Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski


ZMIANY STARCZE PRZEWODU POKARMOWEGO



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona52/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   48   49   50   51   52   53   54   55   ...   68

ZMIANY STARCZE PRZEWODU POKARMOWEGO

Zmiany starcze przewodu pokarmowego są w głównej mierze zmianami zanikowymi. Obejmują przełyk, żołądek i jelita. Postępującemu zanikowi ulega błona śluzowa z jej gruczołami oraz włókna mięśni gładkich i włókna sprężyste głębszych warstw. Zmiany te powodują upośledzenie czynności wydzielniczej i motorycznej tych narządów. Przełyk rozszerza się i wydłuża, co niekiedy utrudnia połykanie. W żołądku przeważa upośledzenie wydzielania. W następstwie zaniku gruczołów żołądka zmniejsza się wytwarzanie kwasu solnego, w mniejszym stopniu pepsyny. Nierzadko dochodzi do całkowitego braku wolnego kwasu solnego. Zmniejszeniu kwaśności soku żołądkowego sprzyja metaplazja jelitowa trzonu żołądka i wytwarzanie alkalicznego śluzu.

W jelitach zmiany starcze powodują zmniejszenie napięcia ścian oraz osłabienie i zwolnienie ruchów robaczkowych. Prowadzi to do zwolnienia pasażu treści pokarmowej i jest przyczyną częstej u ludzi starych dolegliwości, a mianowicie przewlekłego zaparcia.

Starcze zmiany wątroby polegają na zaniku jej miąższu, ponieważ hepatocyty z biegiem czasu tracą zdolności regeneracyjne. Wątroba się zmniejsza, a jej spoistość powiększa się

588

na skutek rozrostu tkanki łącznej. Zmiany te nie upośledzają czynności wątroby w zbyt dużym stopniu, jednak w razie dodatkowych obciążeń narządu, wskutek działania czynników zakaźnych, utraty krwi itp., może dojść do niewydolności tego narządu. Dokładniejsze dane znajdują się w rozdziale „Choroby wątroby i dróg żółciowych”.



Starcza inwolucja trzustki nie jest tak wyraźna jak wątroby. Jedynie w przypadku współistnienia bardzo zaawansowanej miażdżycy tętnic doprowadzających krew do trzustki, ze znacznym upośledzeniem jej ukrwienia, dochodzi do zaniku tkanki gruczołowej w stopniu warunkującym niedobór soku trzustkowego i/lub insuliny. Przy mniej zaawansowanych zmianach naczyniowych czynność wydzielnicza trzustki jest zachowana, a enzymy trzustkowe wytwarzane są w ilościach, które kompensują nawet niedobór enzymów śliny i soku żołądkowego.

Opisane zmiany starcze żołądka bywają przyczyną dolegliwości dyspeptycznych, którym przeciwdziałają leki roślinne z grupy amaro-aromatica i stomachica.

Pobudzają one czynności żołądka, wzmagając przede wszystkim wydzielanie. Najczęściej stosowane są przetwory z kłącza tataraku (Rhiz. Calami), owocu kminku (Fr. Carvi), kory kondurango (Cort. Condurango), kory chinowej (Cort. Cinchonae), kłącza imbiru (Rhiz. Zingiberis), kłącza rzewienia (Rhiz. Rhei). Przygotowywane są w różnych postaciach i w różnych połączeniach, z których najczęściej poleca się:

Rp.

Rhiz. Calami 50,0

D.S. 2 łyżeczki na szklankę zimnej wody: po ½ godzinie zagotować i pić 3 razy dziennie.

Rp.

Tinct. Calami 30,0

D.S. 3 razy dziennie po 20 kropli przed jedzeniem.

Rp.

Extr. Condurango fluidi 30,0

D.S. 3 razy dziennie po 20 kropli przed jedzeniem.

Rp.

Vini Condurango

D.S. Po 2 łyżki przed jedzeniem.

Rp.

Dec. Cort. Condurango 15,0/180,0

Acid. hydrochlorici diluti 4,0

Sir. simplicis ad 200,0

M.D.S. Po łyżce przed jedzeniem.

589


Rp.

Digestosan lag. I

D.S. Odwar z 2 łyżek ziół na 2 szklanki wody i pić ½ szklanki przed jedzeniem.

Rp.

Rhiz. Calami

Fr. Carvi

Anth. Chamomillae

Fol. Menthae pip. aa 30,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody, pić 3 szklanki dziennie.

Rp.

Tinct. Cinchonae 30,0

D.S. 3 razy dziennie po 20—30 kropli przed jedzeniem.

Rp.

Tinct. Cinchonae

Tinct. Zingiberis

Tinct. Rhei vinosae aa 20,0

M.D.S. 3 razy dziennie po 30 kropli przed jedzeniem.

Oprócz wymienionych leków recepturowych przemysł zielarski produkuje gotowe preparaty i mieszanki ziołowe: Calmagin — tabl. stosowane 3 razy dziennie po 1 tabletce ½ h przed jedzeniem; Gastrogran — granulat stosowany 3 razy dziennie po 1 łyżce z ½ szklanki wody lub herbaty; Herbogastrin — mieszanka wyciągów płynnych z 6 ziół stosowana w ilości 1 łyżeczki rozcieńczonej 5-krotną ilością wody lub herbaty 3 razy dziennie przed jedzeniem. Herbogastrin nie powinien być podawany osobom starszym z chorobą wrzodową żołądka, jest natomiast przydatny u chorych ze współistniejącym przewlekłym nieżytem żołądka ze wzglądu na rozkurczowe, przeciwzapalne i miejscowo znieczulające działanie niektórych składników.

Ludzie starzy stosunkowo często skarżą się na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Są one następstwem chorób związanych z podeszłym wiekiem (uchyłki przełyku i jelita grubego, przepuklina przeponowa, nowotwory przewodu pokarmowego) oraz chorób występujących niezależnie od wieku (choroba wrzodowa, kamica wątrobowa). Objawy tej ostatniej grupy chorób oraz ich przebieg u ludzi starych są bardzo często nietypowe i mogą być niesłusznie uznane za zależne od zmian starczych. Dlatego wszelkie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, zwłaszcza ze współistniejącą utratą sił i chudnięciem nakazują wnikliwe badanie, gdyż tylko w taki

590


sposób można uniknąć przeoczenia właściwych przyczyn dolegliwości i poważnych błędów diagnostycznych. Bliższe dane podano w rozdziale „Choroby przewodu pokarmowego”.

Powszechną dolegliwością wieku podeszłego ze strony przewodu pokarmowego jest zaparcie stolca (obstipatio). Jest to-zaburzenie czynności jelita grubego, które polega na zwolnieniu pasażu kału przez jelito grube, formowaniu kału suchego, i twardego oraz zbyt rzadkim jego wydalaniu. Normalnie wypróżnienia mają miejsce codziennie, lecz nie jest to regułą. Nieregularne i niecodzienne oddawanie prawidłowo uformowanego stolca zdarza się u ludzi zupełnie zdrowych i nie daje podstaw do uważania tego za objaw patologiczny. Przyczyną zaparcia u ludzi w podeszłym wieku jest osłabienie motoryki jelita grubego na skutek zaniku starczego mięśniówki, lecz, mogą grać rolę i inne czynniki patogenne, jak zmiana sposobu odżywiania, mało ruchliwy tryb życia, hamowanie odruchu defekacji, osłabienie mięśni powłok brzusznych i przepony, długotrwałe stosowanie leków przeczyszczających.

Należy dążyć do zapobiegania starczemu zaparciu dostatecznie wcześnie, już po 50 roku życia. Jednak u osób, u których wypróżnienia nie są codzienne i zupełnie regularne, nie ma potrzeby dążyć do bezwzględnego uregulowania stolców. Postępowanie zapobiegawcze powinno uwzględniać aktywny tryb życia i odpowiednią dietę. Duże znaczenie ma regularne przyjmowanie pokarmów, gdyż utrwala odruch żołądkowo-okrężniczy. Pożywienie musi zawierać dużo błonnika, w który obfitują jarzyny i owoce oraz pieczywo pszenno-razowe (chleb Grahama). Pobudzają perystaltykę suszone śliwki, które poleca się namoczyć na noc i zjeść rano na czczo. Tego rodzaju dieta jest na ogół dobrze znoszona. Nie należy jej stosować u chorych z zapaleniem jelita grubego, w stanach jego podrażnienia i w zaparciu typu skurczowego. Płyny w ilości 1,5—2,0 l na dobę zapobiegają nadmiernemu wysychaniu stolca. W celu uniknięcia konieczności oddawania moczu w porze nocnej należy większą część płynów wypijać w pierwszej połowie dnia. Szklanka soku owocowego lub wody z sokiem wypita rano na czczo często wzmaga ruch robaczkowy jelita grubego i wywołuje wypróżnienie.

Należy dążyć do uregulowania wypróżnień bez stosowania leków przeczyszczających. Jeżeli wyniki opisanego postępowania są niewystarczające, co zdarza się zwłaszcza w pierwszym okresie leczenia, to dozwolone są niektóre leki roślinne. Są to nasiona lnu (Sem. Lini) oraz agar-agar. Leki te nie są trawione i wiążą znaczne ilości wody, przez co zwiększają masę kałową i pobudzają ruch robaczkowy jelita grubego (p. rozdz. „Choroby przewodu pokarmowego”).

W leczeniu zaparcia zaleca się nasiona lnu w stanie surowym, które rozgniata się nieco i spożywa kilka łyżeczek popi-

591


jając wodą lub herbatą. W podobny sposób stosuje się agar-agar.

Inne roślinne leki przeczyszczające powinny być używane raczej doraźnie, np. u leżących dłużej w łóżku z powodu choroby, jako przygotowanie do badań przewodu pokarmowego lub co kilka dni w szczególnie opornych przypadkach. Do leków tych należą: kora i owoc kruszyny (Cort. et Fr. Frangulae), kłącze rzewienia (Rhiz. Rhei), owoc bzu czarnego (Fr. Sambuci) oraz aloes.

W użyciu są gotowe leki:

Rp.

Rhiz. Rhei tabl. 0,5

D.S. 1—2 tabletki wieczorem.

Rp.

Neonormacol lag. I

D.S. Łyżeczkę granulatu popijać wodą lub herbatą wieczorem lub rano.

Rp.

Rhelax lag. I

D.S. 1—2 łyżeczki przed snem.

Rp.

Altra drąg. lag. I

D.S. 1—2 drażetki na noc.

Rp.

Normosan lag. I

D.S. 1/2—1 łyżki ziół na szklankę odwaru. Pić wieczorem.

Oprócz preparatów gotowych stosuje się leki recepturowe, z których można wymienić:



Rp.

Aloë 0,1

Massae pil. q.s. ut fiat pil. D.t.d. No XXX

D.S. 1—2 pigułki wieczorem.

Rp.

Extr. Frangulae fluid.

Tinct. Rhei vinosae

Sir. simplicis aa 20,0

Aq. destil. ad 200,0

M.f. mixtura

D.S. 3 razy dziennie po łyżce.

Rp.

Tinct. Aloes

Tinct. Calami

Tinct. Rhei vinosae

592


Tinct. Menthae aa 10,0

M.f. guttae

D.S. 3 razy dziennie po 30 kropli.

Jeszcze raz należy przypomnieć, że wszelkie leki rozwalniające, w tym również wymienione leki roślinne, z wyjątkiem nasion lnu i agaru, nie powinny być stosowane systematycznie przez długi okres, lecz należy je używać jako leki interwencyjne. Pierwszeństwo w leczeniu nawykowego zaparcia u ludzi w podeszłym wieku ma odpowiedni tryb życia i przestrzeganie omówionych zasad dietetycznych.



ZMIANY STARCZE UKŁADU ODDECHOWEGO

Stan układu oddechowego u osób starych, podobnie jak stan innych układów, stanowi wypadkową zmian patologicznych nabytych w ciągu życia i inwolucyjnych zmian starczych. Te ostatnie polegają na zaniku elementów sprężystych tkanki płucnej i oskrzeli oraz na zaniku błony śluzowej dróg oddechowych i jej gruczołów. Płuca ulegają rozedmie, a ich rezerwa oddechowa się zmniejsza.

Jednak znaczniejszego stopnia niewydolność oddechowa u ludzi starych stanowi zwykle następstwo wcześniej przebytych lub współistniejących chorób układu oddechowego, spośród których największe znaczenie, ze względu na częstość występowania, ma przewlekły nieżyt oskrzeli. Chorzy w starszym wieku są szczególnie narażeni na jego zaostrzenia bakteryjne, i powikłania w postaci odoskrzelowego zapalenia płuc z powodu zmniejszonej odporności ustroju oraz niekorzystnych warunków miejscowych: osłabienia odruchu kaszlowego i upośledzenia innych mechanizmów samooczyszczania się drzewa oskrzelowego. Zachodzi więc u nich szczególna konieczność przeciwdziałania zaleganiu wydzieliny w drzewie oskrzelowym i ułatwiania jej odkrztuszania. Z wielką ostrożnością należy zapisywać im leki przeciwkaszlowe. Leki zawierające opium, ze względu na depresyjne działanie na ośrodek oddechowy zawartej w nim morfiny, nie powinny być u osób starych w ogóle stosowane.

Szczególnie korzystną postacią leku wykrztuśnego u osób starych są napary z ziół. W celu uzyskania pełnego działania wykrztuśnego należy maksymalnie rozluźnić wydzielinę oskrzelową. W stanie niedostatecznego nawodnienia ustroju, występującego często u chorych w starszym wieku z powodu zmniejszonego odczuwania przez nich pragnienia i często niedostatecznej opieki, wydzielina oskrzelowa jest szczególnie gęsta i trudno odkrztuszana. Podanie leków wykrztuśnych w postaci kropli, proszków lub mikstury jest w takiej sytuacji

593

mało skuteczne. Korzystne jest natomiast stosowanie przetworów ziołowych w postaci odwarów, które oprócz substancji czynnych dostarczają brakującej wody. Zalecane są:



Rp.

Neopectosan lag. I

D.S. Łyżka ziół na szklankę odwaru, pić 3—4 razy dziennie.

Rp.

Pectosan lag. I

D.S. Łyżka ziół na szklankę odwaru, pić 3—4 razy dziennie świeżo przygotowany odwar.

Obydwa odwary, oprócz działania wykrztuśnego, działają słabo odkażająco i przeciwzapalnie.

W przewlekłych nieżytach oskrzeli z komponentem skurczowym można zalecić:

Rp.

Herb. Millefolii

Fol. Farfarae

Fl. Malvae

Fl. Lavandulae aa 25,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody, pić 3 szklanki dziennie.

Rp.

Herb. Anserinae

Herb. Marrubii

Fl. Chelidonii

Fl. Sambuci aa 15,0

Gemm. Pini 30,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody, pić 3—4 razy dziennie.

Silniejsze stany skurczowe oskrzeli o charakterze bronchitis chronica asthmatica lub bronchitis chronica spastica stanowią wskazania dla silniej działających leków rozkurczających omówionych w rozdziale „Choroby układu oddechowego”.



ZMIANY STARCZE UKŁADU RUCHU

Zmiany starcze układu ruchu dotyczą mięśni, kości i stawów. Najbardziej widocznym ich objawem jest zmniejszenie masy mięśniowej w następstwie zaniku włókien mięśniowych.

594

Zanik ten jest częściowo -zanikiem ex inactivitatae i skutecznie mu zapobiega praca fizyczna, ruch i ćwiczenia fizyczne.



Zmianom zanikowym ulegają także kości. Już po 35 roku życia zmniejsza się liczba osteoblastów i wchłanianie tkanki kostnej zaczyna przeważać nad procesami kościotwórczymi. Kość staje się stopniowo coraz bardziej porowata, masa kostna zmniejsza się średnio o 5—10% w ciągu 10 lat. Rozwój tych zmian ułatwiają niedobory białka, wapnia i witamin, a opóźnia je aktywny tryb życia. Starcze zrzeszotnienie kości, w odróżnieniu od zrzeszotnienia pomenopauzalnego u kobiet, na ogół przebiega bez bólu.

W stawach proces starzenia polega na ścieńczeniu i zwyrodnieniu chrząstek stawowych oraz zwłóknieniu części miękkich. Zmiany te do pewnego stopnia ograniczają ruchomość stawów i bywają przyczyną niezbyt silnych bólów. Znaczniejsze dolegliwości i wyraźniejsze zniekształcenie stawów zależą zwykle od choroby zwyrodnieniowej lub chorób zapalnych stawów. Wymagają one odpowiedniego postępowania leczniczego z uwzględnieniem fizykoterapii, kinezyterapii oraz farmakoterapii. Leki roślinne służą głównie do łagodzenia bólu. Są to przede wszystkim leki miejscowo stosowane w postaci mazideł i kataplazmów, pochodzące z owoców pieprzowca (Fr. Capsici) i nasion gorczycy (Sem. Sinapis). Produkowane są z nich mazidła (Linim. Capsici comp.), maści (Capsiplex, Capsiderm), emulsje (Capsigel) i przylepce (Capsiplast) — p. rozdz. „Choroby narządu ruchu”.

Leki te podawane in loco dolendi wywołują przekrwienie i ocieplenie skóry oraz drażnią zakończenia bólowe nerwów skórnych, co zmniejsza odczucie bólu, który ma swoje źródło w głębiej leżących chorych tkankach.

Oprócz wymienionych leków miejscowych, przemysł zielarski produkuje mieszankę ziołową Reumosan (Spec. antirheumaticae et antiarthriticae). Produkowany jest także granulat Reumogran, który zawiera te same zioła.

Najważniejszym składnikiem tych leków ziołowych jest kora wierzbowa, która zawiera glikozydy fenolowe. W ustroju powstaje z nich kwas salicylowy i związki pochodne, z którymi związane jest działanie przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwreumatyczne kory wierzbowej.

Stosowanie preparatów Reumosan i Reumogran jest uzasadnione u ludzi starych w celu łagodzenia dolegliwości ze strony układu ruchu o charakterze mialgii, artralgii oraz w neuralgiach.

Ziołolecznictwo u ludzi w wieku podeszłym nie ogranicza się do stosowania przetworów roślinnych w celu leczenia zmian zależnych od procesu starzenia i chorób bezpośrednio z nim związanych. Również leczenie innych chorób, dotykających przecież często ludzi starych, lecz nie związanych bez-

595


pośrednio ze starzeniem, a które stanowią domenę ziołolecznictwa, powinno w szerokim zakresie uwzględniać leki roślinne. Ze względu na łagodne działanie dobrą tolerancję, praktycznie zupełny brak objawów ubocznych przy zachowaniu prawidłowego dawkowania oraz pełną akceptację tych leków przez znaczną większość ludzi starych, ziołolecznictwo w geriatrii jest szczególnie przydatne.

PIŚMIENNICTWO

1. Borkowski Z.: Zarys farmakognozji. PZWL, Warszawa 1970. — 2. Braun H.: Heilpflanzen — Lexikon für Arzte und Apotheker. Gustaw Fischer Verlag. Stuttgart 1974. — 3. Dobrowolski L.: Das Altersherz. Aiztl. Prax., 1970, 12, 5. — 4. Geriatria. K. Wiśniewska-Roszkowska (red.). PZWL, Warszawa, 1971. — 5. Gofman J. W., Young W., Tandy R.: Ischemic Heart Disease. Arteriosclerosis and Longevity. Circulation, 1966, 34, 679. — 6. Hayflick L.: Aging Human Cells. Triangle, 1973, 12, 41. — 7. Hegglin R.: Beurteilung der Digitaliswirkung als Grundlage der Digitalistherapie. Therapiewoche, 1965, 15, 322. — 8. Kosieradzki K.: w. Leki nasercowe i ich praktyczne zastosowanie. E. Rużyłło (red.). PZWL, Warszawa 1967. — 9. Muszyński J.: Ziołolecznictwo i leki roślinne. PZWL, Warszawa 1958. — 10. Roeske W.: Zarys fitoterapii. PZWL, Warszawa 1955.

11. Schliack H.: Kavain bei Alterserkrankungen. Hippokrates, 1967, 38, 26. — 12. Wiśniewska-Roszkowska K.: Zagadnienia geriatryczne w klinice chorób wewnętrznych. PZWL, Warszawa 1964.

Prof. dr hab. med. Jan Łańcucki

CHOROBY SKORY

Zastosowanie ziół w leczeniu chorób skóry ma szczególne uzasadnienie, zwłaszcza gdy chodzi o leczenie chorób przewlekłych, które przeważają w dermatologii. Leki ziołowe działają w sposób najbardziej zbliżony do fizjologicznego, stosunkowo rzadko są przyczyną występowania odczynów alergicznych i przy odpowiednim dawkowaniu można je stosować przez długi okres bez szkody dla ustroju, co jest szczególnie ważne w leczeniu chorób związanych ze zmienioną odczynowością skóry. Leki ziołowe są często stosowane w leczeniu ogólnym i miejscowym wielu chorób skóry. Prawie we wszystkich chorobach skóry leki roślinne mogą być stosowane jako pomocnicze, uzupełniające, osłaniające synergiczne, a nierzadko jako zasadnicze. Zawierają one wiele czynnych farmakologicznie związków o skutecznym i ważnym terapeutycznie działaniu przeciwzapalnym, bakteriostatycznym, przeciwgrzybiczym, odtoksyczniającym, przeciwalergicznym, anty-mitotycznym, hipotensyjnym, usprawniającym krążenie centralne i obwodowe, usprawniającym przemianę materii, uspokajającym, witaminizującym, remineralizującym itd.

W ręku dermatologa leki roślinne są cennym orężem w postępowaniu rehabilitacyjnym w wielu przewlekłych chorobach skóry, a mogą też być szeroko stosowane w profilaktyce. Umiejętny wybór metody leczenia, w zależności od rodzaju okresu schorzenia oraz właściwości indywidualnych ustroju, jest zasadniczym czynnikiem umożliwiającym powrót chorego do zdrowia. W rozdziale podano niektóre, stosunkowo często występujące choroby skóry, w których leczenie ziołami jest szeroko stosowane jako pomocnicze, osłaniające lub wiodące. Podane metody i dozowanie leków ziołowych w leczeniu ogólnym dotyczą dorosłych; u dzieci dawki są odpowiednio mniejsze i wynoszą 1/2—1/4 dawki dorosłych. Również w leczeniu miejscowym chorób skóry u dzieci lekami roślinnymi o silnym działaniu ich stężenie powinno być odpowiednio mniejsze, a niektórych nie należy w ogóle stosować (antymitotyczne), gdyż należy pamiętać, że u dzieci jest większa reaktywność skóry i większa możliwość przenikania przez skórę niektórych leków do ustroju.

597


AFTY APHTHOSIS

Przyczyna schorzenia jest nie znana, być może wirusowa. Wysuwana jest też teoria immunologicznego oraz neurogennego pochodzenia zmian. Zmiany polegają na występowaniu na błonach śluzowych jamy ustnej, u kobiet niekiedy na sromie, głębokich, okrągłych nadżerek o sadłowatym dnie, otoczonych rąbkiem zapalnym, żywobolesnym, utrzymujących się 1—3 tygodnie. Nawroty choroby są częste, chorują zarówno dzieci, jak i dorośli. Czasami chorobie towarzyszy odczyn gorączkowych.

W leczeniu miejscowym stosuje się 3% tetracyklinę, pimafukort, boraks w glicerynie (10%). Stosowane są też leki ziołowe, które działają bardzo korzystnie, a często lepiej jak chemioterapeutyki. Stosowane są preparaty ziołowe, które powodują zmniejszenie stanu zapalnego, bolesności, jak też wykazują działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe.

Rp.

Fol. Salviae

Rhiz. Tormentillae aa 20,0

Fl. Arnicae 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki stołowej ziół na szklankę wody do płukania jamy ustnej.

Rp.

Tinct. Arnicae 30,0

Tinct. Tormentillae

Tinct. Gallae aa 10,0

M.f. mixtura

D.S. Łyżeczka mikstury na ½ szklanki przegotowanej, letniej wody, płukać 3—4 razy dziennie jamę ustną, zwłaszcza przed snem.

Stosowany jest też Azulan, wyciąg z kwiatów rumianku, bogaty w związki działające przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwalergicznie, przeciwbakteryjnie oraz przyspieszający gojenie się owrzodzeń i ran. Analogiczne właściwości ma napar z kwiatu rumianku (Oettel i Wilhelm-Kollmannsperger, Bagiński, Stern i Nikulin) oraz mieszanka ziołowa Septosan.



Rp.

Azulani lag. I

D.S. Łyżeczkę wyciągu wlać do 1/3—1/2 szklanki letniej, przegotowanej wody i płukać jamę ustną kilka razy dziennie, zwłaszcza po posiłkach i przed snem.

598


Rp.

Anth. Chamomillae 50,0

D.S. Napar z łyżki kwiatów na szklankę wody, płukać jamę ustną letnim roztworem kilka razy dziennie.

Rp.

Septosani lag. I

D.S. Odwar z 1 łyżki ziół na szklanką wody, płukać jamę ustną kilka razy dziennie, zwłaszcza po posiłkach i przed snem. Przygotowanie odwaru: 1 łyżkę ziół zalać w naczyniu 1 szklanką wody o temperaturze pokojowej, ogrzewać pod przykryciem, nie dopuszczając do wrzenia, w ciągu 30 min, następnie prze cedzić. Pozostałość przepłukać małą ilością wrzątku, przecedzić i dolać do pierwszej porcji odwaru.

U chorych z bardzo przewlekłą, nasiloną i bolesną aftozą korzystne wyniki można niekiedy uzyskać podawaniem niedużych dawek kortykosterydów — 30—15 mg dziennie i równoczesnym wstrzykiwaniem gamma-globuliny domięśniowo (Jabłońska). Godne polecenia jest też podawanie osobom dorosłym preparatu Fibs — zawiera on tzw. biogenne stymulatory (między innymi kwas cynamonowy i kumaryny), uzyskane według metody Piłatowa z destylatu borowiny (Łańcucki, 1978). Mechanizm działania zbliżony do biostyminy. Podaje się 1 ampułkę domięśniowo lub podskórnie codziennie, bądź co drugi dzień, przez 4—6 tygodni. Należy pamiętać o przeciwwskazaniach, którymi są: zaawansowana niewydolność krążenia, niewydolność wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, ciąża, kłębkowe zapalenie nerek, ostre choroby zakaźne, choroby żołądka i jelit o przebiegu ostrym. W leczeniu ogólnym podaje się też zespół witamin grupy B, witaminę C, witaminę A i E.





1   ...   48   49   50   51   52   53   54   55   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna