Prof dr hab med. Julian Aleksandrowicz Prof dr hab med. Alfons Chodera Dr fil. Jan Dobrowolski



Pobieranie 4.07 Mb.
Strona7/68
Data07.05.2016
Rozmiar4.07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   68

Postacie leku. Dec. Anthod. Arnicae — ½ łyżki kwiatów zalać 2 szklankami ciepłej wody (gotować 5 minut, odstawić na 10 min, przecedzić), dodać 50 g glicerolu i łyżeczką octu, stosować zewnętrznie (okłady, kompresy). Tinct. Arnicae — do 20 g nalewki dodać 50 g glicerolu, 60 g wody i ½ łyżeczki octu, stosować zewnętrznie, tak jak odwar. Do użytku wewnętrznego stosuje się tylko wyjątkowo nalewkę w dawce 5—15 kropli w 50 g wody 1—2 razy dz. po jedzeniu. Korzystniejsze jest stosowanie preparatów standaryzowanych na zawartość flawonoidów — Arnicorin (RFN) — krople; Arnica — Kneipp Kapseln (RFN); Arnitaegus (RFN) — krople.,

ARTEMISIA ABROTANUM — BYLICA BOŻE DRZEWKO

Ang. Southernwood; franc. Aurone male; niem. Eberreis; ros. Boże dieriewo.



Występowanie. Pochodzi z Azji Mniejszej, w Europie występuje jako zdziczała, w Polsce spotykana na nizinach i hodowana.

Surowiec. Ziele bylicy bożego drzewka (kwitnące szczyty pędów) — Herba Abrotani (syn. Summitates Abrotani).

Główne związki. Hydroksykumaryny (m.in. izofraksydyna, skopoletyna, umbeliferon), flawonoidy (m.in. rutyna, artemisetyna), garbniki pirokatechinowe do 6%, kwasy organiczne (m.in. kw. kawowy, kw. chlorogenowy), związek goryczowy, olejek eteryczny do 2,25%, sole mineralne 8,53%.

Działanie. Cholereticum, stomachicum, spasmolyticum, antiphlogisticum.

Surowiec pobudza czynność żółciotwórczą wątroby oraz zwiększa przepływ żółci do dwunastnicy. W badaniach na zwierzętach stwierdzono, że mieszanina kumaryn, zwłaszcza izofraksydyna, wykazuje działanie żółciotwórcze 2—4-krot-nie silniejsze od kwasu dehydrocholowego. Goryczka w wyciągach z ziela bylicy wzmaga wydzielanie soku żołądkowego, a tzw. wskaźnik goryczy surowca wynosi 216 (gdy dla Rad. Gentianae 600, dla Herb. Centaurii 62). Ponadto surowiec ma właściwości przeciwzapalne i nieznacznie ściągające w obrębie przewodu pokarmowego oraz działa trująco na robaki obłe u dzieci (owsiki, glisty jelitowe).



Zastosowanie. W schorzeniach wątroby z niedostatecznym wytwarzaniem żółci, w zastoju żółci i atonii dróg żółciowych, również w stanach skurczowych, zwłaszcza zwieracza bańki

75

wątrobowo-trzustkowej. Ponadto w niedokwaśności z objawami bólu brzucha, we wzdęciach, braku łaknienia i odbijaniu, pomocniczo w zapaleniu błon śluzowych żołądka i jelit, w mało nasilonej biegunce, nieznacznych krwawieniach w przewodzie pokarmowym, owrzodzeniu jelita grubego oraz przeciw robakom obłym u dzieci. Ziele bylicy jest skutecznym i wartościowym środkiem leczniczym i zasługuje na częstsze zastosowanie.



Zastosowanie w homeopatii. 1. Stan-zapalny gruczołów chłonnych i błon surowiczych — gruczoły wnękowe oraz otrzewnowe, również wysiękowe zapalenie opłucnej i otrzewnej. Uporczywe zapalenie jelita grubego z naprzemiennymi rozwolnieniami i zaparciami po stanach ostrych z chudnięciem mimo „wilczego głodu” lub brakiem łaknienia; 2. Odmrożenia I i II stopnia; 3. I okres trądzika różowatego (status erythematosus).

Postacie leku. Inf. Herb. Abrotani — 1—11/2 łyżki ziela na 1—11/2 szklanki wody (naparzać 15—20 min pod przykryciem, odstawić na 10 min, przecedzić), pić 1/4—1/3 szklanki 2—3 razy dz. jako środek żółciotwórczy, również zewnętrznie do płukania gardła i okładów. Bardziej skuteczna jest nie wytwarzana w Polsce nalewka — Tinct. Abrotani (50 g rozdrobnionego ziela zalać 250 ml. alkoholu 70%, pozostawić na 14 dni, często mieszać, przecedzić), pić 15—20 kropli w kieliszku wody przed jedzeniem jako stomachicum, 40 kropli — ½ łyżeczki jako lek żółciotwórczy i przeciwskurczowy (korzystnie jest łączyć, np. z Tinct. Chelidonii, Tinct. Belladonnae, Solarenem, Tinct. Menthae pip). Ziele bylicy jest często składnikiem żółciopędnych i żółciotwórczych mieszanek ziołowych.

ARTEMISIA ABSINTHIUM — BYLICA PIOŁUN

Ang. Common Wormwood; franc. Absinthe; niem. Wermut; ros. Połyń gorkaja.



Występowanie. Na półkuli półn. w strefie klimatu umiarkowanego; w Polsce pospolita.

Surowiec. Ziele piołunu — Herba Absinthii (wskaźnik gorczycy = 500).

Główne związki. Gorycze gwajenolidowe (m.in. absyntyna, artabsyna, anabsyntyna), które są również prochamazulenogenami i mogą przechodzić w chamazulen. Ponadto ok. 0,5% olejku eterycznego (m.in. tujon do 50%, tujol ok. 10%, felandren), flawonoidy (m.in. artemetyna), związki pelanolidowe (m.in. ketopelanolid A i B), kwasy organiczne (m.in. kw. bursztynowy), garbnik, sole mineralne.

Działanie. Amarum, stomachicum, tonicum, metabolicum, spasmolyticum.

76

Piołun należy do grupy surowców, tzw. amara aromatica, ponieważ oprócz związków goryczowych zawiera również olejek eteryczny. Gorycze pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, zarówno odruchowo, jak i bezpośrednio (patrz: Gentiana lutea). Składniki olejku eterycznego, zwłaszcza tujon i felandren, jeżeli zostaną przyjęte w wyciągu piołunowym wraz z goryczami w dawkach leczniczych, to również wzmagają wydzielanie w żołądku. Jako aromatyczne substancje lotne drażnią nerwy powonienia, a przyjęte doustnie działają tak samo jak gorycze, zwiększają wytwarzanie rzadkiej, obfitej śliny oraz kwasu solnego i związków śluzowych w żołądku. Ponadto olejek ma właściwości antyseptyczne przeciw szczepom Gram-dodatnim i Gram-ujemnym oraz właściwości przeciwskurczowe w obrębie mięśni gładkich przewodu pokarmowego i w małym stopniu dróg moczowych. Skojarzone działanie goryczy i olejku eterycznego ma nie tylko korzystny wpływ na trawienie, lecz także na zdolność przyswajania składników pokarmu ze względu na równoczesne zwiększenie przepływu żółci do dwunastnicy (chologogum). Wyciągi z piołunu należy więc uznać za środek o działaniu ogólnie wzmacniającym (tonicum) oraz przyspieszającym i regulującym przemianę materii (metabolicum), w czym znaczną rolę odgrywają sole mineralne. Ponadto stwierdzono, że wyciągi mogą zwiększać ilość wydalanego moczu (obecność flawonoidów), przede wszystkim u osób z upośledzonym przesączaniem kłębkowym. Zewnętrznie wyciągi z piołunu działają trująco na pasożyty skóry (scabies) oraz na owsiki (Oxyuris), mogą też być użyte do usuwania z rąk smarów i olei, chociaż nie zawierają saponin.



Działania uboczne. Po większych dawkach wyciągu piołunowego, powtarzanych często, występują zawroty głowy, zwiększenie agresywności, a nawet kurcze epileptyczne, u kobiet krwawienia maciczne i ewentualne poronienie (obecność tujonu).

Zastosowanie. W bezsoczności (achylia gastrica), bezkwaśności żołądkowej (achlorhydria gastrica), niestrawności (dyspepsja), w przewlekłych nieżytach żołądka i jelit, ze zmniejszonym wydzielaniem soków trawiennych i żółci, oraz w zanikowym nieżycie żołądka u osób w wieku podeszłym. Również dla rekonwalescentów po ciężkich chorobach, zwłaszcza po operacjach w obrębie przełyku, żołądka i dwunastnicy. Zewnętrznie — przeciw świerzbowcom i wszom, a w postaci lewatyw przeciw owsikom u dzieci.

Przeciwwskazania. Krwawienia w przewodzie pokarmowym, ostre stany nieżytowe błon śluzowych żołądka i jelit, żylaki odbytu, miesiączkowanie, ciąża.

Wyciąg alkoholowy z piołunu wchodzi w skład płynu Artemisol i Tinctura amara.

77

Postacie leku. Inf. Herb. Absinthi — 1/2—1 łyżka ziela na szklankę gorącej wody (naparzać 15—20 min, przecedzić), pić 1/2—1 łyżkę 30 min przed posiłkami jako pobudzający trawienie i wzmacniający; wlewki doodbytnicze przeciw owsikom i glistom jelitowym u dzieci; zewnętrznie — do obmywań i wcierań przeciw świerzbowcom; do oczyszczania rąk ze smaru i oleju. Tinct. Absinthi — w dawce 10—30 kropli w kieliszku wody 2—4 razy dz. 30 min przed posiłkiem jako goryczowa i wzmacniająca; w dawce 20—60 kropli w 50 ml wody 2—3 razy dz. jako żółciopędna i metaboliczna. Prep. Artemisol — zewnętrznie do zwalczania wszawicy.

ARTEMISIA DRACUNCULUS — BYLICA ESTRAGON

Ang. Tarragon; franc. Estragon; niem. Estragon; ros. Połyń estragon.



Występowanie. Na półkuli półn. w strefie klimatu umiarkowanego; w Polsce uprawiany.

Surowiec. Ziele estragonu (kwitnące szczyty pędów) — Herba Dracunculi

Główne związki. Hydroksykumaryny (m.in. artemidyna, herniaryna, skoparyna), olejek eteryczny do 0,8% (m.in. estragol, felandren), flawonoidy (m.in. hiperozyd, kemferol, rutyna), fitosterole (m.in. β-sytosterol, stygmasterol), garbnik, związek goryczowy.

Działanie. Cholereticum, stomachicum, carminativum, spasmolyticum.

Estragon jest zbliżony składem chemicznym do Herb. Abrotani, działa jednak znacznie słabiej. Pobudza nieznacznie wytwarzanie żółci w wątrobie i jej przepływ do dwunastnicy, zmniejsza napięcie mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym, moczowodach i w obrębie dróg żółciowych, poprawia trawienie i przyswajanie składników pokarmów wskutek zwiększenia wydzielania soku -żołądkowego.



Zastosowanie. W mało nasilonych nieżytach i stanach skurczowych w przewodzie pokarmowym z objawami bólu brzucha, wzdęciami, braku łaknienia, w uczuciu sytości i pełności. Również w osłabieniu żółciotwórczej czynności wątroby, zastoju żółci, atonii przewodów żółciowych i pęcherzyka żółciowego. Estragon jest bardziej przydatny jako lek dla dzieci, młodzieży i osób w wieku podeszłym. Świeże ziele natomiast lub młode liście są wykorzystywane jako jarzyna lub przyprawa kuchenna.

Dawkowanie. Wodnych wyciągów (napary, odwary) z ziela estragonu nie stosuje się per se, jedynie w mieszankach ziołowych: żółciotwórczej i żółciopędnej (np. wraz z Herb. Artemisiae, Herb. Hyperici, Rad. Taraxaci, Infl. Helichrysi,

78

Fol. Menthae pip., Herb. Chelidonii), wiatropędnej (np. wraz z Fol. Millefolii, Anth. Anthemidis, Fruct. Foeniculi, Herb. Cnici benedicti, Fruct. Coriandri), pobudzającej trawienie (np. wraz z Herb. Centaurii, Rad. Gentianae, Herb. Millefolii, Fl. Anthyllidis, Fruct. Berberidis, Rad. Archangelicae, Herb. Absinthii, Herb. Polygoni avic.).



ARTEMISIA VULGARIS — BYLICA POSPOLITA

Ang. Wormwood; franc. Armoise commune; niem. Beifuss; ros. Połyń obyknowiennaja.



Występowanie. W całej Europie, w Polsce bardzo pospolita.

Surowce. Ziele bylicy pospolitej (kwitnące szczyty pędów) — Her-ba Artemisiae; korzeń bylicy pospolitej — Radix Artemisiae.

Główne związki. W zielu — olejek eteryczny do 0,23% (m.in. kamfen, borneol, tujon), substancje goryczowe, kwasy organiczne, związki żywicowe, sole mineralne; w korzeniach — olejek eteryczny ok. 0,1% garbnik, inulina, substancje żywicowe, trójterpen farnenol.

Działanie. Ziele bylicy — stomachicum, spasmolyticum, cholagogum; korzeń — spasmolyticum, antineuralgicum.

Ziele bylicy jest zbliżone właściwościami do Herb. Absinthii, lecz działa znacznie słabiej. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego, ułatwia przyswajanie składników pokarmów, zmniejsza też napięcie mięśni gładkich jelit i dróg żółciowych, ułatwia przepływ żółci do dwunastnicy i pobudza wątrobę do zwiększonego wytwarzania żółci. Działa więc żółciopędnie i żółciotwórczo, toksycznie na robaki obłe w przewodzie pokarmowym oraz słabo moczopędnie. W dużych dawkach pobudza krwawienia miesiączkowe i może spowodować poronienie.

Korzenie bylicy nie zawierają goryczki, nie działają jako amarum, mają natomiast właściwości przeciwskurczowe, zwłaszcza w odniesieniu do jelit, oraz łagodzą bóle neurogenne.

Zastosowanie. Ziele bylicy stosuje się w nieżycie żołądka i jelit, niedokwaśności, wzdęciach, bólach epigastrycznych spowodowanych skurczem mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym, w niedostatecznym wytwarzaniu żółci oraz w zastoju żółci na tle atonicznym lub skurczowym. Również dla rekonwalescentów z utrudnionym przyswajaniem składników pokarmów, dla dzieci i młodzieży w braku apetytu oraz do kąpieli w chorobie reumatycznej.

Przeciwwskazania. Ostry nieżyt żołądka lub jelit, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, okres miesiączkowania, ciąży i karmienia.

Korzeń bylicy stosuje się w skurczach i bólu brzucha, w kolce jelitowej, wzdęciach u dzieci i osób w wieku podeszłym, ponadto w niektórych neuropatiach.

79

Postacie leku. Napar lub odwar z ziela bylicy jest mało skuteczny, dlatego surowiec stosuje się w mieszankach ziołowych: pobudzającej trawienie (np. wraz z Herb. Millefolii, Rhiz. Calami, Herb. Centaurii, Herb. Absinthi, Fol. Menyanthidis, Anth. Chamomillae, Herb. Majoranae, Herb. Basilici, Herb. Anserinae); żółciotwórczej i żółciopędnej (np. wraz z Herb. Marrubii, Fol. Menthae pip., Herb. Dracunculi, Rad. Taraxaci, Fruct. Rosae, Fruct. Rhamni cathart., Herb. Anserinae, Fruct. Juniperi, Rad. Inulae). Rad. Artemisiae pulv. — 0,25 g sproszkowanego korzenia utrzeć z 3 g cukru i podawać dzieciom porcjami 5 razy dz. jako środek przeciwskurczowy; dorosłym 15 g proszk. ziela z 30 g cukru, przyjmować po łyżce 3—4 razy dz.

ASARUM EUROPAEUM — KOPYTNIK POSPOLITY

Ang. Asarabacca; franc. Asaret; niem. Haselwurz; ros. Kopyteń ewropejskij.



Występowanie. W płdn. i środk. Europie, Azji Mniejszej i Syberii; w Polsce powszechnie w lasach i zaroślach.

Surowiec. -Ziele kopytnika wraz z korzeniami — Herba Asari cum radicibus.

Główne związki. Olejek eteryczny 1,0—1,5% (m.in. trans-izoaza-ron), garbniki do 6,6%, żywice l,13%, kwasy organiczne (m.in. kw. askorbowy, kw. cytrynowy), solą mineralne do 10% (m.in. krzemionka). Znane są odmiany kopytnika zawierające jako główny składnik olejku trans-izoelemicynę lub trans-izoeugenol.

Działanie. Expectorans, secretolyticum.

Kopytnik pobudza czynności wydzielnicze błon śluzowych jamy ustnej, gardła, przełyku i żołądka, zwiększa wytwarzanie śluzu i mukopolisacharydów (secretolyticum.), jest więc pośrednio środkiem powlekającym. Wzmaga ruchy nabłonka rzęskowego i wyzwala odruch wykrztuśny z równoczesnym nieznacznym tłumieniem kaszlu. Surowiec działa również na zakończenia nerwów ruchowych, zwłaszcza w oskrzelach i żołądku. Po doustnym podaniu wyciągu z ziela kopytnika obserwowano u ludzi zniesienie skurczu mięśni gładkich oskrzeli oraz zwiększenie ruchowości żołądka. Większe dawki powodują wymioty, poprzedzone nieprzyjemnym uczuciem nudności, zwiększonego wydzielania śliny i śluzu. Duże dawki drażnią silnie żołądek, wywołują gwałtowne wymioty, u kobiet przekrwienie narządów miednicy małej, a nawet niekiedy lekką postać porażenia połowiczego (hemiplegia).



Zastosowanie. W nieżytach górnych dróg oddechowych z zalegającą w gardle i w oskrzelach wydzieliną, zanikiem odruchu wykrztuśnego i ewentualnym skurczem oskrzeli

80

(bionchospasmus). Zalecane przez medycynę ludową podawanie naparu z ziela kopytnika, jako środka odwykowego w alkoholizmie, jest niebezpieczne, gdyż może spowodować zatrucie. Kopytnik jako roślina lecznicza obecnie traci znaczenie.



Przeciwwskazania. Brak dla dawek działających wykrztuśnie, natomiast jest wskazana ostrożność w stosowaniu u kobiet w końcowym okresie ciąży i u osób z ostrym nieżytem żołądka.

Postacie leku. Inf. Herb. Asari — 1/3—1/2 łyżki ziela na szklanką gorącej, wody (naparzać 15 minut pod przykryciem, odstawić na 10 min, przecedzić), pić 1/2—1 łyżkę 2—3 razy dz. jako expectorans.

ASPERULA ODORATA — MARZANKA WONNA

Ang. Sweet Woodruff; franc. Asperule odorante; niem. Waldmeister; ros. Jasmiennik duszistyj.



Występowanie. W środk., półn. Europie, Syberii, płdn. Afrycej w Polsce w cienistych lasach liściastych.

Surowiec. Ziele marzanki — Herba Asperulae (syn. Herba Matris silvae).

Główne związki. Glikozyd uwalniający po hydrolizie kumarynę (do 0,56%), glikozyd asperulozyd ok. 0,05% (należący do grupy irydoidów), związki flawonoidowe, garbnik.

Działanie. Spasmolyticum, diureticum, sedativum.

Wyciągi z ziela marzanki wywierają swoiste działanie przeciwskurczowe. Zmniejszają napięcie ścian obwodowych naczyń krwionośnych (spasmolyticum), poprawiają krążenie krwi bez uchwytnego wpływu na jej krzepliwość. Ponadto zwiększają wydalanie moczu, gdyż działają zarówno spasmolitycznie na drogi moczowe, jak i hamująco na resorpcję zwrotną w cewkach nerkowych (asperulozyd). Surowiec wywiera również korzystny wpływ na naczynia chłonne i na obieg chłonki, przypisywany obecności kumaryny, działa też nieznacznie uspokajająco i przeciwzapalnie.



Działania uboczne. Są związane z obecnością kumaryny (patrz: Melilotus officinalis).

Zastosowanie. W zaburzeniach krążenia obwodowego, żylakach odbytu i nóg, zastojach żylnych, lekkich stanach skurczowych dróg moczowych i jelit, w zmniejszonej ilości wydalanego moczu, również w stanach pobudzenia i nerwicach wegetatywnych.

Przeciwwskazania. Brak dla dawek leczniczych stosowanych przez krótki okres (2—3 tygodnie).



Postacie leku. Inf. Herb. Asperulae — ½ łyżki ziela na szklanką wody (naparzać 15 min pod przykryciem, odstawić

81

na 10 min, przecedzić), pić 1—2 łyżki do 1/4 szklanki 2—3 razy dz. między posiłkami. Znacznie częściej surowiec stosuje się w mieszankach ziołowych, np. moczopędnej (wraz z Fol. Betulae, Herb. Solidaginis, Herb. Equiseti, Peric. Phaseoli, Fol. Rosmarini, Fl. Pseudacaciae).



ATROPA BELLADONNA — POKRZYK WILCZA JAGODA

Ang. Belladonna; franc. Belladone; niem. Tollkirsche; ros. Krasawka belladonna.



Występowanie. W całej Europie, w Polsce dość często w rejonach podgórskich, również uprawiana.

Surowce. Liść pokrzyku — Folium Belladonnae; korzeń pokrzyku — Radix Belladonnae.

Główne związki. W liściach 0,3—1,2% (wg FP IV 0,3%), w korzeniach 0,4—1,4% (wg FP IV 0,45%) alkaloidów tropanowych będących mieszaniną L-hioscyjaminy, atropiny, apoatropiny, beladoniny, skopolaminy. Głównym alkaloidem jest L-hioscyjamiria (do 98% W zespole alkaloidów), ulegająca dość łatwo racemizacji do atropiny. Inne związki (flawonoidy, hydroksykumaryna, zasady pirydynowe) nie mają znaczenia terapeutycznego.

Działanie. Parasympatolytium, spasmolylicum, mydriaticum.

Zarówno wyciągi z liści lub korzeni, jak i wyizolowana z nich L-hioscyjamina lub atropina, działają porażająco na nerwy przywspółczulną autonomicznego układu nerwowego. Hamują czynności wydzielnicze gruczołów ślinowych i polowych, błon śluzowych nosa, gardła, oskrzeli i -żołądka, zmniejszają napięcie mięśni gładkich dróg żółciowych i moczowych oraz przewodu pokarmowego, zwłaszcza zwieraczy i odźwiernika. Wskutek wyeliminowania hamującego wpływu na nerw błędny, następuje przyspieszenie akcji serca. Oprócz działania obwodowego, obserwuje się również objawy świadczące o działaniu ośrodkowym (np. pobudzenie ośrodka oddechowego), a po większych dawkach — pobudzenie wyższych ośrodków mózgowych, obejmujące stopniowo rdzeń przedłużony i rdzeń kręgowy. Wśród alkaloidów pokrzyku najsilniej działa L-hioscyjamina, natomiast atropina jest 2-krotnie mniej aktywna, pozostałe alkaloidy występują zaś w śladowych ilościach.



Działania uboczne. Suchość błon śluzowych, porażenie akomodacji oczu (mydriasis), wzrost ciśnienia śródocznego, przyspieszenie akcji serca, halucynacje, zaburzenia oddechu i konwulsje.

Zastosowanie. Wyciągi z liści pokrzyku (rzadziej samą atropinę) stosuje się doustnie lub doodbytniczo w stanach skurczowych w obrębie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych

82

i moczowych, zwłaszcza skurczu krtani (laryngospasmus), przełyku (oesophagismus), odźwiernika (pylorospasmus), w kolce jelitowej, nerkowej, żółciowej, również w bólu żołądka (gastralgia) (nawet u niemowląt), w nadmiernej potliwości, chorobie lokomocyjnej. Pomocniczo w chorobie wrzodowej, nadkwaśności, moczeniu nocnym (enuresis nocturna), wymiotach ciężarnych (hyperemesis gravidarum), po zatruciach glikozydami naparstnicy (usuwalnie bradykardii), w objawach drżączki porażennej po zapaleniu mózgu parkinsonismus), w nadmiernym wydzielaniu śliny (ptyalismus), również po zatruciach grzybami, ołowiem, fizostygminą, morfiną. Atropiną lub hioscyjaminę podaje się domięśniowo, a nawet dożylnie, w stanach ostrych i podostrych, zwłaszcza w kolce, bólu żołądka u niemowląt i dzieci, w atakach dychawicy oskrzelowej na tle nerwowym (asthma nervosum), w premedykacji przedoperacyjnej. Zewnętrznie stosuje się roztwory atropiny do oczu w stanach zapalnych tęczówki (iritis) oraz tęczówki i ciała rzęskowego (iridocyclitis), błony naczyniowej gałki ocznej (uveitis) i rogówki (keratitis), również dla dzieci zezowatych, we wrzodzie rogówki (ulcus corneae) i w przygotowywaniu do zabiegów okulistycznych.



Przeciwwskazania. Nadczynność tarczycy, częstoskurcz, gruczolak sterczą, zaawansowana miażdżyca mózgu, okrężnica olbrzymia (megacolon), organiczne zwężenie odźwiernika, jaskra.

Liście pokrzyku wchodzą w skład tytoniu i proszku Astmosan, papierosów Neoastmosan oraz służą do sporządzania Tinct. Belladonnae oraz Extr. Belladonnae siec, który wchodzi w skład prep. Alax, Belladrinal, Magnesthin, Spasticol, Hemorol. Korzeń pokrzyku służy do sporządzania Extr. Belladonnae fluidum, do otrzymywania zespołu alkaloidów, który wchodzi w skład prep. Bellergot, Bellacorn, Bellapan, Bellaphenal, Resergot, jak również do izolowania atropiny, która jest składnikiem prep. Tolargin i Morphinum hydrochl. cum atropino.



Zastosowanie w homeopatii. 1. Nagła, duża gorączka z silnym przekrwieniem głowy i twarzy, z tętnieniem tętnic skroniowych lub szyjnych i rozszerzeniem źrenic. Suchość w ustach i duże pragnienie, czasem ślinotok. Obfite poty. Znaczne pobudzenie psychiczne i niepokój. Nadwrażliwość na światło i hałasy oraz na najmniejsze wstrząsy, nawet u małych dzieci. Może wystąpić przekrwienie tylko poszczególnych narządów lub części ciała z gorącą, czerwoną skórą, podobną do wysypki płoniczej; 2. Przy wszelkich kolkach na tle skurczu mięśni gładkich; 3. Przy wszelkich bólach występujących i ustępujących nagle.

Postacie leku. Fol. Belladonnae pulv. — 0,03—0,1 g pro dosi, 0,2 g pro die; dawki maksymalne 0,2 g pro dosi, 0,6 g pro die.

83

Tinct. Belladonnae -— dorosłym 0,1—0,5 g pro dosi, 0,3-—1,5 g pro die; dawki maksymalne 1 g pro dosi, 3 g pro die, dzieciom 1—5 kropli pro dosi. Extr. Belladonnae siec. — dorosłym 0,01—0,02 g pro dosi, 0,03—0,05 g pro die; dawki maksymalne 0,05 g pro dosi, 0,15 g pro die. Extr. Belladonna 3 fluidum — dorosłym 0,04—0,08 g pro dosi, 0,12—0,2 g pro die; dawki maksymalne 0,2 g. pro dosi, 0,6 g pro die. Atropinum sulfuricum — dorosłym doustnie w kroplach 0,2—1 mg pro dosi, 2 mg pro die; podskórnie lub dożylnie (wraz z 10 ml 10% roztw. Natrium bromatum) 0,5—1 mg pro dosi; dawki maksymalne 1 mg pro dosi, 3 mg pro die. Do oczu stosuje się roztwory 0,5—1%. Preparaty zawierające wyciągi z liści lub korzeni pokrzyku: prep. Bellafolin (Szwajcaria) — krople, tabl., amp., zawierające zespół alkaloidów z liści pokrzyku, stosowane analogicznie jak atropina; prep. Rabilka (CSRS) — krople, zawiera zespół alkaloidów z korzeni pokrzyku, stosowany w leczeniu drżączki porażennej, analogicznie działają prep. Bellazon (Bułgaria) — tabl. i prep. Homburg 680 (RFN) — krople, tabl.



BELLIS PERENNIS — STOKROTKA POSPOLITA

Ang. Daisy; franc. Paquerette vivace; niem. Tausendschön; ros. Margaritka mnogoletniaja.



Występowanie. W Europie i Azji Mniejszej, w Polsce pospolita na całym obszarze, ponadto często uprawiana (liczne odmiany ogrodowe).



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   68


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna