Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona57/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   53   54   55   56   57   58   59   60   ...   68

ROGOWACENIE BIAŁE LEUKOPLAKIA

Leukoplakie najczęściej umiejscowione są na śluzówkach jamy ustnej, rzadziej na zewnętrznych narządach płciowych. W obrąbie jamy ustnej powstają głównie w wyniku przewlekłego drażnienia mechanicznego protezami, próchnicze zmienionymi zębami, paleniem tytoniu. Na narządach płciowych występują u osób starszych po okresie przekwitania i najprawdopodobniej są wynikiem przestrojenia hormonalnego oraz zmian wstecznych śluzówek związanych z procesem starzenia.

Schorzenie jest częste i polega na ogniskowym zgrubieniu, szorstkości i zmleczeniu śluzówki; może powodować pieczenie i nieznaczny ból w czasie spożywania ostrych przypraw, alkoholu. Przebieg leukoplakii jest przewlekły. Leukoplakie nie leczone mogą w znacznym odsetku ulegać zwyrodnieniu nowotworowemu.

W leczeniu leukoplakii śluzówek jamy ustnej zasadnicze znaczenie ma usunięcie czynnika wywołującego (niewłaściwych protez, próchniczych zębów, niepalenie tytoniu). Stosowanie miejscowe leków ziołowych powoduje poprawę i powolne ustępowanie zmian. Bardzo korzystnie działa zestaw wyciągu z rumianku zwykłego, pięciornika kurzego ziela i galasówki. Wyciąg z wymienionych ziół działa przeciwzapalnie, ściągające, przeciwbakteryjnie i przeciwbólowe oraz przyspiesza gojenie nadżerek i nabłonkowanie.



Rp.

Tinct. Calami 20,0

Tinct. Gallae

Tinct. Tormentillae aa 15,0

M.f. guttae

D.S. 3 razy dziennie 30—50 kropli na pół szklanki letniej, przegotowanej wody do płukania śluzówek jamy ustnej po jedzeniu.

Płukanie śluzówek powinno trwać przynajmniej 10 min, gdyż przy krótszym czasie nie wykazuje pełnego działania leczniczego. W wymienionym czasie należy przeprowadzić około pięciokrotne płukanie — w ciągu dwóch minut przy zamkniętych ustach przesuwać płyn w jamie ustnej ruchami policzków

648

od przodu ku tyłowi policzków. Korzystne jest stosowanie płukanki po śniadaniu i obiedzie, natomiast po kolacji przed snem płukanie naparem z szałwii lekarskiej, która wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, zmiękczające i osłaniające.



Rp.

Fol. Salviae 5,0—10,0 : 200

D.S. Płukać letnim naparem śluzówki jamy ustnej przez 5—10 min przed snem.

ROPNIE MNOGIE PACH HIDRADENITIS SUPPURATIYA

Czynnikiem etiologicznym jest zakażenie gronkowcowe gruczołów potowych apokrynowych w obrębie pach. Choroba nie występuje przed okresem dojrzewania płciowego (u dzieci), gdyż gruczoły apokrynowe nie są jeszcze czynne. Rozwojowi ropni mnogich pach sprzyja nadmierne pocenie, maceracja naskórka, mikrourazy. Kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni.

Zmiany chorobowe występują w okolicy pachowej w postaci podskórnych twardych guzków zapalnych, które ulegają powiększeniu, rozmięknięciu i wykazują chełbotanie. Skóra nad nimi jest zapalnie zmieniona, staje się cieńsza, wreszcie ulega przerwaniu i z guzów wydostaje się skąpa ilość treści ropnej. Zmiany początkowo dotyczą jednej pachy, ale po krótkim czasie bardzo często występują również i w obrębie drugiej pachy. Choroba ma przebieg przewlekły; powoduje uczucie bólu, ograniczenie ruchów ręki, czasami występuje zwiększona temperatura ciała.

W leczeniu ogólnym często są stosowane antybiotyki, sulfonamidy; lekiem wspomagającym jest biostymina, wstrzykiwana domięśniowo codziennie lub co drugi dzień przez 4—6 tygodni (20 wstrzyknięć). Zaleca się picie przez dłuższy czas naparów z ziół o działaniu bodźcowo przestrajającym, wzmagającym odporność ustroju, ewentualnie podawanie preparatów mających właściwości przeciwbakteryjne.



Rp.

Rad. Bardanae

Herb. Violae tricoloris

Herb. Hyperici

Fr. Rosae aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wody, pić 2 razy dziennie po szklance przez 2—3 miesiące. Po 3—4 tygodniach przerwy wznowić przyjmowanie naparu.

649


Rp.

Succ. Bardanae lag. I

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody lub soku owocowego, 2—3 razy dziennie przez 2—3 miesiące.

Rp.

Alliostabil lag. I

D.S. Po 30 kropli 3 razy dziennie.

Działa energicznie przeciwbakteryjnie.

Stosowane są także mieszanki ziołowe wykazujące działanie przeciwbakteryjne, moczopędne, zmniejszające pocenie.

Rp.

Herb. Equiseti

Fol. Betulae aa 25,0

Fol. Salviae 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wody, pić 1—2 szklanki dziennie między posiłkami.

W leczeniu miejscowym lekiem wspomagającym jest cebula ogrodowa (Alium cepa). Pieczona cebula zmiękcza skórę, działa odkażająco, przyspiesza przebicie guzów i ich oczyszczenie z treści ropnej (sposób przygotowania i zastosowanie p. str. 608). Dobrze działa też stosowanie na noc ciepłych okładów z gęstej papki siemienia lnianego. W okresie gojenia korzystnie działa smarowanie zmian skórnych cienką warstwą maści żywokostowej (Ung. Symphyti) i nałożenie jałowej gazy, ewentualnie zastosowanie maści chlorofilowej — Chlorofilan. Opatrunek należy zmieniać 2 razy dziennie.



ŚWIĄD SKÓRY PRURITUS CUTIS

Dokładny mechanizm świądu nie jest poznany; najprawdopodobniej powstaje on w wyniku działania słabych — pod-progowych — bodźców bólowych na receptory bólowe skóry. Pewną rolę w powstawaniu świądu odgrywają enzymy proteolityczne, zwłaszcza endopeptydazy. Świąd jest przyczyną drapania, w wyniku którego dochodzi do uszkodzeń naskórka i skóry, powstawania liniowych przeczosów, pokrytych krwistym strupem, oraz zakażeń wtórnych. Świąd może być umiejscowiony i uogólniony. Przyczyny świądu mogą być różnorodne, związane z tzw. chorobami swędzącymi skóry, zaburzeniami przemiany materii, zaburzeniami wewnątrzwydziel-

650

niczymi, działaniem czynników chemicznych i fizycznych, procesami starzenia się, czynnikami psychicznymi i nerwowymi. Świąd ulega zmniejszeniu lub ustępuje po usunięciu przyczyny wywołującej. Duże trudności lecznicze sprawia świąd starczy, neurogenny lub tzw. świąd samoistny — tak określa się świąd o nieznanej etiologii.



W leczeniu ogólnym świądu leki pochodzenia roślinnego stosuje się jako wspomagające. Korzystnie działają preparaty uspokajające i tonizujące: Bellergot (2—3 razy dziennie po tabletce), Intr. Valerianae (3 razy dziennie po 30 kropli), Nervosol, Nervogran, Passispasmin.

W leczeniu miejscowym, zwłaszcza w świądzie ograniczonym, leki roślinne działają wspomagająco. Często stosowany jest mentol w roztworze lub w maści.



Rp.

Mentholi 1,0—2,0

Glycerini 5,0

Spir. Vini 70° ad 100,0

M.f. solutio

D.S. Do smarowania miejsc swędzących kilka razy dziennie.

Rp.

Mentholi 1,0—2,0

Resorcini 1,0

Vaselini

Lanolini aa ad 100,0

M.f. unguentum

D.S. Zewnętrznie, lekko wcierać w miejsca swędzące.

W świądzie uogólnionym korzystnie działają kąpiele osłaniające — kąpiel krochmalowa (p. str. 618) lub kąpiel z otrąb, którą przygotowuje się następująco: 1—2 kg otrąb żytnich lub pszennych w worku płóciennym zawiązuje się i wkłada do wanny z ciepłą wodą o temperaturze 40°C. Woreczek z otrębami należy wielokrotnie wycisnąć, co powoduje przechodzenie krochmalu do kąpieli. Gdy temperatura wody obniży się do 36—38°C, rozpoczyna się kąpiel osłaniającą, której czas trwania wynosi 15—30 min.

Zalecić też można następującą kąpiel dziegciową:

Rp.

Acidi salicylici 10,0

Pix liquida Pini

Ol. Lini aa 100,0

M.f. linimentum

D.S. Wlać do wanny, rozprowadzić w wodzie o temperaturze 36—38°C; czas trwania kąpieli 15—30 min.

651


Rp.

Pix liquida Pini 100,0-

Spir. Sapania kalini

Aq. destillatae aa 75,0

M.f. linimentum

D.S. Jak poprzednio.

Chorzy ze świądem skóry powinni przestrzegać lekko strawnej diety, unikać ostrych przypraw, napojów alkoholowych, dbać o codzienne oddawanie stolca.



ŚWIERZB SCABIES

Jest to choroba wywołana przez świerzbowiec ludzki (Sarcoptes scabiei). Pasożyt ma 0,2—0,5 mm długości i 0,5—0,8 mm szerokości. Do zakażenia świerzbowcem dochodzi przez bezpośredni kontakt z osobami chorymi lub za pośrednictwem pościeli, bielizny oraz różnych przedmiotów używanych przez te osoby. Pierwsze objawy choroby pojawiają się po kilku dniach do 6 tygodni od chwili zakażenia.

Zmiany skórne polegają na wystąpieniu drobnych grudek obrzękowo-wysiękowych, pęcherzyków i bardzo charakterystycznych nor świerzbowcowych. Głównie są umiejscowione na bocznych powierzchniach palców rąk, pod pachami, w okolicy pępka, okolicy krzyżowo-ogonowej i na narządach płciowych. W rozpoznaniu świerzbu pomocne jest to, że u chorych występuje dokuczliwy świąd, nasilający się po rozgrzaniu ciała, zwłaszcza w łóżku przed snem. Świąd zmusza chorych do drapania, w wyniku czego powstają liczne przeczosy, pokryte krwistym strupem. Po pewnym czasie świerzbem zakażają się domownicy, współmieszkańcy w bursach, hotelach, internatach.

W leczeniu miejscowym stosowane są preparaty ziołowe, gdy chorzy źle znoszą inne środki powszechnie używane, np. Novoscabin, Ung. Naphtoli comp. lub Ung. Wilkinsoni. W leczeniu świerzbu jest stosowany m.in. balsam peruwiański (Grzybowski) oraz alkoholowy wyciąg z kwiatów wrotyczu pospolitego.



Rp.

Balsami peruviani

Spir. Vini 90° aa 100,0

D.S. Zewnętrznie. Płynem smarować wieczorem całą skórę, z wyjątkiem twa-

652


rży, przez 3 kolejne dni; czwartego dnia wykąpać się, zmienić bieliznę osobistą i pościelową.

Rp.

Fl. Tanaceti 30,0

Spir. Vini 70° 150,0

M.f. Macerować 10 dni, przecedzić i do wyciągu dodać

Acidi acetici conc. 5,0

D.S. Zewnętrznie. Skórę, z wyjątkiem twarzy, smarować 2 razy dziennie w ciągu 3 kolejnych dni; czwartego dnia wziąć kąpiel, zmienić bieliznę osobistą i pościelową.

Wymienione środki mogą niekiedy spowodować podrażnienie nerek. W leczeniu świerzbu bardzo ważne jest, ażeby kurację prowadzić równocześnie u wszystkich domowników (współmieszkańców), nawet wówczas, gdy nie stwierdza się u nich objawów choroby, gdyż w ten sposób zapobiega się nawrotom świerzbu i jego utrzymywaniu się przez długie miesiące.



TRĄDZIK POSPOLITY ACNE YULGARIS

Choroba powstaje w wyniku wzmożonej czynności gruczołów łojowych. Mechanizm tworzenia się zmian polega na za-czopowaniu przez masy rogowe ujść gruczołów łojowych. Wskutek nagromadzenia się i zalegania łoju tworzą się grudki, które ulegają wtórnemu zakażeniu, najczęściej gronkowcem białym, Corynebacterium acnes i innymi mikroorganizmami. Pojawia się wówczas -odczyn zapalny o podostrym lub przewlekłym przebiegu. Poważny wpływ na występowanie objawów chorobowych wywierają gruczoły płciowe, zwłaszcza związki androgenne i progesteron oraz hormony nadnerczy. Również związki jodu i bromu mogą nasilać objawy chorobowe.

Zmiany chorobowe polegają na występowaniu wykwitów grudkowych-krostkowych oraz zaskórników na twarzy, czole, policzkach, nosie, podbródku i plecach w okolicy międzyłopatkowej. Trądzik pospolity występuje zazwyczaj u ludzi młodych, najczęściej rozpoczyna się w okresie pokwitania. Zmiany przebiegają przewlekle. W miejscu zmian chorzy mogą odczuwać nieznaczny świąd i pieczenie. Istnieje kilka odmian klinicznych trądziku.

W leczeniu ogólnym preparaty ziołowe są stosowane jako

653

uzupełniające — wspomagające, zwłaszcza te, które działają przestrajająco, bodźcowo, przeciwzapalnie, obniżające na wydzielanie łoju, tonizująco i odtruwająco. Korzystnie działa wstrzykiwanie domięśniowo, codziennie lub co drugi dzień, biostyminy (15—20 wstrzyknięć); po przerwie 2—3-tygodnio-wej leczenie można wznowić. Zalecane jest także picie naparu z ziół.



Rp.

Fol. Juglandis 60,0

Rad. Bardanae 40,0

Herb. Hyperici

Anth. Chamomillae aa 50,0

Herb. Equiseti 30,0

M.f. spec/es

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wody, pozostawić na godzinę pod przykryciem, odcedzić, pić do 3 szklanek dziennie między posiłkami.

Rp.

Succ. Hyperici lag. I



D.S. 25—40 kropli w kieliszku wody 2—3 razy dziennie przed jedzeniem w ciągu 3—4 tygodni.

Po miesięcznej przerwie można wznowić przyjmowanie leku.



Rp.

Succ. Bardanae

Succ. Betulae

Succ. Hyperici

Succ. Taraxaci aa 15,0

M.f. guttae

D.S. 20—40 kropli w małej ilości wody lub soku owocowego 3—4 razy dziennie.

U osób nerwicowych korzystne jest stosowanie preparatów Nervosol, Passispasmin, Nevogran. U chorych ze skłonnością do zaparcia stosowany jest Normosan, Rhelax.

Leczenie miejscowe preparatami ziołowymi jest leczeniem wspomagającym. Często stosowane są na twarz parówki z naparu rumianku w celu zmiękczenia skóry i ułatwienia mechanicznego usunięcia zaskórników. Do oczyszczenia skóry zajętej przez trądzik używane są alkoholowe roztwory zawierające kamforę, łącznie z kwasem salicylowym, które oprócz właściwości oczyszczających wykazują działanie ściągające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.

Rp.

Acidi salicylici 2,0

Camphorae 1,0—2,0

654


Spir. Vini 70° ad 100,0

M.f. solutio

D.S. Zewnętrznie do zmywania skóry 1—2 razy dziennie,

U chorych, u których następuje podrażnienie skóry po umyciu wodą, dobrze jest znoszone mycie naparem z rumianku lub emulsją oleju lnianego z wodą wapienną. U chorych z wykwitami grudkowo-krostkowymi, po uprzednim oczyszczeniu skóry jednym z wymienionych wyżej sposobów, korzystnie działa smarowanie zmian maścią Tormentiol. Dobrze działają także maseczki ziołowe, które nawilżają, zmiękczają i oczyszczają skórę. Zmniejszenie skłonności do tworzenia się wykwitów grudkowokrostkowych i łojotoku może nastąpić po zastosowaniu 1—2 razy w tygodniu kąpieli ziołowych z kwiatów rumianku (p. str. 618) lub z korzeni łopianu: Rad. Bardanae 200—250 g zalać 3—4 l wody, sporządzić odwar, odcedzić i wlać do wanny z wodą przygotowaną do kąpieli; temperatura 36—38°C; czas kąpieli 20—30 min.



TRĄDZIK RÓŻOWATY ACNE ROSACEA

Choroba powstaje w wyniku zaburzeń naczynioruchowych na skutek labilności ośrodków wegetatywnych regulujących czynność naczyń obwodowych. Duży wpływ wywiera stan psychiczny. U chorych stwierdza się łój otok. Czynnikami usposabiającymi do wystąpienia schorzenia mogą być zaburzenia wewnątrzwydzielnicze, schorzenia wątroby, przewodu pokarmowego, zaparcie nawykowe. Choroba w przeważającym stopniu dotyczy kobiet.

Zmiany chorobowe objawiają się tym, że w okolicy oczodołów, fałdów nosowo-policzkowych, na policzkach, na nosie i brodzie następuje rozszerzenie naczyń włosowatych (tele-angiektazje), pojawiają się wykwity grudkowo-zapalne o jaskraworóżowym zabarwieniu oraz pojedyncze wykwity krostkowe. Zmianom może towarzyszyć świąd i pieczenie.

W leczeniu ogólnym środki ziołowe stosuje się bardzo często jako leczenie wspomagające. U chorych z objawami nerwicy korzystnie działa podawanie bellergotu 2—3 razy dziennie (należy pamiętać, że u kierowców pojazdów mechanicznych powoduje on zmniejszenie refleksu), wyciągu z kozłka lekarskiego.



Rp.

Intr. Valerianae 20,0

D.S. 3 razy 20—30 kropli po jedzeniu.

655


Korzystnie działają gotowe ziołowe leki uspokajające, jak: Neospasmina, Nervosol, Nervogran, Passispasmin. U chorych ze skłonnością do zaparcia stosuje się preparaty Rhelax, Neonormacol lub następującą mieszankę ziołową:

Rp.

Rad. Angelicae

Rhiz. Calami

Fol. Menthae pip.

Fol. Melissae aa 15,0

Fr. Carvi

Fr. Anisi aa 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklanką gorącej wody, wypić wieczorem przed snem.

U chorych ze znacznym rozszerzeniem naczyń włosowatych skóry jest zalecane picie wyciągu z kasztanowca, natomiast u chorych z zaburzeniem czynności wątroby są zalecane preparaty żółciopędne — Cholegran, Cholesol, mieszanka ziołowa Cholagoga nr l, 2 lub 3, ewentualnie mieszanka:



Rp.

Herb. Polygoni avic. 100,0

Cort. Frangulae 20,0

Fr. Juniperi 15,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wody, pić porcjami w ciągu dnia po jedzeniu.

W leczeniu miejscowym preparaty ziołowe są stosowane jako wspomagające. Wieczorem, po umyciu twarzy ciepłą wodą i delikatnym osuszeniu, zaleca się okłady z naparu z kwiatów rumianku (łyżka ziół na szklankę wody). Kilka warstw gazy moczy się w świeżo sporządzonym letnim naparze z rumianku, lekko wyciska, przykłada na ogniska trądzika różowatego (najlepiej w pozycji leżącej) na 10—20 min. Następnie gazę zdejmuje się, a skórę smaruje cienką warstwą maści (np. Dermosan, Ung. leniens, Tormentiol). W podobny sposób stosuje się okłady z naparu herbaty (łyżeczka na szklankę wody). U niektórych chorych w leczeniu miejscowym korzystnie działa smarowanie zmian skórnych cienką warstwą maści Tormentiol. Zalecane jest również stosowanie maseczek ze świeżych ogórków, które powodują wybielenie skóry, ustępowanie wykwitów grudkowych i teleangiektazji. Obrane ze skórki ogórki kraje Się w cienkie plasterki i nakłada na twarz w miejscu wykwitów trądzika różowatego na 15—25 min. Przed nałożeniem maseczki twarz należy delikatnie umyć letnią, przegotowaną wodą. Po zdjęciu maseczki stosuje się odpowiednie kremy i maści, a wśród nich maść

656

Tormentiol. U chorych, u których zmywanie twarzy wodą powoduje wyraźne podrażnienie, wśród wielu środków stosowanych do zmywania stosuje się m.in. olej z oliwek, olej lniany z wodą wapienną i inne.



Chorzy z trądzikiem pospolitym, a szczególnie z trądzikiem różowatym, powinni przestrzegać lekko strawnej diety, unikać ostrych przypraw, marynat, grzybów, nie pić napojów alkoholowych, dbać o codzienne oddawanie stolca. Korzystnie działają naprzemienne ciepłe i zimne natryski, zwłaszcza przed snem.

TWARDZINA, SKLEROOERMIA SCLERODERMA

Przyczyna choroby jest nie ustalona; przypuszcza się tło zaburzeń nerwowo-troficznych, doprowadzających do stwardnienia skóry i mięśni, zmian stawowych i kostnych, zmian w przewodzie pokarmowym, oddechowym i w układzie krążenia. Stwierdza się też zaburzenia immunologiczne, co skłania niektórych autorów do wysuwania hipotezy, że twardzina jest schorzeniem autoimmunologicznym. Znacznie częściej chorują kobiety.

Twardzina układowa — uogólniona — polega na stwardnieniu skóry, tkanki podskórnej, mięśni i zmian w rozmaitych narządach wewnętrznych. Odróżnia się dwie odmiany twardziny układowej: postać znacznie częstszą — twardzinę uogólnioną naczyniową z przewagą zaburzeń naczynioruchowych typu choroby Raynauda i twardzinę uogólnioną nienaczyniową, która różni się charakterem zmian skórnych, ich rozmieszczeniem i przebiegiem. Przebieg schorzenia jest przewlekły; rokowanie ostrożne, niekiedy niepomyślne.

Leczenie twardziny układowej uogólnionej jest trudne i niezbyt skuteczne, jak wszystkich schorzeń o nie poznanej etiologii. Stosowana jest penicylina prokainowa, wit. E, niekiedy kortykosterydy, chelatory sodowe, penicylamina i inne, a wśród nich leki roślinne, jak Madekasol — oczyszczony wyciąg rośliny hodowanej na Madagaskarze, podawany w tabletkach doustnie po 10 mg 3—6 razy dziennie lub w postaci preparatu stosowanego domięśniowo, stosowana jest też Piascledina (S. Jabłońska) — lek składający się z nie zmydlających się frakcji oleju sojowego i avocado, zawierających m.in. fitosterole. Leczenie ww. preparatami roślinnych prowadzi się w ciągu wielu miesięcy.

W Klinice Dermatologicznej CKP WAM opracowano zestaw mieszanki ziołowej, której przewlekłe stosowanie wpływa hamująco na narastanie objawów chorobowych, a niekiedy

657


spostrzegano poprawę i zmniejszenie nasilenia istniejących już zmian w obrąbie skóry i polepszenie stanu ogólnego chorych. W skład mieszanki ziołowej wchodzą: zioła skrzypu, korzeń kruszyny pospolitej, zioła fiołka trójbarwnego, mięty pieprzowej, glistnika, ruty, dziurawca zwyczajnego i owoce kolendry. Związki lecznicze zawarte w ww. zestawie ziół działają synergicznie, przeciwzapalnie, łagodnie moczopędnie i przeczyszczająco, żółciopędnie, spazmolitycznie, przeciwbólowe, uspokajająco przeciwbakteryjnie, gojąco, usprawniają-co na krążenie w naczyniach obwodowych, zwłaszcza w naczyniach włosowatych, uszczelniające na naczynia włosowate, słabo antymitotycznie. Mieszanka ziołowa sprzyja wydalaniu szkodliwych produktów przemiany materii oraz działa remineralizująco. Duże znaczenie ma dostarczenie do ustroju krzemionki zawartej w skrzypie, której korzystny wpływ na gojenie, epitelizację, jak też na utrzymanie równowagi między koloidami i krystaloidami jest znaczny — przyczynia się przeto do zahamowania zmian twardzinowych w obrębie tkanki łącznej. Wszyscy pacjenci dobrze znosili przewlekłe leczenie mieszanką przeciwtwardzinową; powikłań nie spostrzegano.

Rp.

Herb. Equiseti

Cort. Frangulae

Herb. Violae tricoloris

Fol. Menthae pip. aa 20,0

Herb. Chelidonii

Fol. Rutae

Fr. Coriandri aa 15,0

Herb. Hyperici 25,0

M.f. species

D.S. 1 łyżka stołowa na szklankę naparu. Pić 2 razy dziennie 1/2 — 1 szklankę w 30—40 min po jedzeniu (napar pod przykryciem należy przygotowywać przez 15—20 min ze względu na zawartość w mieszance kory kruszyny).

USZKODZENIA SKÓRY PROMIENIAMI X I RADU RADIODERM1TIS

Zmiany skórne powstałe pod wpływem naświetlania promieniami Roentgena i radu zależą od jakości promieni, zastosowanej dawki, czasu ekspozycji oraz (w stosunkowo niewielkim zakresie) od miejsca naświetlanego. Odczyny porentgenowskie mogą być typu wczesnego i typu późnego. Odczyny wczesne występują po różnym okresie utajenia i zależą od dawki napromieniowania. Odczyny późne powstają jako od-

658

legie następstwa zmian wczesnych lub w wyniku zsumowania długotrwałego, wielokrotnego naświetlania w dawkach niewielkich, normalnie dla skóry nieszkodliwych. Stosunkowo najczęściej spotykane odczyny porentgenowskie skóry powstają w wyniku leczniczego stosowania naświetlań.



Odczyn porentgenowski pierwszego stopnia pojawia się około 14 dni po naświetlaniu i polega na wystąpieniu rumienią oraz obrzęku. Te zmiany ustępują po 3—4 tygodniach; w miejscu zmian może wystąpić przejściowe lub trwałe wyłysienie. Odczyn porentgenowski drugiego stopnia zjawia się nieco szybciej niż odczyn pierwszego stopnia. Zmiany polegają na wystąpieniu rumienią, obrzęku, pęcherzy i nadżerek, utrzymujących się od kilku tygodni do kilku miesięcy. W miejscu zmian skóra staje się sucha, bardziej, cienka, pozbawiona włosów, a po pewnym okresie może wystąpić owrzodzenie. Odczyn trzeciego stopnia zjawia się w kilka dni po napromieniowaniu w postaci rumienią, obrzęku, pęcherzy i owrzodzeń o znacznym stopniu nasilenia dolegliwości bólowych. Gojenie jest bardzo powolne, trwa miesiącami, a nawet całymi latami; w miejscu zmian występują objawy przewlekłego zapalenia porentgenowskiego skóry.

W leczeniu ogólnym preparaty ziołowe są stosowane jako leczenie uzupełniające — wspomagające, o działaniu przeciwzapalnym, zwężającym drobne naczynia krwionośne skóry, odtruwającym, przeciwbólowym i przestrajającym. Zalecane jest przyjmowanie wyciągów, preparatów i mieszanek ziołowych zawierających rutynę lub pokrewne flawonoidy o działaniu witaminy P oraz inne związki przeciwzapalne i przeciwhistaminowe. Przede wszystkim trzeba wymienić drażetki Rutinoscorbin lub Rutina, krople Rutisol oraz następujące leki:



Rp.

Intr. Rutae

Intr. Hippocastani aa 30,0

Tinct. Arnicae 5,0

M.f. guttae

D.S. 30—40 kropli w kieliszku wody 2—4 razy dziennie po jedzeniu.

Działa uszczelniające na ściany włośniczek, przeciwzapalnie i zwężająco na naczynia skóry.



Rp.

Anth. Chamomillae

Anth. Millefolii

Anth. Anthemidis

Fl. Calendulae aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki na półtorej szklanki wrzącej wody, pić 2—3 szklanki dziennie między posiłkami.

659


Napar ten powoduje zmniejszenie stanu zapalnego i dolegliwości bólowych, działa również przeciwalergicznie.

Rp.

Fl. Taraxaci

Fl. Sambuci aa 15,0

Herb. Equiseti

Herb. Millefolii

Herb. Violae tricoloris aa 25,0

Rad. Bardanae 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na 2 szklanki wrzącej wody, pić porcjami w ciągu dnia między posiłkami.

Powyższa mieszanka ma działanie przeciwzapalne, przestrajające, tonizujące i odtruwające (moczopędne).

Gojenie przyspiesza podawanie domięśniowo biostyminy, preparatu Solcoseryl — 15—20. wstrzyknięć codziennie lub co drugi dzień; po 3—4 tygodniach przerwy leczenie można wznowić.

Leczenie miejscowe — na zmiany rumieniowo-zapalne korzystnie działają okłady z wyciągu z kwiatów rumianku. Powodują one zmniejszenie stanu zapalnego, obrzęku i dolegliwości bólowych. Przygotowuje się napar z łyżki rumianku na szklankę wody, moczy kilka płatków gazy, lekko wyciska i przykłada na zmiany skórne 4—6 razy dziennie. W ten sam sposób można stosować okłady z azulanu (łyżka na szklankę przegotowanej letniej wody). Dobrze również działają przymoczki z odwaru żywokostu lekarskiego i skrzypu polnego.



Rp.

Rad. Symphyti 40,0

Herb. Equiseti 20,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody; stosować przymoczki 4 6 razy dziennie.

Po ustąpieniu ostrego odczynu zapalnego korzystnie działają maści: Tormentiol, Ung. Allantoini, Ung. Symphyti, jak również następująca:



Rp.

Azulani 1,0—2,0

Extr. Glycyrrhizae depur. 5,0

Tormentioli 10,0

Ung. leniens 20,0

M.f. unguentum

D.S. Zmiany skórne smarować 1—2 razy dziennie; nałożyć jałowy opatrunek i zabandażować.

660




1   ...   53   54   55   56   57   58   59   60   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna