Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona54/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   68

GRZYBICA STOP TINEA PEDUM

Czynnikiem wywołującym zakażenie jest grzyb, głównie Trichophyton inderdigitale lub Trichophyton rubrum, rzadziej Epidermophyton. Grzybica stóp jest najczęstszą postacią grzybic skóry u ludzi. U chorych z grzybicą stóp często stwierdza się grzybicę płytek paznokciowych. O rozpoznaniu grzybicy decyduje badanie mikroskopowe i hodowla grzybów ze zmienionego chorobowo naskórka i paznokci. W grzybicy stóp rozróżnia się: grzybicę międzypalcową (tinea interdigitalis),

610

grzybicę potnicową (tinea dishidrotica), grzybicę złuszczającą (tinea desquamativa).



Zmiany chorobowe objawiające się w postaci ognisk zapalno-złuszczających, pęcherzyków, krost na stopach i bocznych powierzchniach palców, zwłaszcza trzeciego i czwartego oraz czwartego i piątego palca. Zmiany powodują świąd i pieczenie.

W leczeniu ogólnym grzybicy, zwłaszcza płytek paznokciowych, podaje się antybiotyk gryzeofulwinę, natomiast leki ziołowe mają znaczenie uzupełniające, głównie przyczyniają się do poprawy trofiki skóry, zwłaszcza lepszego jej ukrwienia, zmniejszają zaburzenia naczynioruchowe, obniżają nadmierną potliwość stóp. Zalecić można stosowanie wymienionych już poprzednio leków — Alliostabil, Biostymina — jak również zawierających m.in. wyciąg z kasztanowca.



Rp.

Venescin lag. I

D.S. 3 razy dziennie po drażetce.

Korzystne działanie wykazuje Bellergot, zawierający alkaloidy pokrzyku, ergotaminę, luminal; powoduje on zmniejszenie napięcia nerwowego, nerwicy naczynioruchowej, nadmiernej potliwości. Przeciwwskazaniem są ciężkie schorzenia organiczne naczyń obwodowych, jaskra, ciąża. Lek obniża akomodację wzroku i refleks, dlatego kierowcy pojazdów mechanicznych powinni przyjmować lek na 8—10 godzin przed jazdą.



Rp.

Bellergot lag. I

D.S. 2—3 razy dziennie drażetka po posiłkach.

Leczenie miejscowe jest często leczeniem zasadniczym grzybicy stóp. Wśród wielu preparatów: Ung. undecylenicum, Chlorchinaldin H, barwniki, importowane maści (Canesten, Dalnate), które można z powodzeniem stosować w leczeniu miejscowym grzybicy stóp, korzystne działanie, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, a także przeciwprątkowe, wykazują związki czynne zawarte w glistniku (Chelidonium majus) (Jurjewicz i Miszczenin).



Rp.

Chelidonii hydrochl. 0,1

Lanolini 4,0

Vaselini ad 10,0

M.f. unguentum

D.S. Smarować 2 razy dziennie cienką warstwą całe stopy wraz z ogniskami grzybiczymi, szczególnie na noc. Założyć skarpetki bawełniane.

611


Rp.

Herb. Chelidonii pulv.

Lanolini

Vaselini aa 10,0

Sol. Acidi carbolici 0,25% gutt. X

M.f. unguentum

D.S. Smarować 1 raz dziennie, szczególnie na noc, cienką warstwą całe stopy wraz z ogniskami grzybiczymi (metoda „skarpetkowa”). Założyć na noc skarpetki bawełniane, ażeby nie brudzić pościeli.

Rp.

Chelifungin lag. I

D.S. Smarować ogniska grzybicze rano 1 wieczorem.

Lekiem wspomagającym w leczeniu miejscowym grzybicy stóp jest Tormentiol.



Rp.

Tormentioli lag. l

D.S. Smarować stopy cienką warstwą 2 razy dziennie.

Co dwa, trzy dni wieczorem, przed smarowaniem maścią, można moczyć stopy w ciepłym naparze rumianku. Po kąpieli stopy delikatnie osuszyć i posmarować maścią. Po 6—7 dniach leczenia są zalecane 1—2-dniowe przerwy. Leczenie prowadzi się przez 3—4 tygodnie. Należy pamiętać, że maści można stosować wówczas, gdy zmiany skórne nie wykazują ostrego stanu zapalnego i sączenia. Równocześnie z leczeniem miejscowym zmian skórnych, zwłaszcza przy ich wybitnych nasileniu i z zasady gdy stwierdza się także grzybicę paznokci, należy przeprowadzić leczenie ogólne gryzeofulwiną, gdyż zajęte przez grzyby chorobotwórcze paznokcie są oporne na leczenie miejscowe i stanowią przyczynę nawrotu zakażenia — samo-zakażenie. Wymienione środki przeciwgrzybicze można stosować również profilaktycznie; dotyczy to szczególnie osób z nadmierną potliwością, korzystających z publicznych basenów i łaźni. Profilaktycznie należy smarować stopy 1—2 razy w tygodniu, najlepiej przed snem. Większą troskę w zapobieganiu grzybicy stóp trzeba przejawiać w okresie letnim.

Osobom z nadmierną potliwością stóp zaleca się przed snem moczenie nóg w naparze z następującej mieszanki ziołowej:

Rp.

Fol. Salviae

Fol. Juglandis

Herb. Hyssopi

612


Herb. Millefolii aa 20,0

M. f. species

D.S. Napar z półtorej łyżki ziół na litr wody do moczenia nóg.

KANDYDIAZA PAZNOKCI I WAŁÓW PAZNOKCIOWYCH ONYCHIA ET PERIONYCHIA CANDIDAMYCETICA

Przyczyną schorzenia jest zakażenie drożdżakowe, najczęściej wywołane przez Candida albicans. Zmiany dotyczą tylko palców rąk, rozpoczynają się zwykle od wału paznokciowego, który wykazuje stan zapalny, obrzęk, bolesność, nawisa nad płytką paznokciową, a przy ucisku wydostaje się spod niego skąpa ilość ropy. Stopniowo płytka paznokciowa w okolicy łękotki oddziela się od łożyska, ulega rozwarstwieniu, staje się krucha, powierzchnia matowieje, przyjmuje zabarwienie szarobrunatne i jest poprzecznie pobruzdowana.

Do leków stosowanych w leczeniu schorzeń drożdżakowych należą antybiotyki polienowe, wśród których szeroko stosowany jest antybiotyk nystatyna. Podaje się ją doustnie w tabletkach po 500 000 jednostek w ilości 3—5 min j. dziennie przez długi okres czasu — 2—9 tygodni i dłużej w zakażeniach śluzówek przewodu pokarmowego. Z innych antybiotyków należy wymienić: trychomycynę, kandycydynę, kanamycynę i najsilniej działającą amfoterycynę B — cechuje się znaczną toksycznością.

W zakażeniach drożdżakowych skóry — wyprzeniach drożdżakowych, kandydiazie paznokci i wałów paznokciowych oraz śluzówek — stosowane jest leczenie miejscowe, w którym oprócz wymienionych antybiotyków w postaci aerozoli, zawiesin i maści korzystnie działają wodne lub alkoholowe 1—2% roztwory barwników fioletu goryczki, błękitu metylenowego, zieleni brylantowej, 1—3% nalewka jodowa. W leczeniu zewnętrznym (miejscowym) drożdżycy wałów paznokciowych szeroko stosowany jest Fongitex, Acifungin (estry borowe kwasu benzoesowego oraz kwasu borogalusowego w rozpuszczalnikach polietylenowych).

W leczeniu miejscowym wspomagające działają kąpiele palców rąk w naparze z odpowiedniej mieszanki ziołowej, po czym stosuje się właściwy lek przeciwdrożdżakowy, np. Acifungin, Solutio Iodi spirituosa. Obowiązuje przy tym zasada, że oprócz smarowania całego zajętego przez drożdżaki ostatniego paliczka i płytki paznokciowej trzeba również nakładać lek za pomocą cienkiej bagietki pod chory wał paznokciowy. Korzystnie działa też maść z glistnika.

Rp.

Anth. Millefolii

Herb. Meliloti

613


Herb. Fumariae aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z 2 łyżek ziół w litrze wody, w temperaturze 38—40°C moczyć palce 15—20 min.

Działa przeciwzapalnie i przeciwdrożdżakowo.



Rp.

Chelifungin lag. I

D.S. Smarować miejsca chore 2 razy dziennie, zwłaszcza po wieczornym moczeniu palców w naparze z ziół.

W leczeniu ogólnym wspomagające działa wstrzykiwanie domięśniowe preparatu Biostymina (p. str. 607), podawanie preparatów Venescin, Alliostabil, jak również wyciągów z niektórych roślin świeżych.



Rp.

Biostymini

D.S. Wstrzykiwać domięśniowo codziennie ampułkę przez 15 dni, po czym przerwać na 2—3 tygodnie.

Rp.

Venescin lag. I

D.S. 2—3 razy dziennie po drażetce po jedzeniu w ciągu 4—6 tygodni.

Rp.

Succ. Taraxaci

Succ. Bardanae aa 30,0

D.S. 3 razy dziennie po 40—50 kropli w kieliszku wody między posiłkami.

Rp.

Alliostabil lag. I

D.S. 2—3 razy dziennie po 20—30 kropli w kieliszku wody po jedzeniu.

Osoby ze skłonnością do zakażeń drożdżakowych wałów paznokciowych i paznokci nie powinny zmywać naczyń kuchennych, zwłaszcza w okresie trwania choroby, unikać prania ręcznego w detergentach oraz ograniczyć spożycie węglowodanów, zwłaszcza wyrobów cukierniczych. W czasie manicure nie powinny nadmiernie dokładnie wycinać naskórka, pozostawiać nieduży rąbek na płytce paznokciowej.



KŁYKCINY (BRODAWKI) KOŃCZYSTE CONDYLOMATA ACUMINATA

Choroba zakaźna, wywołana przez wirusy, może przenosić się na partnerów seksualnych. Zmiany w postaci wykwitów

614

brodawkowatych, uszypułowanych, o kalafiorowatej powierzchni i zabarwieniu malinowym są umieszczone głównie w okolicy narządów płciowych i okolic odbytu: u mężczyzn — rowek zażołędny, wewnętrzna powierzchnia napletka, żołądź, u kobiet — wargi sromowe i pochwa. Stan zapalny, sączenie i maceracja naskórka sprzyjają występowaniu zmian. W różnicowaniu należy uwzględnić kłykciny płaskie kiłowe (mają nacieczoną podstawę, występują też innego rodzaju wykwity kiłowe i dodatnie odczyny serologiczne), nabłoniaki, raki.



Leczenie miejscowe jest zasadniczą metodą leczenia kłykcin kończystych. Kłykciny usuwa się chirurgicznie (dotyczy rozległych zmian), elektrokoagulacją, zamrażaniem płynnym azotem, dobre wyniki daje też stosowanie podofiliny (Resina Podophylli — nierozpuszczalna w wodzie żywica z kłączy Podophyllum peltatum — Ameryka północna, lub Podophyllum emodi — Azja środkowa).

Rp.

Res. Podophylii 0,75

Glycerini 0,75

Spir. Vini 90° ad 10,0

D.S. Do smarowania kłykcin co 5—7 dni.

Leczenie należy prowadzić ostrożnie. Najpierw na skórę otaczającą wykwity nałożyć cienką warstwę wazeliny, następnie same kłykciny smarować roztworem podofiliny tak, aby płyn nie spływał na śluzówkę lub otaczającą skórę, wreszcie odczekać aż płyn wyschnie. W zależności od ustępowania zmian zabieg powtarza się co 5—7 dni (przy występowaniu odczynu zapalnego, nadżerek — zabieg powtarza się po ich ustąpieniu). Po wykonaniu zabiegu ręce należy starannie umyć ciepłą wodą z mydłem, gdyż zatarcie powiek lub narządów płciowych może spowodować odczyn zapalno-obrzękowy. U kobiet ciężarnych nie należy usuwać kłykcin roztworem podofiliny.



LISZAJ PŁASKI, LISZAJ CZERWONY LICHEN PLANUS, LICHEN HUBER

Przyczyna choroby nie jest znana. Często stwierdza się związek z układem nerwowym — występowanie zmian po wstrząsach psychicznych, niekiedy Unijny układ wykwitów, przebiegających wzdłuż nerwów, obostrzenie zmian i dolegliwości w czasie ciężkich przeżyć psychicznych. Istnieje teoria toksyczna, głosząca o występowaniu zmian po zatruciach niektórymi lekami, np. atebryną, akronem, złotem, oraz teoria wirusowa, która może być prawdopodobna, lecz nie została wystarczająco udowodniona. Choroba występuje głównie u osób dorosłych, bardzo rzadko u dzieci.

615

Zmiany polegają na pojawianiu się płaskich, wielobocznych, drobnych grudek skórnych o lekko błyszczącej powierzchni, zabarwieniu czerwonosinym lub czerwonobrunatnym. Osutka jest na ogół symetryczna, najczęściej umiejscowiona w obrębie nadgarstków i przedramion po stronie zginaczy, na podudziach po stronie prostowników, w okolicy narządów płciowych, na błonach śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych. Istnieje kilka odmian klinicznych liszaja płaskiego. Przebieg schorzenia jest przewlekły — od kilku miesięcy do kilku lat. W miejscu zmian chorzy odczuwają świąd o różnym nasileniu. Zmiany ustępują bez pozostawienia blizn.



Leczenie ogólne polega na podawaniu zespołu witamin grupy B (Vitaminum B compositum); w cięższych przypadkach, zajmujących rozległe powierzchnie skóry i przy utrzymującej się tendencji do świeżych wysiewów, wskazane jest podawanie doustne sterydów. Leczenie ziołowe jest typu wspomagającego. Polega ono na stosowaniu leków bodźcowych, przestrajających i tonizujących, a u chorych pobudliwych i nerwicowych — leków uspokajających.

Rp.

Biostymini

D.S. Domięśniowo po ampułce codziennie lub co drugi dzień w ciągu 10—30 dni; po przerwie 3—4-tygodniowej ponownie 10—20 wstrzyknięć.

Rp.

Succ. Bardanae lag. I

D.S. 20—50 kropli w kieliszku wody 3—4 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Rad. Bardanae Herb. Hyperici

Herb. Violae tricoloris aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody, pić porcjami po posiłkach w ciągu dnia.

Rp.

Intr. Valerianae

Intr. Crataegi aa 30,0

Tinct. Calami 10,0

M.f. guttae

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Mieszanka ta jest szczególnie korzystna dla osób pobudliwych lub nerwowych. Korzystne może być również podawanie gotowych preparatów: Nervosol, Neospasmina lub Passispasmin.

616

Miejscowo można stosować różne postacie leku, np., papki ochładzające, maści, płukanki.



Rp.

Mentholi 0,5—1,0

Zinci oxydati

Talci veneti aa 10,0

Amyli tritici 15,0

Glycerini 5,0

Spir. Vini 70° ad 100,0

M.f. pasta

D.S. Nakładać cienką warstwę na miejsca dotknięte liszajem, szczególnie wieczorem.

Działa ochładzająco i przeciwświądowo.



Rp.

Tormentioli 20,0

Ung. Aliantami 30,0

M.f. unguentum

D.S. Smarować cienką warstwą 1—2 razy dziennie, zwłaszcza na noc.

Rp.

Tinct. Tormentillae

Tinct. Gallae

Tinct. Arnicae aa 10,0

M.f. guttae

D.S. 50—60 kropli na pół szklanki letniej wody, płukać jamę ustną kilka razy dziennie, zwłaszcza na noc.

Stosuje się w przypadku liszaja płaskiego na śluzówkach jamy ustnej.



Rp.

Fol. Salviae 40,0

Fl. Calendulae 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wody, płukać jamę ustną 2—4 razy dziennie.

Rp.

Tinct. Tormentillae

Tinct. Calami aa 20,0

Tinct. Gallae 10,0

D.S. 50—60 kropli na pół szklanki letniej wody, płukać jamę ustną kilka razy dziennie po posiłkach, a zwłaszcza na noc.

Chorzy powinni unikać napojów alkoholowych, pikantnych przypraw, grzybów. Należy ograniczyć spożycie tłuszczów,

617

zwłaszcza zwierzęcych, oraz węglowodanów (słodyczy, czekolad); dieta powinna być obfita w owoce i jarzyny (kapusta, marchew).



ŁUPIEŻ RÓŻOWY GIBERTA PITYRIASIS ROSEA GIBERTI

Przyczyna choroby nie jest znana, przyjmuje się tło zakaźne, wirusowe. Schorzenie stosunkowo często występuje w okresie wiosny i jesieni.

Zmiany chorobowe polegają na występowaniu pierwotnego ogniska w postaci medalionowatej plamy rumieniowo-złuszczającej; w kilka dni później wykwitów przybywa, następuje uogólnienie osutki, zajmującej głównie tułów i dosiebne części kończyn. Choroba trwa 4—8 tygodni i ustępuje samoistnie. Zmianom skórnym może towarzyszyć dotkliwy świąd.

W leczeniu ogólnym podaje się następujące preparaty:



Rp.

Bellergot lag. I

D.S. Po obiedzie i po kolacji po drażetce.

Uwaga. U kierowców pojazdów mechanicznych preparat ten może powodować zmniejszenie refleksu.

Rp.

Rutisol

D.S. 20—30 kropli w kieliszku wody, pić 2—3 razy dziennie po jedzeniu w ciągu 7 dni.

W leczeniu miejscowym wykwity można smarować cienką warstwą maści Tormentiol.

Zalecane są również 1—2 razy w tygodniu kąpiele osłaniające, zmiękczające (balnea emollientia). Zmniejszają one drażniące działanie chlorowanej wody, łagodzą świąd, przyspieszają ustępowanie procesu zapalnego. Wśród kąpieli osłaniających najczęściej stosowana jest kąpiel krochmalowa oraz kąpiel z naparu rumianku.

Kąpiel krochmalowa. 0,5—1 kg mąki kartoflanej zalewa się 2—3 l wody i ogrzewa stopniowo. Po otrzymaniu masy papkowatej wlewa się ją powoli i rozprowadza w wodzie do kąpieli. Wanna powinna zawierać około 150 l wody o temperaturze 36—38°C, temperatura otoczenia nie niższa niż 18 C. Czas kąpieli nie powinien przekraczać 15—25 min. Podczas kąpieli nie używać mydła; po wyjściu z wanny skórę trzeba delikatnie osuszyć ręcznikiem.

618


Kąpiel z naparu rumianku. Na wanną wody stosuje 0,25— 0,5 kg Anth. Chamomillae. Sporządza się napar, który następnie dodaje się do wódy. Można też wymienioną ilość rumianku włożyć do dość dużego płóciennego woreczka, aby rumianek nie był zbyt mocno ugnieciony, woreczek zawiązać i włożyć do wanny z gorącą wodą. Po osiągnięciu przez wodą temperatury 36—38°C i nasyceniu wody wyciągiem z ziół (kilkakrotnie zanurzony w wannie woreczek można wycisnąć) rozpoczyna się kąpiel leczniczą. Czas kąpieli i sposób wytarcia skóry po kąpieli — jak wyżej.

Kąpiel z mąki pszennej, 1—2 kg mąki pszennej wymieszać z 5 l wody, mieszając powoli, podgrzać prawie do wrzenia, nie dopuścić jednak do zagotowania. Tak przygotowaną emulsję wlać i rozprowadzić w przygotowanej do kąpieli wodzie (około 100—150 l wody o temperaturze 36—38°C). Czas kąpieli — 15—30 min.

ŁUSZCZYCA PSORIASIS

Przyczyna choroby nie jest znana. Podano wiele teorii dotyczących tła i patogenezy łuszczycy, jednak żadna z nich nie została w pełni potwierdzona. Ostatnio przypisuje się dużą rolą autoimmunologicznemu mechanizmowi łuszczycy, opartemu na zachodzącej in vivo reakcji między krążącymi we krwi przeciwciałami przeciw warstwie rogowej a zmienioną anty-genowo warstwą rogową naskórka (Krogh i Tonder 1973; Jabłońska i wsp. 1977). Często stwierdza się rodzinne występowanie łuszczycy; dziedziczenie jest według dominanty, ale nie regularne. Łuszczyca jest jedną z najczęstszych chorób skóry — liczba osób cierpiących wynosi 0,5—3% populacji, ma charakter nawrotowy i niejednokrotnie sprawia trudności lecznicze.

Zmiany skórne polegają na występowaniu płaskich grudek o zabarwieniu czerwonobrunatnym, pokrytych różnej grubości białawymi łuskami parakeratotycznymi (nieprawidłowe rogowacenia). Grudki łuszczycy mogą być różnej wielkości. Są one dobrze odgraniczone od skóry zdrowej. Mogą być rozsiane na całej skórze, najczęściej w okolicy łokci i kolan, często na owłosionej skórze głowy. Zmiany na ogół nie sprawiają żadnych dolegliwości; stan ogólny chorych jest dobry. Istnieje kilka odmian łuszczycy.

Leczenie miejscowe ma zasadnicze znaczenie w zwalczaniu łuszczycy, należy jednak zaznaczyć, że jest ono tylko objawowe, gdyż do chwili obecnej nie ma metody, która mogłaby spowodować trwałe wyleczenie. Są znane bardzo liczne i różnorodne metody leczenia miejscowego, z których część oparta

619

jest na preparatach roślinnych. Jedną z nich jest przemienne stosowanie odpowiednich maści: Tormentiol, Ung. Allantoini, Ung. Nitrofurazoni. Ung. Zinci salicylatum, którymi kolejno smaruje się ogniska łuszczycy wieczorem przed spaniem, oprócz ognisk znajdujących się na owłosionej skórze głowy. W piątym dniu leczenia stosuje się kąpiel krochmalową lub kąpiel rumiankową (p. str. 618), po czym naświetla się całe ciało lampą kwarcową, wyznaczając taką odległość i czas trwania zabiegu, aby nie wywołać ostrego odczynu rumieniowego. W szóstym dniu rozpoczyna się analogiczny, nowy cykl leczenia miejscowego. Korzystnie działa naświetlanie promieniowaniem nadfioletowym o długości fal 350—380 nm łącznie z przyjmowaniem doustnym meladyniny lub beroksanu.



Często stosowane są maści, pasty i roztwory acetonowo-chloroformowe lub kolodionowe zawierające 1—10% chryzarobiny, która wykazuje działanie silnie redukujące.

Rp.

Chrysarobini 5,0—10,0

Zinci oxydati

Amyli tritici aa 10,0

Lanolini ad 100,0

M.f. unguentum

D.S. Zewnętrznie.

Chryzarobina działa drażniąco na skórę, barwi zdrową skórę na kolor ciemnobrunatny, a jasne włosy na kolor zielonkawy (zmiana zabarwienia nie jest trwała). Po dostaniu się do oczu chryzarobina może spowodować ostry odczyn zapalny, prowadzący niekiedy do owrzodzenia rogówki. Z tego powodu nie należy stosować chryzarobiny na skórę owłosioną głowy, na twarz, ręce i w okolicy narządów płciowych, gdzie również może powodować znaczne podrażnienie. Jeżeli stosuje się chryzarobinę na duże powierzchnie skóry i przez dłuższy czas, to mogą wystąpić objawy zatrucia, nawet o ciężkim przebiegu, ze stanem zapalnym nerek, białkomoczem i krwiomoczem. U dzieci nie jest wskazane stosowanie chryzarobiny.

Chryzarobinę stosuje się też w zasychających lakierach i mazidłach.

Rp.

Chrysarobini 5,0—10,0

Traumaticinum ad 100,0

D.S. Zewnętrznie do smarowania ognisk łuszczycy.

Rp.

Chrysarobini 10,0

Pix liquida Pini 20,0

Acid. salicylici 5,0

Saponis kalini 20,0

620


Vaselini ad 100,0

M.f. linimentum

D.S. Zewnętrznie.

Dobrze również działają kąpiele dziegciowe, stosowane 2—3 razy w tygodniu, zależnie od stopnia zaawansowania choroby.



Rp.

Pix liquida Pini 100,0

Spir. Saponis kalini

Aq. dest. aa 75,0

M.f. linimentum

D.S. Do kąpieli na jedną wanną dla dorosłego.

Rp.

Pix liquida Pini

Natrii carbonici

Gelatinae alb.

Aq. dest. aa 75,0

M.f. linimentum

D.S. Do kąpieli na jedną wannę dla dorosłego.

Temperatura kąpieli powinna wynosić 34—36°C, czas 20— 30 min. Między kąpielami leczniczymi należy stosować maści przeciwłuszczycowe, np. Ung. Allantoini, Tormentiol. Trzeba także pamiętać, że podczas stosowania na dużej powierzchni skóry preparatów dziegciowych, chryzarobiny lub związków salicylowych powinno się okresowo kontrolować mocz, czynność wątroby i morfologią krwi.

Ostatnio wprowadzono nową metodą leczenia łuszczycy (Harter, Langner) opartą na zjawisku denaturacji DNA, zachodzącej pod wpływem skojarzonego działania psoralenów — 8-metoxypsoralenu (8-MOP) lub mieszaniny 8-MOP i 5-meto-xypsoralenu (5-MOP) — podawanych doustnie i naświetlań ognisk łuszczycy długimi promieniami nadfioletowymi przy maksimum emisji 370 nm. Metoda leczenia, określona jako fotochemioterapia (PUVA), polega na łączeniu się psoralenów pod wpływem promieniowania o długości fali 365 nm w związki cykliczne z zasadami pirymidynowymi zawartymi w DNA, co prowadzi do jego denaturacji, zahamowania wzmożonej mitozy komórek naskórka, a tym samym ustępowania objawów łuszczycy (nie daje jednak trwałego wyleczenia). Psoraleny podaje się w dawce 0,6—0,9 mg/kg masy ciała na 2 godziny przed naświetlaniem. Dobrze działa też Beroxan — lek otrzymywany z owoców pasternaku, który zawiera 8-MOP i 5-MOP. Niektórzy autorzy (Lord i wsp.) uważają, że fotochemioterapia wpływa również na biosyntezą i metabolizm prostaglandyn, a mianowicie, że promienie nadfioletowe o długości 254 i 360 nm łącznie z 8-MOP znacznie zwiększają konwersję

621


PGE2 w PGE2α, poprzez działanie PGE2 — 9-ketoreduktazy, a tym samym działają regulujące na biosyntezą i metabolizm prostaglandyn w tkankach, co sprzyja ustępowaniu łuszczycy. Podobne działanie do 8-MOP i 5-MOP w fotochemioterapii łuszczycy wykazują dziegcie.

Przeprowadzone prace kliniczne wykazały, że fotochemio-terapia przy użyciu UVA (długie promieniowanie nadfioletowe) i psoralenów stosowanych miejscowo, a mianowicie pędzlowania emulsją 8-MOP wykwitów łuszczycy na 4—8 min przed naświetlaniem, daje podobne wyniki jak przy podawaniu 8-MOP ogólnie (Weler). Należy jednak pamiętać, że pierwsze naświetlanie UVA powinno być krótkie w celu uniknięcia ewentualnych odczynów pęcherzowych.

Leczenie ogólne jest typu wspomagającego i często są stosowane preparaty ziołowe.

Rp.

Bellergot

D.S. 2 razy dziennie po tabletce po obiedzie i kolacji.

Lek ten przepisuje się głównie chorym pobudliwym, z nadmierną potliwością i zaznaczonym świądem skóry, mając jednak na uwadze, że może on zmniejszyć refleks u kierowców pojazdów mechanicznych.



Rp.

Betasol

D.S. 3 razy dziennie po łyżeczce na pół szklanki wody.

Lek ten jest mieszaniny ośmiu ziół, wykazuje działanie aktywizujące układ enzymatyczny u chorych z łuszczycą, daje pewną poprawę i niekiedy powoduje dłuższe okresy zahamowania objawów chorobowych; zwiększa też aktywność transaminazy glutamino-pirogronowej we krwi. Dobrą skuteczność leku obserwowano w przypadkach łuszczycy kroplowatej, również w stanach przewlekłych u osób starszych, natomiast u osób młodych i w początkach łuszczycy działanie jego jest nikłe. Betasol stosuje się zarówno zapobiegawczo, jak i w leczeniu skojarzony z innymi lekami.



Rp.

Fl. Sambuci

D.S. Napar z łyżki kwiatów na 2 szklanki wrzącej wody, wypić w 2 porcjach w ciągu dnia.

Wykazano korzystne działanie naparu z kwiatów bzu czarnego, szczególnie gdy przyjmowano napar świeżo przygotowany. Równie skuteczny okazał się odwar z owoców bzu

622

czarnego (Fr. Sambuci), przyrządzany i przyjmowany w ta-takich samych ilościach co napar z kwiatów (Łańcucki, Skawińska-Jachowska).



Rp.

Biostymini

D.S. Domięśniowo ampułkę codziennie lub co drugi dzień w ciągu 3—4 tygodni, po czym przerwa 2—3 tygodnie.

Rp.

Fl. Sambuci

Fol. Urticae

Herb. Violae tricoloris aa 20,0

Rad. Bardanae

Rad. Saponariae aa 15,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody, wypić w 2 porcjach w ciągu dnia po jedzeniu.

Chorzy z łuszczycą powinni przestrzegać odpowiedniej diety, szczególnie w okresie wysiewu zmian chorobowych. Dieta powinna być głównie jarska (bardzo korzystnie działa codzienne spożywanie sałatek z surowej kapusty z dodatkiem oliwy doprawionej sokiem z cytryny), niskokaloryczna, z ograniczeniem tłuszczów zwierzęcych, zalecane są natomiast tłuszcze roślinne, olej sojowy, słonecznikowy. Należy też ograniczyć ilość spożywanych węglowodanów, a przede wszystkim wyrobów cukierniczych. Nie należy spożywać ostrych przypraw, napojów alkoholowych oraz lekarstw zawierających chininę lub jej pochodne w okresie zaostrzenia zmian skórnych.





1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna