Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski


ŁYSIENIE ŁOJOTOKOWE ALOPECIA SEBORRHOICA



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona55/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   68

ŁYSIENIE ŁOJOTOKOWE ALOPECIA SEBORRHOICA

Patogeneza schorzenia nie jest dokładnie poznana, lecz łojotok jest jednym z ważniejszych czynników usposabiających. Przyjmuje się obecnie, że zasadniczą rolę w występowaniu łysienia łojotokowego odgrywają hormony androgenne, przy czym nie jest bliżej poznany mechanizm działania. Łysienie łojotokowe dotyczy mężczyzn. Często istnieje rodzinna skłonność do tego typu łysienia (dziedziczenie dominujące).

Pierwsze objawy występują między 20 a 30 r.ż., zazwyczaj przy współistnieniu łupieżu tłustego. Zaawansowane łysienie występuje u ponad połowy mężczyzn w wieku 40—50 lat. Rozpoczyna się przerzedzanie włosów na bocznych powierzchniach owłosionej skóry czoła, a nieco później na szczycie

623


głowy. W miejscach wyraźnie postępującego łysienia obserwuje się najpierw występowanie łupieżu, często nawet z nieznacznym odczynem zapalnym, a po kilku lub kilkunastu latach skóra w tych miejscach staje się gładka, lśniąca i nieco cieńsza. W okresie łupieżu i odczynu zapalnego chorzy mogą odczuwać nieznaczny świąd.

Leczenie ogólne jest typu wspomagającego. Z preparatów roślinnych zaleca się stosowanie biostyminy, w sposób podany w podrozdziale o czyraczności, równolegle z zespołem witamin, ponadto odwarów z mieszanek ziołowych i soków ze świeżych roślin.



Rp.

Fl. Sambuci

Fol. Urticae

Rhiz. Agropyri

Herb. Violae tricoloris

Rad. Bardanae aa 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na 2 szklanki wody, pić 1—2 szklanki dziennie między posiłkami.

Rp.

Succ. Bardanae

Succ. Betulae

Succ. Taraxaci

Succ. Hyperici aa 10,0

M.f. guttae

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Osoby z łysieniem łojotokowym powinny przestrzegać lekko strawnej diety, bogatej w warzywa i owoce, unikać ostrych, pikantnych przypraw, alkoholi. Powinny dbać o codzienne oddawanie stolca.

Jeżeli u niektórych chorych występuje skłonność do zaparcia, to zaleca się podawanie granulatu Normogran (2 razy dziennie po łyżeczce wraz z ciepłą wodą).

Leczenie miejscowe łysienia łojotokowego ma duże znaczenie, pomimo że nie jest ono w pełni skuteczne. Następuje wówczas zmniejszenie, a nawet całkowite ustąpienie łupieżu i w pewnym stopniu zahamowanie postępującego łysienia łojotokowego. Najczęściej stosowanymi środkami leczniczymi są te, które wywołują przekrwienie owłosionej skóry głowy, poprawiają jej ukrwienie i tym samym powodują zmniejszenie wypadania włosów. Z gotowych leków stosowany jest Acnosan, który wykazuje działanie keratolityczne, przeciw-bakteryjne i przeciwgrzybicze, zmniejsza łojotok, świąd, rozszerza naczynia krwionośne skóry i wywołuje jej przekrwienie.

624

Jeśli chodzi o środki roślinne, to godne polecenia są wyciągi z pojedynczych ziół lub z mieszanek ziołowych służące do nacierania skóry głowy oraz odwary do mycia głowy i zwalczania łój otoku lub łupieżu.



Rp.

Succ. Bardanae

D.S. Do 1 części soku dodać 3 cz. alkoholu 70° i wcierać co drugi dzień w owłosioną skórą głowy, szczególnie w miejsca zaznaczonego łojotoku i łysienia. Po wtarciu masować delikatnie skórę w ciągu 1(5 min. Mycie głowy nie częściej niż co 10—14 dni. Po 10—15 zabiegach zaleca się 2-tygodniową przerwę, następnie powtarza się cykl leczenia.

Rp.

Tinct. Capsici 10,0—15,0

Acid. salicylici 2,0

Glycerini 5,0

Spir. Vini 70° ad 100,0

M.f. solutio

D.S. Przecierać płynem owłosioną skórę głowy co drugi dzień.

Rp.

Fol. Urticae 30,0

Rad. Urticae 20,0

Rhiz. Calami 10,0

Acid. acetici dil. 20,0

Aq. destillatae 80,0

Spir. Vini 90° 30,0

M.f. solutio

D.S. Macerować w ciągu tygodnia; przecedzić. Nacierać skórę owłosioną głowy wieczorem co drugi dzień. Myć głowę co 10—15 dni.

Rp.

Tinct. Capsici Tinct. Arnicae

Tinct. Cinchonae aa 5,0

Aq. destillatae 80,0

Spir. Vini ad 250,0

M.f. solutio

D.S. Nacierać skórę owłosioną głowy co drugi dzień przez okres 8—10 dni, a następnie 1—2 razy w tygodniu.

Wymienione płyny powinny być dosyć intensywnie wcierane w skórę owłosioną głowy, gdyż nie chodzi tu o zmoczenie nimi włosów, lecz o podrażnienie nimi skóry. Zabieg początkowo wywołuje wzmożone wypadanie włosów, ale póź-

625

niej następuje zahamowanie ich wypadania. W czasie stosowania wcierań (masaży) mycie głowy może być rzadkie — raz na 2—3 tygodnie. Do mycia najlepiej stosować mydło dziegciowe lub siarkowe, można również używać spirytus mydlany, mydła przetłuszczone. Po umyciu włosy powinny być dokładnie spłukane w kilku wodach, a ostatnią należy zakwasić, np. bardzo korzystnie działa wyciśnięty sok z pół cytryny na szklankę ciepłej wody. Korzystne jest też mycie głowy w odwarach ziołowych.



Rp.

Rad. Saponariae

Rad. Bardanae

Rad. Urticae

Rhiz. Calami

Herb. Equiseti aa 20,0

M.f. species

D.S. Do mycia głowy.

Przygotować odwar z 2 łyżek mieszanki ziołowej na półtora litra wody. Gotować powoli 10—15 min, odcedzić i myć głowę ciepłym odwarem, lekko masując. Z pozostałych po odcedzeniu ziół ponownie przygotować odwar i myć nim głowę, następnie nie wycierając zawiązać głowę ręcznikiem na 15— 20 min.

Zalecane również dla osób mających łupież.

ŁYSIENIE PLACKOWATE ALOPECIA AREATA

Przyczyna schorzenia jest nie znana. Dużą rolę w występowaniu zmian chorobowych przypisuje się wyczerpaniu nerwowemu, ciężkim przeżyciom psychicznym oraz urazom mechanicznym ośrodkowego układu nerwowego. Przyczyną występowania zmian mogą być także zaburzenia wewnątrzwydzielnicze, czynniki toksyczne, wewnątrzustrojowe ogniska zakaźne, np. ropne zapalenie zatok przynosowych, próchnicze zmienione korzenie zębowe, przewlekłe zapalenie migdałków.

Zmiany chorobowe polegają na nagłym występowaniu pojedynczych lub mnogich ognisk całkowitego wyłysienia, najczęściej w obrębie skóry owłosionej głowy, a u mężczyzn i na skórze owłosionej twarzy. Ogniska wyłysienia są okrągłe lub owalne, różnej wielkości. Niektóre ogniska, szerząc się obwodowo, zlewają się ze sobą. Włosy w otoczeniu ogniska wyłysienia są cienkie i dają się łatwo usuwać, natomiast skóra w obrębie ognisk wyłysienia jest nie zmieniona. Okres trwania choroby jest różny, od kilku miesięcy do kilku lat, a cza-

626


sami odrost włosów może w ogóle nie nastąpić. Stan ogólny chorych jest dobry.

Leczenie łysienia plackowatego jest zazwyczaj długotrwałe i nie zawsze skuteczne, szczególnie w przypadkach łysienia uogólnionego, tzw. wyłysienia plackowatego złośliwego.

W leczeniu ogólnym spośród wielu leków wspomagających korzystnie działa biostymina, podawana codziennie domięśniowo po jednej ampułce przez 15—20 dni; po przerwie 20—30 dniowej leczenie się wznawia. W zależności od wyników stosuje się od 2 do 4 cykli leczenia tym preparatem. Lek jest na ogół dobrze znoszony, bardzo rzadko mogą występować objawy nietolerancji, w postaci skórnych odczynów alergicznych (pokrzywka, świąd, wysypka). W tego rodzaju przypadkach podawanie biostyminy należy przerwać, po czym zmiany szybko ustępują. Niekiedy poprawę uzyskuje się po pod-wstrząsach insulinowych (Łańcucki i Jakubowicz). Stosowane są też kortykosterydy (po wykluczeniu przeciwwskazań) w odpowiedniej dawce, np. enkorton 20—30 mg dziennie. Już po niedługim okresie podawania leku powoduje on odrost włosów. Niekiedy po przerwaniu podawania sterydów u znacznej większości pacjentów następuje nawrót choroby (Winter i wsp.). U chorych pobudliwych, nerwicowych, jest wskazane podawanie preparatów: Neospasmina, Passispasmin, Nervosol, Bellergot.

W leczeniu ogólnym wspomagająco działają takie mieszanki ziołowe, które poprawiają przemianę materii, trawienie oraz wzmagają wydalanie moczu.



Rp.

Succ. Hyperici

Succ. Bardanae aa 10,0

Succ. Betulae

Succ. Taraxaci aa 15,0

M.f. guttae

D.S. Dla dorosłych 30—50 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu; dla dzieci powyżej 7 lat 10—15 kropli 2 razy dziennie. Lek podaje się przez 20—30 dni z przerwą 3—4 tygodni.

W leczeniu miejscowym, wśród wielu metod, korzystnie oceniane są zabiegi powodujące przekrwienie skóry w obrębie ognisk wyłysienia plackowatego. W tym celu stosuje się związki drażniące, a wśród nich przede wszystkim leki pochodzenia roślinnego. Należy pamiętać, że zabiegi miejscowe mają na celu wywołanie odczynu przekrwienia, a nawet nieznacznego odczynu zapalnego, co w końcowym wyniku daje poprawę ukrwienia wokół brodawek włosowych, a tym samym odrost włosów. Wywołane przekrwienie i odczyn zapalny nie powinny być zbyt intensywne i powodować odczynu

627

pęcherzowego, gdyż jest to niekorzystne w leczeniu schorzenia i może prowadzić do zaniku skóry.



Do wcierań w ogniskach wyłysienia szeroko stosowane są płyny drażniące zawierające m.in. nalewkę z owoców pieprzowca (Issekutz i wsp.; Toh i wsp.).

Rp.

Tinct. Capsici 15,0

Resorcini

Ol. Ricini aa 2,0

Spir. Vini 70° ad 100,0

M.f. solutio

D.S. Wcierać w ogniska wyłysienia.

Rp.

Resorcini 1,0

Chlorali hydrati 4,0

Tinct. Capsici 1,5

Ol. Ricini 2,0

Spir. Vini 80,0

Aq. destillatae ad 100,0

M.f. solutio

D.S. Wcierać w ogniska wyłysienia.

Ostatnio uzyskano korzystne wyniki leczenia miejscowego ognisk wyłysienia plackowatego za pomocą związków światłouczulających (fotodynamicznych), stosowanych łącznie z naświetlaniem promieniami nadfioletowymi lub słonecznymi. W tym celu najczęściej podaje się beroksan (wyciąg z owoców pasternaka), który zawiera 8-metoksypsoralen i 5-meto-ksypsoralen, oraz meladyninę (wyciąg z owoców Ammi majus), zawierającą analogiczne związki, jak również wykazujący słabsze działanie światłouczulające alkoholowy wyciąg z ziela dziurawca (Kałużyński; Debrencewa i wsp.). Równocześnie z leczeniem miejscowym beroksanem, meladyniną zaleca się doustne podawanie jednego z wymienionych preparatów w odpowiednio dobianych dawkach. Zasady leczenia miejscowego i ogólnego są zbliżone do podanych w podrozdziale o bielactwie nabytym.

Stosowanie w leczeniu miejscowym wyciągów z dziurawca (Intr. Hyperici lub Succ. Hyperici) polegają na smarowaniu nimi ognisk wyłysienia i po upływie 10—15 min naświetlaniu lampą kwarcową. Źródło światła powinno być oddalone o 80 cm od miejsca naświetlanego; czas ekspozycji, początkowo 1 min, stopniowo przedłużamy o 1—2 min, aż do osiągnięcia 30 min, po czym należy przybliżyć palnik lampy do miejsca naświetlanego z jednoczesnym skróceniem czasu ekspozycji. Przed rozpoczęciem leczenia miejscowego należy określić wrażliwość skóry na promienie nadfioletowe, gdyż ułatwia do dobór odpowiedniego czasu naświetlania dla

628


pierwszych zabiegów. Trzeba pamiętać, że odczyn rumieniowy jest korzystny, natomiast odczynu pęcherzowego należy unikać. Równocześnie z leczeniem miejscowym podaje się doustnie sok z ziela dziurawca.

Rp.

Succ. Hyperici

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dziennie po jedzeniu. Dla dzieci powyżej 5 lat po 10—15 kropli po jedzeniu 2 razy dziennie. Czas podawania leku 20—30 dni i przerwa 2—3 tygodnie.

Leczenie trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, a nawet i dłużej.

Ostatnio korzystnie oceniana jest metoda fotochemioterapii PUVA (długie promieniowanie nadfioletowe i doustnie lub tylko zewnętrznie na ognisko wyłysienia zawiesina 8-metoksy-psoralenu).

ODLEŻYNA DECUBITUS

Jest to martwica skóry, przebiegająca w postaci mniej lub bardziej rozległych owrzodzeń powstających z niedożywienia skóry, najczęściej w wyniku długotrwałego ucisku naczyń krwionośnych — często u ludzi wyniszczonych, obłożnie chorych, nieprzytomnych, dotkniętych porażeniem. Najczęściej odleżyny umiejscowione są w okolicy krzyżowej, stawów biodrowych, pięt, kolan. Zmiany są bolesne i mogą stanowić wrota przenikania chorobotwórczych bakterii w głąb ustroju i być przyczyną zakażeń ogólnoustrojowych niebezpiecznych dla chorych.

Chorzy z odleżynami wymagają specjalnej opieki, wysokokalorycznego, ale nie obfitego, lekko strawnego odżywiania, utrzymania higieny osobistej, w miarę możności częstego zmieniania pozycji ułożenia chorego tak, ażeby poprawić ukrwienie w miejscach odleżyn, np. układanie na brzuchu, wkładanie pod odleżyny odpowiednich krążków, gumowych kół wypełnionych powietrzem i przykrytych czystym podkładem.

W leczeniu miejscowym korzystnie działają maści: Ung. Septalan, Ung. Symphyti, Ung. Solcoseryl, aerozole: Monacort aerozol, Panthenol aerozol, Oxycort aerozol. Smarowanie odleżyn cienką warstwą maści należy stosować 1—2 razy dziennie, spryskiwanie zaś aerozolem należy przeprowadzać 3—4 razy dziennie.

629

Jeżeli nie ma przeciwwskazań, dobrze działają kąpiele 1—2 razy w tygodniu z dodatkiem odwaru z żywokostu i skrzypu.



Rp.

Rad. Symphyti

Herb. Equiseti aa 75,0

M.f. species

D.S. Mieszankę ziół zalać 3 l wody i podgrzewać na małym ogniu do momentu wrzenia, następnie odstawić i po upływie 30 min odcedzić, wycisnąć pozostałość i wlać do przygotowanej kąpieli. Temperatura wody w wannie nie wyższa niż 35—37°C, czas kąpieli 10—20 min.

W leczeniu ogólnym korzystne działanie wykazuje wstrzykiwanie domięśniowo preparatów: Cocarboxylase, Solcoseryl, podawanie witaminy C 500—1000 mg dziennie i witaminy z grupy B. Niekiedy wskazane jest podawanie ogólne odpowiedniego antybiotyku. Korzystne działanie wspomagające wykazują mieszanki ziołowe, które poprawiają przemianą materii, ukrwienie, remineralizację ustroju, zwłaszcza w krzemionką.



Rp.

Rhiz. Tormentillae

Rad. Symphyti

Herb. Violae tricoloris

Anth. Chamomillae aa 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na dwie szklanki wrzącej wody, pić porcjami w ciągu dnia.

Rp.

Alliostabil lag. I

D.S. Po 30 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie.

ODMROZINY PERNIOSIS

Występują one pod wpływem niskiej temperatury, poniżej 0°C, jednak mogą powstać nawet przy 8—10 C powyżej zera, gdy jest duże na wilgotnienie powietrza i jest się narażonym na długotrwałe i częste przebywanie w takich warunkach. Pewną predyspozycję do występowania odmrozin stanowią niektóre cechy osobiste, jak skłonność do nadmiernego pocenia, nerwice naczynioruchowe, skłonność do szybkiego marznięcia kończyn. Szczególnie skłonne do odmrozin są młode kobiety w okresie dojrzewania o konstytucji labilnej i z zaburzeniami miesiączkowania. Zmiany rozwijają się stopniowo, jesienią i wczesną wiosną, latem ulegają poprawie.

630

Zmiany chorobowe polegają na występowaniu nieostro odgraniczonych, ciastowatych nacieczeń, na ogół płaskich, o zabarwieniu sinaworóżowym lub sinoczerwonym z ceglastymi plamami. Zmiany są lekko bolesne, szczególnie po rozgrzaniu, powodują też nieznaczny świąd. Najczęstsze umiejscowienie odmrozin to — grzbietowe powierzchnie rąk i stóp, rzadziej podudzia, nos, policzki. Przebieg schorzenia jest przewlekły.



W leczeniu ogólnym korzystnie działają leki ziołowe przeciwzapalne, powodujące zwężenie rozszerzonych, drobnych naczyń skóry (włosowatych), natomiast u osób pobudliwych, nerwicowych również środki uspokajające. Zalecane jest też podawanie biostyminy, fibsu, analogicznie jak w leczeniu czyraczności (p. str. 607). Korzystne wyniki można uzyskać podawaniem doustnym witaminy C 1000 mg dziennie, witaminy PP 600—800 mg dziennie, witaminy A 50000 jednostek dziennie przez okres 4—6 tygodni oraz preparatami ziołowymi (leczenie wspomagające).

Rp.

Intr. Rutae 30,0

D.S. Po 15—20 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Działa uszczelniające i wzmacniająco na włosowate naczynia krwionośne.



Rp.

Rutisol lag. I

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dziennie między posiłkami.

Działanie analogiczne do poprzedniego, lecz bardziej zaznaczone.



Rp.

Intr. Hippocastani 30,0

D.S. 20—30 kropli w małej ilości wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Fl. Hippocastani

Cort. Hippocastani aa 25,0

Fl. Arnicae 10,0

Fr. Rosae

Herb. Violae tricoloris aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody, pić porcjami po jedzeniu.

Wartościowym lekiem, działającym zwężająco na rozszerzone naczynia, okazały się wyciągi z kasztanowca zwyczajnego, mianowicie z niedojrzałych owoców i z kwiatów (zawie-

631

rają saponinę, escynę oraz flawonoidy), oraz z kory (zawiera katechinę). U osób pobudliwych celowe jest podawanie wyciągu z kozika lekarskiego, np. Intr. Valerianae, lub gotowych preparatów ziołowych — Nervosol, Neospasmina, Nervogran, Passispasmin. Leczenie ogólne powinno być stosowane szczególnie w okresie, kiedy zmiany nasilają się, a więc jesienią i na wiosnę. U chorych ze skłonnością do zaparcia zalecane jest podawanie granulatu Normogran lub syropu Rhelax.



W leczeniu miejscowym dobrze działają kąpiele rąk w naparach z niektórych ziół. Należy je stosować wieczorem przed snem. Temperatura kąpieli 38—40°C, czas trwania 15—30 min. Po kąpieli wskazany jest masaż rąk, zwłaszcza palców, po uprzednim delikatnym natłuszczeniu olejem sojowym lub słonecznikowym. W okresie zaostrzenia zmian zaleca się smarować ręce wieczorem cienką warstwą maści Tormentiol, maścią żywokostową (Ung. Symphyti), maścią przeciw odmrożeniom (Ung. contra congelationem), maścią dermatolową (Ung. Dermatoli) lub maścią zawierającą balsam peruwiański.

Rp.

Bals. peruviani 3,0

Camphorae 1,0

Ung. leniens ad 30,0

M.f. unguentum

D.S. Smarować zmiany skórne cienką warstwą 1—2 razy dziennie.

ODMROŻENIE CONGELATIO

Odmrożenia powstają na skutek działania niskiej temperatury ujemnej. Zimno uszkadza głównie naczynia krwionośne, a odmrożeniom ulegają najczęściej palce rak i stóp, nos, małżowiny uszne, ponieważ są to miejsca o skąpej podściółce tkanek miękkich, gdzie skóra przylega bezpośrednio do kości i chrząstek. Do odmrożeń usposabiają schorzenia naczyń krwionośnych oraz ucisk na naczynia wywierany przez ciasne obuwie, podwiązki itp.

Odmrożenia, ze względu na nasilenie i głębokość zmian, dzielimy na trzy stopnie. Odmrożenie pierwszego stopnia polega na wystąpieniu rumienią i obrzęku, drugiego — na pojawieniu się, oprócz rumienią i obrzęku, również pęcherzy, oraz trzeciego — na rozmaicie rozległej i głębokiej martwicy skóry i głębszych tkanek.

Leczenie ogólne odmrożeń — preparaty ziołowe są stosowane jako leki wspomagające, głównie te, które działają na naczynia krwionośne uszczelniające, przeciwzapalnie oraz

632

bodźcowo i przestrajająco. Polecić więc można wszystkie preparaty i przetwory stosowane w ogólnym leczeniu odmrozin (perniosis), a wiać: Biostymina, wyciąg z kasztanowca i ziela ruty oraz Venescin i Rutinoscorbin.



Rp.

Venescin lag. I

D.S. 3 razy dziennie tabletka po jedzeniu.

Rp.

Rutinoscorbin lag. I

D.S. Po tabletce 3—4 razy dziennie po jedzeniu.

Leczenie miejscowe odmrożenia trzeciego stopnia wymaga opracowania chirurgicznego, natomiast w odmrożeniach pierwszego i drugiego stopnia korzystnie działa Tormentiol, Ung. Symphyti, Ung. contra congelationem. Miejsca odmrożone smaruje się 2 razy dziennie cienką warstwą maści i nakłada jałowy opatrunek. Przy istnieniu odczynu pęcherzowego dobrze działają okłady z naparu rumianku. Kilka warstw gazy zwilża się naparem rumianku, lekko wyciska, przykłada na miejsca odmrożone, po czym delikatnie bandażuje. Okłady te należy zmieniać 4—6 razy w ciągu doby. Dobrze również działają okłady z 2% roztworu taniny. Przed zastosowaniem okładów można miejsca odmrożone posmarować cienko tormentiolem lub maścią żywokostową. W leczeniu miejscowym odmrożeń pierwszego i drugiego stopnia często używa się aerozol Hemostin — mieszaninę, która zawiera substancje czynne kory dębowej, kwiatu nagietka, ziela dziurawca z roztworem pochodnych celulozy oraz propelentami fizjologicznie obojętnymi. Aerozol rozpyla się w ciągu 2—3 s z odległości 15—30 cm na powierzchnię odmrożoną 2—3 razy dziennie. Flakon przed użyciem należy wstrząsnąć, a w czasie spryskiwania trzymać w pozycji pionowej; podczas spryskiwania ognisk odmrożenia chronić oczy. Szeroko stosuje się też maści zawierające balsam peruwiański.



Rp.

Balsami peruviani

Ammon. sulfobitum. aa 3,0

Camphorae 1,0

Vaselini flavi ad 30,0

M.f. unguentum

D.S. Miejsca odmrożone smarować cienką warstwą 1—2 razy dziennie, nałożyć jałowy opatrunek.

Należy zaznaczyć, że leczenie miejscowe preparatami ziołowymi odmrożeń drugiego stopnia jest leczeniem wspomagającym.

633

OPARZENIE COMBUSTIO

Omówione będą najczęstsze oparzenia skóry, powstałe pod wpływem wysokiej temperatury. Stopień nasilenia objawów klinicznych oparzenia zależy w głównej mierze od wysokości temperatury i czasu działania na skórę. Oparzenia dzieli się na 4 stopnie. Pierwszy stopień cechuje się wystąpieniem rumienią, obrzęku oraz pieczenia w miejscu oparzonym. W oparzeniu drugiego stopnia, oprócz wymienionych objawów, tworzą się pęcherze wypełnione płynem surowiczym; zmiany te powodują dolegliwości bólowe znacznego stopnia. Oparzenie trzeciego stopnia powoduje martwicę naskórka i tkanki łącznej oraz dużą bolesność. Oparzenie czwartego stopnia powoduje głębokie zniszczenie i martwicę skóry, tkanki podskórnej, mięśni, niekiedy i kości, a nasilenie bólu jest bardzo duże. Oparzenia trzeciego i czwartego stopnia pozostawiają blizny, które mogą również wystąpić u niektórych chorych po oparzeniu drugiego stopnia. W oparzeniach największemu uszkodzeniu ulega tkanka łączna, a towarzyszy mu często odczyn ogólny, który w zależności od rozległości i stopnia uszkodzenia może powodować wystąpienie wstrząsu i choroby oparzeniowej o ciężkim przebiegu, z zagrożeniem życia. Szczególnie niebezpieczne są oparzenia u dzieci i osób starych.

W niniejszym opracowaniu uwzględniono głównie oparzenia pierwszego i drugiego stopnia zajmujące małą powierzchnię skóry.

Leczenie miejscowe polega na stosowaniu sterydów łącznie z antybiotykami w maściach, aerozolach oraz leków ziołowych jako wspomagających, głównie o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym, przyspieszającym gojenie i przeciwbakteryjnym. Bezpośrednio po oparzeniu, jeżeli jest możliwość, należy zmyć ognisko strumieniem zimnej wody lub alkoholem. Bardzo korzystnie działa spryskanie ognisk oparzenia 2—3 razy dziennie jednym z aerozoli: Monacort aerozol, Polcortolon TC aerozol, Oxycort aerozol, Sanofil aerozol. Korzystne działanie można obserwować po stosowaniu jednej z wymienionych maści, którą należy ognisko oparzenia smarować delikatnie, cienka warstwą 1—2 razy dziennie i nałożyć jałowy opatrunek: Ung. Oxycort, Ung. Lorinden T, Ung. Tormentiol, Ung. Symphyti, Ung. Alantan. W świeżych oparzeniach korzystnie działają okłady z rumianku, żywokostu lub azulanu.



Rp.

Anth. Chamomillae

Fl. Millefolii aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wrzącej wody; namoczyć kilka warstw gazy

634


i przykładać na miejsca oparzone 3—4 razy dziennie.

Rp.

Azulani lag. I

D.S. Łyżkę na szklankę przegotowanej letniej wody, do okładów jak wyżej.

Rp.

Rad. Symphyti 50,0

Fol. Plantaginis 25,0

Anth. Anthemidis 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z 3 łyżek ziół na 2 i pół szklanki wody, do okładów na miejsca oparzone; zmieniać 2—3 razy dziennie do chwili ustąpienia ostrego odczynu zapalnego.

Rp.

Tinct. Arnicae 1,0

Tinct. Tormentillae 2,0

Lanolini 6,0

Ung. leniens ad 20,0

M.f. unguentum

D.S. Smarować miejsca oparzone cienką warstwą 1—2 razy dziennie.

Rp.

Ol. Lini

Aq. Calcis aa

M.f. linimentum

D.S. Zewnętrznie; przed użyciem wstrząsnąć. Do zmywania skóry w miejscach oparzonych podczas zmiany opatrunku.

Leczenie ogólne ziołami jest wspomagające. Stosuje się przetwory lub preparaty wykazujące działanie przeciwzapalne, zwężające naczynia krwionośne, odtruwające, przeciwbólowe i uspokajające.



Rp.

Intr. Rutae

Succ. Betulae aa 30,0

M.f. guttae

D.S. Po 30—50 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Rutisol lag. I

D.S. 30—50 kropli w małej ilości wody lub w soku owocowym 3—4 razy dziennie. Po 5 dniach stosowania leku — 2 dni przerwy.

635


Rp.

Rutinoscorbin lag. I

D.S. Po 1—2 drażetki 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Intr. Hippocastani lag. I

D.S. 30 kropli w łyżce wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Biostymini lag. I

D.S. Po ampułce domięśniowo codziennie lub co drugi dzień.

Ogółem do 15 wstrzyknięć. Biostymina pobudza ziarninowanie i gojenie.



Rp.

Fol. Urticae

Herb. Violae tricoloris aa 25,0

Fl. Sambuci

Rad. Bardanae

Rad. Saponariae aa 10,0

M. f. species



D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody, pić porcjami w ciągu dnia.

Przy dolegliwościach bólowych podaje się również bellergot, nerwogran lub neospazminę.





1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna