Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski


OWRZODZENIE ŻYLAKOWE ULCUS YARICOSUM



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona56/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   52   53   54   55   56   57   58   59   ...   68

OWRZODZENIE ŻYLAKOWE ULCUS YARICOSUM

Owrzodzenia podudzi — ulcera cruris — powstają w wyniku zaburzeń odżywczych w tkankach, głównie skóry. Czynnikami sprzyjającymi tworzeniu się owrzodzeń podudzi są żylaki, zakrzepowe zapalenie żył, zmiany miażdżycowe i zarostowe naczyń tętniczych w obrębie kończyn dolnych, nadciśnienie, zaburzenia przemiany materii — cukrzyca, nadmierna otyłość, zaburzenia układu krwiotwórczego — czerwienica, niedokrwistość i zaburzenia w obrębie układu nerwowego. Najczęstszą przyczyną owrzodzeń podudzi są żylaki, zapalenie zakrzepowe oraz zakrzepy naczyń żylnych, które doprowadzają do ścieńczenia, zaników, stwardnień i stanów zapalnych skóry podudzi, zwłaszcza w ich części dystalnej. W obrębie zmienionej skóry, szczególnie po przypadkowych urazach mechanicznych, dochodzi do tworzenia się długo utrzymujących się, o różnym stopniu bolesności owrzodzeń podudzi. Częściej chorują kobiety.

Owrzodzenia podudzi mogą mieć różnorodny kształt i wiel-

636


kość, od małych — wielkości 2—3 cm — do rozległych — obejmujących mankietowato 2naczną część podudzi; również głębokość owrzodzenia bywa różna. Skóra otaczająca jest zmieniona troficznie. Owrzodzenia podudzi tworzą się najczęściej w obrębie ½ dolnej części podudzia, powodują ból, zwłaszcza w czasie chodzenia.

Leczenie ogólne — przy dużym zakażeniu wtórnym podaje się antybiotyki, najczęściej z grupy tetracyklin. Stosowane są też leki przeciwzakrzepowe, spazmolityczne i przeciwzapalne. Wśród nich: Provasan, Metindol — w czopkach doodbytniczo na noc, Euphyllin — w czopkach doodbytniczo na noc. Jako leczenie wspomagające stosuje się stosunkowo często preparaty ziołowe, głównie o działaniu przeciwzapalnym, spazmolitycznym, przeciwcukrzycowym, odtoksyczniającym, usprawniającym przemianę materii, przeciwbakteryjnym, wzmagającym naskórkowanie i obniżającym ciśnienie krwi. W doborze preparatów, mieszanek decyduje, jaki czynnik w etiopatogenezie owrzodzenia żylakowatego jest dominujący, a tym samym wymaga odpowiedniego postępowania leczniczego. Zaleca się domięśniowo wstrzykiwania biostyminy (p. str. 607), fibsu. U chorych z nadciśnieniem podaje się napar z ziół obniżających ciśnienie krwi lub odpowiednie preparaty.



Rp.

Herb. Visci

Fr. Crataegi aa 50,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody; pić porcjami w ciągu dnia po jedzeniu.

Rp.

Alliostabil lag. I

D.S. 15—30 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

5erpadex lag. I

D.S. Drażetka 2—3 razy dziennie.

Rp.

Rutisol lag. I

D.S. 10—30 kropli w małej ilości wody lub soku owocowego 3 razy dziennie.

Rp.

Resergot lag. I

D.S. Drażetka 2—3 razy dziennie.

Rp.

Intr. Hippocastani lag. I

D.S. 15—30 kropli w kieliszku wody 2—4 razy dziennie między posiłkami.

637


Rp.

Venescin lag. I

D.S. Po drażetce 3 razy dziennie przed jedzeniem.

U chorych z cukrzycą korzystne jest podawanie:



Rp.

Herb. Galegae

Fuci vesiculosi

Fol. Myrtilli

Fol. Salviae aa 25,0

M.f. species

D.S. 1 łyżka ziół na szklankę odwaru, pić 1—2 szklanki dziennie.

W leczeniu miejscowym owrzodzeń podudzi preparaty ziołowe są szeroko stosowane. W okresie początkowym, gdy stwierdza się cechy zakażenia wtórnego, korzystnie działają związki mające właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, np. wyciągi zawierające azulen. Stosuje się je w ten sposób, że po lekkim natłuszczeniu skóry otaczającej owrzodzenie przykłada się okład z naparu z kwiatów rumianku, zmieniany 2—3-krotnie w ciągu dnia. W tym celu kilka warstw gazy należy namoczyć w naparze rumiankowym, lekko wycisnąć, przyłożyć na owrzodzenie i zabandażować. Okłady można też robić z azulanu (2 łyżeczki na 100 g przegotowanej letniej wody). Po oczyszczeniu owrzodzenia, a wiać ustąpieniu ropienia i wytworzeniu zdrowej ziarniny, korzystnie działa pudrowanie zasypką Alantan, po czym należy nałożyć jałowy opatrunek i zabandażować, zmieniając go 1—2 razy w ciągu doby. Gojenie pobudza również maść żywokostowa — Ung. Symphyti. Jałową gazą smaruje się cienką warstwą maści, przykłada na owrzodzenie, bandażuje i zmienia opatrunek 1— 2 razy dziennie. W owrzodzeniach atonicznych, nie wykazujących skłonności do ziarninowania i gojenia, pobudzająco działa maść zawierająca chlorofitinę — Chlorofilan, ponieważ ma właściwości przeciwzapalne, lekko drażniące i przyspieszające gojenie. Po oczyszczeniu otaczającej skóry na owrzodzenie nakłada się cienką warstwą maści, pokrywa jałową gazą i bandażuje. Opatrunek należy zmieniać raz w ciągu doby. W przypadkach ziarniny atonicznej, gdy zawodzą inne metody leczenia i nie zachodzi naskórkowanie, wskazane jest zastosowanie maści chlorofilowo-chlorbmycetynowej o działaniu przeciwbakteryjnym i drażniącym, a tym samym pobudzającym epitelizację.



Rp.

Chlorofilani 10,0

Chloromphenicoli 1,0

Ung. leniens ad 20,0

638


M.f. unguentum

D.S. Gazę posmarować cienką warstwą maści, przyłożyć na owrzodzenie, zabandażować i zmieniać raz dziennie.

Również balsam peruwiański jest często stosowany w leczeniu owrzodzeń ze względu na właściwości bakteriobójcze, przeciwzapalne, pobudzające do odczynu ziarninowania i gojenia.



Rp.

Balsami peruviani 2,0

Vitamini A liq. 3,0

Vaselini

Lanolini aa ad 30,0

M.f. unguentum

D.S. Zewnętrznie raz dziennie opatrunek.

Szerokie zastosowanie znalazła też maść Mikulicza, zawierająca 1% azotanu srebra i 10% balsamu peruwiańskiego, oraz maść składającą się z balsamu peruwiańskiego i balsamu Szostakowskiego — Winylinum (Szostakowski i Iżewski). Stosuje się je w opatrunkach 1 raz na dobę, smarując bezpośrednio owrzodzenie lub jałową gazę, którą nakłada się na ranę i bandażuje.

Napar z liści orzecha włoskiego (Folium Juglandis) (15 : 250) wykazuje działanie przeciwzapalne, ściągające, przeciwbakteryjne, przyspiesza gojenie owrzodzenia i wytworzenie suchego strupa. Przymoczki z naparu przykłada się 2—3 razy dziennie na owrzodzenia wypełnione zdrową ziarniną. Natomiast w owrzodzeniach, które wypełniły się ziarniną, ropienie ustąpiło, owrzodzenia znacznie się zmniejszyły, lecz bardzo wolno przebiega ostatnia faza wytworzenia suchego strupa i wygojenie (epitelizacja), korzystnie działa stosowanie przymoczek z 5% roztworu taniny. Przykłada się je na owrzodzenie na 1—1,5 h 1—2 razy w ciągu doby z przerwami kilkugodzinnymi. W czasie stosowania przymoczek chorzy powinni leżeć z kończyną lekko uniesioną, opartą na poduszce i trzymaną na wolnym powietrzu, w temperaturze pomieszczenia nie niższej niż 24°C. Ostatnio w leczeniu miejscowym owrzodzeń żylakowych, zwłaszcza trudno gojących się, korzystnie oceniane jest stosowanie miejscowe kitu pszczelego — propolis, który wykazuje działanie przeciwbakteryjne, usprawniające ukrwienie, pobudzające ziarninowanie i naskórkowanie. Chorzy z żylakowatym owrzodzeniem podudzi powinni przestrzegać lekko strawnej i niskokalorycznej diety, bogatej w białko, warzywa, owoce, zwłaszcza jabłka, czarne porzeczki, maliny, śliwki. Należy dbać o codzienne wypróżnienie. Nie należy natomiast palić tytoniu, pić napojów alkoholowych, używać ostrych przypraw. Korzystnie działa stosowanie odpowiedniej girnna-

639


styki kończyn dolnych. W czasie snu zalecane jest lekkie uniesienie chorej kończyny ku górze — podłożenie poduszki. W nasilonej żylakowatości po wyleczeniu owrzodzenia wskazana jest konsultacja chirurga w celu ewentualnego leczenia chirurgicznego.

Wymienić jeszcze trzeba aloes, który jest stosowany w lecznictwie ze względu na właściwości bakteriostatyczne, przyspieszające ziarninowanie i gojenie. Grube, soczyste kawałki liści aloesu (bliższe nasady) płucze się dokładnie w ciepłej, przegotowanej wodzie, pozostawia na krótko do obeschnięcia, a następnie wyjałowionym ostrzem (nóż, brzytwa) przecina podłużnie i przykłada śluzową, wewnętrzną, powierzchnią bezpośrednio do owrzodzenia, pokrywając je całkowicie. Można jeszcze spryskać preparatem Oxycort aerozol, po czym nałożyć opatrunek, który zmienia się raz w ciągu doby.

Należy pamiętać, że wszystkie wymienione metody leczenia miejscowego mogą powodować wyraźną poprawę tylko przez pewien okres, po którym następuje zahamowanie. Dlatego w leczeniu rozległych i trudno gojących się owrzodzeń korzystnie działa zmiana leczenia miejscowego.

Niektóre z omówionych środków leczniczych, aczkolwiek bardzo rzadko, mogą być przyczyną wystąpienia miejscowych i ogólnych odczynów alergicznych. W razie ich wystąpienia (pokrzywka, zmiany wypryskowe) trzeba przerwać stosowanie leku, zmienić go na inny oraz zastosować ogólne leczenie przeciwzapalne i przeciwalergiczne.



PLAMICA PURPURA

Powstaje w następstwie wybroczyn lub wylewów krwawych do skóry, tkanki podskórnej oraz błon śluzowych. Zmiany chorobowe polegają na anatomicznym uszkodzeniu lub wzmożonej przepuszczalności ścian włośniczek, drobnych tętniczek i żył. Mechanizm powstawania plamic, może być złożony i zależeć od zaburzeń krzepliwości krwi, zmniejszenia liczby płytek krwi, zmian w obrębie białek krwi (dysproteinemii), uszkodzenia ścian naczyń obwodowych (pod wpływem czynników toksycznych, alergicznych, alergiczno-toksycznych), zaburzeń przemiany materii, chorób wyniszczających, nowotworów i inwolucyjnych zmian w naczyniach i podścielisku tkanki łącznej (plamica starcza). Plamice towarzyszące różnorodnym chorobom, zaburzeniom, odczynom polekowym są nazywane plamicami objawowymi. Do plamic samoistnych zaliczane są: plamica małopłytkowa, plamica zwykła, plamica hiperergiczna, plamica starcza. Różnorodne plamice pod względem klinicznym

640

często stanowią przejście pomiędzy poszczególnymi grupami, mogą też być wynikiem nakładania się — sumowania kilku przyczyn. Chorzy z plamicą często odczuwają nieznaczny świąd. Zmiany skórne są zazwyczaj najbardziej nasilone na kończynach dolnych.



Leczenie ogólne plamic prowadzi się w zależności od przyczyny wywołującej. Prawie w każdym przypadku plamicy oprócz wyraźnie sprofilowanego postępowania leczniczego, uzależnionego od etiologii, podawane są związki wapnia, witamina C, witamina PP, witamina K. Leki roślinne są stosowane najczęściej jako wspomagające. Główne znaczenie mają te zioła, których związki czynne działają uszczelniające na ścianki naczyń krwionośnych, zmniejszają odczyn zapalny, działają tonizująco i przeciwalergicznie. Wymienić trzeba przede wszystkim wyciągi z niedojrzałych świeżych owoców kasztanowca, ziela ruty, pięciornika (kurze ziele), ziela skrzypu, które wykazują działanie przeciwkrwotoczne, przeciwzapalne, uszczelniające śródbłonki naczyń włosowatych, przeciwalergiczne i przeciwbakteryjne.

Rp.

Intr. Hippocastani lag. I

D.S. 30—40 kropli w kieliszku wody lub soku owocowego 3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Herb. Equiseti 100,0

D.S. Łyżkę ziela na 2 szklanki wody; gotować powoli, aż do otrzymania połowy objętości, pić 2 razy dziennie po pół szklanki odwaru.

Szeroko stosowane w leczeniu plamic są również liście ruty zwyczajnej, które oprócz działania uszczelniającego i wzmacniającego na ścianki naczyń krwionośnych obniżają nieznacznie ciśnienie krwi. Znaczenie mają też preparaty zawierające rutynę.



Rp.

Intr. Rutae lag. I

D.S. 20—30 kropli w małej ilości wody 3 razy dziennie.

Korzystne działanie wspomagające w leczeniu plamic wykazuje następująca mieszanka ziołowa:



Rp.

Herb. Rutae 20,0

Fl. Hippocastani 30,0

Rhiz. Tormentillae

Herb. Equiseti aa 25,0

641


M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody, pić porcjami 2 szklanki w ciągu dnia po jedzeniu.

Rp.

Rutinoscorbin lag. I

D.S. 1—2 drażetki 3—4 razy dziennie po jedzeniu.

Analogicznie i równie korzystnie działa wodno-alkoholowy roztwór rutyny w postaci kropli — Rutisol.

W leczeniu miejscowym plamic środki ziołowe mogą być stosowane jako leki wspomagające o działaniu osłaniającym, zmniejszającym uczucie świądu i odczyn zapalny skóry (jeżeli towarzyszy plamicy), np. Tormentiol oraz Ung. Symphyti. Maścią należy delikatnie i cienko smarować skórę objętą zmianami 1—2 razy dziennie. Trzeba też pamiętać, że w leczeniu plamic wszystkie zabiegi miejscowe (jeżeli są stosowane) muszą być prowadzone delikatnie, ażeby nie uszkodzić osłabionych naczyń krwionośnych. Zalecane są również kąpiele osłaniające w krochmalu, rumianku (p. str. 618), ale kwalifikacja chorych musi być ostrożna. Kąpiel trwa krótko, 10—15 min, w temperaturze wody 32—36°C. Po kąpieli, skóry nie należy energicznie wycierać, lecz osuszyć ręcznikiem kąpielowym. Podczas kąpieli leczniczych wchodzenie i zanurzanie ciała w wodzie powinno być powolne, także po kąpieli należy powoli wychodzić z wanny. Kąpiele lecznicze są prowadzone pod nadzorem fachowego personelu medycznego, natomiast w warunkach domowych po zaordynowaniu przez lekarza i pod nadzorem kogoś z domowników.

W leczeniu plamic należy przestrzegać lekko strawnej diety, obfitej w warzywa i owoce. Niekorzystnie działają pikantne, ostre przyprawy, grzyby w każdej postaci, napoje alkoholowe oraz palenie tytoniu.



POCENIE NADMIERNE HYPERH1DROSIS

Nadmierna potliwość może występować u osób zdrowych jako czynnik obronny, utrzymujący stałą temperaturę ciała, np. przy dużych wysiłkach fizycznych, wysokiej temperaturze otoczenia, oraz w niektórych stanach chorobowych, gruźlicy, zaburzeniach wewnątrzwydzielniczych (np. choroba Basedowa), w zaburzeniach układu wegetatywnego i Wyższych ośrodków nerwowych oraz w przypadku indywidualnej skłonności do nadmiernego pocenia, najczęściej związanej z układem

642

nerwowym, hormonalnym, jak też zwiększoną ilością czynnych gruczołów potowych. W uogólnionej nadmiernej potliwości zmiany dotyczą całej skóry, a występowanie ma raczej charakter napadowy. Może też występować nadmierne pocenie miejscowe, np. dłoni, stóp, okolic pachowych, twarzy i owłosionej skóry głowy. Istotne znaczenie w określeniu sposobu leczenia nadmiernego pocenia stanowi, czy jest ono uogólnione czy miejscowe; główne znaczenie ma ustalenie przyczyny nadmiernego pocenia, czynników usposabiających, co w zasadniczy sposób rzutuje na ukierunkowanie postępowania leczniczego. Leczenie jest trudne.



W leczeniu ogólnym nadmiernego pocenia o podłożu neurogennym preparaty pochodzenia roślinnego stanowią leczenie wspomagające, uzupełniające, polegające głównie na zmniejszeniu czynności wydzielniczej gruczołów potowych, zmniejszeniu nadmiernego napięcia układu nerwowego, a także działaniu ogólnie wzmacniającym i tonizującym. Chorym z nadmiernym poceniem często zaleca się przyjmowanie bellergotu (2—3 razy dziennie po tabletce po jedzeniu) oraz picie naparów z mieszanek ziołowych.

Rp.

Lichenis islandici 30,0

Fol. Salviae 20,0

Rad. Glycyrrhizae 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wody pić porcjami w ciągu dnia.

Rp.

Rad. Archangelicae

Rad. Bardanae

Rhiz. Calami

Rhiz. Tormentillae

Rad. Glycyrrhizae aa 20,0

M.f. species

D.S. Jak poprzednio.

W leczeniu miejscowym nadmiernego pocenia jako wspomagające stosowane są w postaci kąpieli leczniczych preparaty ziołowe wykazujące działanie ściągające, tonizujące, odwaniające. Zalecić można kąpiel garbnikową, którą przygotowuje się następująco: 0,25—0,4 kg kory dębowej należy wygotować w 5 l wody, przecedzić i odwar wlać do wanny z wodą. Temperatura kąpieli powinna wynosić 36—38°C, czas trwania 20—30 min; 1—2 razy w tygodniu.

Przy nadmiernej potliwości stóp korzystnie działa moczenie w ciepłej wodzie z dodatkiem taniny. Na miednicę ciepłej wody o temperaturze 38—40°C daje się 8—10 g Acidum tannicum i moczy stopy 15—30 min. Również poniższa mieszanka daje dobre wyniki:

643


Rp.

Rhiz. Bistortae 50,0

Colt. Salicis

Cort. Hippocastani

Herb. Equiseti aa 30,0

M.f. species

D.S. Odwar z 4 łyżek ziół w półtora litra wody, przecedzić, wlać do miski z 3 l wody.

Korzystnie działa też moczenie stóp w naparze sporządzonym z ziela bukwicy zwyczajnej, która zawiera około 15% garbnika oraz cholinę, betainę, olejek lotny, wykazuje też działanie przeciwbakteryjne i unieczynniające toksyny wytwarzane przez bakterie, a tym samym zapobiega zakażeniom bakteryjnym i nieprzyjemnej woni, która często towarzyszy nadmiernemu poceniu stóp.-Moczenie należy stosować 1—2 razy w tygodniu.



Rp.

Herb. Betonicae 150,0

D.S. Napar sporządzony w 3 l wody wlać do miednicy, odczekać, ażeby temperatura obniżyła się do 38—40°C i wówczas moczyć stopy przez okres 15—25 min —najlepiej przed snem.

Dla osób z nadmierną potliwością rąk zaleca się stosowanie następującego płynu:



Rp.

Acidi tannici 0,25

Acidi acetici glac. 2,75

Ol. Lavandulae gutt. X

Spir. Vini 70° aa 100,0

M.f. solutio

D.S. Płyn do przecierania rąk kilka razy dziennie.

W leczeniu nadmiernej potliwości, zwłaszcza uogólnionej, wskazane jest uprawianie sportu, przestrzeganie lekko strawnej diety, spożywanie dużej ilości warzyw i owoców, unikanie ostrych przypraw, napojów alkoholowych, palenia tytoniu, zwalczanie zaparć. Bardzo korzystne działanie spostrzega się po korzystaniu 1—2 razy w tygodniu z sauny po uprzednim uzyskaniu zezwolenia od lekarza internisty.



POKRZYWKA URTICARIA

Jest to choroba alergiczna skóry, charakteryzująca się występowaniem bąbli, podobnych jak po oparzeniu pokrzywą lub ukłuciu niektórych owadów, np. komarów. Zmiany są uwa-

644

runkowane zaburzeniem naczynioruchowym w wyniku rozszerzenia światła drobnych naczyń krwionośnych, zwiększenia ich przepuszczalności i powstania ograniczonego obrzęku skóry właściwej, a często i tkanki podskórnej. Pokrzywka pojawia się najczęściej jako odczyn alergiczny na leki, na niektóre pokarmy (poziomki, raki, ryby), pasożyty przewodu pokarmowego oraz wewnątrzustrojowe ogniska zakaźne.



Zmiany chorobowe polegają na występowaniu wykwitów skórnych w postaci bąbli, najczęściej kształtu okrągłego, owalnego lub wielokolistego, o wyraźnie zwiększonej spoistości. Zmiany występują nagle, towarzyszy im dokuczliwy świąd, lecz zazwyczaj ustępują one po kilku lub kilkunastu godzinach, bez widocznych zmian skórnych. Najczęstsze umiejscowienie zmian to tułów i kończyny. Istnieje kilka odmian klinicznych pokrzywki.

W leczeniu ogólnym podaje się środki przeciwhistaminowe, wapń, w ciężkich przypadkach związki sterydowe; natomiast preparaty ziołowe mają znaczenie wspomagające, zwłaszcza w leczeniu pokrzywki przewlekłej. Korzystnie działają zioła i ich przetwory zawierające azulen i wykazujące właściwości przeciwzapalne, przeciwalergiczne i przeciwbólowe.



Rp.

Anth. Chamomillae

Anth. Anthemidis

Anth. Millefolii aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z 2 łyżek ziół na 2 szklanki wrzącej wody, pić po 1/2—1 szklance 3 razy dziennie między posiłkami.

W leczeniu pokrzywki przewlekłej korzystne działanie spostrzegamy po dłuższym okresie picia odwaru z dojrzałego owocostanu chmielu zwyczajnego, tzw. szyszek chmielu. Poprawę, a często ustępowanie pokrzywki można łączyć ze związkami czynnymi zawartymi w owocach, jak: humulen, farnezen, a zwłaszcza mieszaniny żywic humulonu i lupulonu oraz flawonoidów, które działają uspokajająco i hamująco na czynność kory mózgowej, zmniejszają pobudliwość ośrodków rdzenia kręgowego i nieznacznie hamują pobudliwość płciową.



Rp.

Strob. Lupuli 100,0

D.S. Napar z 1 łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody, pić porcjami 3—4 razy dziennie między posiłkami.

Bodźcowe i przestrajająco działa biostymina, podawana domięśniowo codziennie lub co drugi dzień w ogólnej ilości 10— 20 wstrzyknięć. Po 2—3-tygodniowej przerwie można leczenie powtórzyć. Korzystnie działają również preparaty uspokaja-

645

jące, zmniejszające uczucie świądu i nadmierną pobudliwość naczynioruchową. Podawać można Intr. Valerianae, syropy: Neospasmina, Passispasmin, granulat Nervogran. U chorych ze skłonnością do zaparć należy uregulować codzienne wypróżnienie, zalecając przyjmowanie drażetek Alax, syropu Rhelax lub granulatu Normogran.



W leczeniu miejscowym w okresie wysiewu pokrzywki korzystnie działają papkowate zawiesiny lub roztwory, zwykle zawierające mentol. Papki w czasie wysychania wywołują uczucie chłodu i tym samym łagodzą dokuczliwy świąd; działanie ich jest objawowe.

Rp.

Mentholi 0,5—1,0

Glycerini 5,0

Spir. Vini 40° ad 100,0

M.f. solutio

D.S. Zewnętrznie. Wykwity pokrzywki smarować watą zwilżoną płynem kilka razy dziennie.

Rp.

Mentholi 0,5—1,0

Zinci oxydum

Talci veneti

Amyli tritici aa 10,0

Glycerini 5,0

Aq. Plumbi 10,0

Spir. Vini 40° ad 100,0

M.f. pasta

D.S. Zewnętrznie, przed użyciem wstrząsnąć. Smarować wykwity pokrzywkowe 1—3 razy dziennie.

Dobre wyniki można uzyskać stosowaniem kąpieli osłaniających w rumianku, krochmalu (przygotowanie p. str. 618), należy jednak pamiętać, że temperatura kąpieli nie powinna przekraczać 34—36°C, gdyż zbyt ciepła kąpiel może nasilić uczucie świądu, spowodować nowy wysiew pokrzywki. Również czas trwania kąpieli nie powinien być dłuższy niż 15— 25 min. Po wyjściu z kąpieli skórę należy łagodnie osuszyć ręcznikiem. Nie wycierać, gdyż mechaniczne drażnienie może spowodować wysiew pokrzywki.

Również kąpiel przygotowana z szyszek chmielowych — 100,0 g na wannę wody — działa uspokajająco, zmniejsza świąd. Przygotowanie i czas kąpieli jak wyżej.

RAK SKÓRY CARCINOMA CUTIS

Jest nowotworem złośliwym pochodzenia naskórkowego. Przyczyna nie jest dokładnie poznana, istnieje teoria powsta-

646

wania raków w następstwie przewlekłego drażnienia skóry przez czynniki: fizyczne — główną rolę odgrywa światła słoneczne, które powoduje odczyn nadmiernego rogowacenia, a następnie ogniskowy rozrost nowotworowy, chemiczne — pochodne smoły pogazowej i antracenu, anilina, nie oczyszczona parafina i inne, mechaniczne, np. przewlekłe drażnienie skóry, zwłaszcza blizn po oparzeniu, gruźlicy toczniowej. W powstawaniu raków skóry najbardziej prawdopodobna jest jednak teoria wirusowa, gdy uprzednio wymienione czynniki mogą stanowić podłoże usposabiające do ich rozwoju, szczególnie rogowacenie starcze.



Istnieje kilka odmian raków skóry. Najczęściej umiejscawiają się one na czerwieni warg, zwłaszcza dolnej, okolicach płciowych, okolicach oczodołów, nosa, małżowin usznych, gdzie powstają zazwyczaj guzkowe nacieki wykazujące tendencję do powolnego rozrostu, bujania brodawkowatego, tworzenia się owrzodzeń. O rozpoznaniu decyduje wynik badania histologicznego.

Leczeniem zasadniczym jest doszczętne usunięcie nowotworu chirurgicznie, elektrokoagulacją lub naświetlaniem promieniami rentgenowskimi, korzystnie oceniana jest też chemioterapia — leczenie miejscowe maścią 5-fluorouracylową, zwłaszcza wczesnych raków skóry. 5-Fluorouraćyl zaliczany jest do antymetabolitów o znacznym działaniu cytostatycznym wskutek hamowania syntezy kwasu dezoksyrybonukleinowego. W leczeniu miejscowym zazwyczaj stosowana jest maść 5%, którą nakłada Się cienką warstwą na ognisko nowotworowe 1—2 razy dziennie i przykrywa jałowym opatrunkiem. Czas leczenia waha się od 3 do 6 tygodni. W Polsce stosowana jest maść Efudix.

Leczenie ziołowe jest wspomagające, zwłaszcza w okresie gojenia się zmian po leczeniu promieniami rentgenowskimi lub maścią fluorouracylową. W ostrych odczynach zapalnych połączonych z rozpadem i tworzeniem się płytkich owrzodzeń jako następstw ww. leczenia korzystnie działa stosowanie przymoczek kilka razy dziennie z naparu rumianku. Przymoczki (okładziki) powodują zmniejszenie stanu zapalnego, dolegliwości bólowych, przyspieszają gojenie płytkich owrzodzeń i tworzenie się kosmetycznej blizny. W okresie gojenia korzystnie działa smarowanie zmian cienką warstwą 1—2 razy dziennie maścią Tormentiol, żywokostową (Ung. Symphyti), Ung. Alantoini — maści te wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przyspieszają epitelizację. W okresie gojenia po leczeniu promieniami rentgenowskimi lub fluorouracylem korzystne jest również wstrzykiwanie co drugi dzień domięśniowo 1 ampułki biostyminy lub fibsu (10—20 zabiegów). Chorzy tak w czasie leczenia, jak też przez dłuższy okres po leczeniu powinni unikać nasłoneczniania miejsc leczonych.

647


W przypadku raka wargi konieczne jest rzucenie palenia tytoniu, a spożywane pokarmy nie powinny być gorące. Zmian nowotworowych, jak też stanów przednowotworowych skóry (rogowacenie starcze, róg skórny) nie należy smarować maściami zawierającymi sterydy (Flucinar, Mecortolon itd.).



1   ...   52   53   54   55   56   57   58   59   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna