Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski


Zapalenie pęcherzowe gardła i jamy ustnej Herpangina, pharyngitis vesicularis et stomatitis



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona62/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   ...   58   59   60   61   62   63   64   65   ...   68

Zapalenie pęcherzowe gardła i jamy ustnej Herpangina, pharyngitis vesicularis et stomatitis

Choroba jest wywołana przez wirus Coxsackie A typów serologicznych 2—6, 8—10. Dotyczy ona przeważnie małych dzieci w wieku od 1 do 7 lat, chociaż może dotyczyć i ludzi dorosłych. Choroba zaczyna się gorączką, bólem gardła, głowy, szyi, a czasem kończyn. Na ścianach gardła i podniebienia miękkiego, łukach podniebiennych, migdałkach, języku, a nieraz w innych miejscach błony śluzowej pojawiają się pęcherzyki czerwone, a później białe lub szaro-białe. Błona śluzowa otaczająca pęcherzyk wykazuje odczyn zapalny. Jest intensywnie czerwona i bardzo bolesna. Okres inkubacji bardzo krótki, 2—9 dni. W tym okresie pojawiają się już trudności w połykaniu. Pęknięcie pęcherzyków powoduje powstawanie powiększających się nadżerek i owrzodzeń. Wyzdrowienie następuje w ciągu najpóźniej 10 dni. Leczenie jest objawowe i sprowadza się głównie do stosowania środków przeciwgorączkowych, przeciwzapalnych i przeciwbólowych oraz witamin, głównie C, PP. Z leków roślinnych jako leczenie wspomagające można stosować z powodzeniem płukanki.



Rp.

Fol. Salviae

Rhiz. Tormentillae aa 20,0

Fl. Arnicae 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody do płukania ust.

Rp.

Fol. Salviae 40,0

Fl. Millefolii 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżeczki ziół na szklankę wody. Płukać kilka razy dziennie.

Rp.

Anth. Chamomillae

Fol. Salviae aa 20,0

707


M.f. species

D.S. Napar z łyżeczki ziół na szklanką

wody. Płukać kilka razy dziennie.



Rp.

Fol. Farfarae

Fruct. Foeniculi

Fol. Menthae pip.

Anth. Chamomillae

Fol. Salviae

Herb. Agrimoniae aa 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżeczki ziół na szklankę wody. Płukać kilka razy dziennie.

CHOROBY O DOMNIEMANEJ ETIOLOGII WIRUSOWEJ

Liszaj płaski Wilsona Lichen planus Wilsoni

Liszaj piaski Wilsona jest przewlekłą chorobą skóry i błony śluzowej. Stomatologiczny aspekt tego schorzenia jest ważny z dwóch powodów: 1) zmiany powstające w błonie śluzowej jamy ustnej mogą na długo wyprzedzać zmiany skórne; 2) w błonie śluzowej ten liszaj występuje w 30% jako liszaj odosobniony i w 70% przypadków jako współistniejący ze zmianami skórnymi, przy czym trzeba zaznaczyć, że może się on utrzymywać w jamie ustnej przez bardzo długi okres po ustąpieniu zmian skórnych.

Etiologia schorzenia nie jest jasna. Powstaniu schorzenia sprzyjają czynniki natury emocjonalnej, stany stresowe, zatrucie chininą, atebryną, arsenem, złotem, urazy miejscowe, blizny, obecność mikroprądów itp., Spostrzega się też zaostrzenie choroby w obrębie wykwitów liszaja płaskiego jamy ustnej w przebiegu chorób zakaźnych i gorączkowych. Liszaj płaski Wilsona jest chorobą wieku dojrzałego. Zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej mają charakter grudkowy. Grudki są małe, mleczno-białe lub perłowe, ułożone pasemkowato lub w postaci siateczki ułożonej drzewkowato, lub przypominającej liść paproci. Ogniska początkowo oddalone od siebie powiększają się obwodowo, wykazują skłonność do zlewania się ze sobą, zwłaszcza na języku. Wykwity umiejscawiają się najczęściej na błonie śluzowej policzka, w okolicy zębów trzonowych. Występują czasem na języku, rzadziej na podniebieniu, dnie jamy ustnej lub czerwieni wargowej. Zmiany chorobowe występują przeważnie symetrycznie. Objawy podmiotowe nie są nasilone. Najczęściej występuje uczucie pieczenia lub mrowienia w obrębie wykwitów lub w ich najbliższym

708


otoczeniu. Dolegliwości wzmagają się podczas przyjmowania potraw korzennych lub alkoholu. Czasami występuje osłabienie wrażeń smakowych i ślinotok.

Przebiegi choroby jest przewlekły. Czasami ze wzglądu na brak objawów subiektywnych mija niepostrzeżenie. W niektórych przypadkach na miejscu wykwitów występuje powierzchowny, gładki zanik błony śluzowej.

W leczeniu należy zwrócić szczególną uwagę na usunięcie drażniących czynników pochodzenia miejscowego, wykluczenie ognisk zakażenia, usunięcie różnych metali z jamy ustnej. Znaczenie zasadnicze ma tutaj unormowanie trybu życia i unikanie sytuacji stresowych. W leczeniu miejscowym stosuje się pędzlowania roztworami witaminy A oraz 17-walerianian betametazonu (Celestoderm V) — nakładając lek 2 razy dziennie na chorobowo zmienione miejsca. Stosuje się także witaminą K w tabletkach po 0,01 lub ampułkach po 0,01 (l ml), po 1 do 2 tabletek 3 razy dziennie lub domięśniowo 0,01 — jeden raz dziennie. W postaciach nadżerkowych liszaja płaskiego podaje się witaminę PP w ilości 50 mg — wstrzykując ją w okolicę wykwitów razem z 1% roztworem prokainy 2 razy w tygodniu. Na całą kurację składa się 10 wstrzyknięć. Można również doustnie podać witaminę A+E w kapsułkach, 3—4 razy dziennie po 1 kapsułce, na wykwity 1—2% maść hydrokortyzonową, Peridontone, Dontisolon P. U pobudliwych stosuje się leki psychotropowe lub uspokajające. W leczeniu odosobnionego liszaja płaskiego jamy ustnej wyjątkowo dobrze działają leki pochodzenia roślinnego zarówno stosowane ogólnie, jak i miejscowo.

Rp.

Fl. Malvae 50,0

Inflor. Tiliae 50,0

Fl. Sambuci 30,0

M.f. species

D.S. Łyżkę ziół na szklankę wody — do kąpieli jamy ustnej.

Rp.

Fol. Juglandis

Fol. Plantaginis

Herb. Absinthii

Fl. Calendulae

Fr. Juniperi aa 20,0

M.f. species

D.S. 2—3 szklanki naparu z łyżki ziół dziennie.

Rp.

Nervosan 100,0

D.S. Łyżka ziół na szklankę wody, za gotować, odstawić na 15 min, przecedzić i pić 2 razy dziennie.

709


Rp.

Tinct. Calami

Tinct. Gallae

Tinct. Tormentillae aa 10,0

M.D.S. 20 kropli na szklankę wody do

płukania.



Rp.

Fol. Salviae 40,0

Fl. Calendulae 10,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wody do płukania jamy ustnej 2—4 razy dziennie.

Rp.

Biostymini

D.S. Domięśniowo, po ampułce co drugi dzień w ciągu 20 dni. Przerwać na 4 tygodnie i kurację powtórzyć.

Osobom pobudliwym można podawać dodatkowo:



Rp.

Intr. Valerianae

Intr. Crataegi aa 30,0

Tinct. Calami 10,0

D.S. 30—50 kropli w kieliszku wody 3 razy dziennie po jedzeniu.

CHOROBY PĘCHERZOWE

W niektórych przypadkach choroby pęcherzowej skóry mogą występować również znamienne objawy w jamie ustnej, najczęściej w pęcherzycy zwykłej (pemphigus vulgaris), pęcherzycy ocznej (pemphigus ophthalmicus) i pęcherzycy liściastej (pemphigus foliaceus).



Pęcherzyca zwykła Pemphigus vulgaris

Jest ciężką chorobą, występującą zwykle pomiędzy 40—60 rokiem życia i trwającą przez różny okres: od kilkudziesięciu dni do kilkunastu miesięcy. Charakteryzuje się ona występowaniem pęcherzy na pozornie nie zmienionej błonie śluzowej jamy ustnej lub skórze. Pęcherze wypełnione są początkowo płynem surowiczym, później mętnym lub krwistym. Choroba występuje nagle, bez objawów ogólnych, a co najwyżej ze stanem podgorączkowym i objawami niedomagania ogólnego.

710

Zajęcie błony śluzowej może w pewnym odsetku przypadków być niekiedy pierwszym i jedynym objawem pęcherzycy. Miejscami występowania zmian w jamie ustnej są najczęściej: błona śluzowa policzków, języka, warg, dna jamy ustnej, łuki podniebienne, gardło, podniebienie miękkie i twarde. Pęcherze nie utrzymują się długo, pękają pozostawiając po sobie nadżerki pokryte włóknikowym nalotem. Nadżerki są początkowo czerwone i wilgotne, a na ich brzegu widać strzępki pozostałego nabłonka. Dna nadżerki pokrywa się ropną lub podbarwioną krwią wydzieliną. Rozszerzające się nadżerki łączą się czasami ze sobą. Podobnie jak jama ustna, zmianami chorobowymi mogą być objęte wargi. Na czerwieni wargowej nadżerki ulegają z czasem owrzodzeniem i pokrywają się strupami. Ubytki nie wykazują skłonności do gojenia, a przeciwnie, mnożą się zajmując coraz to większą przestrzeń.



Z początku choroby nie stwierdza się dużych dolegliwości subiektywnych. W miarę jej trwania zjawia się silny ból, ślinotok, obrzęk błony śluzowej, skłonność do krwawień. Język jest obrzękły i obłożony o wyraźnie zaznaczonych pod nalotem brodawkach. Ból ma charakter pieczenia, uniemożliwia z czasem przyjmowanie pokarmów i utrudnia mową. Zmianom towarzyszy przykry zapach z ust. Z chwilą zajęcia nagłośni występuje chrypka.

W przypadku odosobnionej pęcherzycy jamy ustnej rozpoznanie bywa czasem trudne i rokowanie bardzo niekorzystne. Dla diagnostyki pęcherzycy zasadnicze znaczenie ma badanie surowicy chorego, co do istnienia przeciwciał z klasy globulin Ig odpornościowych. W rozpoznaniu gra rolę rodzaj pęcherza i obecność komórek akantolitycznych w rozmazach z treści lub dna pęcherza.



Pęcherzyca liściasta albo złuszczająca Pemphigus foliaceus

Objawy w jamie ustnej są podobne do objawów pęcherzycy zwykłej. Najczęściej siedzibą wykwitów są: język, błona śluzowa policzków, podniebienie miękkie, gardło. Ta postać chorobowa przeważnie występuje równocześnie ze zmianami skórnymi.



Pęcherzyca oczna Pemphigus ophthalmicus

Od innych pęcherzyc różni się ona łagodniejszym przebiegiem i brakiem akantolizy. Rozpoczyna się albo na spojówkach, albo też w jamie ustnej. Zmiany w jamie ustnej to prze-

711

ważnie powierzchowne, prawie niebolesne nadżerki, które ustępują pozostawiając po sobie blizenki przypominające wykwity liszaja płaskiego. Poza tym mogą równocześnie występować zmiany pęcherzowe. Poza jamą ustną zmiany mogą dotyczyć gardła, nagłośni, przełyku, narządów płciowych i skóry. Przebieg choroby jest zawsze przewlekły, z okresami pozornej przerwy. Największe jej niebezpieczeństwo to zagrożenie ślepotą.



Leczenie wszystkich postaci pęcherzycy jest bardzo trudne i w zasadzie leży w gestii dermatologów. Z chwilą jednak współistnienia zmian ustnych do leczenia musi się również włączyć stomatolog. Współczesne leczenie pęcherzycy sprowadza się do ogólnego stosowania preparatów kory nadnercza, podaży witamin z grup B i witaminy C, miejscowego zraszania jamy ustnej 0,1—0,25% zawiesiną hydrokortyzonu, kąpieli jamy ustnej 0,25% roztworem chlorocykliny z równoczesnym stosowaniem miejscowym i ogólnym środków przeciwbólowych i uspokajających. Zasadą jest prowadzenie bardzo energicznego leczenia ogólnego. Bardzo cennym uzupełnieniem leczenia jest stosowanie preparatów ziołowych o właściwościach osłaniających, przeciwzapalnych i zawierających znaczną zawartość soli mineralnych i witamin. Oprócz znanych i omówionych poprzednio, stosować można korzeń omanu (Rad. Inulae), ziele skrzypu (Herb. Equiseti), kłącze wężownika (Rhiz. Bistortae), kłącze tataraku (Rhiz. Calami), ziele rdestu ostrogorzkiego (Herb. Polygoni hydropiperis), liście podbiału (Fol. Farfarae), korzeń łopianu większego (Rad. Bardanae)

Rp.

Tinct. Gallae 15,0

Inf. Fol. Salviae 20,0/200

D.S. Do płukania jamy ustnej.

Rp.

Rhiz. Calami

Rad. Archangelicae aa 20,0

Herb. Equiseti

Rad. Bardanae aa 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z 3 łyżek na 3 szklanki wody, gotować 3 min, odstawić na 15 min, przecedzić, pić po 2/3 szklanki 2—3 razy dziennie po jedzeniu.

Rp.

Anth. Chamomillae 30,0

Fl. Arnicae 10,0

M.f. species

D.S. Napar z 2 łyżeczek ziół na ½ l wody na przymoczki i do zmywania jamy ustnej.

712


Rp.

Tinct. Menthae pip.

Tinct. Tormentillae

Tinct. Gallae aa 10,0

D.S. 30 kropli na ½ szklanki wody do

płukania jamy ustnej.



Rp.

Rad. Archangelicae

Rad. Inulae

Fol. Farfarae

Herb. Polygoni avic. aa 20,0

Fr. Rosae ad 150,0

M.f. species

D.S. Odwar z 3 łyżek ziół na 3 szklanki wody, gotować 3 min, odstawić na 15 min, przecedzić — pić 2 razy dziennie po 1 szklance.

Rp.

Rhiz. Bistortae

Fol. Salviae aa 50,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wrzącej wody, po 15 min odcedzić, płukać jamę ustną.

Rp.

Nervosani 100,0

D.S. Łyżka ziół na szklankę wody, za gotować, odstawić na 15 min, przecedzić i wypić.

Rp.

Azulani 10,0

Ol. Anisi gtt. V

Tinct. Tormentillae

Tinct. Gallae aa 10,0

D.S. 30 kropli na ½ szklanki wody do płukania jamy ustnej.

CHOROBY PRZEBIEGAJĄCE Z ZABURZENIAMI W ROGOWACENIU I ZŁUSZCZANIU NABŁONKA

Rogowacenie białe (Leukoplakia) Leukokeratosis oris (leucoplakia)

Powstanie choroby nie jest dostatecznie wyjaśnione. W istocie swojej jest to odczynowe, nadmierne rogowacenie nabłonka błon śluzowych, najczęściej występujące w jamie ustnej. Czynnikami usposabiającymi są: nadmierne palenie tytoniu,

713

alkohol, prądy elektrogalwaniczne, uszkodzenia i zatrucia zawodowe, stres cieplny, miejscowe urazy pochodzenia zębowego, wadliwe uzupełnienia protetyczne itp. Występowanie leukoplakii łączy się przyczynowo z podatnością błony śluzowej, u a którą niewątpliwy wpływ mają czynniki ogólnoustrojowe, takie jak niedokrwistość, zakażenie swoiste, niedobory witaminowe, zwłaszcza witaminy A, zaburzenia wewnątrzwydzielnicze. Klinicznie rozróżnia się postać płaską, brodawkowatą i nadżerkową (leucoplakia piana, verrucosa s. leucokeratosis, erosiva).



Leukoplakia jest określeniem klinicznym dotyczącym zmian chorobowych, które charakteryzują się początkowo zmętnieniem nabłonka (stopień I), przechodzącym w białe, opalizujące plamy (stopień II), które na skutek nawarstwienia przekształcają się w tarczki (stopień III). Często na ich obwodzie tworzy się rąbek zapalny zwany rąbkiem Schwimmera. Stopień IV leukoplakii charakteryzuje się powstawaniem wyrośli brodawkowatych (papilloma durum). Tą postać leukoplakii należy traktować zawsze jako stan przedrakowy (status praecancerosus). Dolegliwości subiektywne są nieznaczne i tylko w niektórych przypadkach chorzy skarżą się na uczucie pieczenia podczas palenia tytoniu lub spożywania ostrych czy gorących pokarmów.

Wykwity umiejscawiają się najczęściej na błonie śluzowej policzków i tworzą białe lub szaro-białe pasmo ciągnące się od kąta ust, gdzie są zazwyczaj najsilniej zaznaczone, ku tyłowi. Poza tym mogą się one umiejscawiać na podniebieniu twardym w postaci szarych tarczek z wyraźnie zaznaczonymi punkcikami rozszerzonych ujść gruczołów ślinowych (leucokeratosis punctata), jak również na dziąsłach, wargach lub języku. W rozróżnieniu należy uwzględnić liszaj płaski Wilsona, toczeń rumieniowaty, zmiany kiłowe, oparzenia jamy ustnej, pseudobłony w błonicy i fusospirochaetosis. Najpoważniejszym powikłaniem leukoplakii jest rak kolczystokomórkowy spostrzegany najczęściej w obrębie warg i języka. W przypadkach podejrzanych zaleca się badania cytologiczne, histologiczne i stałą kontrolę kliniczną.

Celem leczenia jest niedopuszczenie do przekształcenia się leukoplakii zwykłej w brodawkującą. Prowadzi do tego odpowiednia pielęgnacja jamy ustnej, usunięcie wszystkich czynników drażniących pochodzenia miejscowego (próchnica zębów, zgorzel, ostre brzegi zębowe, wadliwe uzupełnienia protetyczne, różnorodne metale w jamie ustnej, nadmierne palenie tytoniu, nadużycie alkoholu, szkodliwe wpływy środowiska pracy). Zaniechać należy również stosowania leków drażniących. Leczenie sprowadza się obecnie do stosowania witaminy A w dawkach 150 000 j. dziennie, rozdzielonych na trzy równe części przez kilka miesięcy, oraz śniegowania zmian bezwod-

714


nikiem kwasu węglowego. Pamiętać należy przy tym, aby nasadka aplikatora nie przytykała zbyt mocno do błony śluzowej i jej nie oderwała. Należy przed zabiegiem błoną śluzową osuszyć, a nasadkę kriokautera zwilżyć acetonem. Czas aplikowania wynosi nie więcej niż 5—10 sekund. Zabieg powtarza się kilkakrotnie w odstępach dwutygodniowych. Z leków miejscowych w każdym przypadku leukoplakii można stosować Panthenol-Spray, Peridontone, 1% maść kortyzonową oraz płukanki ziołowe powlekające i odkażające.

Rp.

Fl. Malvae

Fl. Althaeae

Anth. Chamomillae

Sem. Lini aa 20,0

M.f. species

D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wrzącej wody — po 10 min odcedzić. Płukać ciepłym naparem kilka razy dziennie.

Rp.

Anth. Chamomillae

FI. Arnicae aa 30,0

M.f. species

D.S. Napar z 1 łyżki ziół na ½ szklanki wody do płukania jamy ustnej.

W niektórych przypadkach nieprzyjemnie odczuwanej suchości w jamie ustnej można zastosować zioła powodujące zwiększenie wydzielania śliny: kłącze tataraku (Rhiz. Calami), korzeń podróżnika (Rad. Cichorii), owoc kminku (Fr. Carvi), korzeń lubczyka (Rad. Levistici), ziele dziurawca (Herb. Hyperici), liść szałwii (Fol. Salviae), korzeń biedrzeńca (Rad. Pimpinellae).



Rp.

Rhiz. Calami

Rad. Pimpinellae

Fr. Carvi

Rad. Cichorii

Rad. Levistici

Herb. Hyperici

Fol. Salviae aa 20,0

M.f. species

D.S. Łyżka ziół na 1 szklankę wrzątku, gotować 2 minuty, odstawić na 10 min, płukać 5—6 razy dziennie.

Rp.

Calmagina in tabl. N. XX

D.S. 1 tabletkę 3 razy dziennie na ½ godziny przed jedzeniem, rozgryźć i popić powoli wodą.

715


DROŻD2YCA POWIERZCHOWNA JAMY USTNEJ CANDIDOSIS ORIS

W przeważającej większości, przypadków jest to choroba pierwszych miesięcy życia. Czynnikami usposabiającymi do powstawania choroby jest sposób odżywiania lub zaburzenia żołądkowo-jelitowe u niemowląt, ciąża, charłactwo, pęcherzyca, cukrzyca, mocznica, gruźlica, choroby zakaźne, awitaminozy C, B, K, PP, wysuszenie jamy ustnej, miejscowe stosowanie antybiotyków, stosowanie sterydów. Chorobę wywołują grzyby (Candida albicans). Choroba może ujawnić się już w 5 albo 6 dniu życia w postaci małych białawych lekko wyniosłych ponad otoczenie plam lub pasemek, wykazujących z czasem dążność do zlewania się ze sobą. Występują one zazwyczaj na zaczerwienionej i lekko obrzękłej błonie śluzowej. Te białe plamki przypominają nalot powstały z kłaczków ściętego mleka, są trudno usuwalne, zwłaszcza gdy choroba trwa dłużej, a próby usunięcia ich powodują zranienie błony śluzowej. Jest to spowodowane tym, że grzybnia wrasta głęboko w błonę śluzową, powodując, zwłaszcza u ludzi starszych, zgrubienie nabłonka. Wykwity mogą z czasem przybrać zabarwienie brunatne.

W przypadku długo utrzymujących się zmian w jamie ustnej należy szukać przyczyn i leczyć chorobę podstawową. Leczenie polega na stosowaniu antybiotyków przeciwdrożdżycowych (kandydostatycznych), np. nystatyny lub pimarycyny. Dobrze działa, zwłaszcza u dzieci, miejscowe stosowanie zawiesiny nystatyny, płynu Lugola (1—2%), roztworów barwników: zieleni brylantowej, fioletu goryczki lub błękitu metylenowego, oraz boraksu w glicerolu, boraksu z wodą (pół łyżeczki na szklankę wody), 1% roztworu pioktaniny. W każdym przypadku podaje się zespół witamin B.

Rp.

Natrii biborici 1,0

Glyceroli 10,0

D.S. Do pędzlowania wykwitów

Rp.

Sol. Pyoctanini coer. 1%

M.D.S. Do pędzlowania.

Leki roślinne stosuje się do odkażania jamy ustnej.



Rp.

Fol. Salviae

Rhiz. Tormentillae aa 20,0

Fl. Arnicae 10,0

M.f. species

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody do płukania lub przemywania.

716


Rp.

Terramycini 1,0

Nystatini 1,0

Natr. bicaib. 1,0

Glyceroli 30,0

M.D.S. Do pędzlowania.

Rp.

Tinct. Tormentillae

Glyceroli aa 10,0

M.D.S. Do pędzlowania wykwitów.

Rp.

Nyslatini 1 500 000 j.

Diiodani 2,0

Glyceroli 20,0

M.D.S. Do pędzlowania wykwitów.

Rp.

Tinct. Gallae

Tinct. Tormentillae aa 10,0

M.D.S. Do pędzlowania jamy ustnej.

OWRZODZENIE ODLEZYNOWE ULCUS DECUBITALE, DECUBITUS

Występuje przeważnie pojedynczo w miejscu długotrwałego drażnienia błony śluzowej. Czynnikami sprzyjającymi powstawaniu odleżyn są zaburzenia w trofice tkanek jamy ustnej, wywołane różnymi przyczynami. Najczęściej powstają one na brzegach języka, zachyłkach przedsionka, na podniebieniu, w tylnej części błony śluzowej policzków. Owrzodzenia mają różną wielkość i kształt. Są przeważnie owalne o nacieczonych i wyniosłych brzegach. Dno ich pokryte jest zazwyczaj szarym nalotem. Przebieg choroby jest przewlekły. Węzły chłonne tylko w niektórych przypadkach są obrzękłe lub bolesne.

W różnicowaniu schorzenia należy wziąć pod uwagę owrzodzenia swoiste i nowotworowe, gdyż odleżyny mogą stanowić podłoże rozwoju raka. Należy bardzo skrupulatnie kontrolować trudno gojące lub nie gojące się odleżyny. Jeżeli w ciągu trzech tygodni od zastosowania leczenia choroba nie cofa się, należy podejrzewać metaplazję nowotworową.

Leczenie polega przede wszystkim na usunięciu przyczyny, miejscowym stosowaniu okładów, maści, płukanek i pędzlowaniu preparatami ziołowymi lub innymi. Stosuje się bezpośrednio na owrzodzenia: Peridontone, Panthenol-Spray, maści z alantoiną, Septosan, trypaflawinę, Mundisal-Gel.

717

Rp.

Alantan ung. 30,0

D.S. Na gazie przykładać na owrzodzenia.

Rp.

Terramycini 1,0

Phenergan 0,05

Natr. bicarb. 3,0

Ol. Arachidis 30,0

M.D.S. Do pędzlowania owrzodzeń.

Rp.

Septosan lag. I

D.S. Odwar z łyżki ziół na szklankę wody, do częstego płukania jamy ustnej.

Rp.

Anth. Chamomillae

Fl. Millefolii aa 20,0

M.D.S. Napar z łyżki ziół na szklankę wody. Namoczone tamponiki przykładać na odleżyny.

Rp.

Septalani ung. 30,0

D.S. Na gazie przykładać na owrzodzenia.

Rp.

Azulani lag. I

D.S. Łyżkę na ½ szklanki wody do płukania jamy ustnej.




1   ...   58   59   60   61   62   63   64   65   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna