Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski


Przewlekle stany kamicy żółciowej



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona42/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   ...   68

Przewlekle stany kamicy żółciowej

Obecność złogów kamieni żółciowych i ich stopniowe narastanie, stany zapalne i zważenie przewodów żółciowych oraz stany skurczowe utrudniają przepływ żółci do dwunastnicy i wywołują wiele zaburzeń. Przede wszystkim zmienia się skład krwi, gdyż pojawia się w niej bilirubina i podwyższa się Poziom cholesterolu, fosfatazy zasadowej i soli kwasów żółciowych. Proces trawienia staje się utrudniony, zwłaszcza przyswajanie lipidów, występują charakterystyczne zaburzenia i stopniowa utrata łaknienia. Zastój żółci ma niekorzystny wpływ na czynność komórek miąższowych wątroby. Już w drugim dniu zastoju można stwierdzić (na preparatach mikroskopowych wątroby) nacieki ropne w wewnątrzwątrobowych przewodach żółciowych; w czwartym dniu rozpoczyna się rozrost przewodzików żółciowych; po tygodniu zaczynają rozrastać się komórki tkanki łącznej — fibroblasty, aby po dwóch miesiącach pojawić się w miąższu wątroby. Gdy zastój żółci trwa dalej, w wątrobie powstają pasma kolagenowe i z biegiem czasu łączą się najpierw wzajemnie, następnie z kolagenem wewnątrzwątrobowym przewodów żółciowych i w ten sposób po roku dochodzi do marskości żółciowej wątroby wtórnej (cirrhosis biliaris hepatis secundaria).



Z powyższego wynika jak ważne znaczenie mają leki ułatwiające i regulujące prawidłowy przepływ żółci oraz zapobiegające dyskinezji w drogach żółciowych. Spośród leków ważne miejsce zajmują w tych przypadkach rośliny lecznicze i preparaty ziołowe o działaniu żółciopędnym, przeciwzapalnym, spazmolitycznym i przeciwbakteryjnym oraz regulujące trawienie i ułatwiające wydalanie, zarówno z żółcią jak i moczem, produktów przemiany materii. Zioła są w stanie po pewnym czasie przywrócić prawidłowy skład żółci i tym samym usunąć przyczyną tworzenia się kamieni żółciowych, mogą również wskutek zwiększonego przepływu żółci sprzyjać powolnej solubilizacji złogów i umożliwiać ich wydalanie, co wielokrotnie obserwowano w praktyce.

Rp.

Herb. Fumariae 50,0

Fol. enyanthidis

454


Rad. Glycyrrhizae

Fol. Salviae

Herb. Hyperici aa 25,0

M.f. species

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 21/2 szklanki wody, gotować 2 min, przecedzić do termosu, pić 1/2—2/3 szklanki 2—3 razy dziennie.

Zioła działają przeciwskurczowo, żółciopędnie, łagodzą ból, przywracają prawidłowy przepływ żółci oraz kurczliwość pęcherzyka żółciowego i zwieracza Oddiego, mogą ułatwić wydalanie kamieni żółciowych. Działają synergetycznie z preparatami zawierającymi kwasy żółciowe, jak Acidum dehydrocholicum, Hexachol, Fellogen.



Rp.

Rad. Taraxaci

Fl. Calendulae aa 50,0

Rhiz. Calami

Fl. Bellidis

Anth. Millefolii

Herb. Chelidonii

M.f. species

D.S. Jak wyżej.

Rp.

Azucaleni 50,0

Solareni

Tinct. Chelidonii aa 20,0

Tinct. Rhei vinosae 10,0

M.f. mixtura

D.S. 30—40 kropli w kieliszku wody, —4 razy dziennie.

W kamicy żółciowej przebiegającej ze znacznym zmniejszeniem przepływu żółci oraz z atonią pęcherzyka żółciowego osiągano nieraz korzystną poprawę po doustnym podawaniu kwasu olejowego lub oliwy (zawiera ok. 83% kwasu olejowego), uchwytne przywrócenie kurczliwości pęcherzyka żółciowego, a nawet, u niektórych osób, usunięcie, przynajmniej części, zalegających kamieni.



Rp.

Ol. Olivarum 200,0

D.S. Po 20—50 ml oliwy doustnie wieczorem, powtarzane przez 3—4 dni. Po kilku dniach przerwy można ponowić podawanie.

Pomocnicze znaczenie mają siedzące kąpiele w odwarach ziołowych, działające przeciwskurczowo, zmniejszające stan zapalny i atonię dróg żółciowych:



455

Rp.

Fr. Coriandri cont.

Fl. Taraxaci

Inflor. Helichrysi

Inflor. Tiliae aa 25,0

M.f. species

D.S. Napar z całości ziół w 3 l wody ogrzać pod przykryciem do wrzenia, przecedzić do wanny, pozostałe zioła umieścić w woreczku płóciennym w wannie i dopełnić wodą, aby sięgała nieco powyżej pasa.

Temperatura kąpieli 38—39°C, czas 20— 30 min, częstość — 2 razy w tygodniu.

Ostatnie doniesienia zwracają uwagą na skuteczność działania kwasu chenodezoksycholowego w kamicy cholesterolowej. Kwas ten hamuje, po podaniu doustnym, syntezą cholesterolu w wątrobie oraz uzupełnia niedobór kwasów żółciowych w żółci. Powoduje rozpuszczanie złogów cholesterolowych, ale prawdopodobnie tylko wówczas, gdy nie dają one wyraźnego obrazu na rentgenogramach (ok. 50% przypadków) i po kuracji trwającej wiele miesięcy. Szybszy wynik można odzyskać, gdy równocześnie z przyjmowaniem kwasu chenodezoksycholowego (prep. Chenofalk. kaps. 250 mg) podaje się leki ziołowe działające rozkurczające i żółciopędnie.

Istotnym elementem w zwalczaniu kamicy żółciowej jest odpowiednia dieta. Należy usunąć z pożywienia wszelkie tłuste dania i tłuszcze, zwłaszcza smażone, duszone, pieczone, także sosy, kremy, czekoladą, alkohol. Można spożywać małe ilości mleka i przetworów mlecznych, serów chudych, olejów roślinnych, surówek i owoców. Należy zmniejszyć znacznie kaloryczność posiłków, szczególnie u osób otyłych i powyżej 50 lat życia.



Kamica żółciowa bezobjawowa

Obecność kamieni żółciowych u niektórych osób nie wywołuje jakichkolwiek objawów, a o ich umiejscowieniu dowiadują się okazyjnie w czasie badań innych schorzeń, np. na rentgenogramach jelit. Chorobę leczy się ziołami i w znacznym procencie kończy się ona usunięciem kamieni albo przez rozpuszczenie, albo przez wydalenie. Stosuje się te same preparaty ziołowe, jak podano powyżej, a ponadto następujące:



Rp.

Spec. cholagogae 100,0

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 21/2 szklanki wody, gotować 3 min, pić 2/3 szklan-

456


ki 2—3 razy dziennie z mieszanki ziołowej nr 1 (gdy stolce są częste i wolne), nr 2 (gdy stolce są normalne) lub nr 3 (gdy jest zaparcie).

Rp.

Raphacholini

D.S. Po 1—2 drażetek 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Cholegrani

D.S. Po ½ łyżeczki granulatu 2—3 razy dziennie. Popić wodą.

Rp.

Cholesoli 100,0

Solareni 20,0

D.S. Po łyżeczce w ¼ szklanki wody, 3 razy dziennie przed jedzeniem.

Rp.

Terpicholi

D.S. Po 1—3 krople na cukier 3—1 razy dziennie i stopniowo zwiększać do 6 kropił jednorazowo lub po 1 kapsułce 2—4 razy dziennie. Dla osób z nieżytem żołądka i jelit po 1—2 czopki, nie więcej niż 6 sztuk dziennie.

Skuteczność leczenia kamicy żółciowej jest znacznie większa, gdy stosuje się leczenie kompleksowe obejmujące:

1. Podawanie preparatów zawierających kwasy żółciowe.

2. Podawanie roślinnych leków rozkurczających, żółciopędnych i przeciwzapalnych.

3. Stosowanie kąpieli ziołowych, początkowo co drugi dzień, następnie 1—2 razy w tygodniu.

4. Gimnastyką poranną i wieczorową oraz spacery.

5. Odżywianie dietetyczne i małokaloryczne, lecz bogate w witaminy.

6. Używanie wody pozbawionej soli wapnia i żelaza oraz przesączanej przez węgiel.

Stany pooperacyjne

Jeżeli zabieg chirurgiczny na drogach żółciowych (cholecystectomia, choledochotomia, sphincterotomia) został wykonany prawidłowo i nie popełniono ani błędu diagnostycznego, ani w technice operacyjnej, to w rzadkich tylko przypadkach dochodzi do zaburzeń zwanych „zespołem po cholecystektomii”. Bezpośrednio po operacji może wystąpić zakrzepica i krwawienie w miejscu dokonanego zabiegu, natomiast w okresie późniejszym m.in. bóle w nadbrzuszu, niewydolność wątroby oraz objawy dyspeptyczne. Niektóre z tych objawów

457

można usunąć podając odpowiednie leki, w tym również ziołowe, natomiast część z nich pozostaje, z upływem czasu nasila się lub słabnie, czyniąc niekiedy chorego niezdolnym do regularnej pracy.



Rp.

Herb. Millefolii

Herb. Agrimoniae aa 50,0

Anth. Chamomillae

Herb. Bursae pastoris

Herb. Cnici bened.

Herb. Anserinae aa 25,0

M.f. species

D.S. Napar z 11/2—2 łyżek ziół na 2 szklanki wody, pić 1/2—2/3 szklanki 2—3

razy dz. przed jedzeniem.

Mieszanka pobudza wydzielanie soku żołądkowego i ułatwia trawienie oraz przepływ żółci do dwunastnicy, działa łagodnie bodżcowo na wątrobę i przeciwkrwotocznie. Może być stosowana w okresie bezpośrednio po zabiegu chirurgicznym.

Rp.

Extr. Polygoni hydropip. fluid. 20,0

Intr. Nymphaeae

Intr. Hyperici

Intr. Hippocastani aa 30,0

M.f. mixtura

D.S. 30 kropli do ½ łyżki w ¼ szklanki wody, 2—3 razy dz. przed jedzeniem. Działa tak sarno jak mieszanka ziołowa.

Stwierdzono również, że u osób po cholecystektomii następuje dość często zarzucanie żółci do żołądka powodujące uszkodzenie bariery śluzówkowej wskutek hydrolitycznego rozkładu śluzu żołądkowego przez kwasy żółciowe. Po pewnym czasie może się rozwinąć tzw. żółciowy nieżyt żołądka ze stałym piekącym bólem w nadbrzuszu, nasilającym się po spożyciu pokarmów tłustych i żółciopędnych (Pol. Tyg. Lek., 31, 731, 1976). Leczenie jest trudne (podawanie przez krótki okres cholestyraminy wiążącej wolne kwasy żółciowe), lecz można uzyskać znaczną poprawę przez stosowanie ziół działających osłaniająco (śluzy), uodporniających błonę śluzową żołądka (garbniki, krzemionka rozpuszczalna, alantoina), wiążących częściowo kwasy żółciowe (sole mineralne, związki aminowe) oraz przeciwzapalnych.



Rp.

Rad. Althaeae

Fol. Plantaginis

Herb. Pulmonariae aa 50,0

Fol. Urticae

458


Fol. Juglandis

Anth. Chamomillae aa 25,0

M.f. species

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 2 szklanki wody, gotować 3 min, przecedzić do termosu, pić 1/3 szklanki 3 razy dz. między posiłkami.

Rp.

Lichenis islandici

Herb. Galeopsidis

Fl. Calendulae aa 50,0

Fl. Malvae arbor.

Herb. Violae tric.

Fol. Myrtilli

Anth. Millefolii aa 25,0

M.f. species

D.S. Jak poprzednio

ZAPALENIE TRZUSTKI PANCREATITIS

Choroba ma przebieg długotrwały, z utrzymującym się stanem zapalnym, postępującym zwłóknieniem trzustki, nawracającymi bólami epigastrycznymi oraz tworzeniem się złogów białkowo-wapniowych, wykrywalnych na rentgenogramach. W etiopatogenezie schorzeń wyróżnić można postać przewlekłą pierwotną, w której nie dochodzi do tworzenia się złogów wapniejących i pomimo istnienia rozsianych uszkodzeń trzustki może nastąpić zupełne wyleczenie. Ta sama postać przewlekła może jednak przebiegać z formowaniem się złogów, głównie jako wynik alkoholizmu, rzadziej niedoboru niektórych aminokwasów lub spożywania nadmiaru tłuszczów.

W leczeniu zachowawczym przewlekłego pierwotnego zapalenia trzustki istotne znaczenie mają wskazania dietetyczne: ograniczenie tłuszczów do 60—70 g dziennie z wyłączeniem zwierzęcych, całkowite wstrzymanie się od spożywania alkoholu, zwiększenie w pożywieniu ilości białek do 100—120 g dziennie. Jeśli chodzi o leki, to najważniejsze jest opanowanie bólu, następnie stosowanie inaktywatora kalikreiny (prep. Trasylol), a w przypadku stwierdzenia niedoboru enzymów trzustkowych podawanie organopreparatów (Pancreatinum — tabl. powlekane; Pancreatinum comp. — proszek do stosowania w mleku, wodzie). Leki roślinne mogą być wielce pomocne. Stosuje się zioła i preparaty działające przeciwskurczowo, przeciwzapalnie, bakteriobójczo, żółciopędnie, następnie regulujące czynność przewodu pokarmowego, jak również uspokajające i przeciwbólowe.

Najpierw należy zmniejszyć lub złagodzić ból, pojawiający

459

się po każdym posiłku (prep. Vegantophen, Vegantalgin, Pabialgin, Tolargin) i stosować rozkurczające:



Rp.

Extr. Belladonnae sicc. 0,02

Papaverini hydrochl. 0,04

Extr. Glycyrrhizae depur. ad 0,5

M.f. pulvis ut fiat Nr VI in caps. amyl.

D.S. 1 proszek 1—2 razy dziennie w razie bólu.

Rp.

Chelidonini hydrochlor.

D.S. 1—2 tabl. a 0,02 g 1—3 razy dziennie w razie bólu.

Rp.

Tinct. Stramonii

Tinct. Chelidonii

Tinct. Rhei spirit.

Tinct. Menthae pip. aa 20,0

M.f. mixtura

D.S. 30—40 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dziennie.

Należy również stosować zioła działające przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwskurczowo i zarazem żółciopędnie, zawierające związki łatwo rozpuszczalne w żółci i bakteriobójcze.



Rp.

Fol. Menthae pip.

Herb. Serpylli aa 50,0

Herb. Abrotani

Herb. Fumariae

Strobili lupuli

Fol. Rosmarini aa 25,0

M.f. species

D.S. Napar z 11/2 łyżki ziół na 2 szklanki wody, pić 2/3 szklanki rano na czczo i wieczorem.

Rp.

Rad. Gentianae

Herb. Chelidonii aa 50,0

Rad. Archangelicae

Fol. Sennae

Fl. Calendulae

Fl. Lavandulae aa 25,0

M.f. species

D.S. Jak wyżej.

Zaburzenia trawienne, towarzyszące chorobom trzustki, można skutecznie zmniejszyć podawaniem następujących preparatów (stosowanych przed jedzeniem):

460

Calmagina — 1—2 tabl. 2—3 razy dziennie;



Gastrochol — 1/2—1 łyżeczką proszku w ½ szklanki wody 1—4 razy dziennie;

Herbogastrin — łyżeczką płynu w 1/4 szklanki wody 2—3 razy dziennie;

Guttae stomachicae — 15—30 kropli w kieliszku wody 2—5 razy dziennie.

PIŚMIENNICTWO

1. Augur N. A.: Drug therapy reviews: Chronic hepatitis. Amer. J. Hosp. Pharmacy, 1978, 35, 1222. — 2. Austad W. I.: Pancreatitis: The use of pancreatic supplements. Drugs. 1979, 17, 480. — 3. Bojanowicz K.: O możliwości farmakologicznego rozpuszczania kamieni żółciowych za pomocą kwasu chenodezoksycholowego. Pol. Tyg. Lek., 1977, 32, 1299. — 4. Bozzetti F., Vaglini M. Paolucci R.: The medical approach to the treatment of cholesterol-type cholelithiasis with chenodeoxycholic acid. Farmaco Ed. Prat., 1976, 31, 337. — 5. Jenkins S. A. Vitamin C and gallstone formation: a preliminary report. Experientia, 1977, 33, 1616. — 6. Krygier T., Zawistowska Z.: Żywienie dietetyczne w chorobach wątroby. PZWL, Warszawa 1977. — 7. Milewski B., Habior A., Krygier T., Rużyłło E.: Wczesne objawy kliniczne i wyniki badań laboratoryjnych w marskości wątroby. Poi. Tyg. Lek., 1976, 31, 625. — 8. Półtorak J. L.: Kamica przewodowa. Pol. Tyg. Lek., 1976, 31, 145. — 9. Rużyłło E., Milewski B., Krygier T., Habior A.: Dane epidemiologiczne i wyniki etiologiczne w marskości wątroby. Poi. Tyg. Lek., 1976, 31, 579. — 10. Thaler H.: Die chronische Hepatitis. Das Mediz. Prisma, 1973, 3.

11. Waterson A. P.: Die Virushepatitis. Das Mediz. Prisma, 1973, 4. — 12. Wichtl M.: Pflanzliche cholagoga. Dtsch. Apoth.-Z., 1977, 117, 978. — 13. Zimmerman H. J.: Drug-induced liver disease. Drugs, 1978, 16, 25.

Dr med. Wojciech J. Rewerski

Doc. dr hab. farm. Aleksander Ożarowski

CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

Nerki spełniają u człowieka trzy ważne czynności: wydalniczą, wydzielniczą i metaboliczną.

Czynność wydalnicza nerek polega na usuwaniu z ustroju wody, elektrolitów oraz wielu produktów przemiany materii. Ta szczególna zdolność nerek umożliwia zachowanie stałości środowiska wewnętrznego, pomimo różnic w diecie oraz zmian zachodzących w środowisku zewnętrznym człowieka, takich jak wahania temperatury, wilgotności, ciśnienia itp. Wydalanie przez nerki jest czynnością zadziwiająco pracochłonną, jeśli się zważy, że w ciągu doby przepływa przez nerkowe naczynia krwionośne 1730 l krwi, w której osocze stanowi 940 l, natomiast przesączeniu w kłębkach ulega ok. 187 l płynu, tzw. moczu pierwotnego. Płyn ten zostaje wchłonięty w kanalikach nerkowych (tzw. resorpcja zwrotna) i to tak dalece, że wydala się zaledwie 1—2 l tzw. moczu wtórnego. Wykonując tę ogromną pracę, nerki zachowują stałość składu chemicznego oraz objętość płynów ustrojowych, gdyż są w stanie utrzymać na nie zmienionym poziomie równowagę między ilością substancji pobieranych a wydalanych.

Wydzielniczą czynność nerek odgrywa istotną rolę w życiu człowieka. Najdawniej poznanym związkiem wydzielanym przez nerki jest renina. Enzym ten powstaje wówczas, gdy do nerek dopływa zbyt mało krwi. Jest on w stanie odszczepić od białek krwi fragment peptydowy złożony z 8 aminokwasów, tzw. angiotensynę II, która powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi. Mechanizm presyjnego działania angiotensyny polega z jednej strony na obkurczaniu drobnych letniczek nerkowych, z drugiej na pośrednim pobudzaniu wydzielania niektórych hormonów, zwłaszcza aldosteronu. Hormon ten hamuje wydalanie jonów sodu z ustroju, co stanowi bodziec do dalszego wytwarzania reniny. Może wówczas dojść do nadmiernego wzrostu ciśnienia, jeśli nie nastąpi przerwanie sprzężenia reninowo-angiotensynowego przez włączenie się mechanizmów wyrównawczych. W mechanizmach tych biorą udział prostaglandyny, związki naturalne wywodzące się z nienasy-

462

conych kwasów tłuszczowych, głównie z kwasu arachidonowego. Część rdzeniowa nerki wytwarza prostaglandynę E2 (PGE2) oraz małe ilości prostaglandyny A2 (PGA2), które przedostają się do części korowej nerki, w której znoszą skurcz naczyń krwionośnych docierających do kłębuszków, wywołany przez angiotensynę II. W rezultacie znika niedokrwienie kory nerek, co jest bodźcem do przerwania wytwarzania reniny. Można więc powiedzieć, że PGE2 i PGA2, chociaż ich biosyntezę zapoczątkowuje angiotensyna II (lub noradrenalina), są substancjami wywołującymi skutki przeciwne do angiotensyny.



Wykrycie prostaglandyn nerkowych oraz dodatnich i ujemnych sprzężeń zwrotnych między reniną, angiotensyna a prostaglandynami, rozszerzyło znacznie wiedze o fizjologicznej roli nerek. Wiadomo również obecnie, że nadmierne wytwarzanie prostaglandyn w nerkach jest niepożądane, zbyt energiczne bowiem i zbyt długotrwałe rozszerzenie naczyń kłębuszkowych może zapoczątkować stan zapalny lub nasilić już istniejący. Przypuszczać należy, że występujące u niektórych osób uporczywe stany zapalne nerek są wywoływane i podtrzymywane przez zbyt, wysoki poziom prostaglandyn. Obecnie wiadomo, że antagonistami biosyntezy prostaglandyn są m.in. związki salicylowe lub chemioterapeutyki tzw. „aspirynopodobne” (np. indometacyna) oraz że w leczeniu stanów zapalnych nerek i całego układu moczowego stosowano od bardzo dawna zioła zawierające pochodne kwasu salicylowego.

Inną ważną substancją powstającą w nerkach jest erytropoetyna, hormon powodujący zwiększenie liczby czerwonych krwinek w szpiku. Bodźcem, który wyzwala powstawanie erytropoetyny, jest niedobór tlenu we krwi docierającej do nerek, sygnalizujący zmniejszenie liczby erytrocytów. Nerki są wiec ważnym narządem, biorącym pośredni udział w wytwarzaniu czerwonych krwinek. Utrzymujące się obniżenie poziomu erytropoetyny powoduje wystąpienie objawów niedokrwistości, bardzo trudnych do wyleczenia.

Czynność metaboliczna nerek jest znana od dawna, a jej wykrycie stanowiło duże zaskoczenie, ponieważ sądzono, że głównym miejscem biotransformacji substancji wprowadzanych do ustroju jest wątroba. Najważniejszym związkiem ulegającym przemianie w nerkach jest naturalna witamina D3 (cholekalcyferol), czyli 7-dehydrocholesterol, z której pod wpływem enzymatycznego zespołu hydrolaz, powstaje w komórkach kanalików nerkowych aktywny metabolit 1,25-dwu-hydroksycholekalcyferol (1,25-DHCC). W samych nerkach 1,25-DHCC spełnia podwójną rolę, mianowicie wzmaga syntezę odpowiednich białek i tym samym ułatwia przenoszenie i ochronę jonów wapniowych, a ponadto uczula komórki ner-

463


kowe na prawidłowe lub większe stężenie wapnia w moczu, co w konsekwencji powoduje zmniejszenie ilości powstającego 1,25-DHCC. Tak więc w nerkach istnieje ujemne sprzężenie zwrotne między 1,25-DHCC a jonami wapniowymi.

Z powyższego wynika, że przesączanie w kłębuszkach nerkowych nie jest jedyną czynnością nerek, główne bowiem znaczenie dla ustroju mają również: czynność metaboliczna i wydzielnicza. Jest więc zrozumiałe, że choroby nerek, szczególnie o charakterze zapalnym lub zwyrodnieniowym, powodują upośledzenie wszystkich trzech czynności, jakkolwiek nie w jednakowym stopniu. Tym większego znaczenia nabierają zachowawcze metody leczenia chorób nerek i dróg moczowych, a wśród nich fitoterapia.



STANY ZAPALNE DRÓG MOCZOWYCH

Zapalenie kłębków nerkowych (glomerulonephritis), miedniczek nerkowych (pyelitis), moczowodów (ureteritis) oraz pęcherza moczowego (cystitis) wywoływane są przez drobnoustroje, które wtargnęły z innych ognisk zapalnych (np. migdałków, zatok nosa, wyrostka robaczkowego) lub w przypadku zapalenia pęcherza moczowego, również z zewnątrz. Zakażenie może mieć przebieg od ostrego do bardzo przewlekłego, trwającego wiele miesięcy. Wytwarzane przez bakterie toksyny uszkadzają nabłonek w drogach moczowych, powodują rozszerzenia włośniczek, a nawet uszkodzenie ich ścian. Dlatego w moczu chorych wykrywa się obecność komórek nabłonkowych, białka, krwinek białych i czerwonych, śluzu oraz bakterii.

Wymienione schorzenia nie są w sposób wyraźny różnicowane w fitoterapii, dlatego leczy się je tymi samymi ziołami i w sposób niemal identyczny.

A. Ostre stany zapalne dróg moczowych

Są to najczęściej ostre zapalenia kłębków nerkowych (glomerulonepritis), charakteryzujące się mniej lub bardziej uchwytnym uszkodzeniem samych kłębków, powodującym upośledzenie przesączania, powstawanie obrzęków, zmniejszenie objętości wydalanego moczu i pojawienie się w nim czerwonych krwinek i białych, jak również wzrost ciśnienia tętniczego. Mogą to być również ostre zapalenia pęcherza, w których następuje częste oddawanie moczu z uczuciem pieczenia i obecnością znacznej ilości białych krwinek i bakterii. W stanach tych podstawowe leczenie sprowadza się do podawania chemioterapeutyków przeciwbakteryjnych (antybiotyków, sulfonamidów oraz innych związków, np. nitrofurantoiny, kwasu nalidyksowego). Najbardziej racjonalne jest równoczesne

464

stosowanie wymienionych leków z preparatami roślinnymi, ponieważ te ostatnie mają również właściwości bakteriobójcze, ale, rozciągające się także na szczepy antybiotykooporne, a ponadto zmniejszają one lub znoszą stany skurczowe w drogach moczowych, wzmacniają ścianki naczyń włosowatych i przeciwdziałają krwawieniom z uszkodzonych włośniczek, ochraniają i regenerują warstwę nabłonkową w drogach moczowych, a nawet są w stanie niszczyć L-formy bakterii, wskutek bezpośredniego działania na cytoplazmę i obniżenia ciśnienia osmotycznego płynu międzykomórkowego.



Rp.

Cort. Hippocastani

Rad. Glycyrrhizae aa 30,0

Herb. Pulmonariae

Anth. Millefolii

Fl. Calendulae

Fol. Fragariae

Fl. Callunae aa 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z 11/2 łyżki ziół na 2 szklanki wody (gotować 5 min, przecedzić do termosu), pić 1/2—2/3 szklanki 2—3 razy dz. między posiłkami.

Zioła działają przeciwskurczowo, przeciwzapalnie, przeciw-bakteryjnie i nieznacznie moczopędnie i powinny być podawane równocześnie z antybiotykami lub innymi chemioterapeutykami bakteriobójczymi.



Rp.

Herb. Solidaginis

Herb. Hyperici

Herb. Violae tricol. aa 30,0

Herb. Hyssopii

Herb. Ulmariae

Herb. Equiseti

Herb. Chelidonii aa 20,0

M.f. species

D.S. Jak wyżej.

Zioła działają analogicznie do poprzednich i powinny być stosowane przemiennie z poprzednimi oraz równolegle z antybiotykami lub sulfonamidami.



Rp.

Rutisoli

Succ. Bardanae

Succ. Betulae aa 30,0

Neospasmini 50,0

Intr. Hyperici

Extr. Glycyrrhizae depur. aa 10,0

M.f. mixtura

D.S. Po łyżeczce w 1/3 szklanki wody 3 razy dz. po jedzeniu.

485


Działa uszczelniające na włośniczki, przeciwskurczowo i słabo moczopędnie i może być z powodzeniem stosowana u osób w wieku podeszłym.

Rp.

Hyper-fix

Viola-fix

Tilia-fix

Urtica-fix

D.S. Po torebce w 2 szklankach wrzącej wody, naparzać bezpośrednio w termosie, pić po ½ szklanki 3—4 razy dz. między posiłkami.

Działa łagodnie moczopędnie i przeciwzapalnie i jest wygodna do stosowania w warunkach szpitalnych lub sanatoryjnych.



Rp.

Urograni 100,0

Fitolizyni 100,0

D.S. Po ½ łyżeczki obu leków w ½ szklanki wody 2—3 razy dz.

Działa jak poprzednia mieszanka i jest mało kłopotliwa w użyciu w warunkach szpitalnych, zwłaszcza dla młodzieży i osób starszych.



Rp.

Spec. diureticae (Urosan) 100,0

D.S. Napar z 2 łyżek ziół na 2 szklanki wody, pić ½ szklanki równocześnie z antybiotykiem.

Rp.

Herb. Millefolii 50,0

Herb. Bidentis tripart.

Herb. Bursae past.

Herb. Leonuri aa 25,0

M.f. species

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 11/2 szklanki wody, gotować 2 min, przecedzić do termosu, pić ½ szklanki 2—3 razy dz. między posiłkami.

Zioła są szczególnie zalecane w przypadku uszkodzenia włośniczek i obecności czerwonych krwinek w moczu.



Rp.

Herb. Glechomae

Herb. Polygoni avic. aa 50,0

Herb. Asperulae

Herb. Anserinae

Anth. Anthemidis

466


Fl. Malvae aa 20,0

M.f. species

D.S. Przygotowanie odwaru i dawkowanie jak wyżej.

Zioła są szczególnie wskazane dla osób mających w moczu znaczne ilości śluzu i krwinek białych.





1   ...   38   39   40   41   42   43   44   45   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna