opiekunowi wydany. Oszacowanie zaś nieruchomości, jak tylko można najprędzej uskutecznionem być winno; może jednak być zupełnie pominione, jeżeli zkąd inąd wykazuje się wartość pewna onejże.

albo za pośrednictwem sądu, gdzie nieruchomość jest położoną.


§ 225. Jeżeli nieruchomość małoletniego znajduje się w innej prowincji, albo wcale w obcem państwie, sąd opiekuńczy powinien wezwać właściwy sąd tejże prowincji lub obcego państwa o spisanie inwentarza i oszacowanie tudzież o nadesłanie takowego, a ustanowienie kuratora rzeczonemu sądowi pozostawić.
§ 226. Jeżeli zaś nieruchomość znajduje się w tej samej prowincji, lecz pod sądowością innego sądu, do tego sądu należy wykonywanie praw do tych dóbr ściągających się, a tem samem spisanie inwentarza i oszacowanie; lecz obowiązanym jest nietylko odpis inwentarza i oszacowania sądowi opiekuńczemu przesłać, lecz także opiekunowi wolny zarząd nieruchomością pozostawić i w rozpoznawanie jego opiekuńczych działań wdawać się nie może.

Do kogo należy postępowanie co do ruchomego majątku.


§ 227. Ruchomości, które się dla tego w dobrach nieruchomych znajdują, aby tam na zawsze pozostały, za część tejże nieruchomości uważane być mają; wszystkie inne ruchomości, obligi, a nawet kapitały na nieruchomościach zabezpieczone, zostają pod sądowością sądu opiekuńczego.

Ogólny przepis co do zarządu majętkiem.


§ 228. Opiekun lub kurator, obejmując majątek sierociński, powinien z wszelką przezornością poczciwego i pilnego ojca familji nim zarządzać i za winę swoją staje się odpowiedzialnym.

Sczególne przepisy ze względu na bezpośreni zarząd, mianowicie co do kosztowności,


§ 229. Klejnoty, inne kosztowności i obligi, tudzież wszelkie ważne dokumenta, powinny być w składzie sądowym zachowane, zaś spis pierwszych i odpisy drugich, opiekunowi do użycia potrzebne, onemuż wydane będą.

co do gotowizny;


§ 230. Z gotowizny tyle tylko w rękach opiekuna pozostawić należy, ile potrzeba do wychowania małoletniego i prowadzenia porządnego gospodarstwa; reszta przedewszystkiem na zaspokojenie długów jeżeli się jakie znajdują, lub na inne korzystne użycie obróconą, a jeżeli korzystniej użytą być nie może, w publicznych kasach, lub też u prywatnych osób za prawnym zabezpieczeniem onejże, na procent umieszczoną być powinna. Bezpieczeństwo jest prawnem wtenczas tylko, kiedy przez zabezpieczenie sumy umieszczonej z doliczeniem do niej znajdujących się już ciężarów, dom nad połowę, a dobra ziemskie lub grunt nad dwie trzecie części swej rzeczywistej wartości obciążonemi nie będą.

co do innego ruchomego majątku;


§ 231. Inny majątek ruchomy, który ani do użytku małoletniego, ani jako pamiątka familijna lub według rozporządzenia ojca do zachowania nie jest przeznaczonym, ani też innym sposobem korzystnie użytym być nie może, w powszechności przez licytację publiczną przedanym być powinien. Sprzęty domowe mogą być rodzicom i spółdziedzicom z wolnej ręki, podług sądowego oszacowania , oddane. Przedmioty, które na publicznej licytacji sprzedanemu być nie mogły, może opiekun sprzedać za zezwoleniem sądu opiekuńczego, nawet niżej wartości z oszacowania wypadłej.

co do nieruchomości;


§ 232. Dobra nieruchome, jedynie w razie koniecznej potrzeby lub oczywistej korzyści dla małoletniego, za zezwoleniem opiekuńczego sądu, a w ogólności tylko przez publiczną licytację przedane być mogą; jednakże dla ważnych przyczyn może sad zezwolić na sprzedaż z wolnej ręki.

co do przedsiębrać się mających ważnych odmian;


§ 233. W ogólności nie może opiekun bez sądowego zezwolenia przedsiębrać żadnych ważniejszych czynności, jako też tych, które nie odnoszą się do prostego zarządu gospodarskiego. Nie może zatem bez pozwolenia sądu przyjmować bezwarunkowo lub zrzekać się samowładnie spadku; sprzedawać rzeczy onemuż do zachowania oddanych zawierać kontraktu dzierżawy; wypowiadać kapitałów prawne bezpieczeństwo mających; odstępować wierzytelności; zawierać ugód w sporach; rozpoczynać, prowadzić lub zaprzestawać fabryki, handlu i rzemiosła.

co do ściągania kapitałów;


§ 234. Opiekun nie może samowolnie odbierać spłaconego kapitału do małoletniego należącego. Dłużnik, któremu kapitał małoletniego jest wypowiedziany, powinien dla zabezpieczenia siebie zażądać od opiekuna, aby się wykazał, iż do podniesienia kapitału posiada zezwolenie sądowe, i nie może poprzestawać na samem pokwitowaniu przez opiekuna; wolno mu jest także kapitał spłacony w sądzie złożyć.

co do dalszego użycia tychże;


§ 235. Ile razy wypożyczony kapitał ma być spłaconym, obowiązanym jest opiekun postarać się o korzystno jego użycie i zezwolenie sądu na jego rzeczywiste użycie otrzymać.

co do wierzytelności niezabezpieczonych.


§ 236. Co do wierzytelności, na które nie ma dokumentu, powinien opiekun postarać się o otrzymanie takowego, tudzież o zabezpieczenie ile możności lub ściągnienie na terminie wypłaty takich, które prawnego bezpieczeństwa nie mają. Kapitał małoletniego u rodziców będący, chociaż prawnie nieubezpieczony, jeżeli tylko małoletni wedle wszelkiego prawdopodobieństwa nie jest wystawiony na utratę, nie ma być onymże wypowiedziany, jeżeliby rodzice dla zapłacenia kapitału dobra swoje nieruchome sprzedać, lub rzemiosła swego zaprzestać przymuszeni byli.

Kaucja.
§ 237. Opiekun nie jest obowiązany składać kaucji przy obejmowaniu opieki. Od składania takowej w późniejszym także czasie jest wolnym; dopóki stosuje się ściśle do przepisów ustawy pod względem zabezpieczenia majątku i w czasie właściwym składa porządnie rachunki.

Obowiązek składania rachunków.
§ 238. W ogólności każdy opiekun i kurator obowiązany jest składać rachunki z powierzonego mu zarządu. Spadkodawca, co do sumy przez siebie dobrowolnie zapisanej, może uwolnić opiekuna od składania rachunków; może także i sąd opiekuńczy dać uwolnienie w tym przypadku, kiedy dochód nie przenosi prawdopodobnie wydatków, na utrzymanie i wychowanie małoletniego potrzebnych; jednakowoż w każdym razie obowiązany jest opiekun majątek główny i kapitały inwentarzem objęte wykazać, i o stanie, w jakim się sierota znajduje, w razie zajść mających co do niego ważnych zmian, sądowi donieść.

Czas składania rachunków.


§ 239. Rachunki wraz z wszystkimi dowodami, powinny być z upływem każdego roku a najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy po jego upływie, sądowi opiekuńczemu oddane. W rachunkach tych, dochód i wydatki, przewyżka lub ubytek kapitału, dokładnie wyrażone być winny. Jeżeli do Majątku małoletniego należy handel, sad poprzestać powinien na złożeniu uwierzytelnionego zamknięcia rachunku, czyli tak zwanego bilansu i takowy w tajemnicy zachować. Przeciwko opiekunowi, który nie składa rachunków w czasie oznaczonym, prawne środki przymusu do okoliczności zastosowane, użytemi być mają.

Miejsce składania rachunków.


§ 240. Jeżeli małoletni posiada nieruchomości w rozmaitych prowincjach, a zarząd niemi jednemu tylko opiekunowi jest powierzonym, wówczas powinien opiekun oddzielne dla każdej prowincji utrzymywać rachunki i takowe tamtejszej władzy składać; wolno mu jednak przewyżkę z majątku, w jednej prowincji znajdującego się, pochodzącą, obrócić na korzyść małoletniego w drugiej prowincji.

Sposób załatwiania rachunków.


§ 241. Sąd opiekuńczy powinien nakazać sprawdzić i sprostować rachunki opiekuna według oddzielnych przepisów przez osoby w rachunkach i rzeczy obznajmione, a postanowienie w skutek tego wydane, opiekunowi udzielić.
§ 242. Opuszczenie czego lub inna jakakolwiek zaszła pomyłka w rachunkach, ani opiekunowi ani małoletniemu szkodzić nie może.

Szczególne przepisy dla opiekuna pod względem pośredniego zarządu majątkiem.

W szczególności co do obrony małoletniego w sądach.
§ 243. Małoletni nie może ani jako powód, ani jako pozwany stawać w sądzie; opiekun bronić go powinien albo sam albo przez kogo trzeciego.

Co do umów przez małoletniego zawieranych.


§ 244. Małoletni może godziwym sposobem nabywać dla siebie bez wpływu opiekuna; jednak bez zezwolenia opieki, nie może nic z swego majątku pozbywać, ani też obowiązku zaciągać.
§ 245. W szczególności nie mogą małoletni zawierać ważnie małżeństwa, bez zezwolenia opieki.

Przypadki, w których małoletni bez zezwolenia opiekuna staje się zobowiązanym.


§ 246. Jeżeli małoletni przyjął jaka służbę, opiekun nie może go bez ważnej przyczyny odwołać z takowej przed terminem, ustawą lub umową oznaczonym, chociażby to małoletni bez jego zezwolenia uczynił. Tem wszystkiem, co tym albo innym sposobem małoletni przez swoją pilność zarobi, tudzież rzeczami, które mu po dojrzałości do jego użytku oddane będą, może dowolnie rozporządzać i względnie tego zobowiązania na siebie zaciągać.

Co do dobrowolnego wstąpienia małoletniego do wojska, do straży skarbowej lub do klasztoru, zobacz uwagi przy § 148.


§ 247. Zwierzchność opiekuńcza może małoletniemu, który dwadzieścia lat skończył, zostawić dowolny zarząd czystego dochodu z jego majątku od wydatków pozostałego; co do tej przewyżki, onemuż w zarząd oddanej, może małoletni samowładnie zaciągać zobowiązania.
§ 248. Małoletni, który skończywszy lat dwadzieścia, udaje się w jakiej czynności za pełnoletniego, staje się odpowiedzialnym za wszelkie szkody, jeżeli druga strona, przed doprowadzeniem do skutku interesu, nie była w stanie dowiedzieć się o rzeczywistości udawania. W ogólności staje się także odpowiedzialnym osobą i majątkiem za inne zakazane czynności i za szkody z winy jego wynikłe.

Ustanie opieki:

a) przez śmierć;
§ 249. Opieka kończy się zupełnie przez śmierć małoletniego. Jeżeli opiekun umrze lub od opieki usunionym zostanie, inny opiekun podług przepisów §§ 198. i 199. ustanowinonym być powinien.

b) po zniesieniu przeszkód wykonywania władzy ojcowskiej;


§ 250. Kończy się także opieka, kiedy ojciec powraca do wykonywania swej władzy ojcowskiej, której na pewien czas był pozbawionym.

c) przez pełnoletność;


§ 251. Równie ustaje opieka natychmiast za dojściem małoletniego do pełnoletności; jednakże sąd opiekuńczy, na żądanie opiekuna lub po wysłuchaniu onegoż i krewnych, może dla wad ciała lub umysłu małoletniego, dla marnotrawstwa lub dla innych ważnych przyczyn utrzymać opiekę na czas dłuższy i nieoznaczony. Takie atoli rozporządzenie w stosownym przeciągu czasu przed dojściem do pełnoletności, do publicznej wiadomości podanem być powinno.

d) przez upełnoletnienie w skutek darowania brakujących lat


§ 252. Małoletniemu po skończeniu lat dwudziestu może sąd opiekuńczy, po wysłuchaniu zdania opiekuna a według okoliczności po wysłuchaniu zdania najbliższych krewnych, brakujące do pełnoletności lata darować i uznać go za pełnoletniego. Małoletni, któremu władza dozwoliła prowadzić handel lub rzemiosło, staje się tem samem upełnoletnionym. Upełnoletnienie ma zupełnie te same skutki prawne, co i rzeczywiste dojście pełnoletności.

e) przez odwołanie opiekuna albo z urzędu albo na żądanie.


§ 253. Odwołanie opiekuna może nastąpić przez sąd albo z urzędu, albo na żądanie.

Przypadki usunięcia od opieki z urzędu.


§ 254. Opiekun powinien być usunionym od opieki z urzędu, jeżeli nie sprawuje takowej według przepisów ustawy; jeżeli uznanym będzie za niezdatnego, lub jeżeli takie co do jego osoby zajdą przeszkody, dla których, na mocy ustawy, nie mógłby był przyjmować opieki.
§ 255. Jeżeli matka opiekunka wchodzi w powtórne związki małżeńskie, winna jest albo sama albo też spółopiekuna, donieść o tem sądowi opiekuńczemu, dla orzeczenia, czyli dalsze sprawowanie opieki może być jej dozwolonem.
§ 256. Jeżeli spadkodawca lub sąd ustanowił opiekuna na oznaczony tylko przeciąg czasu, lub go też od opieki wyłączył na przypadek nastąpienia pewnego wydarzenia, opiekun taki, za upływem tego czasu lub nastąpieniem oznaczonego wydarzenia, odwołanym być winien.

Przypadki, w których ma miejsce uwolnienie od opieki: na żądanie opiekuna;


§ 257. Jeżeli w ciągu sprawowania opieki takie zajdą przyczyny, dla których by stosownie do ustawy opiekun od przyjęcia opieki uwolnionym albo wyłączonym był został, w przypadku pierwszym ma prawo, w przypadku zaś drugim obowiązanym jest żądać uwolnienia siebie.
§ 258. Opiekun, któremu sprawowanie opieki, jako domniemanemu najbliższemu krewnemu małoletniego powierzonem zostało, może w swoje miejsce przedstawić bliższego i do sprawowania opieki zdatnego krewnego, o którym później wiadomość otrzyma; jednak bliższy krewny nie ma prawa żądać, aby mu dalszy krewny odstąpił opieki, którą już objął, chyba, że dla zaszłych przeszkód wcześniej nie mógł się zgłosić.

na prawne żądanie innych.


§ 259. Matka lub brat, którzy w czasie ustanowienia opieki sami byli jeszcze małoletnimi, mogą po dojściu pełnoletności żądać, aby im opieka powierzoną była. Podobnie wolno jest każdemu krewnemu zgłosić się w ciągu roku z chęcią objęcia opieki, jeżeli takowa niekrewnemu przez sąd powierzoną była.
§ 260. Gdy małoletnia idzie za mąż, sąd orzec powinien, czy kuratela na męża ma być przeniesiona.

Warunki zwolnienia opiekuna:

a) Zwykły termin;
§ 261. W ogólności tylko z końcem roku opiekuńczego i po należytem objęciu zarządu majątku przez następcę, może opiekun złożyć opiekę. Jednakże może sąd odebrać mu takową natychmiast, jeżeli to dla bezpieczeństwa majątku lub osoby uznaje za potrzebne.

b) ostateczny rachunek;


§ 262. Opiekun obowiązany jest najpóźniej we dwa miesiące po skończeniu opieki złożyć sądowi swój ostateczny rachunek; ten zaś po przekonaniu się o rzetelności rachunku, wyda mu świadectwo, iż urząd swój rzetelnie i porządnie sprawował. Świadectwo to nie uwalnia opiekuna od odpowiedzialności za podstępną czynność później odkrytą.

c) oddanie majątku.


§ 263. Z końcem opieki, obowiązanym jest opiekun małoletniemu, który stał się pełnoletnim, lub nowo ustanowionemu opiekunowi, oddać majątek za pokwitowaniem, i z dopełnienia tego wykazać się w sądzie. Oddanie majątku następować winno podług spisanego inwentarza i rachunków corocznie zatwierdzanych.

Odpowiedzialność opiekuna za cudzą winę.


§ 264. W powszechności opiekun odpowiada za swoję tylko winę, nie zaś za winę tych, którzy są mu podlegli. Jeżeli jednak przyjął wiadomie osoby niezdatne, one w obowiązkach zatrzymał, albo też nie dochodził szkód przez nie zrządzonych, naówczas za takie zaniedbanie staje się także odpowiedzialnym.

Posiłkowa odpowiedzialność sądu opiekuńczego.


§ 265. Sąd opiekuńczy, który ze szkodą małoletniego nie dopełnił swego obowiązku, staje się także za to odpowiedzialnym i w braku innych środków wynagrodzenia, szkodę wynagrodzić jest obowiązanym.

Nagroda opiekuna.

a) roczna;
§ 266. Opiekunom pilnym, może sąd z oszczędzonych dochodów wyznaczyć stosunkowe roczne wynagrodzenie. Wynagrodzenie to więcej nad pięć od sta czystego dochodu, a w żadnym razie nad cztery tysiące złotych reńskich rocznie wynosić nie może.

b) lub przy końcu opieki.


§ 267. Gdy majątek małoletniego jest tak szczupłym, iż mało co albo wcale nic nie da się z niego rocznie oszczędzić, naówczas opiekunowi, który zachował majątek nienaruszony, lub małoletniemu przyzwoite obmyślił zaopatrzenie, przynajmniej przy skończeniu opieki, stosowne do okoliczności wynagrodzenie udzielonem być może.

Środki prawne dla opiekuna, gdy się uciążonym być sądzi.


§ 268. Jeżeli opiekun sądzi się być uciążonym przez jakie postanowienie sadu opiekuńczego, powinien naprzód do tegoż samego sądu uczynić przedstawienie, a gdyby to nie odniosło skutku, wynieść rekurs do sądu wyższego.

II. O kurateli.

Pojęcie kurateli.


§ 269. Dla osób, które same interesami swemi zajmować się i praw swych same bronić nie mogą, powinien sąd ustanowić kuratora czyli zastępcę, jeżeli władza ojcowska lub opiekuńcza miejsca nie ma.

Przypadki, w których ma miejsce kuratela;


§ 270. Przypadek taki zachodzi: co do małoletnich, kiedy posiadają majątek nieruchomy w innej prowincji, albo kiedy w szczególnych przypadkach przez ojca lub opiekuna nie mogą, być zastąpionymi; co do pełnoletnich, kiedy dostaną pomieszania zmysłów lub głupoty ; co do uznanych za marnotrawców; co do nieurodzonych jeszcze; niekiedy co do głuchoniemych; co do nieobecnych i na karę skazanych.

a) dla małoletnich;


§ 271. W interesach zachodzących między rodzicami i małoletniem dziecięciem, tudzież między opiekunem i małoletnim; należy wnieść do sądu żądanie o mianowanie szczególnego kuratora dla małoletniego.
§ 272. Jeżeli zajdą spory między dwoma lub więcej małoletnimi mającymi jednego opiekuna, opiekun żadnego z tych zastępować nie może; lecz powinien żądać, aby sąd dla każdego z nich oddzielnego kuratora wyznaczył.

b) dla obłąkanych i głupowatych;

c) dla marnotrwaców;
§ 273. Za obłąkanego lub głupowatego ten tylko miany być może, który za takiego sądownie, po dokładnem zbadaniu jego zachowania się i wysłuchaniu wyznaczonych do tego przez sąd lekarzy, uznanym zostanie. Za marnotrawcę ten ma być przez sąd uznanym, o którym według uczynionego doniesienia i następnie przedsięwziętego dochodzenia, sąd przekona się oczywiście, że majątek swój nierozważnie trwoni, a przez lekkomyślne lub pod zgubnemi warunkami zaciąganie długów, siebie albo swoją familję na nędzę w przyszłości naraża. W obudwóch tych przypadkach postanowienie sądu do publicznej wiadomości podane być winno.

d) dla nieurodzonych jeszcze;


§ 274. Co się tyczy nieurodzonych, ustanawia się zastępca albo dla potomstwa w ogólności, albo też dla będącego już w żywocie płodu (§ 22.). W pierwszym przypadku obowiązanym jest zastępca starać się, aby potomstwo nie poniosło uszczerbku w spadku dla niego przeznaczonym; zaś w przypadku drugim, aby prawa nieurodzonego jeszcze dziecięcia utrzymane były.

e) dla głuchoniemych;


§ 275. Głuchoniemi jeżeli są zarazem głupowatymi, zostawać mają ciągle pod opieką. Jeżeli jednak po zaczęciu dwudziestego piątego roku życia są zdolni zarządzać interesami swomi, nie może im być dodany kurator przeciwko ich woli, lecz tylko w sądzie nigdy bez zastępcy stawać nie mogą. (§ 273.)

f) dla nieobecnych i niewiadomych osób wpływających do jakiego interesu;


§ 276. Dla stron wpływających do jakiego interesu, które są nieobecne, albo o których w czasie kiedy tego zachodzi potrzeba, sąd nie ma jeszcze wiadomości, kurator natenczas ustanowionym być powinien, jeżeli nie zostawiły pełnomocnika należycie upoważnionego, a bez tego albo ich prawa mogłyby być przez zwłoką na niebezpieczeństwo narażone, albo prawa drugich nie mogłyby być wykonywanemi. Jeżeli miejsce pobytu nieobecnego jest wiadomem, powinien jego kurator zawiadomić go o stanie jego interesów i o nich, jeżeli inaczej rozporządzonem nie będzie, tym sposobem jak o interesach małoletniego mieć staranie.
§ 277. Jeżeli w razie zachodzących warunków, w § 24. przepisanych, wniesionem jest żądanie sądowe o uznanie nieobecnego za zmarłego, sąd powinien przedewszystkiem wyznaczyć onemuż kuratora; następnie wezwać go przez edykt o stawienie się w ciągu roku jednego z tem dołożeniem, że gdyby w ciągu tego czasu nie stawił się, lub innym sposobem o zostawaniu przy życiu sądu nie zawiadomił, za umarłego sądownie uznanym zostanie.
§ 278. Dzień, w którym uznanie za zmarłego staje się prawomocnem, uważanym będzie prawnie za dzień śmierci nieobecnego. Jednakże uznanie za umarłego nie przeszkadza dowodzeniu, że nieobecny wcześniej lub później żyć przestał, albo że jeszcze zostaje przy życiu. W razie otrzymania takiego dowodu, ten który na zasadzie uznania za umarłego, w posiadanie majątku wprowadzonym został, tak jak każdy inny dobrej wiary posiadacz ma być uważanym.

g) dla skazanych na kary.


§ 279. Skazanemu na najcięższe lub ciężkie więzienie zbrodniarzowi, jeżeli posiada majątek, który z powodu dłużej trwającej kary mógłby być na niebezpieczeństwo wystawionym, kurator dodanym być powinien.

Ustanowienie kurateli.


§ 280. Sąd, do którego należy ustanawiać opiekę, obowiązanym jest także podług tych samych przepisów i na tych samych zasadach, mianować kuratora. Jeżeli jednak zachodzi potrzeba zaprowadzenia zarządu względnie jakiej rzeczy lub interesu, które do sądowości innego sądu należą, ten ostatni sąd powinien także kuratora mianować.

Przyczyny uwalniające.


§ 281. Kto jest zdolnym do sprawowania opieki, może także przyjąć kuratelę. Przyczyny uwalniające od przyjęcia opieki, lub nadające pierwszeństwo do sprawowania onejże, stosują się także do kurateli.

Prawa i obowiązki.


§ 282. Prawa i obowiązki kuratorów, którym albo tylko zarząd majątku, albo też zarazem staranie o osobę pod kuratelą zostającą jest powierzone, oceniać należy według przepisów w tym przedmiocie dla opiekunów postanowionych.

Ustanie kurateli.


§ 283. Kuratela ustaje z ukończeniem powierzonych kuratorowi interesów, albo z ustaniem przyczyn, które dla zostającego pod kuratelą były na przeszkodzie w zarządzaniu swemi interesami. Ocenienie czy obłąkany lub głupowaty przyszedł do rozumu, lub czy marnotrawca poprawił się gruntownie i stale, następować winno po dokładnem zbadaniu okoliczności, według otrzymanego z ciągłych spostrzeżeń doświadczenia, a w przypadku pierwszym zarazem według świadectwa lekarzy, do zbadania stanu osoby przez sąd wyznaczonych.

Wyjątek co do chłopów.


§ 284. Szczególne przepisy co do opiek i kurateli nad chłopami, w ustawach politycznych są zawarte.

CZĘŚĆ DRUGA

USTAWY CYWILNEJ.

O prawie rzeczowem.

O rzeczach i prawnym ich podziale.

Pojęcie rzeczy w prawnem rozumieniu.
§ 285. Wszystko w prawnem rozumieniu nazywa się rzeczą, co się różni od osoby i służy do użytku ludzkiego.

Podział rzeczy ze względu na to, do kogo należą.


§ 286. Rzeczy używane w państwie, albo są własnością państwa, albo też osób prywatnych. Dobra prywatne należą albo do osób pojedynczych, albo moralnych, do mniejszych społeczeństw lub do całych gmin.

Rzeczy wolne, dobra publiczne, i majątek państwa.


§ 287. Rzeczy wszystkim członkom państwa do zawłaszczenia zostawione, nazywają się wolnemi. Rzeczy, których jedynie użycie członkom państwa jest dozwolone, jako to: gościńce, strumienie, rzeki, porty i brzegi morza, nazywają się dobrami publicznemi. To, co na opędzenie potrzeb państwa jest przeznaczonem, jako to: dochody mennicze lub pocztowe i inne królewszczyzny, dobra skarbowe, kopalnie i żupy solne, podatki i cła zowie się majątkiem państwa.

Dobra gminy; majątek gminy.


§ 288. Podobnie rzeczy, które stosownie do urządzenia kraju, służą do użycia każdemu członkowi gminy, stanowią, dobra gminy; te zaś, z których dochody przeznaczone są na opędzenie wydatków gminy, stanowią, majątek gminy.

Dobra prywatne Monarchy.


§ 289. Majątek, który posiada Monarcha nie w przymiocie najwyższego rządzcy państwa, uważa się także jako dobro prywatne.

Przepis ogólny co do tych rodzajów dóbr.


§ 290. Przepisy zawarte w niniejszej ustawie cywilnej, i dotyczące prawnego sposobu nabywania rzeczy, posiadania ich i przenoszenia na innych, powinny być także w ogólności zachowanemi tak przez zarządzców dóbr publicznych i gminnych, jako też przez zarządzców majątku państwa lub gminy. Wyjątki i szczególne przepisy pod względem zarządu i używania tychże dóbr, zamieszczone są w prawie publicznem i politycznych rozporządzeniach.

Podział rzeczy według ich natury.


§ 291. Rzeczy według ich natury dzielą się: na zmysłowe i niezmysłowe; na ruchome i nieruchome; znikome i nieznikome; ocenne i nieocenne.

Zmysłowe i niezmysłowe rzeczy.


§ 292. Rzeczami zmysłowemi są te, które pod zmysły podpadają; tym przeciwne, nazywają się niezmysłowemi; n. p. prawo polowania, rybołówstwo i wszelkie inne prawa.

Ruchome i nieruchome.


§ 293. Rzeczy, które bez uszkodzenia ich istoty z jednego miejsca na drugie przeniesionemi być mogą, są ruchomemi; w przeciwnym razie nieruchomemi. Rzeczy z natury swojej ruchome, uważane są w znaczeniu prawnem za nieruchomości, jeżeli na mocy przepisu ustawy albo z przeznaczenia właściciela, stanowią przynależność nieruchomości.

Przynależność w ogólności.





1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna