Prognoza oddziaływania na środowisko Aktualizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji obszarów miejskich, poprzemysłowych i powojskowych w mieście Kielce na lata 2014 – 2020



Pobieranie 0.9 Mb.
Strona14/21
Data07.05.2016
Rozmiar0.9 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   21

5.4. Podsumowanie


W wyniku analizy Aktualizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji obszarów miejskich, poprzemysłowych i powojskowych w mieście Kielce na lata 2014 – 2020, należy stwierdzić, że poszczególne projekty wchodzące w skład tego programu uwzględniają cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i krajowym, a w szczególności na szczeblu województwa świętokrzyskiego i miasta Kielce.


6. Cechy obszaru rewitalizowanego


Działania rewitalizacyjne związane z analizowaną aktualizacją LPR skupiają się w wyznaczonych obszarach problemowych, które znajdują się w centralnych częściach Kielc oraz na jego obrzeżach związanych głównie z funkcją mieszkaniową (wielorodzinną i jednorodzinną). Obejmują one projekty komplementarne wpływające na ożywienie społeczne i gospodarcze miasta. W rozdziale przedstawiona jest ocena Kielc pod kątem w/w zagadnień.

Położenie i rys historyczny

Położenie

Kielce są stolicą województwa świętokrzyskiego, jak również siedzibą władz powiatów ziemskiego oraz grodzkiego. Miasto położone jest w południowej części centralnej Polski. Populacja Kielc na ostatni dzień grudnia 2012 roku kształtowała się na poziomie 200 938 mieszkańców, co daje miastu 17 miejsce wśród najludniejszych w Polsce. Natomiast powierzchnia całkowita to 109,48 km2, gęstość zaludnienia wynosi więc 1835 osób/km2. Współrzędne geograficzne Kielc to 50° 53' N i 20° 38' E.

Miasto na prawach powiatu otoczone jest powiatem kieleckim, który graniczy z powiatami: koneckim, skarżyskim, starachowickim, ostrowieckim, opatowskim, staszowskim, buskim, pińczowskim, jędrzejowskim i włoszczowskim. W skład powiatu kieleckiego ziemskiego wchodzą miasta i gminy: Bodzentyn, Chęciny, Chmielnik, Daleszyce, Bieliny, Górno, Łagów, Łopuszno, Masłów, Miedziana Góra, Mniów, Morawica, Nowa Słupia, Piekoszów, Pierzchnica, Raków, Sitkówka Nowiny, Strawczyn oraz Zagnańsk.

W odległości 200÷250 km od Kielc znajdują się polsko-ukraińskie i polsko-słowackie przejścia graniczne. Aby z Kielc trafić do Lwowa lub Koszyc (drugiego co do wielkości słowackiego miasta), trzeba pokonać dystans około 320 km.

Miasto leży wzdłuż przebiegu trzech dróg krajowych: 7, 74 i 73. Nr 7 (równocześnie będąca trasą europejska E77) na odcinku przebiegającym przez miasto przybiera formę drogi ekspresowej S7 spełniając rolę kieleckiej obwodnicy. Droga ta łączy Kielce z dwoma największymi ośrodkami miejskimi w Polsce – od północy ze stolicą Warszawą oraz od południa Krakowem. Z kolei nr 74, to trasa relacji wschód-zachód. Natomiast droga krajowa nr 73 dobiega do Kielc od strony południowej. Sieć dróg stwarza dobre warunki komunikacyjne, z perspektywą ich poprawy po realizacji planu docelowej sieci dróg ekspresowych przyśpieszających ruch kołowy. Transport kolejowy odbywa się na dwóch liniach: północ–południe oraz w kierunku zachodnim.

Kielce jako miasto wojewódzkie niewątpliwie mają znaczenie ponadlokalne i ponadregionalne. Są siedzibą wielu instytucji publicznych obsługujących mieszkańców całego województwa świętokrzyskiego. Położenie, przebiegające ważne szlaki komunikacyjne sprawiają, że miejska infrastruktura wykorzystywana jest nie tylko przez samych kielczan. Z kolei obecność dużych przedsiębiorstw czy Targów Kielce (drugich w Polsce pod względem udziału w rynku targowym) nadają Kielcom charakter ważnego środka miejskiego na mapie kraju. Ranga miasta sprawia, że wiele obszarów Kielc spełnia dodatkowe role, co jest istotne z punktu widzenia rewitalizacji.



Rys historyczny

Trudno wskazać konkretną datę powstania Kielc. Już w X wieku istniała osada targowa, która z biegiem lat przybierała na znaczeniu. Jednak pierwszą pewną datą w kieleckiej historii był rok 1171, kiedy to wzniesiono kolegiatę pw. Najświętszej Marii Panny. Znamienny w był rok 1213, w którym po raz pierwszy w dokumencie pojawiła się nazwa Kielce. Rozwój osady został poważnie zakłócony w połowie wieku XIII poprzez najazdy tatarskie oraz walki wewnętrzne. Nie doprowadziło to jednak do upadku, a okazało się przejściowymi problemami. Kielce zostały przeniesione na magdeburskie prawo miejskie, będąc w 1359 roku po raz pierwszy nazwane miastem. Sto lat później król Kazimierz Jagiellończyk potwierdził prawa miejskie, natomiast w 1496 kardynał Franciszek Jagiellończyk nadał Kielcom herb. Rozwój trwał do roku 1655, kiedy to nastąpił potop szwedzki. Kielce zostały zniszczone. W 1661 roku miasto wizytował król Jan Kazimierz wraz z dworem. Po zawirowaniach Kielce starały się wrócić do dawnej świetności, działalność rozpoczęło seminarium duchowne, powstała szkoła średnia. W roku 1789 miasto przeszło na własność Rzeczypospolitej, która niestety chyliła się ku upadkowi, by w 1795 roku doczekać się III rozbioru. Kielce zostały wówczas włączone do zaboru austriackiego, stając się stolicą cyrkułu podlegającego władzom we Lwowie. Kolejną tragiczną datą kieleckiej historii okazał się rok 1800 – groźny pożar pozbawił bowiem miasto ratusza trawiąc przy tym zabudowę w centrum. W roku 1805 papież Pius VII ustanowił diecezję kielecką przenosząc stolicę biskupią z Tarnowa. W 1809 roku Kielce stały się częścią Księstwa Warszawskiego. Jednak już w 1815 na mocy kongresu wiedeńskiego tereny przejął rosyjski zaborca. Rok później w Kielcach powstała Szkoła Akademiczno-Górnicza, pierwsza polska publiczna wyższa uczelnia techniczna. Natomiast w roku 1818 Kielce stały się stolicą województwa krakowskiego. Konsekwencje zrywów narodowych spowolniły jednak dalszy rozwój miasta. Pozytywnym impulsem dla dalszego rozwoju była nowa linia kolejowa z Dęblina, przez Kielce, do Dąbrowy Górniczej. Coraz silniejsze Kielce nie ustawały w staraniach o swoją polskość. Powstawały organizacje społeczne i kulturalne. Strajki z początku XX wieku zmusiły również do otwarcia polskojęzycznej szkoły.

1914 to rok wybuchu pierwszej wojny światowej. Do Kielc wkroczyła Pierwsza Kompania Kadrowa Strzelców Józefa Piłsudskiego, a niedługo później zaprzysiężono I Pułk Legionów Polskich pod jego dowództwem. Rosjanie opuścili Kielce. Jeszcze w czasie trwania wojny wybudowano linię kolejową łączącą Kielce z Częstochową. Po zakończeniu wojennych zmagań, osłabione miasto stało się stolicą województwa świętokrzyskiego. Rozwój przyśpieszył w latach 30. wraz z powstaniem Centralnego Okręgu Przemysłowego, by w 1939 roku zahamować wraz w wybuchem drugiej wojny światowej. Kielce zostały opanowane przez siły niemieckie, powstało getto, zaczęły się aresztowania. Konspiracyjnie walczono z wrogiem, którego na początku 1945 wyparła z Kielc Armia Czerwona zajmując w dużej mierze miejsce okupanta na kolejnych wiele lat...

Ostatnie tragiczne wydarzenie w historii Kielc miało miejsce w roku 1946. Na skutek pogłosek o rzekomym porwaniu chłopca przez Żydów – tłum zamordował 42 ocalałych z Holocaustu. W świetle dzisiejszych dokumentów interpretacja tej tragedii nie jest jednak oczywista, gdyż rolę inspiratora i po części także wykonawcę przyznaje się wojsku, milicji oraz Urzędowi Bezpieczeństwa nowego komunistycznego państwa. Po zawirowaniach, w nowej rzeczywistości, Kielce rozwijały się dalej. W roku 1974 powołano do życia Politechnikę Świętokrzyską, rok później Wyższą Szkołę Pedagogiczną (dzisiejszy Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy). Dziś znany kształt miasta ukształtował się na przełomie lat 1979-1980. W wyniku reformy administracyjnej – Kielce w 1999 roku ponownie zaczęły odgrywać rolę stolicy województwa świętokrzyskiego.

Rejony miejskiego centrum należą do najważniejszych historycznie obszarów Kielc. To w tych właśnie okolicach znajduje się kolebka miasta. Wokół niej na przestrzeni wieków następowała stopniowa rozbudowa, aż do obecnie znanych kształtów. Długą i bogatą historię kieleckiego centrum obrazuje nagromadzenie dużej liczby zabytków. Ich skupienie w tej właśnie okolicy świadczy o wieloletnim pełnieniu najważniejszych ról w dziejach Kielc przez ten rejon. Jednym z celów rewitalizacji jest odtworzenie i ochrona obiektów o historycznym znaczeniu.

Zagospodarowanie terenu

Zasoby mieszkaniowe

Całkowita liczba mieszkań w roku 2010 w Kielcach to 79 168. Natomiast ich średnia powierzchnia to 58,5 m2. W badanym okresie powierzchnia ta wzrosła o 1,3 m2, jednak i tak w znaczącym stopniu odbiega od średniej wojewódzkiej, która wynosi 71,7 m2. Powierzchnia mieszkań należących do osób fizycznych to 71 m2, a mieszkania TBS charakteryzują się średnią powierzchnią równą 50,7 m2 – (dane z roku 2007).

Zauważalny jest wzrost liczby mieszkań w badanym okresie, który wyniósł nieco ponad 5,5%, co dało przyrost liczby mieszkań o 4154. Liczba izb wzrosła jeszcze wyraźniej – przyrost wyniósł w badanym okresie blisko 6,1%, czyli 15 156 izb. Nie przełożyło się to jednak w znaczący sposób na wzrost komfortu życia mieszkańców. Statystyczna liczba izb na 1 mieszkanie wzrosła minimalnie z 3,31 do 3,33. Mieszkania należące do osób fizycznych mają średnio 2,39 izby, a w mieszkaniach Towarzystw Budownictwa Społecznego wskaźnik ten wynosi 2,88 – (dane z 2007 roku).

Struktura własnościowa znajdujących się w Kielcach mieszkań ukazuje, że gminne zasoby stanowią zaledwie nieco ponad 8% całości zasobu. W sposób zdecydowany dominują mieszkania należące do spółdzielni mieszkaniowych i osób fizycznych – odpowiednio 47% i 41,5%. Niewielki udział mają mieszkaniowe zasoby zakładów pracy oraz Towarzystw Budownictwa Społecznego (TBS). Struktura własności dla roku 2002 była zbliżona do struktury z 2010 roku, choć można zaobserwować pewne zmiany. Spadł odsetek mieszkań komunalnych (o 1,2%) oraz spółdzielczych (o 6,5%). Mieszkania te przeszły na własność osób fizycznych, co rzutowało 7,9% wzrostem ich udziału w ogólnej puli mieszkań – 33,6% w 2002 roku i 41,5% w roku 2007. Wskazuje to na wdrażanie polityki zbywania praw własności mieszkań w ręce osób prywatnych, mające na celu przeniesienie odpowiedzialności za remonty i utrzymanie bieżące, a co za tym idzie partycypację finansową, na mieszkańców.

Ważnym celem rewitalizacji jest rozwój funkcji mieszkaniowej, wzrost komfortu zamieszkania rozumiany jako poprawa jakości substancji mieszkaniowej, ale także poprawa otoczenia zabudowy pod kątem rozwoju funkcji rekreacyjnej, poprawa skomunikowania, rozwój istotnej dla mieszkalnictwa infrastruktury sieciowej. Szczegółowa analiza warunków mieszkaniowych w ujęciu przestrzennym została opisana w części diagnostycznej standardu mieszkalnictwa.

Sieć komunikacyjna

Kielce nie należą do dobrze połączonych z krajowym systemem transportowym. Leżą co prawda przy drogach krajowych nr 7, 74 oraz 73, jednak nie są to główne ciągi komunikacyjne o priorytetowym znaczeniu. Trasa nr 7 (europejska E77) okala miasto od strony północno-zachodniej będąc przy okazji jego obwodnicą. Droga krajowa nr 74 przebiega przez północno-wschodnie rejony miasta pełniąc rolę jednej z ważniejszych miejskich arterii drogowych. Jej przebieg w granicach miasta wyznaczają ulice: Łódzka (w trakcie jej biegu rozszerza się do 4 pasów ruchu) oraz Jesionowa. Następnie droga przybiera parametry drogi ekspresowej (S74) wyprowadzając ruch z miasta w kierunku wschodnim. Z kolei droga krajowa nr 73 przecina Kielce z północy na południe, także w pobliżu centrum, a jej przebieg w ramach miasta wyznaczają ulice: Radomska, Aleja Solidarności, Źródłowa, Tarnowska, Aleja Księdza Jerzego Popiełuszki oraz Księdza Piotra Ściegiennego. W sporej części przybiera ona formułę 4-pasmowego ciągu komunikacyjnego.

Z punktu widzenia rewitalizacji rozumianej jako rozwój wybranych funkcji miejskich w ujęciu przestrzennym – ważny jest dostęp do środków komunikacji dla poszczególnych zbiorowisk mieszkaniowych oraz usługowych, handlowych i produkcyjnych. W skali całego miasta sytuacja jest dobra. Udział osób o niedostatecznej dostępności do przystanków komunikacji miejskiej kształtuje się na poziomie 4,66%. Rozlokowanie przystanków w większości pokrywa się z terenami zamieszkałymi, często jednak oparte jest o główne arterie komunikacyjne. Największe trudności z dotarciem na odległy przystanek ma zatem część mieszkańców obrzeży Kielc, którzy mieszkają w większej odległości od drogi głównej. Nie zawsze rozmieszczenie przystanków ma charakter równomierny, co jest powodem trudności mieszkańców śródmieścia Kielc. Analizując liczbę mieszkańców przypadających na przystanek najgorszą sytuację mają nieco oddalone od centrum tereny osiedlowe, w szczególności Ślichowice oraz Osiedle Świętokrzyskie, w których w przeliczeniu na 1 przystanek przypada ponad 5000 osób. Niewiele mniejsze potencjalne obłożenie notuje się na przystanku w obszarze Chęcińska. Na minus wyróżniają się także Psie Górki, Czarnów wielorodzinny, tereny Osiedla Sandomierskiego i ul. Leszczyńska oraz Osiedla Zagórska Północ i Zagórska Południe, jak również tzw. osiedla północne.

Sieć energetyczna

Liczba odbiorców energii elektrycznej w Kielcach rośnie od samego początku badanego okresu. W latach 2005÷2011 wzrosła ona o 4215, czyli o 5,6% osiągając poziom 79 563 odbiorców. Z kolei zużycie energii w tym samym czasie wzrosło nieco bardziej, bo o 7,4%. Przeliczając jednak zużycie energii na jednego odbiorcę widzimy, że wzrost ten wyniósł tylko 1,7% (z 1,549 MW*h w roku 2005 do 1,575 MW*h w 2011 roku).



Sieć gazowa

Liczba czynnych przyłączy do budynków mieszkalnych i niemieszkalnych w badanym okresie wzrosła o 544, czyli o blisko 6,8%. Co jednak warte zauważenie – liczba odbiorców wśród gospodarstw domowych spadła w tym samym czasie o 3968, czyli o 6,4%. Zużycie gazu mimo to wykazało 4,3% wzrost, choć przez cały okres ulegało wahaniom przybierając wartość najwyższą w roku 2010. Jednoznaczną tendencję spadkową przybrała natomiast liczba osób korzystających z sieci gazowej. W latach 2005-2011 liczba takich osób zmniejszyła się o 5204, czyli o niemal 3% i na koniec badanego okresu 83,8% kielczan korzystało z sieci gazowej.



Sytuacja demograficzna

W roku 2012 populacja Kielc wynosiła 200 938, przy gęstości zaludnienia równej 1835,4 osoby/km2. Mimo względnie stałego poziomu ludności powiatu kieleckiego czy obszaru funkcjonalnego, populacja samego miasta systematycznie spada. W okresie 2003÷2012 ani razu nie zanotowano wzrostu, a spadek w tym okresie wyniósł 9701, czyli 4,6%. Struktura ludności wg płci pokazuje nieco większy spadek liczby mężczyzn. Natomiast liczba kobiet w badanym okresie tylko raz, w roku 2009 nieznacznie wzrosła o 17.

W roku 2003 na 1000 mężczyzn przypadały 1103 kobiety, natomiast w roku 2012 te proporcje kształtowały się na poziomie: 1000 mężczyzn do 1123 kobiet (ogólnopolska średnia to 1066 kobiet na 1000 mężczyzn). Współczynnik feminizacji stale wzrastał.

Dokonując analizy ruchu naturalnego w Kielcach, widać wzrost przyrostu naturalnego. W latach 2003÷2007 przybierał on jeszcze wartości ujemne. Natomiast w roku 2008 oraz 2009 zanotowano najwyższe poziomy przyrostu naturalnego – odpowiednio 146 i 235. Związane jest to z zasadą: „wyż rodzi wyż”. Od 2010 przyrost pozostał dodatni, ale kształtował się na poziomie niższym i w 2011 ponownie spadł. Stało się tak z powodu pogorszenia sytuacji gospodarczej kraju. W porównaniu z średnią dla Polski nie ma dużych różnic. W Kielcach przyrost wynosi 0,32‰, podczas średnia krajowa to nieznacznie więcej, bo 0,34‰.

Liczba urodzeń żywych charakteryzowała się dość dużą zmiennością. Największą wartość odnotowano w roku 2009, tj. 2037 żywych urodzeń, natomiast najmniejszą w 2003 roku, tj. 1628. Wzrost widoczny jest od 2005 roku, natomiast spadek rozpoczął się od roku 2010. Wahaniom na mniejszą skalę podlegała liczba zgonów. 1704 i 1913 zgonów ogółem, odpowiednio w 2005 i 2012 roku, to wartości skrajne zanotowane w badanym okresie. Biorąc pod uwagę zgony niemowląt najgorzej wypadł rok 2005, w którym zanotowano 13 przypadków. Poniżej 10 odnotowano w roku 2006 (4), 2010 (7) i 2012 (3).

Struktura demograficzna z podziałem na płeć i grupy wiekowe w stosunku do procentowego udziału w całej ludności charakteryzuje się podobnymi cechami, co cały kraj. Stosunkowo małe udziały najmłodszych grup to jedna z głównych cech starzejącego się społeczeństwa. W najmłodszych rocznikach przeważają chłopcy nad dziewczętami, największa przewaga 3,7% przypada na grupy 10÷14 lat i 5÷9 lat. W wieku 15÷19 przewagę zyskują dziewczęta. W wieku 40÷44 lat proporcje stają się coraz wyraźniejsze i przewaga kobiet nad mężczyznami rośnie. W najstarzej grupie 70 lat i więcej różnica ta wynosi aż 25,6%. W Kielcach przewagi udziału procentowego grup wiekowych jest dość wyraźnie zarysowana i nie ma problemów ze wskazaniem wyżów i niżów, widoczne są tzw. echa demograficzne. Duże procentowe udziały grup wiekowych 25÷29, 30÷34 i w nieco mniejszym stopniu 35÷39 są efektem wyżu demograficznego lat 80-tych. Następnie zauważa się spadek populacji grup dzisiejszych czterdziestolatków oraz w dalszej kolejności gwałtowny wzrost udziału dzisiejszych pięćdziesięciolatków, który jest efektem naturalnego powojennego wyżu demograficznego.

Migracja w Kielcach ma od lat określony kierunek, będąc wyraźnie ujemnym. Sukcesywnie miasto wyludnia się. Saldo w roku 2011, mimo że ujemne (-699) jest jednak najlepsze od 2001 roku (-447). W ciągu ostatnich 10 lat badanego okresu (2002÷2011) saldo migracji wyniosło -10 566, co stanowi ponad 5,2% ludności w ostatnim roku.

Istotnym celem rewitalizacji jest zahamowanie niepożądanych skutków gentryfikacji oraz naprawa sytuacji w tych obszarach, w których nastąpiły niepożądane zmiany. Struktura demograficzna znamionuje potencjalne problemy związane ze zbyt niskim poziomem zróżnicowania społecznego wybranych obszarów. W dalszej części opracowania została szczegółowo przeanalizowana struktura demograficzna w ujęciu przestrzennym.



Rynek pracy i bezrobocie

Analizując sytuację na rynku pracy Kielc w latach 2007÷2012 dość wyraźnie widać kilka negatywnych procesów. Wraz z ogólnym spadkiem liczby ludności przybywa osób w wieku poprodukcyjnym. Liczba takich osób na przestrzeni badanych 6 lat wzrosła o 1/5, co w najlepszy sposób obrazuje problem starzenia się społeczeństwa. Jednocześnie o 7,3% spadł też zasób osób w wieku produkcyjnym, co w dużej mierze jest efektem ujemnego salda migracji dla Kielc. Stosunkowo najmniej negatywnie przedstawia się tendencja spadku udziału osób w wieku przedprodukcyjnym (do 17 lat). Jednak ubytek takich osób wyniósł i tak niemal 5,7%.

W roku 2012 liczba osób w wieku produkcyjnym wyniosła 127 913 i była to liczba o 10 024 mniejsza niż zanotowana w 2007 roku. Stanowi to 63,7% udział w ogóle populacji Kielc, podczas gdy wcześniej wartość ta kształtowała się na wyższym, bo 67% poziomie. Skupiając się na udziale procentowym – widać wyraźnie, że największa zmiana dotyczy osób w wieku poprodukcyjnym, których udział na początku badanego wynosił 16,8%, podczas gdy na jego końcu osiągnął już 20,7%. Z kolei osób w wieku przedprodukcyjnym ubyło o 1881. Grupa ta stanowi 15,6% ogółu, podczas gdy w roku 2007 udział ten nieznacznie wzrósł do 16,2%.

Struktura pracujących wg płci charakteryzuje się względną stałością z 1,2% przewagą mężczyzn w roku 2011. W całym badanym okresie różnica ta nigdy nie przekroczyła wartości 3%. Tak równomierne zatrudnienie obojga płci wskazuje na sporą różnorodność branż oraz raczej niewielkie zatrudnienie w wyspecjalizowanym przemyśle.

Pozytywnym zjawiskiem na kieleckim rynku pracy jest systematycznie rosnący udział ludności pracującej w grupie ludności wieku produkcyjnego. Jest to jednak w głównej mierze wynik kurczenia się tej ostatniej grupy.

W 2007 roku pracowało blisko 51% osób w wieku produkcyjnym. Odsetek ten stale wzrastał, w roku 2011 było już ponad 56,5% pracujących. Mimo iż tendencja jest wzrostowa, to jest spowodowana migracją kielczan w wieku produkcyjnym, co obniża zasób siły roboczej przy raczej niewielkim wzroście liczby miejsc pracy.

Analizując liczbę zarejestrowanych osób bezrobotnych widać, że zaczęła ona maleć w konsekwencji dobrej sytuacji gospodarczej. Jednak od 2009 widoczny jest wyraźny przyrost przerwany tylko w 2011 roku. Stopa zarejestrowanego bezrobocia na początku badanego okresu zbliżała się do poziomu 12%. Do roku 2008 spadła do 7,7%, by znów zacząć wzrastać (za wyjątkiem 2011 roku). Rok 2012 zamknął się 9,1% stopą bezrobocia rejestrowanego. Podobne tendencje widoczne są również w innych wybranych miastach Polski, w których również najniższe stopy bezrobocia notowano w roku 2008, a najwyższe w 2012 roku.

Jednym z celów rewitalizacji jest niwelacja bierności zawodowej ludności oraz walka z niepożądanymi skutkami bezrobocia na obszarach, w których te problemy wystąpiły. Struktura ludności miasta ukazuje malejący zasób osób w wieku produkcyjnym, który spowodowany jest m.in. starzeniem się społeczeństwa, ale również migracją ludzi, głównie w celach zarobkowych, poza Kielce. Celem rewitalizacji jest zahamowanie negatywnych tendencji i nie dopuszczenie do tzw. drenażu mózgów poprzez stwarzanie dobrych warunków do życia i prowadzenia działalności gospodarczej na terenie miasta.



Bezpieczeństwo publiczne

W Kielcach system bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony przeciwpożarowej oparty jest o funkcjonowanie różnych służb. Ochronę przeciwpożarową zabezpieczają Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej wraz z jednostkami ochotniczej straży pożarnej. W mieście swą siedzibę ma Komenda Wojewódzka PSP, a także Komenda Wojewódzka Policji. Cztery komisariaty podlegają pod Komendę Miejska Policji. System bezpieczeństwa publicznego w Kielcach uzupełnia Straż Miejska.

Wydatki Kielc na bezpieczeństwo i ochronę przeciwpożarową kształtują się na poziomie niewiele poniżej 24 mln zł. W trakcie badanego okresu wydatki te wahały się, a w tym samym czasie wydatki bieżące wzrastały systematycznie. Z kolei wydatki majątkowe (inwestycyjne) po szczytowym roku 2009 zaczęły spadać, by w 2012 roku osiągnąć poziom o ponad 8 mln zł niższy.

Poruszając temat bezpieczeństwa należy wspomnieć o przestępczości. W poniższej tabeli zaprezentowano szczegółowe dane statystyczne (z 2012 roku) na temat przestępstw stwierdzonych w rejonach działania komisariatów policji: I – północny-wschód, II – zachód i północy-zachód, III – centrum oraz IV – południowy-wschód.



Edukacja i oświata

W Kielcach działa 47 przedszkoli. Do 214 oddziałów uczęszcza 5327 dzieci. Objętych wychowaniem przedszkolnym jest 81,7% urodzonych w przedszkolnych rocznikach. Co prawda, rok wcześniej, w 2010 roku tzw. wskaźnik uprzedszkolnienia był o 3 punkty procentowe wyższy, to na przestrzeni ostatnich lat wykazywał się corocznym wzrostem, mimo że liczba dzieci w wieku przedszkolnym rosła. W mieście przybywa bowiem przedszkoli prywatnych, których w 2010 było już 10, a w 2011 liczba takich placówek wzrosła do 13.

Szkolnictwo podstawowe odbywa się w ramach 33 placówek. Na przestrzeni badanego okresu liczba szkół ulegała zmianie. Do roku 2003 było ich 40, następnie w wyniku reformy przeprowadzonej przez samorząd liczba szkół podstawowych została ograniczona do 33. W latach 2005-2010 liczba ta utrzymywała się na stałym poziomie 32. W roku 2011 system szkolnictwa podstawowego został poszerzony o jedną placówkę, co wiązało się ze wzrostem liczby uczniów (o 120). Jednak przez okres do 2010 miał miejsce systematyczny spadek liczby uczniów – z 13 677 w 2002 roku do 9732 w roku 2010, czyli aż o 28,8%. Na początku badanego okresu na jedną szkołę przypadało średnio 342 uczniów, natomiast w 2011 roku 299. Wraz z wkraczaniem niżu demograficznego do szkół podstawowych widać w pierwszej kolejności reakcję organu prowadzącego (okrojenie liczby placówek) oraz w następstwie reakcję placówek w postaci zmniejszania liczby oddziałów. Po reformie na jedną szkołę przypadało statystycznie 14,9 oddziału, natomiast w roku 2011 było to 13,8. Liczba uczniów na oddział zmalała w tym czasie z ponad 24 do poniżej 22, co jest zjawiskiem niekorzystnym z punktu widzenia poziomu pokrycia wydatków oświatowych przez ministerialną subwencję.

Sytuacja w szkolnictwie gimnazjalnym w Kielcach jest nieco inna. Liczba szkół wynosi 31, czyli tyle samo, ile w roku 2002. W roku 2003 funkcjonowały 33 gimnazja, a w latach 2005-2008 było ich 32. Gimnazjalistów w całym badanym okresie systematycznie ubywało – z 8674 w 2002 roku do 5515 w roku 2011. Jest to spadek rzędu aż 36,4%. Liczba oddziałów w tym okresie również spadała (z 323 do 237). Przełożyło się na tworzenie mniejszych szkół. W roku 2002 gimnazja były średnio 10,4-oddziałowe, podczas gdy w roku 2011 na jedno gimnazjum przypadało 7,6 oddziału. W praktyce oznacza to mniej o jeden oddział w każdym roczniku przy jednoczesnym spadku ich liczby z blisko 27 do nieco ponad 23.



Pomoc społeczna

W myśl ustawy o pomocy społecznej za osoby uprawnione do otrzymywania pomocy finansowej są osoby jednocześnie spełniające dwa warunki: ubóstwo oraz tzw. czynnik sytuacyjny, czyli m.in. sieroctwo, bezdomność, potrzeba ochrony macierzyństwa, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba, bezradność w sprawach opiekuńczo wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, alkoholizm lub narkomania, trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęska żywiołowa lub ekologiczna.

W Kielcach liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców wynosi 93. Średnio wypłacone na mieszkańca świadczenia przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie to 264 zł. Zasiłki oraz świadczenia pobiera 4,74% mieszkańców w ogólnej populacji miasta.

W skali miasta pod opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie znajduje się ponad 9608 rodzin. Biorąc pod uwagę liczbę osób w rodzinach potrzebujących, blisko 18 000 – trzeba zauważyć, że stanowią one 8,9% ogółu mieszkańców miasta. Najczęstszą przyczyną otoczenia opieką MOPR-u jest długotrwała choroba, która dotyka ponad 4 tys. rodzin (6919 osób) oraz ubóstwo będące problemem niewiele mniejszej liczby kieleckich rodzin, bo 3691 (7060 osób). Problemem jest także bezrobocie, z których w mieście nie potrafi sobie poradzić 2860 rodzin (6400 osób). Z kolei ze względu na niepełnosprawność opieką otoczone zostały 2613 rodziny, w których żyje niemal 4,5 tys. osób. W dalszej kolejności przyczynami są: bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych (rodzina niepełna), bezdomność, jak również alkoholizm, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego oraz bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych (rodzina wielodzietna) czy potrzeba ochrony macierzyństwa. Poniżej 100 rodzin jest pod opieką MOPR-u z powodu takich problemów, jak sieroctwo, przemoc w rodzinie, narkomania, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze oraz wielodzietność.



Gospodarka

Liczba podmiotów gospodarki narodowej obejmuje podmioty zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON), tj. osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, z wyłączeniem osób prowadzących indywidualne gospodarstwa rolne.

Liczba podmiotów w Kielcach kształtuje się na poziomie ok. 28 000 - 28 500. W trakcie badanego okresu (2009-2012) liczba ta wykazywała naprzemienne wzrosty i spadki w tych właśnie granicach. Zdecydowaną większość (ok. 95%) stanowią małe firmy zatrudniające do 9 osób. W strukturze własnościowej sektor publiczny stanowi jedynie wąski margines, jednak w ostatnich latach liczba podmiotów sektora publicznego nieznacznie wzrosła. Rejestruje się sporo podmiotów nowych, jednak liczba usuwanych z rejestru jest zbliżona, co łącznie daje efekt względnie stałej liczby ogólnej. Rotacja taka świadczy o aktywności gospodarczej mieszkańców Kielc.

Co ciekawe, w bardziej stałym sektorze publicznym w roku 2011 zarejestrowano najwięcej nowych podmiotów, bo aż 14. Na przestrzeni badanego okresu wielkość sektora publicznego wzrosła jednak nieznacznie – z 473 podmiotów w roku 2005 do 489 w roku 2011.

Struktura podmiotów gospodarczych wg sekcji PKD ukazuje, że najwięcej podmiotów (aczkolwiek liczba ta maleje) działa w ramach sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego). W dalszej kolejności największe sekcje stanowią M (działalność profesjonalna, naukowa i techniczna) oraz F (budownictwo). Dominacja powyższych trzech sekcji trwa przez cały badany okres, łącznie stanowiąc ponad połowę całej miejskiej gospodarki. Z kolei najwyraźniejszy wzrost na przestrzeni lat 2009-2012 wykazały sekcje P (edukacja) oraz J (informacja i komunikacja) i L (działalność związana z obsługą rynku nieruchomości). Spadła za to liczba podmiotów w sekcjach H (transport i gospodarka magazynowa) i K (działalność finansowa i ubezpieczeniowa).

W kieleckiej gospodarce najmniej podmiotów funkcjonuje w sekcji U (organizacje i zespoły eksterytorialne) – jest ich tylko 2. Niewiele więcej związanych jest z wytwarzaniem i zaopatrywaniem w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych (sekcja D) oraz górnictwem i wydobywaniem, które z kolei wykazuje największy procentowy przyrost liczby podmiotów (sekcja B).

Istotnym wskaźnikiem prezentującym kondycję gospodarki i działających w niej podmiotów są nakłady ponoszone na inwestycje. Dynamiczny rozwój często jest od nich uzależniony, podczas gdy brak nakładów inwestycyjnych często może świadczyć o słabej kondycji danego podmiotu.

Z poziomu nakładów można odczytać ogólną sytuację w gospodarce. W roku 2009 w porównaniu z rokiem 2008 obserwujemy spadek inwestycji o ponad 200 mln zł. Na to gwałtowne przyhamowanie największy wpływ miały o blisko 2/3 mniejsze inwestycje poczynione przez koło zamachowe gospodarki, jakim jest przemysł i budownictwo. Rok 2010 całościowo okazał się nieco lepszy, na co największy wpływ miał również sektor przemysłowo-budowniczy, bowiem inne istotne sektory na inwestycje wydały mniej niż rok wcześniej. W 2011 roku nastąpił ponowny wzrost, ale nie osiągnął on poziomu roku 2008. Tym razem wzrost inwestycji do rekordowych w badanym okresie 245 mln zł zanotowały także: handel; naprawa pojazdów samochodowych; transport i gospodarka magazynowa; zakwaterowanie i gastronomia; informacja i komunikacja.

W Kielcach siedzibę mają 3 spółki giełdowe:


  • Cersanit S.A. (producent ceramiki łazienkowej i sanitarnej),

  • Echo Investment S.A. (deweloper),

  • Barlinek S.A. (producent naturalnych podłóg drewnianych),

innymi znaczącymi firmami są:

  • Targi Kielce,

  • Kolporter (dystrybutor prasy i towarów FMCG),

  • ISKRA Zakład Maszyn i Łożysk Specjalnych,

  • Skanska.

Niepożądane procesy gentryfikacyjne zachodzą również w strukturze gospodarczej różnych dzielnic miast, szczególnie w przypadku miast dużych. Widoczne jest to szczególnie poprzez odpływ przedsiębiorstw z obszarów zamieszkiwanych przez osoby o niższym statusie ekonomicznym lub w wyniku nasilającej się konkurencji innych miejskich obszarów oraz obiektów (np. centrów handlowych). Wyniki szczegółowej analizy poziomu przedsiębiorczości w ujęciu przestrzennym zostały zaprezentowane w dalszej części programu.

Podsumowując rozważania nad kielecką gospodarką lokalną należy zauważyć, że dawniej podstawą rozwoju gospodarczego Kielc była eksploatacja oraz przetwórstwo surowców mineralnych, głównie w postaci rud metali. Jednak od wielu lat obserwujemy zachodzące zmiany – Kielce z miasta o charakterze tradycyjnie przemysłowym przeistaczają się w ośrodek handlowo-usługowy. Jest to niewątpliwie pozytywna tendencja, na której miasto w długiej perspektywie będzie zyskiwać. Jedną z możliwości rozwoju jest rozwój w oparciu o usługi targowo-konferencyjno-szkoleniowe, które w Kielcach stanowią istotny element gospodarki lokalnej.

Targi Kielce swą działalność rozpoczęły w roku 1992. Początkowo organizowanych było rocznie kilka wystaw. Na przestrzeni lat następował jednak dynamiczny rozwój, dzięki któremu Kielce na mapie targowej stawały się coraz ważniejszym środkiem. Dziś do dyspozycji klientów jest 90 000 m2 powierzchni wystawienniczej (w tym 36 000 m2 w 7 pawilonach z nowoczesną infrastrukturą). Obecnie kalendarz targowy wypełnia kilkadziesiąt wystaw, kilkaset konferencji, odbywają się także seminaria, koncerty, targi, a także kongresy i wiele innych eventów. Organizowane są m.in. PLASTPOL – najbardziej międzynarodowe targi w Polsce, znany na całym świecie MSPO – trzecie targi przemysłu obronnego w Europie, AUTOSTRADA-POLSKA – jedyne takie targi w Europie, SACROEXPO – największe targi sakralne w Europie oraz AGROTECH – najchętniej odwiedzane targi rolnicze. Warto również dodać, że Targi Kielce rozszerzyły działalność wystawienniczą także poza granice Polski, organizując na Ukrainie wschodnioeuropejskie edycje niektórych wystaw. W skali całego roku Targi Kielce odwiedza ponad 210 000 osób z kilkudziesięciu krajów świata, a 6 500 wystawców wynajmuje 185 000 m2 powierzchni. W kraju tylko Międzynarodowe Targi Poznańskie mogą pochwalić się lepszymi wynikami pozostając niezagrożone na pozycji lidera. Jednak Targi Kielce systematycznie zyskują na znaczeniu obsługując już blisko 1/3 rynku targowego w Polsce. Warty podkreślenia jest fakt, że jednocześnie Poznań oraz Kielce stanowią ścisłą czołówkę największych ośrodków wystawienniczych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Poza tym Targi Kielce to także mecenas kultury oraz sportu, a sponsorowany przezeń klub Vive Targi Kielce to wielokrotny mistrz Polski w piłce ręcznej, czołowa drużyna prestiżowych rozgrywek europejskiej Ligi Mistrzów.

Targi pełnią rolę miastotwórczą, podnosząc zdecydowanie atrakcyjność ekonomiczną ośrodka, stanowią również centrum wymiany myśli technologicznej oraz doświadczeń. Mogą być siłą napędową dla lokalnego biznesu: hoteli, gastronomii, instytucji kulturalno-rozrywkowych. Imprezy targowe mają ogromny wpływ na postrzeganie miasta, jego pozytywny wizerunek. Rozwój targów i miasta są wzajemnie skorelowane, gdyż rozwój wystawiennictwa jest szansą na generowanie dodatkowych dochodów dla sektora usług. Dodatkowo targi są elementem, który skupia osoby o podobnych zainteresowaniach, co jest wspaniałą bazą dla organizowania imprez tematycznych dla tych osób np. kulturalnych, sportowych, gospodarczych.



Organizacje pozarządowe

Liczba organizacji pozarządowych świadczy o sieci powiązań, jakie występują pomiędzy mieszkańcami, jak również o społecznej aktywności i wrażliwości czy też poczuciu wzajemnej przynależności do miasta.

O rosnącej aktywności mieszkańców, świadczy zestawienie liczby organizacji pozarządowych na 10000 mieszkańców. Jest to dziedzina, w której miasto nie wyróżnia się, przyjmując wartości raczej przeciętne. Z roku na rok liczba organizacji jednak systematycznie wzrasta – z 29 w roku 2005 do 39 w 2012, co należy uznać za zjawisko pozytywne. Zgodnie z miejskimi wykazami struktura ich kształtuje się w sposób następujący:

W roku 2012 w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami zawarto łącznie 252 umowy, z czego 86 na profilaktykę i przeciwdziałanie patologiom społecznym, 48 na upowszechnianie kultury fizycznej i sportu, 47 na wspieranie kultury i sztuki oraz ochrony dóbr kultury i tradycji, a także 24 na ekologię i ochronę zwierząt oraz ochronę dziedzictwa przyrodniczego, 20 na pomoc społeczną i działania na rzecz osób niepełnosprawnych, jak również 15 na ochronę, profilaktykę i promocję zdrowia oraz 12 na upowszechnianie turystyki 12. Kwota jaka została przyznana przekraczała oscylowała powyżej 10,3 mln zł. Tego typu wsparcie na pewno ma pozytywny wpływ na kieleckie organizacje pozarządowej, których liczba wzrasta.



Kultura

Reprezentacyjnym obiektem kulturalnym dla Kielc, jak i dla całego województwa świętokrzyskiego jest Kieleckie Centrum Kultury – organizator kilkuset wydarzeń w skali roku, także o zasięgu międzynarodowym, w których brało udział 20 000 osób. W Centrum mieści się m.in. Galeria Sztuki Współczesnej Winda czy Teatr Pegaz. Innymi instytucjami kultury są: Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga czy też istniejący od 1945 roku Teatr im. Stefana Żeromskiego czy działający 10 lat krócej Teatr Lalki i Aktora „Kubuś”. W mieście działają też Kielecki Teatr Tańca, Teatr Ecco Homo, jak również galerie, chóry, kina czy domy i ośrodki kultury.

Jako stolica województwa miasto jest siedzibą Muzeum Narodowego w Kielcach – placówki działającej od ponad 100 lat. Jego oddziałami są m.in. Pałac Biskupów Krakowskich, Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego czy Muzeum Dialogu Kultur. Muzeum organizuje wykłady, koncerty, warsztaty dla dzieci i młodzieży, jak również imprezy o charakterze rodzinnym. W mieście funkcjonuje najstarsze i największe w kraju Muzeum Zabawek i Zabawy. Z dziejami Kielc i okolic można zapoznać się w Muzeum Historii Kielc oraz w Muzeum Wsi Kieleckiej. Poza tym w Kielcach funkcjonują: zespół fabryczny „Białogon”, zespół powięzienny „Wzgórze Zamkowe” (w tym Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej oraz Design Centrum Kielce), Galeria Współczesnej Sztuki Sakralnej „Dom Praczki”, Muzeum Diecezjalne, Centrum Geoedukacji.

Na terenie Kielc działa 15 bibliotek. Na przestrzeni lat liczba ta nie ulegała zmianie, co w związku z malejącą populacją miasta obniżyło obciążenie placówek bibliotecznych. Również liczba czytelników z roku na rok malała, a w roku 2008 poziom czytelnictwa przybrał najmniejszą wartość. Jednak nastąpiło odbicie spadkowej tendencji i od 2009 roku liczba czytelników zaczęła się zwiększać. Pozytywnym zjawiskiem jest poszerzający się księgozbiór. W badanym okresie do księgozbioru liczącego 540 246 pozycji przybyło kolejne 85 781 książek. Ten blisko 16% przyrost woluminu sprawił, że na 1 000 statystycznych mieszkańców miasta przypada obecnie 3102 książki, podczas gdy w 2005 roku było to 2579, czyli o 523 książki mniej.

W Kielcach odbywają się imprezy cykliczne, które mają zasięg często ponadlokalny, jak np. „Święto Kielc” czy „Sylwester pod gwiazdami”, jak również odbywający się od 1974 roku Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej. Poza tym regularnie odbywa się Festiwal Form Dokumentalnych NURT, Międzynarodowy Konkurs dla Projektantów i Entuzjastów Mody OFF Fashion czy Kielecki Festiwal Nauki.

Zdecydowana większość instytucji kultury oraz obiektów zabytkowych znajduje się w centrum oraz jego najbliższych okolicach. Ewentualnie, w przypadku prywatnych kin, ulokowane są one w pobliżu głównych szlaków komunikacyjnych na terenie miasta. Jedną z funkcji rewitalizacji jest rozwój oraz przywracanie wartości kulturowych historycznym obszarom.



Turystyka, sport i rekreacja

Kielce wraz z okolicami to atrakcyjne tereny do rozwoju turystyki. Nie są one jednak optymalnie wykorzystane. W samych Kielcach lub w pobliżu znajdują się rezerwaty przyrody (w samych Kielcach 4), Świętokrzyski Park Narodowy, stadniny koni, ścieżki rowerowe. Istnieje również możliwość uprawiania sportów zimowych na pobliskich stokach oraz zażywania kąpieli. W mieście niedostatecznie rozbudowana jest jednak baza hotelowa, co jednak ulega poprawie. Z uwagi na funkcjonowanie Targów Kielce miejsca noclegowe mogą być wykorzystywane również poza sezonem turystycznym. Z 9,85 miejsca noclegowego na 1000 mieszkańców Kielce wypadają przeciętnie na tle innych miast wojewódzkich. Bazę stanowi:



  • 2 hotele 4-gwiazdkowe

  • 9 hoteli 3-gwiazdkowych

  • 13 hoteli 2-gwiazdkowych

  • 3 hotele 1-gwiazdkowe

  • 2 szkolne schroniska

  • oraz inne

Kielecka baza sportowa jest dobrze rozwinięta, a w jej skład wchodzą stadiony, hale sportowe, pływalnie kryte i basen otwarty, korty tenisowe, jest również wyciągi narciarskie, centrum jeździeckie, skatepark, ścianka wspinaczkowa czy lodowisko (okresowe).

Liczba klubów sportowych w latach 2008-2010 utrzymywała się na stałym poziomie w liczbie 52. Liczba aktywnych sekcji sportowych zmniejszyła się o 3 do 91. Co prawda, liczba członków klubów również zmalała, jednak osób ćwiczących w tym czasie przybyło, zwiększyła się też liczba trenerów. Zmiany w kieleckim sporcie można więc uznać za pozytywne.

Na sportowej mapie miasta najjaśniejszym punktem jest klub Vive Targi Kielce. Założony w roku 1965 roku klub piłki ręcznej 10 razy zostawał Mistrzem Polski, a w sumie 18 razy stał na podium tych rozgrywek. Również 10 razy zdobywał Puchar Polski. Klub święcił też sukcesy w rozgrywkach międzynarodowych, czego najlepszym potwierdzeniem jest wywalczenie 3. miejsca w rozgrywkach Ligi Mistrzów piłkarzy ręcznych w 2013 roku.

Innym znanym kieleckim klubem jest występująca w piłkarskiej Ekstraklasie Korona Kielce, finalista Pucharu Polski w 2007 roku. Klub jest użytkownikiem oddanego w 2006 roku Stadionu Miejskiego. Z kolei w PlusLidzie, najwyższej męskiej lidze siatkarskiej, występuje zespół Effector Kielce.

Rozmieszczenie obiektów sportowych i rekreacyjnych ma charakter względnie równomierny, nie koncentruje się wyłącznie w ścisłym centrum Kielc. Ich obecność można zaobserwować głównie w pobliżu zabudowy mieszkaniowej, choć z wyłączeniem najodleglej położonych nowych terenów osiedlowych o jednorodzinnej zabudowie. Zapewnienie możliwości uprawiania sportu, jak i rekreacji jest bardzo ważna w procesie rewitalizacji.




1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   21


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna