Poznań, kwiecień 2014



Pobieranie 241.17 Kb.
Strona1/11
Data06.05.2016
Rozmiar241.17 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Raport Końcowy Z badań nad procesem wprowadzania nowej Podstawy Programowej Z Plastyki i Muzyki

Autorzy: Marek Krajewski, Filip Schmidt



Poznań, kwiecień 2014

Spis treści


Spis treści 1

Wstęp: cele i organizacja badań 3

Tezy 11

Teza: status muzyki i plastyki jest bardzo zróżnicowany ze względu na etap kształcenia, który jest realizowany w szkole, I wielkość miejscowości, w której ZNAJDUJE SIĘ PLACÓWKA. 11



Teza: muzyki i plastyki uczą w polskich szkołach podstawowych i gimnazjalnych nauczyciele doświadczeni I CZĘSTO ZAANGAŻOWANI W SWOJĄ PRACĘ, ale NIE ZAWSZE OPTYMALNIE PrzygotowanI W TRAKCIE SWOJEGO KSZTAŁCENIA do prowadzenia zajęć artystycznych. 14

Teza: nauczyciele muzyki i plastyki są świadomi celów, jakie możNA OSIĄGNĄĆ POPRZEZ nowoczesnĄ edukacjĘ kulturalnĄ, ale nie zawsze udaje się im je realizować. 18

Teza: nauczyciele w swojej praktyce zawodowej często KORZYSTAJĄ Z ZASOBÓW internetowYCH. ZWYKLE są to źródła o popularnym, nie Zaś profesjonalnym charakterze. 22

Teza: niski status muzyki i plastyki w szkołach podstawowych i gimnazjalnych w Polsce 23

Teza: SPORA CZĘŚĆ problemÓW, z którymi stykają się w swojej pracy nauczyciele muzyki i plastyki, związanA JEST z brakami szkolnej infrastruktury, pomocy dydaktycznych i sposobami organizacji pracy szkoły. 25

Teza: powodu niskiego statusu przedmiotów artystycznych w polskich szkołach NALEŻY UPATRYWAĆ nie tylko W SPOSOBIE ich nauczania, LECZ TAKŻE W SZERSZYCH uwarunkowaniaCH społecznYCH i kulturowYCH. 26

Teza: okazjonalność i przypadkowość współpracy pomiędzy szkołami a instytucjami kultury 28

Teza: w polskich szkołach obecne są przede wszystkim takie formy pozalekcyjnej edukacji kulturalnej, które Są bardzo tradycjonalne. 30

Teza: w polskich szkołach silnie obecne są te formy edukacji kulturalnej, które realizowane są przez podmioty komercyjne i te propagujące monokulturowe systemy wartości. 35

Teza: NOWE PodstawY ProgramowE JAKO ELEMENT POZYTYWNY, ALE MAJĄCY OGRANICZONE ODDZIAŁYWANIE NA NAUCZANIE LEKCJI PLASTYKI i muzyki 36

teza: nauczyciele plastyki i muzyki są często słabo usieciowieni i brak im narzędzi wymiany doświadczeń oraz konfrontacji metod nauczania z innymi pedagogami 39

Rekomendacje 41

Rekomendacje dotyczące sposobu organizacji lekcji muzyki i plastyki w polskich szkołach 41

Rekomendacje dotyczące zatrudniania i kwalifikacji osób uczących plastyki i muzyki w polskich szkołach 43

Rekomendacje dotyczące rozwijania w Polsce systemu edukacji kulturalnej 45

Rekomendacje dotyczące rozwijania infrastruktury koniecznej DO efektywnego nauczania przedmiotów artystycznych w polskich szkołach 45

Dylematy 47




Wstęp: cele i organizacja badań


Przywrócenie w 2008 roku, dzięki współpracy Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obowiązkowego nauczania muzyki i plastyki do programów szkolnych było ważnym krokiem na drodze do poprawienia jakości edukacji kulturalnej młodych Polaków. Ponadto w roku 2009 zapoczątkowano reformę programów nauczania, która objęła również przedmioty artystyczne. Nie istnieją jednak żadne badania pokazujące, jak zmiany te wpłynęły na faktyczny sposób realizacji edukacji kulturalnej w placówkach edukacyjnych. Wprowadzanie w życie nowej podstawy programowej jest na bieżąco monitorowane przez Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE) za pomocą dystrybuowanego co roku przez sieć Arkusza do monitorowania wdr­ażania podstawy programowej kształcenia ogólnego. Wśród informacji zbieranych przez ORE trudno jest jednak odnaleźć odpowiedzi na postawione niżej pytania. Tego rodzaju informacje są z kolei niezbędne do planowania i rozwijania działań z zakresu edukacji kulturalnej, zarówno na poziomie lokalnym, samorządowym, jak i ogólnokrajowym, systemowym.

Podstawowym celem przeprowadzonych przez nas, a zainicjowanych przez MKiDN, badań była analiza procesu wdrażania nowych podstaw programowych dla szkół podstawowych oraz gimnazjalnych, wprowadzonych w życie w roku szkolnym 2009/2010. Interesował nas przede wszystkim ten aspekt reformy, który związany był z plastyką i muzyką oraz z przedmiotami artystycznymi. Do najważniejszych celów szczegółowych badań należało:



  • odtworzenie sposobów myślenia o edukacji kulturalnej, charakterystycznych dla nauczycieli prowadzących zajęcia z plastyki i muzyki, oraz preferowanych przez nich metod pracy;

  • opisanie podstawowych zasobów, którymi dysponują szkoły i nauczyciele prowadzący zajęcia z muzyki i plastyki;

  • identyfikacja głównych barier i ograniczeń w procesie nauczania tych przedmiotów;

  • określenie relacji pomiędzy muzyką i plastyką, a innymi przedmiotami obecnymi w programach szkolnych (a więc istotności, doniosłości, stopnia obligatoryjności tych pierwszych zajęć);

  • określenie stopnia przygotowania nauczycieli muzyki i plastyki do wykonywania swojej pracy (wykształcenie, kompetencje, talenty, kariera zawodowa);

  • przedstawienie podstawowych form współpracy pomiędzy instytucjami edukacyjnymi (szkoły podstawowe i gimnazjalne) a instytucjami kultury;

  • opisanie, jak nauczyciele muzyki i plastyki oceniają nowe podstawy programowe, możliwości ich wprowadzania w życie i warunki pracy w szkołach.

Jak wynika z listy przedstawionych wyżej problemów badawczych, prowadzona przez nas analiza miała stworzyć w miarę kompletny i wyczerpujący obraz tego, jaki jest status zajęć plastyki i muzyki w szkołach podstawowych oraz gimnazjalnych w Polsce po 2008 roku. Obraz ten powstał w oparciu o informacje pozyskane ze zróżnicowanych źródeł – zarówno tych zastanych, jak i wywołanych, a do których dostęp uzyskaliśmy w czterech podstawowych etapach badań.

Etap pierwszy: analiza zawartości forów internetowych tworzonych przez nauczycieli plastyki i muzyki

Badania przeprowadzone w pierwszym etapie analizy składały się z kilku podstawowych faz. Pierwszą z nich była wstępna analiza stron internetowych, która miała na celu zidentyfikowanie tych miejsc w sieci, w których nauczyciele rozmawiają o prowadzonych przez siebie zajęciach z plastyki i muzyki. Pokazała ona, że toczy się wiele tego rodzaju dyskusji, ale nie do końca jasne jest, czy biorą w nich udział osoby uczące przedmiotów artystycznych. Dlatego też zadecydowaliśmy, że analizą zostaną objęte tylko te portale, które są prowadzone dla nauczycieli i przez nauczycieli, które wymagają weryfikującej tożsamość rejestracji i nie mają charakteru otwartego. W efekcie tych zabiegów eksploracjom poddane zostały wypowiedzi nauczycieli na trzech forach internetowych: 45minut.pl, literka.pl oraz ossko.edu.pl. Materiał znaleziony na tych stronach został uzupełniony informacjami zawartymi w postach związanych z muzyką i plastyką pochodzących z innych stron, ale tylko wtedy gdy chodzi o odtworzenie sposobów postrzegania tych przedmiotów przez uczniów lub absolwentów szkół podstawowych i gimnazjalnych (raport cząstkowy z tego etapu badań zawiera cytaty użytkowników takich stron jak: http://www.digart.pl czy http://forum.interklasa.pl/).

Druga faza pierwszego etapu badań polegała na jakościowej analizie treści, obejmującej około stu wątków dotyczących plastyki i muzyki, stworzonych po 2008 roku, a więc tuż przed wprowadzeniem nowej podstawy programowej. Poszczególne wątki zawierały od trzech do ponad stu postów, które zostały przez nas przeczytane i poddane wstępnej kategoryzacji. Jej efektem było przyporządkowanie wypowiedzi nauczycieli do podstawowych kategorii tematycznych (dotyczących takich kwestii jak: kwalifikacje zawodowe nauczycieli muzyki i plastyki; status muzyki i plastyki w szkołach podstawowych i gimnazjalnych; reakcje na wprowadzenie nowej podstawy programowej; sposoby realizacji muzyki, plastyki i zajęć artystycznych; zajęcia pozalekcyjne i formy ich prowadzenia; trudności i problemy, jakich nastręcza prowadzenie zajęć artystycznych itd.). Następnie posty z każdej z kategorii poddano pogłębionej analizie, której celem było wyodrębnienie podstawowych typów wypowiedzi formułowanych przez nauczycieli, zróżnicowanych ze względu na rodzaj reprezentowanych poglądów, nastawienie wobec kwestii będącej podstawą wyodrębnienia określonej kategorii tematycznej itd.).

Wypowiedzi nauczycieli na forach zostały więc potraktowane jak materiały zastane, będące zapisem codziennych praktyk związanych z pracą w szkole, zaś celem analizy było zrekonstruowanie specyfiki tych praktyk, kontekstu, w którym mają one miejsce i relacji, które rodzą się w ich trakcie. Uznaliśmy zatem, że chociaż fora internetowe nie dają pełnego obrazu obecności plastyki i muzyki w szkołach podstawowych i gimnazjalnych, to są doskonałym źródłem informacji na temat tego, czym żyją nauczyciele prowadzący te przedmioty. Warto zauważyć, że analizowane przez nas dyskusje nie kończą się jedynie na żalach i narzekaniu. W wielu przypadkach nauczyciele dzielą się z innymi swoim sukcesami, wspierają się w zdobywaniu materiałów potrzebnych do zajęć, inspirują się wzajemnie, radzą sobie w kwestiach formalnych i prawnych. Potwierdza to, że tego rodzaju miejsca są źródłem istotnych dla prowadzonych badań informacji na temat statusu plastyki i muzyki w szkołach podstawowych i gimnazjalnych w Polsce.



Etap drugi: analiza stron internetowych szkół podstawowych oraz gimnazjalnych w Polsce, dobranych w sposób losowy warstwowy, z uwzględnieniem różnic między szkołami wielkomiejskimi, małomiasteczkowymi i wiejskimi

W trakcie drugiego etapu badań staraliśmy się przede wszystkim określić, w jakich formach w szkołach podstawowych i gimnazjalnych w Polsce obecna jest sztuka; jak tego rodzaju placówki edukacyjne prezentują działalność artystyczną uczniów; jakie formy tego typu działalności są preferowane w szkołach, które zaś są w nich zupełnie nieobecne; a także, co traktowane jest przez szkoły jako punkt docelowy i sukces edukacji kulturalnej.

W całościowym planie badania ten etap odgrywał podwójną rolę. Z jednej strony pomagał rozwinąć wstępny zbiór problemów badawczych, który stworzono, przystępując do badań. Dzięki analizie stron internetowych wzbogacono go o kwestie w bezpośredni sposób związane z życiem szkoły, obecnością w niej różnych form edukacji kulturalnej, ze specyficznymi problemami, jakie pojawiają się podczas prowadzenia tego rodzaju działań w polskich szkołach. Z drugiej strony przeprowadzona przez nas analiza szkolnych stron internetowych była specyficznym rodzajem obserwacji, przynoszącym o tyle istotne informacje, że bazującym na tych źródłach danych, których nie tworzy się na potrzeby badań, które nie mają charakteru deklaratywnego (tak jak ma to miejsce w przypadku wywiadów) i które można potraktować jako specyficzną wizytówkę szkoły, za pomocą której komunikuje się ona z otoczeniem. Przystępując do analizy, założyliśmy, że strony internetowe szkół podstawowych i gimnazjalnych są jedynym tak łatwo dostępnym źródłem informacji o tym, w jaki sposób funkcjonują tego rodzaju placówki. Co więcej, pełnią one co najmniej trzy funkcje:


  1. są podstawowym środkiem komunikowania się z rodzicami (a więc zawierają informacje na temat podręczników, zajęć pozalekcyjnych, pokazują, w jaki sposób działa szkoła, prezentuje się tu również prace tworzone przez dzieci);

  2. są podstawowym środkiem promowania szkoły, głównym narzędziem tworzenia jej wizerunku (a więc prezentuje się tu to wszystko, co uznaje się za wartościowe w życiu szkoły, co dobrze definiuje preferowane w niej systemy wartości i gusta; to tu zamieszczane są też informacje na temat sukcesów i dokonań uczniów, zrealizowanych przedsięwzięć i projektów);

  3. bywają, choć – jak wykazała analiza – zdarza się to stosunkowo rzadko, istotnym aspektem procesu edukacyjnego, narzędziem komunikowania się z uczniami i systematycznego prezentowania ich osiągnięć uzyskanych w trakcie lekcji i zajęć pozalekcyjnych, miejscem, które tworzą sami uczniowie.

Wszystkie te funkcje sprawiają, że strona internetowa szkoły może zostać uznana za reprezentację tego, w jaki sposób działają szkoły podstawowe i gimnazja lub przynajmniej – jak powinny być one postrzegane zdaniem prowadzących placówkę. Dlatego też uznaliśmy, że analiza portali szkół będzie efektywnym narzędziem pozyskiwania informacji na temat statusu plastyki i muzyki w tego rodzaju miejscach, na temat kompetencji nauczycieli i instruktorów prowadzących zajęcia z tych przedmiotów oraz generalnych sposobów myślenia o roli aktywności artystycznych w procesie edukacyjnym i o ich miejscu w życiu szkoły.

Analizie poddanych zostało 250 stron internetowych publicznych szkół podstawowych i gimnazjalnych z całej Polski, dobranych w sposób warstwowo-losowy, uwzględniający zróżnicowania związane z wielkością miejscowości, w której działa placówka. Wyodrębniono siedem warstw: (1) wieś, oraz miasta: (2) liczące do 10 tys. mieszkańców, (3) liczące 10–40 tys. mieszkańców, (4) liczące 41–100 tys. mieszkańców, (5) liczące 101–200 tys. mieszkańców, (6) liczące 201–500 tys. mieszkańców oraz (7) liczące ponad 500 tys. mieszkańców. Losowania dokonano z listy dostępnej w Systemie Informacji Oświatowej, zawierającej 17259 szkół podstawowych i gimnazjalnych prowadzonych przez gminy, miasta, powiaty, samorządy wojewódzkie lub ministerstwa, z wyłączeniem szkół specjalnych. Dobór liczby szkół z każdej z warstw był nieproporcjonalny, tak by zapewnić próbie wystarczającą obecność szkół miejskich, w tym zwłaszcza wielkomiejskich (2/3 polskich szkół to szkoły wiejskie, a dalsze kilkanaście procent znajduje się w małych miastach). Podczas późniejszych analiz stosowano więc odpowiednie ważenie.

Źródłami informacji na temat obecności zajęć artystycznych w szkołach były dla nas zarówno materiały tekstowe (informacje zamieszczane przez szkołę, programy zajęć, listy podręczników, opisy wydarzeń mających miejsce na terenie szkoły, relacje z wycieczek i wizyt w muzeach, z koncertów i festiwali, w których brali udział uczniowie szkoły, i inne), jak i wizualne (galerie fotografii i filmów, reprodukcje prac uczniów, tworzone przez nich dzieła cyfrowe, wygląd i estetyka strony itd.).

Podstawowym narzędziem analizy był skonstruowany przez nas klucz kategoryzacyjny, pozwalający łączyć ze sobą analizę jakościową i tę o ilościowym charakterze. Informacje znajdowane na stronach były kodowane w oparciu o następujący zestaw głównych kategorii:



  • forma obecności plastyki i muzyki na stronach www szkół (zakres, dostępność, estetyka);

  • estetyka stron internetowych szkół (rodzaj wykorzystywanych elementów graficznych, odwołania do różnych sfer kultury itd.);

  • estetyka szkoły (wygląd klas szkolnych, korytarzy, miejsc, w których odbywają się uroczystości szkolne, oprawa tych ostatnich; wystrój bibliotek i świetlic);

  • funkcja prezentacji plastyki i muzyki na stronach szkoły (promowanie szkoły, dowartościowywanie twórczych wysiłków uczniów, tworzenie wizerunku szkoły, estetyczny ozdobnik itd.);

  • informacje o lekcjach plastyki dostępne na stronach szkoły (informacje o prowadzących tego rodzaju zajęcia, wykorzystywanych pomocach dydaktycznych i podręcznikach, wyposażeniu pracowni w materiały plastyczne itd.);

  • informacje o lekcjach muzyki dostępne na stronach szkoły (informacje o prowadzących tego rodzaju zajęcia, wykorzystywanych pomocach dydaktycznych i podręcznikach, wyposażeniu pracowni w sprzęt muzyczny i instrumenty itd.);

  • zajęcia pozalekcyjne z zakresu plastyki i muzyki (świetlica, koła zainteresowań, pracownie, warsztaty; forma i częstotliwość tego rodzaju zajęć);

  • instytucje, z którymi współpracują szkoły, realizując edukację kulturalną (rodzaje podmiotów, z którymi współpracują szkoły – instytucje kultury, NGO, podmioty komercyjne, zakres, forma i częstotliwość tego rodzaju współpracy);

  • konkursy z muzyki i plastyki realizowane przez szkołę i w szkole (rodzaj, tematyka, media, zasięg, sposób prezentacji na stronie, organizatorzy, sposób przedstawiania rezultatów w sieci itd.).

Informacje odnalezione na stronie kodowane były, w zależności od kategorii, w postaci liczbowej i/lub w sposób opisowy. Dodatkowo w przypadku każdego rodzaju kategoryzowanych informacji kodujący zapisywali uwagi i spostrzeżenia pomocne w dalszej analizie i interpretacji rezultatów. W kluczu kodowym przewidziano też miejsce na podsumowanie i spostrzeżenia osoby prowadzącej analizę (wzór użytego przez nas narzędzia znajduje się w aneksie raportu cząstkowego z tego etapu badań).

Etap trzeci: ogólnopolskie badania sondażowe, oparte na indywidualnych wywiadach wspomaganych komputerowo (CAWI), przeprowadzonych z nauczycielami muzyki i plastyki

Ten etap badań miał dać odpowiedzi na następujące pytania:



  • Kto uczy przedmiotów artystycznych w szkołach podstawowych i gimnazjalnych w Polsce (staż pracy nauczyciela, jego wykształcenie, rodzaje prowadzonych w szkole zajęć, praca poza szkołą itd.)?

  • Czy nauczyciele przedmiotów artystycznych są przygotowani do ich nauczania?

  • Jakie cele stawiają sobie nauczyciele przedmiotów artystycznych, prowadząc tego rodzaju zajęcia?

  • Z jakimi problemami stykają się nauczyciele przedmiotów artystycznych, usiłujący realizować założone przez siebie cele?

  • Jak nauczyciele przedmiotów artystycznych oceniają dostępne na rynku podręczniki pomagające prowadzić tego rodzaju zajęcia?

  • Jak nauczyciele przedmiotów artystycznych oceniają skutki wprowadzania nowej podstawy programowej (w tym przede wszystkim – na ile możliwe jest osiąganie zakładanych w podstawie programowej efektów kształcenia; jakie nowe problemy ona przyniosła; w jaki sposób można je przezwyciężyć; proponowane przez nauczycieli zmiany podstaw programowych)?

  • Jaki jest zakres współpracy pomiędzy nauczycielami przedmiotów artystycznych a instytucjami kultury?

  • Jakie jest według nauczycieli muzyki i plastyki miejsce przedmiotów artystycznych wśród innych zajęć?

  • W jaki sposób, według nauczycieli przedmiotów artystycznych, do zajęć tego rodzaju odnoszą się dyrekcje szkół, uczniowie oraz rodzice tych ostatnich?

Podstawowym narzędziem wykorzystanym w trzecim etapie badań była ankieta zamieszczona w internecie. Link do niej został przesłany do dwóch tysięcy szkół podstawowych i gimnazjalnych. Szkoły zostały wylosowane z bazy stworzonej dzięki integracji zbioru danych Systemu Informacji Oświatowej oraz informacji udostępnianych przez poszczególne kuratoria. Z losowania wykluczono szkoły specjalne, dla dorosłych i społeczne oraz prywatne. Losowanie odbyło się w sposób warstwowy, nieproporcjonalny, z uwzględnieniem dwóch zmiennych: wielkości miejscowości oraz typu szkoły (podstawowa/gimnazjum). Nieproporcjonalność doboru miała na celu uwzględnienie w próbie wystarczającej liczby szkół z różnych rodzajów miejscowości, także tych większych, bowiem 2/3 szkół w Polsce to szkoły wiejskie. W trakcie analiz statystycznych dla całości próby zastosowano oczywiście jej ważenie, tak by otrzymane wyniki były reprezentatywne dla całego kraju.

Przeprowadzenie ankiet wśród nauczycieli przedmiotów artystycznych okazało się bardzo trudnym zadaniem. Niestety na początku niewiele szkół zareagowało na prośbę o jej wypełnienie. Dopiero po ponownie wysłanej prośbie oraz rozmowach telefonicznych udało się pozyskać zwrotnie 965 wypełnionych ankiet, które reprezentują łącznie 738 szkół podstawowych i gimnazjalnych.


Etap czwarty: wywiady pogłębione z nauczycielami muzyki i plastyki zatrudnionymi w szkołach podstawowych i gimnazjalnych w Polsce
Czwarty etap badań nad skutkami wprowadzania nowych podstaw programowych w zakresie plastyki i muzyki, podobnie jak trzeci, opierał się na zebraniu i analizie doświadczeń nauczycieli przedmiotów artystycznych w szkołach podstawowych i gimnazjalnych. Jego zadaniem było dostarczenie pogłębionych informacji na temat problemów zidentyfikowanych we wcześniejszych etapach badań.

Przeprowadzone przez nas badania miały dać odpowiedzi na następujące pytania:



  • W jaki sposób nauczyciele konstruują swoje nauczycielskie biografie – jak trafiają do zawodu, w jaki sposób opowiadają o zostaniu nauczycielem plastyki i muzyki? Jak wpływa na te kwestie zidentyfikowany wcześniej problem uzupełniania pensów nauczycielskich?

  • Na czym dokładnie polegają cele prowadzenia zajęć zidentyfikowanych na wcześniejszych etapach badania, w jaki sposób mówi się o poszczególnych celach zajęć i jakie są relacje między nimi?

  • Jakie są metody pracy na lekcjach plastyki i muzyki? Jak wygląda typowa lekcja?

  • Jakie typy relacji między uczniem a nauczycielem pojawiają się na lekcjach plastyki i muzyki i jak nauczyciele myślą o tej relacji? Jak radzą sobie z negatywnym stosunkiem uczniów do zajęć?

  • Jakie typy relacji występują między nauczycielem a rodzicami?

  • Na czym, według nauczycieli, polega sens współpracy z podmiotami usytuowanymi poza szkołą? Na czym dokładnie polegają ograniczenia w nawiązywaniu tej współpracy?

  • W jaki sposób nauczyciele mówią o zróżnicowaniach predyspozycji artystycznych uczniów? Jakie są strategie postępowania wobec mniej i bardziej utalentowanych uczniów?

  • W jaki sposób materializują się w życiu nauczycieli bariery w nauczaniu plastyki i muzyki, takie jak niewielka liczba godzin, sposób funkcjonowania szkoły, niski status przedmiotów artystycznych w szkole, problemy infrastrukturalne i słabe warunki techniczne, braki kompetencyjne lub niechęć uczniów do pracy?

  • W jaki sposób nauczyciele dzielą się doświadczeniami z innymi nauczycielami, skąd czerpią inspiracje do zajęć?

  • W jaki sposób nauczyciele mówią o nowej podstawie programowej, w tym jej ogólnym charakterze, dającym nauczycielowi sporą swobodę działania?

  • Co najbardziej przeszkadza nauczycielom w pracy? Jakiego rodzaju wsparcia im najbardziej brakuje?

Podstawowym narzędziem wykorzystanym w czwartym etapie badań był scenariusz wywiadu pogłębionego. Na jego podstawie przeprowadzono 25 indywidualnych wywiadów pogłębionych z nauczycielami z różnych ośrodków w Polsce. Tego typu badanie ma charakter jakościowy: jego celem jest identyfikacja typowych nastawień, przykładowych sposobów myślenia i działania, nie zaś dostarczenie danych reprezentatywnych statystycznie (to było celem poprzedniego etapu badań). Aby dotrzeć do jak najszerszej gamy doświadczeń nauczycieli, osoby, z którymi przeprowadzano wywiady, były dobierane kwotowo, tak by pochodziły z miejscowości o różnej wielkości oraz zarówno szkół podstawowych, jak i gimnazjalnych. Przy poszczególnych wypowiedziach zaznaczono, w jak dużej miejscowości i jakiej szkole pracuje respondent.



Struktura raportu

Prezentowane w dalszych częściach raportu wyniki przeprowadzonych przez nas analiz zostały następująco uporządkowane:

  • Tezy: w tej części przedstawiono podstawowe ustalenia badawcze w postaci kilkunastu tez odnoszących się do różnych kwestii związanych ze statusem plastyki i muzyki w polskich szkołach podstawowych i gimnazjalnych, z warunkami nauczania tych przedmiotów, kompetencjami i przygotowaniem zawodowym nauczycieli, oceną skutków wprowadzania nowych podstaw programowych oraz związanych z nim barier.

  • Rekomendacje: w tej części raportu przedstawiono propozycje zmian, których wprowadzenie w polskich szkołach podstawowych i gimnazjalnych, a szerzej też w prawnych i instytucjonalnych ramach systemu edukacyjnego w Polsce, warto w przyszłości rozważyć. Podstawą sformułowania rekomendacji jest analiza zgromadzonego materiału empirycznego.

  • Dylematy: w tej części raportu końcowego opisano kilka kwestii spornych związanych z organizacją i formami realizacji nauczania plastyki i muzyki w polskich szkołach. Dylematy to zatem problemy, na które nie znaleźliśmy rozwiązania, prowadząc badania, i które wymagałyby publicznych dyskusji i dalszych analiz.

Warto przypomnieć, że raport ten zawiera tylko najważniejsze ustalenia badawcze. Po bardziej szczegółowe wyniki badań odsyłamy do czterech raportów stworzonych pomiędzy lipcem 2013 a kwietniem 2014, prezentujących efekty każdego z wyżej wymienionych etapów całościowego projektu badawczego.



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna