Prof. Umk, dr hab. Zbigniew Naworski Treść programowa przedmiotu: Historia państwa I prawa polskiego. Studia niestacjonarne grupa bydgoska



Pobieranie 39.06 Kb.
Data08.05.2016
Rozmiar39.06 Kb.


Prof. UMK, dr hab. Zbigniew Naworski

Treść programowa przedmiotu: Historia państwa i prawa polskiego.

Studia niestacjonarne grupa bydgoska.

1. Zagadnienia wstępne.

Znaczenie poznawcze historii państwa i prawa polskiego.

Periodyzacja.

2. Ustrój dawnej Polski.

Narodziny państwowości na ziemiach polskich. Monarchia protofeudalna.

Monarchia patrymonialna na ziemiach polskich. Monarchia pierwszych Piastów (960 –

1138). Rozdrobnienie feudalne (1138 – 1320). Organizacja państwa. Główne kierunki

rozwoju.

Monarchia stanowa (1320 – 1505). Korona Królestwa Polskiego. Organizacja państwa.

Charakter i dynamika monarchii stanowej.

Rzeczpospolita szlachecka i jej ewolucja. Demokracja szlachecka (1505 – 1652).

Oligarchia magnacka (1652 – 1764). Organizacja państwa i jego instytucje. Forma państwa

i jego ewolucja. Hamulce rozwoju i kryzys ustrojowy.

Początki monarchii konstytucyjnej (1764 – 1795). Pierwsze reformy. Prawa kardynalne.

Ustawodawstwo Sejmu Czteroletniego i jego upadek. Konstytucje grodzieńskie. Rozbiory

Polski i ich konsekwencje.

3. Prawo dawnej Polski.

Źródła prawa w okresie średniowiecza.

Źródła prawa w epoce nowożytnej.

Prawo prywatne i jego ewolucja.

Prawo karne i jego ewolucja.

Prawo procesowe i jego ewolucja.



4. Ustrój ziem polskich pod zaborami (1795 – 1914)

Księstwo Warszawskie 1807 – 1815.

Wolne Miasto Kraków 1815 – 1846.

Królestwo Polskie 1815 – 1914. Okres konstytucyjny. Okres międzypowstaniowy.

Królestwo po powstaniu styczniowym.

Zabór pruski 1815 – 1914. Status prawny Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

Galicja w latach 1815 – 1914. Status prawny prowincji do 1861 r. Galicja w dobie

autonomii (1861 – 1914).



5. Prawo na ziemiach polskich pod zaborami.

Prawo polskie a prawo zaborcze - zakres przedmiotowy i chronologiczny obowiązywania.

Źródła prawa.

Prawo cywilne.

Prawo karne.

Prawo procesowe.



6. Ziemie polskie w latach I wojny światowej.

Organizacja aparatu okupacyjnego w Królestwie Polskim.

Dzielnicowe organy władzy państwowej na ziemiach polskich.

7. Ustrój II Rzeczypospolitej.

Charakterystyka ustroju państwa i jego ewolucja. Dekret z 22 XI 1918. Mała Konstyucja z

1919 r. Konstytucja marcowa z 1921 r. Nowela sierpniowa z 1926 r. Konstytucja

kwietniowa z 1935 r.

Organizacja państwa. Administracja publiczna centralna i terytorialna (ogólna i specjalna)

Samorząd terytorialny. Kontrola administracji. Organizacja wymiaru sprawiedliwości.



8. Prawo sądowe II Rzeczypospolitej.

Stan prawa sądowego w pierwszych latach niepodległości.

Unifikacja i kodyfikacja prawa.

Prawo cywilne materialne i procesowe.

Prawo karne materialne i procesowe.

9. Ziemie polskie w latach II wojny światowej.

Podział ziem okupowanych. Organizacja władz na terenie okupacji niemieckiej i

radzieckiej. Status prawny ludności polskiej na terenach okupowanych.

Polskie organy państwowe na emigracji.

Organizacja i funkcjonowanie Polskiego Państwa Podziemnego.

Podziemne organy komunistyczne.



10. Ustrój państwa w pierwszych latach istnienia władzy ludowej (1944 – 1952).

Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, Rząd Tymczasowy, Tymczasowy Rząd

Jedności Narodowej.

Budowa terytorialnych organów administracji i samorządu i ich ewolucja. Rady

Narodowe.

Mała konstytucja z 1947 r. i Konstytucja PRL z 1952. Forma państwa i jego ewolucja.

Stan formalnoprawny a praktyka polityczna.


Litetaratura podstawowa:

1. J. Bardach, B. Leśnodorski, M. Pietrzak, Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa

1993 i wyd. nast.

2. T. Maciejewski, Historia ustroju i prawa sądowego Polski, Warszawa 1999.

3. M. Kallas, A. Lityński, Historia ustroju i prawa Polski Ludowej, Warszawa 2000.
Literatura uzupełniająca:

1. E. Borkowska-Bagieńska, K. Krasowski, B. Lesiński, J. Walachowicz, Historia



państwa i prawa Polski. Zarys wykładu, Poznań 1994.

2. P. Jurek, Historia państwa i prawa polskiego. Źródła prawa, sądownictwo, Wrocław

1996.

3. R. Łaszewski, S. Salmonowicz, Historia ustroju Polski, Toruń 1995 i wyd. nast.



4. D. Makiłłą, Z. Naworski, Historia prawa na ziemiach polskich. Zarys wykładu, cz. 1-2,

Toruń 1996, 2000.



Wykaz pytań egzaminacyjnych z Historii państwa i prawa polskiego




I. Historia ustroju.
1. Monarchia patrymonialna na ziemiach polskich – charakterystyka i ewolucja tej

formy państwa.

2. Podziały administracyjne monarchii wczesnopiastowskiej i urzędnicy lokalni.

3. Testament Bolesława Krzywoustego.

4. Zasady sukcesji tronu w Polsce w okresie monarchii patrymonialnej.

5. Immunitety i ich wpływ na zmianę organizacji państwa polskiego w XII/XIII wieku.

6. Lokacje na prawie polskim i niemieckim na ziemiach polskich w XIII/XIV wieku.

7. Organizacja i rodzaje sądów w okresie rozdrobnienia feudalnego.

8. Charakterystyka polskiej monarchii stanowej jako formy państwa.

9. Konstrukcja i elementy Korony Królestwa Polskiego.

10. Reformy Kazimierza Wielkiego.

11. Przywileje stanowe w Polsce.

12. Urzędy centralne i lokalne w okresie monarchii stanowej.

13. Geneza urzędów ziemskich.

14. Zasady sukcesji tronu w latach 1374 – 1573.

15. Sądy szlacheckie w okresie monarchii stanowej.

16. Organizacja i zasady funkcjonowania miasta średniowiecznego w Polsce. Przywileje

miejskie.

17. Sądy miejskie w okresie monarchii stanowej.

18. Sądy królewskie do XVI wieku.

19. Trybunał Koronny.

20. Przywileje szlacheckie w Polsce.

21. Wprowadzenie systemu folwarczno-pańszczyźnianego na ziemiach polskich.

22. Unie polsko-litewskie.

23. Unia lubelska – postanowienia i znaczenie.

24. Konfederacje i rokosze w dawnej Polsce.

25. Indygenat, nobilitacja i skartabelat w Rzeczypospolitej szlacheckiej.

26. Charakterystyka demokracji szlacheckiej w Polsce jako formy państwa.

27. Skład i kompetencje sejmu walnego Rzeczypospolitej szlacheckiej.

28. Rodzaje sejmów walnych Rzeczypospolitej szlacheckiej.

29. Organizacja państwa w okresie bezkrólewia doby wolnych elekcji.

30. Exorbitancje, pacta conventa i artykuły henrykowskie.

31. Sejmy walne okresu bezkrólewia doby wolnych elekcji.

32. Kompetencje i rola sejmików szlacheckich w dawnej Polsce.

33. Terytorialny i funkcjonalny podział sejmików szlacheckich.

34. Charakterystyka oligarchii magnackiej w Polsce jako formy państwa.

35. Reformy sejmu niemego 1717 r.

36. Reformy sejmów okresu 1764 – 1768.

37. Prawa kardynalne.

38. Reformy sejmu porozbiorowego 1773 – 1775.

39. Komisja Edukacji Narodowej.

40. Rada Nieustająca.

41. Ustrój społeczny w Konstytucji 3-Maja.

42. Ustrój polityczny w Konstytucji 3-Maja.

43.. Targowica i konstytucje grodzieńskie.

44. Ustrój polityczny Księstwa Warszawskiego.

45. Władza ustawodawcza w Księstwie Warszawskim.

46. Władza wykonawcza w Księstwie Warszawskim.

47. Administracja lokalna w Księstwie Warszawskim.

48. Sytuacja ustrojowo-prawna ziem polskich po kongresie wiedeńskim 1815 r.

49. Ustrój Wolnego Miasta Krakowa.

50. Ustrój polityczny Królestwa Polskiego w Konstytucji z 1815 r.

51. Władza ustawodawcza w Konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 r.

52. Król w Konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 r.

53. Centralne organy władzy w Konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 r.

54. Administracja terytorialna w Królestwie Polskim w latach 1815 – 1914.

55. Rada Stanu w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim – różnice i

podobieństwa.

56. Statut Organiczny Królestwa Polskiego z 1832 r.

57. Reformy Aleksandra Wielopolskiego w przededniu wybuchu powstania

styczniowego.

58. Likwidacja odrębności Królestwa Polskiego po powstaniu styczniowym.

59. Ustrój Wielkiego Księstwa Poznańskiego w latach 1815 – 1830.

60. Organizacja administracji państwowej w zaborze pruskim w latach 1815 – 1914.

61. Autonomia Galicji.

62. Władze rządowe i samorządowe w Galicji w dobie autonomii.

63. Sejm krajowy w Galicji doby autonomicznej.

64. Dzielnicowe organy władzy na ziemiach polskich w latach 1916 – 1922.

65. Ukonstytuowanie się centralnych władz państwa polskiego w latach 1918 – 1919.

66. Tymczasowy Naczelnik Państwa i Naczelnik Państwa w pierwszych latach II

Rzeczypospolitej – różnice i podobieństwa.

67. Mała Konstytucja z 1919 r.

68. Zasady naczelne Konstytucji marcowej.

69. Zasady prawa wyborczego w Konstytucji marcowej.

70. Sejm w Konstytucji marcowej.

71. Prezydent w Konstytucji marcowej.

72. Nowela sierpniowa.

73. Zasady naczelne Konstytucji kwietniowej.

74. Zasady prawa wyborczego w Konstytucji kwietniowej.

75. Prezydent w Konstytucji kwietniowej.

76. Prerogatywy prezydenta w Konstytucji kwietniowej.

77. Sposób wyboru głowy państwa w dwudziestoleciu międzywojennym.

78. Administracja centralna w II Rzeczypospolitej.

79. Administracja terytorialna w II Rzeczypospolitej.

80. Samorząd terytorialny w II Rzeczypospolitej.

81. Wymiar sprawiedliwości w II Rzeczypospolitej.

82. Prezydent w dwudziestoleciu międzywojennym.

83. Autonomia Śląska w dwudziestoleciu międzywojennym.

84. Organizacja niemieckich władz okupacyjnych w latach II wojny światowej.

85. Organizacja radzieckich władz okupacyjnych na zagarniętych ziemiach polskich w

latach 1939 – 1941.

86. Władze najwyższe II Rzeczypospolitej poza granicami kraju (1939 – 1945).

87. Organizacja Polskiego Państwa Podziemnego w latach II wojny światowej.

88. Organizacja podziemnego aparatu władzy przez komunistów w latach 1944 – 1945.

89. Okres „dwuwładzy” w kraju po wprowadzeniu ładu jałtańskiego.

90. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, Rząd Tymczasowy, Tymczasowy Rząd

Jedności Narodowej.

91. Administracja terytorialna i samorząd terytorialny w latach 1944 – 1950.

92. Mała Konstytucja z 1947 r.

93. Instytucja prezydenta po II wojnie światowej.

94. Zasady naczelne Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej z 1952 r.

95. Ustrój polityczny w Konstytucji PRL z 1952 r.

96. Charakterystyka Konstytucji PRL z 1952 r.

97. Naczelne organy władzy państwowej w Konstytucji PRL z 1952 r.

98. Rada Państwa w Małej Konstytucji z 1947 r. i Konstytucji PRL – różnice i

podobieństwa.

99. Ewolucja instytucji głowy państwa w latach 1945 – 1952.

100. Terenowe organy władzy i administracji po 1950 r.
II. Historia prawa.
1. Źródła prawa i źródła poznania prawa w okresie monarchii patrymonialnej.

2. Źródła prawa w okresie monarchii stanowej.

3. Statuty Kazimierza Wielkiego – treść, części składowe, znaczenie.

4. Źródła prawa sądowego w okresie Rzeczypospolitej szlacheckiej.

5. Partykularne źródła prawa sądowego w XVI wieku.

6. Źródła prawa niemieckiego w Polsce przedrozbiorowej.

7. Rodzaje i formy własności w dawnym prawie polskim ze szczególnym uwzględnieniem

emfiteuzy.

8. Zastaw i jego rodzaje w dawnym prawie polskim.

9. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych w dawnym prawie polskim.

10. Systemy majątkowego prawa małżeńskiego w dawnym prawie polskim.

11. Dziedziczenie beztestamentowe w dawnym prawie polskim.

12. Zasady i rodzaje odpowiedzialności zbiorowej w dawnym karnym prawie polskim.

13. Podział przestępstw w dawnym prawie polskim.

14. Rodzaje i podział kar w dawnym prawie polskim.

15. Kara śmierci w dawnym polskim prawie karnym.

16. Kary na wolności w Polsce przedrozbiorowej.

17. Kary na czci w dawnym prawie polskim.

18. Kary kościelne w dawnym prawie polskim.

19. Kary prywatne w dawnym prawie polskim.

20. Przestępstwa publiczne ich podział w dawnym prawie polskim.

21. Przestępstwa prywatne i ich podział w dawnym prawie polskim.

22. Okoliczności łagodzące i zaostrzające wymiar kary w dawnym prawie polskim.

23. Ogólne zasady procesu w dawnym prawie polskim.

24. Pozew i jego rodzaje w procesie XV i XVI wieku.

25. Strony i ich zastępcy w XVI-wiecznym procesie ziemskim.

26. Stadia rozprawy w procesie ziemskim XVI wieku.

27. Akcesoria procesowe w XVI-wiecznym procesie ziemskim.

28. Dylacje procesowe w XVI-wiecznym procesie ziemskim.

29. Ekscepcje procesowe w XVI-wiecznym procesie ziemskim.

30. Środki dowodowe w XVI-wiecznym procesie ziemskim i ich klasyfikacja.

31. Wyrok w procesie Polski przedrozbiorowej – definicja, rodzaje, treść

32. Środki prawne przeciwko wyrokowi w procesie średniowiecznym.

33. Egzekucja wyroku i jej rodzaje w dawnym procesie polskim.

34. Recepcja prawa francuskiego na ziemiach polskich w okresie zaborów.

35. Prawo cywilne materialne w Królestwie Polskim 1815 – 1915 – podstawowe źródła

prawa i ich charakterystyka.

36. Kodeks cywilny Królestwa Polskiego i jego charakterystyka.

37. Źródła prawa karnego materialnego w zaborze pruskim w latach 1772 – 1914.

38. Źródła prawa karnego materialnego w zaborze austriackim w latach 1772 – 1915.

39. Źródła prawa karnego materialnego w Królestwie Polskim w latach 1815 – 1915.

40. Działalność Komisji Kodyfikacyjnej w II Rzeczypospolitej.

41. Unifikacja prawa karnego materialnego w II Rzeczypospolitej.

42. Prawo karne materialne w II Rzeczypospolitej.

43. Unifikacja procedury karnej w II Rzeczypospolitej.

44. Unifikacja prawa cywilnego materialnego w II Rzeczypospolitej.

45. Prawo małżeńskie i rodzinne w II Rzeczypospolitej.

46. Unifikacja procedury cywilnej w II Rzeczypospolitej.







©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna