Powszechna Księga Ustaw Cywilnych allgemeines bürgerliches gesetzbuch patent cesarski z dnia 1 czerwca 1811 r. WstęP. O ustawach cywilnych w ogólności Pojęcie prawa cywilnego



Pobieranie 1.24 Mb.
Strona5/20
Data29.04.2016
Rozmiar1.24 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20
§ 294. Przez przynależność rozumie się to wszystko, cokolwiek jest z rzeczą trwale połączone. Przynależytością jest nietylko przyrostek rzeczy, dopóki od niej nie jest odłączonym, ale także rzeczy podrzędne, bez których rzecz, główna nie mogłaby być używaną, albo które ustawa lub właściciel do ciągłego używania rzeczy głównej przeznaczył.

W szczególności co do gruntów i stawów;


§ 295. Trawa, drzewa, owoce i wszystkie używalne rzeczy, które ziemia na swej powierzchni wydaje, są nieruchomościami dopóty dopóki od gruntu i ziemi nie zostaną odłączonemi. Także ryby w stawie i zwierzyna w lesie wtenczas dopiero staje się ruchomością, kiedy ryby złowione a zwierzyna złapaną lub ubitą zostanie.
§ 296. Także zboże, drzewo, pasza bydlna i wszystkie inne chociażby zebrane już płody: tudzież wszystko bydło i wszystkie do dóbr leżących należące narzędzia i sprzęty, uważane są za nieruchomość, o ile potrzebne są do prowadzenia zwyczajnego gospodarstwa.

i co do budynków;


§ 297. Podobnie są nieruchomością rzeczy, zaprowadzone na gruncie i ziemi w tym celu, aby tam stale pozostały, jako to: domy i inne zabudowania wraz z kolumną powietrza w linji prostopadłej nad niemi będącego, tudzież nie tylko to wszystko, co jest na trwanie w ziemi osadzone, wmurowane, przynitowane i gwoźdźmi przybite, jako to: panwie do warzenia piwa, kotły gorzelniane i szafy w ścianach; ale także i te rzeczy, które do ciągłego użycia całości są przeznaczone, np. wiadra do studzien, liny, łańcuchy, narzędzia do gaszenia ognia i tym podobne.

Prawa uważane być mają w ogólności za ruchomości;


§ 298. Prawa, które nie są przywiązane do posiadania nieruchomości, lub też przez ustawę krajową za nieruchomość nie są poczytane, są ruchomością.

także wierzytelności zahypotekowane.


§ 299. Wierzytelności, przez zabezpieczenie onych na nieruchomościach, nie stają się nieruchomościami

Jakim ustawom podlegają nieruchomości, a jakim ruchomości.


§ 300. Nieruchomości podlegają ustawom tego obwodu, w którym są położone; wszystkie inne rzeczy tym ustawom, którym osoba właściciela podlega.

Znikome i nieznikome.


§ 301. Rzeczy, które bez ich zniszczenia czyli spożywania, nie dają zwyczajnego pożytku, zowią się rzeczami znikomemi; nieznikomemi zaś te, które bez takiego zniszczenia używane być mogą.

Rzecz ogółowa (universitas rerum).


§ 302. Zbiór kilku rzeczy szczegółowych, które zwykle za jednę rzecz uważane i jednem spólnem nazwiskiem oznaczane bywają, stanowi rzecz ogółową i uważanym jest za jednę całość.

Ocenne i nieocenne rzeczy.


§ 303. Rzeczy ocenne są te, których wartość przez porównanie z innemi w obiegu będacemi oznaczoną być może; do takich rzeczy należą także posługi, roboty ręczne i umysłowe. Przeciwnie rzeczy, których wartość przez porównanie z innemi, w obiegu będacemi, oznaczona być nie może, nazywają się nieocennemi.

Zasada do sądowego ocienienia.


§ 304. Wartość oznaczona jakiej rzeczy zowie się jej cena. Kiedy rzecz jaka sądownie ma być oceniona, ocenienie według pewnej summy pieniężnej nastąpić powinno.

Zwyczajna i nadzwyczajna cena,


§ 305. Jeżeli rzecz ocenianą jest podług pożytków, jakie przez wzgląd na czas i miejsce zwykle i powszechnie przynosi; cena ztąd wypadająca jest zwyczajną i powszechną; jeżeli zaś przy ocenianiu, mianym jest wzgląd na szczególne stosunki i na szczególne z przypadkowych przymiotów rzeczy wynikające upodobanie tego, komu wartość ma być zwróconą, cena tym sposobem ustanowiona, jest nadzwyczajną.

która przy sądowych oszacowaniach ma być wziętą za prawidło.


§ 306. We wszystkich przypadkach, w których inaczej umowionem nie było, albo ustawa inaczej nie stanowi, cena zwyczajna za prawidło przy ocenianiu rzeczy braną być powinna.

Pojęcia prawa ściśle rzeczowego i osobisto rzeczowego.


§ 307. Prawa, które służą osobie do rzeczy, Dez względu na pewne osoby, zowią się ściśle rzeczowemi. Prawa do rzeczy, które tylko przez wzgląd na pewne osoby, bezpośrednio z ustawy, albo też z czynności obowiązek rodzącej wynikają, zowią się osobisto-rzeczowemi.
§ 308. Prawami ściśle rzeczowemi są: prawo posiadania, własności, zastawu, służebności i prawo dziedziczenia.

Oddział pierwszy

prawa rzeczowego.

O prawach ściśle rzeczowych.

ROZDZIAŁ PIERWSZY.

O posiadaniu.

Dzierżyciel, posiadacz.
§ 309. Kto rzecz w swojej władzy czyli mocy trzyma, zowie się jej dzierżycielem. Jeżeli dzierżyciel ma wolę rzecz dzierżoną jako własną zatrzymać, naówczas jest jej posiadaczem.

Nabycie posiadania.

Zdatnośśc osób do nabycia posiadania.
§ 310. Osoby pozbawione użycia rozumu; niezdatnemi są same przez się nabywać posiadania, lecz je opiekun lub kurator zastępuje. Niedorośli, którzy wyszli z lat dzieciństwa, mogą sami dla siebie brać rzeczy w posiadanie.

Przedmioty posiadania.


§ 311. Wszystkie zmysłowe i niezmysłowe rzeczy, które są przedmiotem prawnego obiegu, mogą być brane, które są przedmiotem prawnego obiegu, mogą być brane w posiadanie.

Sposoby nabycia posiadania;


§ 312. Rzeczy zmysłowe ruchome dostają się w posiadanie przez fizyczne ujęcie, zabranie lub zachowanie; rzeczy zaś nieruchome przez wstąpienie, zrobienie miedzy, ogrodzenie, odznaczenie lub uprawianie. Posiadanie rzeczy niezmysłowych czyli praw otrzymuje się przez ich używanie w imieniu własnem.

w szczególności o nabyciu praw czynnych, biernych i prawa wzbronienia.


§ 313. Używanie prawa jest wtenczas, kiedy kto żąda od drugiego wykonania czego jako obowiązku, a ten tego dopełnia; tudzież kiedy kto używa na swoją korzyść rzeczy do drugiego należącej z jego zezwoleniem; nakoniec kiedy kto w skutek wzbronienia przez drugiego, poprzestaje czynić tego, coby mógł czynić, gdyby mu wzbronionem nie było.

Bezpośredni i pośredni sposób nabycia posiadania.


§ 314. Posiadanie praw jako też rzeczy zmysłowych nabywa się albo bezpośrednio, przez objęcie w swoja moc praw i rzeczy jeszcze niczyich, albo pośrednio, przez objęcie w swoja moc prawa lub rzeczy do drugiego należących.

Rozciągłość nabycia.


§ 315. Przez bezpośrednie i pośrednie samowolne wzięcie w posiadanie, tyle tylko posiadać można, ile rzeczywiście wzięto, odzierżono, używano, odznaczono lub zachowano; przez pośrednie wzięcie w posiadanie, kiedy dzierżyciel w imieniu własnem lub drugiego, odstępuje prawa lub rzeczy, nabywa się posiadanie tego wszystkiego, co poprzedni dzierżyciel miał i przez wyraźne znaki oddał, i nie potrzeba, aby każda część całości szczegółowo obieraną była.

Prawne i bezprawne posiadanie.


§ 316. Posiadanie rzeczy jest prawnem, jeżeli się opiera na ważnym tytule, to jest, na zasadzie prawnej do nabycia dostatecznej. W przeciwnym razie, posiadanie jest bezprawnem.

Główny tytuł prawnego posiadania.


§ 317. Co do rzeczy niczyich, tytuł posiadania polega na wrodzonej wolności czynienia tego co nie narusza praw drugich; co do innych rzeczy, polega na woli przeszłego posiadacza, albo na wyroku sądowym, lub wreszcie na ustawie, która nadaje komu prawo posiadania.

Dzierżyciel nie ma jeszcze tytułu;


§ 318. Dzierżyciel, który nie za siebie lecz za kogo innego rzecz dzierży, nie ma jeszcze tytułu prawnego do posiadania takowej.

i nie może go otrzymać samowolnie.


§ 319. Dzierżyciel rzeczy nie ma prawa zmieniać samowolnie zasady dzierżenia i tym sposobem przywłaszczać sobie tytułu; kto jednak rzecz jaką za siebie prawnie posiadał, może drugiemu odstąpić prawa posiadania i dalej dzierżyć one za niego.

Skutek samego tytułu.


§ 320. Sam tytuł ważny nadaje tylko prawo do posiadania rzeczy, nie zaś samo posiadanie. Kto ma tylko prawo do posiadania, nie może samowładnie obejmować posiadania, gdy mu go kto zaprzecza, lecz wykazawszy na drodze prawa swój tytuł, żądać powinien w sądzie właściwym wprowadzenia siebie w posiadanie.

Warunki do rzeczywistego prawego posiadania.


§ 321. Tam, gdzie zaprowadzone są tak zwane księgi tabularne, miejskie lub gruntowe, albo inne tym podobne publiczne regestra, prawne posiadanie prawa ściśle rzeczowego do rzeczy nieruchomych nie inaczej, jak tylko przez wpisanie ustawom odpowiednie do tych publicznych ksiąg, nabytem być może.
§ 322. Jeżeli rzecz jaka ruchoma kilku osobom jednej po drugiej oddawana była, prawo posiadania służy tej osobie, u której się rzecz ta znajduje. Jeżeli zaś rzecz jest nieruchomą, a znajdują się księgi publiczne, prawo posiadania służy wyłącznie tej osobie, która w księgach tych za jej posiadacza jest zapisaną.

Posiadacz nie może być zniewolonym do okazywania tytułu.


§ 323. Posiadacz rzeczy ma za sobą prawne domniemanie ważności tytułu, i nie może być skargą wywoławczą zniewalanym do okazywania takowego.
§ 324. Nie może być równie skargą wywoławczą zniewolonym posiadacz do okazywania tytułu, chociażby kto utrzymywał, iż posiadanie przeciwnika z innemi prawnemi domniemaniami np. z wolnością własności, nie da się pogodzić. W przypadku takim, ten kto tak utrzymuje, powinien wynieść skargę do właściwego sądu i udowodnić, iż mu służy prawo mocniejsze. W wątpliwości służy posiadaczowi pierwszeństwo.

Wyjątek.
§ 325. Jak dalece obowiązanym jest do wykazania tytułu posiadacz rzeczy nie mogącej być przedmiotem obiegu, lub takiej, która zdaje się być ukradzioną, o tem stanowią ustawy karne i polityczne.

Posiadacz w dobrej i złej wierze.
§ 326. Kto z powodów prawdopodobnych rzecz przez siebie posiadaną za swoją uważa, ten jest posiadaczem w dobrej wierze. Posiadaczem w złej wierze jest ten, kto wie, lub z okoliczności domniemywać się powinien, iż rzecz w jego posiadaniu będąca, należy do kogo innego. Dla omyłki co do czynu lub dla niewiadomości o przepisach ustawy, można być bezprawnym, lecz w dobrej wierze posiadaczem.

Jakim sposobem spółposiadacz staje się posiadaczem w złej wierze lub bezprawnym.


§ 327. Jeżeli jedna osoba posiada samę rzecz, zaś druga prawo do wszystkich lub niektórych tylko z niej użytków, naówczas jedna i taż sama osoba może być pod różnemi względami posiadaczem w dobrej i złej wierze, prawnym i bezprawnym, jeżeli przestępuje granice prawa sobie służącego.

Wyrokowanie co do złej lub dobrej wiary posiadania.


§ 328. W razie zachodzącego sporu, wyrokiem sądowym orzeczonem być winno, czyli posiadanie jest w dobrej lub złej wierze. W wątpliwości dobra wiara w posiadaniu jest domniemaną.

Trwanie posiadanie.

Prawa posiadacza w dobrej wierze:

a) co do istoty rzeczy;


§ 329. Posiadacz w dobrej wierze już dla tego samego, iż jest w dobrej wierze, może bez odpowiedzialności używać rzeczy posiadanej według upodobania, takową zużyć a nawet i zniszczyć.

b) co do użytków;


§ 330. Do posiadacza w dobrej wierze należą wszystkie płody z rzeczy, jeżeli od niej są odłączone; tudzież wszystkie inne otrzymane pożytki, które w terminie w ciągu spokojnego posiadania zapadłym, pobieranemi już być mogły.

c) co do nakładów.


§ 331. Posiadaczowi w dobrej wierze, który poczynił nakłady konieczne dla utrzymania trwałego istoty rzeczy, albo użyteczne, to jest do pomnożenia pożytków trwających przydatne, należy się wynagrodzenie podług obecnej wartości, jeżeli takowa me przenosi nakładu rzeczywiście uczynionego.
§ 332. Nakład, jedynie dla zabawy lub ozdoby uczyniony o tyle tylko ulega wynagrodzeniu, o ile przez to rzecz na zwykłej wartości istotnie zyskała; jednakowoż poprzedniemu posiadaczowi służy wybór odebrania sobie tego wszystkiego, co bez uszkodzenia istoty rzeczy wziętem być może.

Domaganie się zwrotu ceny.


§ 333. Posiadacz nawet w dobrej wierze nie może żądać zwrotu ceny, którą dał poprzednikowi swemu za rzecz sobie ustąpioną. Wszelako kto rzecz cudzą, którą właściciel z trudnością mógł był odzyskać i z oczywistym dla właściciela pożytkiem w dobrej. wierze nabył, ten może żądać stosownego wynagrodzenia.
§ 334. O ile dzierżyciel w dobrej wierze może, z powodu przypadającej mu należytości, zatrzymać rzecz, w rozdziale o prawie zastawu jest postanowionem.

Obowiązek posiadacza w złej wierze.


§ 335. Posiadacz w złej wierze obowiązanym jest zwrócić nietylko wszystkie przez posiadanie cudzej rzeczy otrzymane korzyści, ale także i te, któreby pokrzywdzony mógł był otrzymać; tudzież powinien wynagrodzić wszelką szkodę przez swoje posiadanie zrządzoną. Jeżeli zaś posiadacz przyszedł do posiadania przez jaką czynność w ustawie karnej zakazaną, obowiązanym jest nawet do zwrotu wartości upodobania wynikającej.
§ 336. Do nakładów na rzecz, przez posiadacza w złej wierze poczynionych, stosowane być winny przepisy o nakładach przez sprawującego interesa bez zlecenia wyłożonych, w rozdziale o pełnomocnictwie podane.

Ocenienie dobrej wiary w posiadaniu przez gminę.


§ 337. Posiadanie przez gminę ocenianem będzie podług, tego jak członkowie do działania w imieniu gminy władzę mający, są w dobrej lub w złej wierze. Jednak członkowie w złej wierze działający, obowiązani, są zawsze do wynagrodzenia szkody tak względem członków w dobrej wierze będących, jako też względem właściciela.

Jak dalece przez wyniesienie skargi posiadanie staje się posiadaniem w złej wierze.


§ 338. Jeżeli posiadacz w dobrej wierze skazanym zostanie przez wyrok sądowy na zwrot rzeczy, naówczas od dnia doręczenia mu skargi uważanym być winien za posiadacza w złej wierze, tak ze względu na użytki i szkody, jako też na nakłady. Za przypadek, któremu nie byłaby uległa rzecz u właściciela, wtenczas tylko jest odpowiedzialnym, kiedy przez, pienny spór przewlókł oddanie rzeczy.

Prawne środki w razie naruszenia posiadania posiadaczowi służące:


§ 339. Nikt nie ma prawa naruszać samowładnie jakiegokolwiekbądź posiadania. Niepokojony w posiadaniu żądać może sądownie, aby niepokojenie wstrzymanem i dowiedziona szkoda, zwróconą mu była.

w szczególności przez prowadzenia budowy;


§ 340. Jeżeli posiadacz nieruchomości lub prawa ściśle rzeczowego, narażonym jest na niebezpieczeństwo w prawach swoich, przez stawianie nowego budynku, wodne lub inne roboty; a prowadzący budowę nie zabezpieczył się przeciwko niemu stosownie do przepisów powszechnej ustawy sądowej, natenczas zagrożony niebezpieczeństwem ma prawo żądać sądownie, aby zamierzone zmiany wstrzymane były, a sąd obowiązanym jest spór ten jak najspieszniej rozstrzygnąć.
§ 341. W ogólności nie powinien sąd dozwala prowadzić dalej budowy, dopóki spór rozsądzonym nie zostanie. Jeżeli jednak blizkie niebezpieczeństwo oczywiście zagraża, lub budujący daje stosowną rękojmię na to, iż rzecz do dawnego stanu przywróci i szkodę, wynagrodzi, a żądający wstrzymania podobnej rękojmi co do zwrotu szkód z wstrzymania wyniknąć mogących nie daje dalsze prowadzenie budowy tymczasowo winno być dozwolonem.
§ 342. Przepisy co do prowadzenia nowej budowy w poprzedzających paragrafach podane, znajdują także zastosowanie przy burzeniu dawnego budynku lub innego dzieła.

i jeżeli już istniejąca budowla niebezpieczeństwem zagraża


§ 343. Posiadacz prawa ściśle rzeczowego, który dowieść może, iż cudza już istniejąca budowla lub inna. jaka rzecz cudza blizką jest zawalenia się i zagraża mu widocznie niebezpieczeństwem, ma prawo żądać sądownie rękojmi, jeżeli już władza polityczna, ze względu na publiczne bezpieczeństwo, w innym sposobie temu nie zaradziła.

Prawne środki utrzymania się w posiadaniu:

a) w nagłem niebezpieczeństwie;
§ 344. Do praw z posiadania wynikających, należy także prawo bronienia się w posiadaniu, a gdyby pomoc sądowa na czas otrzymaną być nie mogła, prawo odparcia gwałtu stosownym gwałtem. Prócz tego, powinnością jest władzy politycznej starać się, aby publiczna spokojność utrzymaną, zaś sądu karnego, aby publiczne gwałty ukarane były.

b) przeciwko niegodziwie posiadającemu;


§ 345. Jeżeli kto wdziera się, albo podstępem lub prośbą wkrada się potajemnie w posiadanie, i to co mu z uprzejmości, bez przyjęcia ciągłego obowiązku jest dozwolonem, na trwałe prawo zamienić usiłuje, natenczas posiadanie takie, samo w sobie bezprawne i w złej wierze, staje się jeszcze niegodziwem; w przypadkach tym przeciwnych, posiadanie uważanem jest za godziwe.
§ 346. Przeciwko każdemu niegodziwie posiadającemu, może być wyniesioną skarga nietylko o przywrócenie do dawnego stanu, lecz także o nagrodzenie szkody. Tak jedno jak drugie sąd, po odbytej rozprawie sądowej, nakazać powinien bez względu na lepsze prawo pozwanemu do rzeczy służyć mogące.

c) jeżeli zachodzi wątpliwość co do godziwości posiadania.


§ 347. Jeżeli nie pokazuje się zaraz z samego początku, czyje posiadanie jest godziwem i o ile jedna lub druga strona ma prawo do sądowej pomocy, wówczas rzecz sporna oddaną być winna na tak długo pod dozór sądowy lub trzeciego, dopóki spór o posiadanie przeprowadzonym i rozstrzygniętym nie zostanie. Strona w sporze tym przegrywająca może jeszcze po takim wyroku wynieść skargę, jeżeli mniema, że jej służy lepsze prawo do rzeczy.

Prawne środki zabezpieczenia się ze strony dzierżyciela przeciwko więcej naraz dopominającym się o jej posiadanie.


§ 348. Jeżeli wydanie rzeczy żądanem jest od dzierzyciela przez więcej razem dopominających się o jej posiadanie, a międzynimi jest jeden, w imieniu którego rzecz jest trzymaną, rzecz temuż wydaną, a inni dopominający się, zawiadomieni o tem być powinni. Jeżeli rzecz nie jest trzymaną wyłącznie w imieniu jednego z domagających się, takowa pod dozór sądowy lub trzeciego oddaną być winna. Sąd obowiązanym jest zasady prawa przez dopominających się posiadania przywodzone, rozpoznać i względnie nich zawyrokować.

Utrata posiadania;

a) rzeczy zmysłowych;
§ 349. W ogólności posiadanie rzeczy zmysłowej utracą się przez stratę rzeczy bez nadziei, aby wynaleziona, być mogła; przez dobrowolne jej opuszczenie; lub przez przejście jej w obce posiadanie.

b) praw w księgach publicznych zapisanych;


§ 350. Posiadanie praw i nieruchomości, które zapisane są w księgach publicznych, utraca się przez ich wymazanie lub przepisanie na imię drugiego w księgach tabularnych, miejskich lub gruntowych.

c) innych praw.


§ 351. Co do innych praw, utraca się posiadanie, gdy strona przeciwna oświadcza, iż nie będzie więcej świadczyć tego, co dotąd świadczyła; gdy nie dozwala więcej, aby drugi prawo swoje wykonywał, lub nie uważa więcej na zakaz nieczynienia czego, a posiadacz we wszystkich tych przypadkach na tem poprzestaje i nie wynosi skargi o utrzymanie posiadania. Przez samo nieużywanie prawa nie utraca się posiadanie, wyjąwszy przypadki zadawnienia w ustawie wyrażone.
§ 352. Dopóki jest nadzieja, iż rzecz zagubiona może być odzyskana, dopóty przez sama wolę można utrzymywać się w jej posiadaniu. Nieobecność posiadacza lub później zachodząca niezdatność nabycia posiadania, nie stanowi powodu do utraty posiadania już nabytego.

ROZDZIAŁ DRUGI.

O prawie własności.

Pojęcie własności.

Własność w znaczeniu przedmiotowem;


§ 353. Wszystko, co do kogo należy, wszystkie jego zmysłowe i niezmysłowe rzeczy, zowią się jego własnością.

w znaczeniu podmiotowem.


§ 354. Własność uważana, jako prawo, jest to władza rozrządzania istotą i pożytkami rzeczy według upodobania, z wyłączeniem od tego każdego drugiego.

Zdatność nabycia własności przedmiotowa i podmiotowa.


§ 355. W ogólności wszystkie rzeczy mogą być przedmiotem prawa własności, i każdy, wyraźnie przez ustawę nie wyłączony, może takowej bądź sam, bądź przez drugiego i w swoim imieniu nabywać.
§ 356. Kto więc twierdzi, że osoba która chce co nabyć, ze względu na swoję zdatność osobistą, albo ze względu na rzecz, która ma być nabytą, prawnie onejże nabyć nie może dowodzić tego powinien.

Podział własności na zupełną i niezupełną.


§ 357. Jeżeli prawo do istoty rzeczy i prawo do pożytków z niej, połączonem jest w jednej i tej samej osobie, natenczas prawo własności jest zupełnem i niepodzielonem. Jeżeli zaś jednemu służy tylko prawo do istoty rzeczy, a drugiemu obok prawa do istoty rzeczy służy wyłączne prawo do pożytków z niej, wtenczas prawo własności jest podzielonem i względnie każdego z nich niezupełnem. Pierwszy zowie się głównym, a drugi użytkowym właścicielem.
§ 358. Z powodu innych jakichkolwiek ograniczeń własności z ustawy lub woli właściciela wynikających, własność nie przestaje być zupełną.
§ 359. Oddzielenie prawa do istoty rzeczy od prawa do pożytków z niej ma miejsce albo z rozporządzenia właściciela, albo z przepisu ustawy. Podług rozmaitych stosunków między głównym i użytkowym właścicielem dobra, względnie których podział własności zachodzi, zowią się lennemi, czysto-dzierżawnemi i wieczysto-czynszowemi. Przepisy o lennościach w oddzielnem prawie lennem, o dobrach zaś wieczysto-dzierżawnych i wieczysto-czynszowych, w rozdziale o dzierżawach są zawarte.
§ 360. Ciągłe płacenie czynszu lub corocznego dochodu z gruntu nie stanowi jeszcze podzielenia własności. Jeżeli oddzielenie prawa do istoty rzeczy, od prawa do pożytków z niej nie wykazuje się wyraźnie, każdy posiadacz w dobrej wierze zawsze za zupełnego właściciela uważanym być ma.

Spółwłasność.


§ 361. Jeżeli rzecz jeszcze niepodzielona do wielu osób razem należy, natenczas jest własność spólna. Spółwłaściciele ze względu na całość, uważani są za jednę osobę; jeżeli zaś mają dla siebie oznaczone pewne, chociaż jeszcze nie oddzielone części, każdy ze spółwłaścicieli jest zupełnym właścicielem części do niego należącej.

Prawa właściciela.


§ 362. Na zasadzie prawa wolnego rozrządzenia swoją własnością, może w ogólności właściciel zupełny, używać rzeczy swojej według upodobania, lub też zupełnie jej nie używać; może ją zniszczyć; w całości lub w części na drugiego przenieść; albo też bezwarunkowo zrzec się jej czyli onęż opuścić.

Ograniczenie tychże praw.


§ 363. Takie same prawa służą niezupełnym właścicielom, to jest tak głównemu jako też użytkowemu właścicielowi, jednak nie może jeden z nich nic takiego przedsiębrać, coby się sprzeciwiało prawom drugiego.
§ 364. W ogólności prawo własności tak tylko wykonywanym być może, aby przez to ani prawa osób trzecich naruszonemi, ani ograniczenia, w ustawach ze względu na utrzymanie i pomnożenie dobra powszechnego postanowione, przestąpionemi nie były.
§ 365. Członek państwa obowiązanym jest odstąpić za stosownem wynagrodzeniem, nawet zupełną własność rzeczy, jeżeli tego dobro publiczne wymaga.

Skargi wynikające z prawa własności:

a) właściwa skarga własność;

komu i przeciw komu takowa służy;


§ 366. Z prawem, które służy właścicielowi rzeczy do wyłączenia każdego innego od jej posiadania, połączonym jest zarazem prawo do wydobycia tej rzeczy od każdego dzierżyciela, przez wyniesienie do sądu skargi wydobywczej. Prawo, to nie służy jednak temu, kto nie będąc jeszcze właścicielem rzeczy, takową w swojem imieniu pozbył i dopiero później stał się jej właścicielem.
§ 367. Skarga wydobywcza przeciwko posiadaczowi rzeczy ruchomej w dobrej wierze, nie ma miejsca, jeżeli posiadacz dowodzi, iż rzecz tę nabył albo na publicznej licytacji, albo,od przemysłowca do sprzedaży takich rzeczy upoważnionego; albo też, za zapłatę od tego, komu ja powód sam do użycia, do zachowania lub w innym, jakimkolwiek zamiarze powierzył. W przypadkach takich, posiadacze w dobrej wierze nabywają własności, a poprzedni właściciel może jedynie żądać wynagrodzenia szkody od tych, którzy mu za nią są odpowiedzialnymi.
§ 368. Jeżeli jednak dowiedzionem będzie, że posiadacz mógł się domyśleć złej wiary swego poprzednika, czy to z samej natury nabytej rzeczy, czy też z uderzającej zbyt niskiej ceny onejże, lub z wiadomych mu jego osobistych przymiotów, z jego zatrudnienia, lub wreszcie z innych jego stosunków; naówczas posiadacz taki, jako posiadacz w złej wierze, rzecz właścicielowi oddać powinien.

Czego powinien dowodzić powód?


§ 369. Wynoszący skargę wydobywczą dowieść powinien, iż pozwany ma w swojej mocy rzecz wydobywaną, i że rzecz ta jest jego własnością.
§ 370. Kto chce sądownie odzyskać rzecz ruchomą, powinien tak znamiona jej podać, aby od wszystkich innych podobnych tego samego gatunku rzeczy mogła być odróżnioną.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna