Program ochrony środowiska na lata 2004 2014” 2003 Spis treści wprowadzenie 4



Pobieranie 1.34 Mb.
Strona14/15
Data08.05.2016
Rozmiar1.34 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

4.4. Realizacja i monitoring programu


Istota monitoringu polega na prowadzeniu stałych obserwacji, dokonywania ciągłych, systematycznych pomiarów, określaniu narzędzi pomiarów przebiegu procesów, które nas interesują. Program Ochrony Środowiska jest jednocześnie narzędziem planowania i zarządzania środowiskiem przez władze samorządowe.
Ma na celu wspomagać rozwój obszaru i ochronę jego dziedzictwa naturalnego. Stosownie do tych dwóch funkcji powstaje zasadne wyróżnienie dwóch sfer jej obserwacji i oceny. Jedną sferą jest obserwacja Programu jako dokumentu planowania działań wspomagających rozwój i ochronę środowiska z całą logiką uzasadniania tych działań, drugą zaś jest obserwacja i ocena wdrażania działań w życie. Budowanie systemu monitorowania realizacji Programu, a w szczególności jego elementów operacyjnych będzie jednak łatwiejsze i bardziej skuteczne w odwrotnej kolejności. Pierwotnym będzie monitoring wdrażania działań. Monitoring Programu powinien odbywać się co roku, raz na 2 lata będzie przeprowadzana analiza porównawcza stanu wyjściowego i obecnego. Wzorcem dla takiego monitoringu mogą być wskaźniki oceny realizacji planowanych zadań. Wskaźniki te można podzielić na trzy podgrupy:

  1. Wskaźniki produktu - opisujące rozmiar podejmowanych przedsięwzięć
    w ramach danego projektu, na przykład liczba zamkniętych dzikich wysypisk.

  2. Wskaźniki rezultatu - związane z bezpośrednimi i natychmiastowymi efektami przedsięwzięcia (projektu). Informują one o zmianach, jakie nastąpiły tuż po wdrożeniu danego przedsięwzięcia. Efekty bezpośrednie mogą być mierzone wartościowo i ilościowo, w tym ilość zutylizaowanych odpadów.

  3. Wskaźniki oddziaływania - opisujące efekty odległe w czasie lub efekty pośrednie nie ograniczające się do korzyści beneficjentów (korzyści zewnętrzne). Pomiar tego typu efektów pośrednich jest tylko częściowo możliwy na wybranych przykładach, dających się zidentyfikować i zmierzyć. Całość efektów pośrednich może nie być jednoznacznie określona, może być jednak szacowana, np. % zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska.

Wskaźniki monitorowania projektowanych przedsięwzięć powinny być realne, trafnie dobrane, mierzalne - umożliwiające porównania, wiarygodne i dostępne. Na przykładzie monitorowania działań będzie możliwe tworzenie warsztatu oceny oddziaływania na środowisko. Stworzenie w miarę pełnego indeksu wskaźników monitorowania projektów może stanowić podstawę do określenia monitorowania całe Programu. Powinny być monitorowane bezpośrednie działania, a pośrednio również priorytety. Efekty wdrażania projektowanych przedsięwzięć powinny mieć wpływ na korekty układu priorytetów, opartych na diagnozie stanu istniejącego. Innym polem monitorowania Programu będzie obserwacja zmian w uwarunkowaniach zewnętrznych powiatu. Będą to również zmiany w polityce regionalnej województwa
i państwa oraz Unii Europejskiej.

Lista przykładowych wskaźników:

  1. % zmniejszenia zanieczyszczenia atmosferycznego

  2. % wzrost świadomości ekologicznej dzieci i młodzieży

  3. % wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa dorosłego

  4. wzrost wielkości terenów chronionych – w ha

  5. liczba zlikwidowanych dzikich wysypisk

  6. liczba zmodernizowanych oczyszczalni ścieków

  7. liczba nowych przyzagrodowych oczyszczalni ścieków

  8. liczba nowopowstałych gospodarstw ekologicznych

  9. liczba nowopowstałych przedsiębiorstw ekologicznych

  10. wzrost wielkości terenów leśnych – w ha

  11. liczba nowopowstałych zbiorników retencyjnych liczba zmodernizowanych kotłowni

  12. liczba zmodernizowanych kotłowni z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii

  13. liczba wdrożonych programów rolno – środowiskowych

By wskaźniki mogły być realne, trafnie dobrane, mierzalne, należy przy ich doborze znać dane wyjściowe. Poniżej przedstawiono wartości wskaźników środowiskowych i zrównoważonego rozwoju dla województw i kraju w końcu lat dziewięćdziesiątych XX wieku.

Lp.

Wskaźniki

Jednostka

Rok

Województwa

Polska
(średnia)*suma

dolnośląskie

kujawsko-pomorskie

lubelskie

lubuskie

łódzkie

małopolskie

mazowieckie

opolskie

podkarpackie

podlaskie

pomorskie

śląskie

świętokrzyskie

warmińsko-mazurskie

wielkopolskie

zachodniopomorskie











































I. Zasoby przyrody

1.

Wskaźnik powierzchni ostoi systemu NATURA 2000

%

2001

15,6

6,1

11,8

18,5

4,3

11,0

9,5

7,4

19,2

25,1

10,8

11,2

15,6

17,8

10,7

18,2

13,3

2.

Wskaźnik lesistości

%

1998

29,15

22,58

22,59

48,62

20,51

30,07

22,46

26,96

38,23

29,78

36,00

32,29

27,72

30,21

25,56

34,95

29,03

1999

29,28

22,70

22,76

48,72

20,65

29,99

22,47

27,09

38,21

29,81

36,15

31,88

27,93

30,43

25,70

35,14

29,11

2000

29,31

22,74

22,87

48,76

20,73

29,94

22,51

27,04

38,23

29,76

36,33

32,06

27,96

30,61

25,70

35,23

29,17

3.

Wskaźnik powierzchni konserwatorskiej ochrony przyrody

% pow. woj.

1998

20,1

31,0

22,7

36,7

16,3

29,1

29,7

28,0

47,6

32,0

32,2

20,9

50,9

53,1

31,3

20,2

31,1

1999

20,1

31,0

22,7

36,9

16,3

58,2

29,6

27,1

47,6

31,9

32,4

22,2

50,2

53,1

31,3

20,2

32,5

2000

20,1

31,1

22,7

36,1

16,3

58,0

29,6

27,1

47,9

31,9

32,5

22,1

50,2

53,6

31,3

20,2

32,5

4.

Wskaźnik antropogenicznego przeobrażenia szaty roślinnej

punkty

1975

2,83

2,25

3,23

3,51

2,06

3,12

2,52

2,72

3,46

4,29

3,23

2,42

2,89

3,14

2,42

3,15

2,94

5.

Wskaźnik jakości rolniczej przestrzeni produkcyjnej

punkty

1999

3,21

3,01

3,19

2,58

2,56

3,02

2,55

3,22

3,00

2,41

2,84

2,74

2,93

2,90

2,64

2,88

2,83

6.

Wskaźnik atrakcyjności środowiska przyrodniczego dla rekreacji

punkty

1975

4,95

5,70

4,36

4,73

3,01

7,04

3,19

3,39

5,38

4,09

6,94

4,92

4,91

7,66

4,56

5,99

4,99

7.

Wskaźnik wielkości zasobów wód powierzchniowych

m3/ha rok

1999

2292

2882

1310

1677

1785

3265

1447

2285

2943

974

4063

2799

1807

1836

1617

2102

2102

8.

Wskaźnik wielkości zasobów wód podziemnych

m3/km2

2000

36901

67725

44205

55719

66798

36760

51525

48648

27507

31819

76910

78200

45445

46131

51405

63681

51330

9.

Wskaźnik wielkości zasobów wód geotermalnych

ocena opisowa

1998

małe

duże

małe

średnie

duże

średnie

duże

małe

średnie

małe

średnie

małe

małe

średnie

duże

średnie



10.

Wskaźnik udziału wód podziemnych w wodach przeznaczonych do konsumpcji

%

1998

54,25

67,75

100,0

84,47

70,11

30,66

28,92

83,94

31,76

87,00

92,26

30,90

96,40

99,71

84,60

73,36

56,69

1999

58,03

74,83

99,56

88,50

78,15

33,13

38,19

88,06

39,21

86,65

91,43

34,04

96,53

99,48

84,26

76,41

61,77

2000

60,11

75,50

99,79

92,24

78,97

32,15

38,63

88,78

40,23

85,01

92,40

36,52

96,29

99,87

86,83

75,78

63,03

11.

Wskaźnik udziału gruntów wymagających rekultywacji w powierzchni województw

%

1998

0,43

0,25

0,16

0,10

0,26

0,23

0,14

0,42

0,25

0,13

0,16

0,54

0,25

0,21

0,35

0,15

0,24

1999

0,42

0,25

0,15

0,10

0,24

0,24

0,14

0,42

0,23

0,14

0,15

0,51

0,25

0,20

0,35

0,15

0,23

2000

0,43

0,25

0,15

0,10

0,25

0,21

0,14

0,39

0,22

0,14

0,15

0,47

0,25

0,19

0,36

0,14

0,23

12.

Syntetyczny wskaźnik jakości środowiska przyrodniczego

wartość standard.

1996-2000

-2,26

-1,57

0,07

3,49

-0,57

-4,59

-0,24

-2,02

1,51

8,21

1,53

-8,01

-0,79

1,89

-0,69

4,05



13.

Syntetyczny wskaźnik wielkości zasobów przyrodniczych

wartość standard.

1999

3,43

1,68

-0,43

-3,57

-3,11

2,42

-1,57

-4,78

1,11

-3,65

4,38

1,93

-2,55

0,41

3,70

0,64













































II a. Emisja zanieczyszczeń – Powietrze

14.

Wskaźnik jakości powietrza atmosferycznego

klasa średnia

1996-2000

2,00

2,12

2,09

2,13

1,81

1,68

2,14

1,85

2,15

2,91

1,71

1,55

2,10

1,87

2,06

2,39

2,06

15.

Wskaźnik emisji gazów do atmosfery ze źródeł szczególnie uciążliwych

ton/
1 mieszk./
rok

1998

4,96

4,11

2,57

1,91

17,80

4,26

4,70

11,78

1,80

1,62

2,28

7,33

9,12

1,15

5,65

5,86

5,65

1999

4,82

3,88

2,31

1,95

16,28

4,02

4,49

12,22

1,68

1,63

2,42

6,98

8,93

1,13

5,48

5,70

5,39

2000

5,07

3,89

2,05

1,76

14,37

4,14

4,62

13,32

1,55

1,40

2,29

7,09

9,24

1,04

5,04

5,54

5,27

II b. Emisja zanieczyszczeń – Woda

16.

Wskaźnik jakości wód podziemnych

punkty

1999

0,28

0,70

0,96

0,85

0,49

0,61

0,70

1,10

1,12

1,68

1,24

0,35

0,70

1,15

0,62

1,35



17.

Wskaźnik powszechności oczyszczania ścieków

%

1998

93,5

69,4

96,5

70,2

92,4

89,8

65,4

79,5

89,7

95,5

90,3

85,3

88,7

90,7

92,3

76,6

84,9

1999

96,2

72,6

97,1

90,7

91,5

90,1

65,1

77,6

89,8

93,8

90,6

86,3

90,2

91,4

93,2

79,5

85,9

2000

95,7

73,6

96,9

88,6

92,8

93,4

65,2

96,0

90,9

98,3

92,6

88,2

95,0

95,7

96,1

78,7

87,9

18.

Wskaźnik ilości ścieków wprowadzanych do wód powierzchniowych i ziemi

m3/
1 mieszk./
rok

1998

75,7

74,7

40,5

46,3

73,7

113,9

62,3

68,4

47,4

37,3

77,3

100,3

48,9

44,1

73,4

85,8

72,5

1999

64,9

69,2

37,3

42,9

70,6

107,0

59,1

68,1

45,6

35,6

76,0

98,2

47,9

42,8

71,0

83,2

68,9

2000

63,2

65,5

36,6

39,5

59,7

103,8

55,6

66,5

43,2

32,8

71,9

90,6

45,7

39,2

66,0

78,8

64,7

19.

Wskaźnik zużycia wody na potrzeby gospodarki narodowej

m3/
1 mieszk./
rok

1998

139,7

141,7

136,7

95,5

127,6

208,7

461,5

139,6

115,6

67,9

108,2

125,0

975,6

91,7

614,4

1000,5

284,9

1999

136,5

121,0

142,3

90,3

121,3

215,7

448,7

137,7

122,7

65,7

106,9

114,9

907,3

91,3

601,6

972,1

276,4

2000

128,2

111,3

152,1

79,2

117,2

225,3

455,9

133,2

122,8

62,6

108,9

110,4

833,7

88,2

551,9

968,4

269,4

20.

Wskaźnik liczby mieszkańców obsługiwanych przez oczyszczalnie ścieków

%

1998

65,6

36,5

45,1

44,5

54,7

39,6

39,3

48,1

35,5

50,0

71,0

55,9

41,0

59,5

47,8

53,4

49,2

1999

67,1

37,3

46,0

58,5

55,9

45,3

40,2

48,6

37,8

50,9

72,5

59,5

39,5

61,7

51,5

54,4

51,5

2000

68,6

37,8

47,8

59,0

57,5

47,0

41,0

49,4

40,4

55,0

73,4

61,7

40,6

62,7

52,5

56,8

53,1

21.

Wskaźnik proporcji pomiędzy długością sieci kanalizacyjnej i wodociągowej

km/km

1998

0,39

0,14

0,15

0,27

0,14

0,26

0,21

0,17

0,27

0,14

0,34

0,31

0,15

0,27

0,15

0,40

0,22

1999

0,40

0,14

0,16

0,27

0,15

0,28

0,20

0,17

0,31

0,14

0,35

0,33

0,16

0,28

0,16

0,40

0,23

2000

0,42

0,16

0,16

0,28

0,15

0,30

0,20

0,19

0,36

0,15

0,36

0,34

0,16

0,28

0,17

0,42

0,24

22.

Wskaźnik skanalizowania województwa

km sieci/1000 mieszk.

1998

1,46

1,10

0,93

1,10

0,92

1,05

0,87

0,91

1,32

0,87

1,45

1,07

0,93

1,50

1,04

1,54

1,11

1999

1,55

1,19

1,00

1,21

0,99

1,19

0,91

0,97

1,58

0,98

1,59

1,17

1,01

1,65

1,15

1,59

1,21

2000

1,64

1,35

1,07

1,29

1,07

1,33

0,99

1,06

1,91

1,11

1,68

1,23

1,12

1,77

1,27

1,72

1,32

II c. Odpady

23.

Wskaźnik ilości odpadów przemysłowych i komunalnych

ton/km2/
rok

1998

1694,8

207,8

187,1

112,8

312,6

778,7

142,2

268,7

106,3

57,2

166,6

4676,7

205,4

34,7

161,3

211,1

465,0

1999

17,08,0

197,9

187,5

94,5

332,8

716,0

144,6

263,1

101,4

49,7

172,0

4132,1

166,2

40,1

153,5

267,4

443,1

2000

1698,2

201,3

191,4

91,2

367,7

705,7

163,3

302,1

103,4

51,7

150,1

3940,0

183,8

40,4

157,8

270,1

440,4

24.

Wskaźnik wykorzystania odpadów przemysłowych

%

1998

65,1

71,5

67,5

88,4

78,0

69,4

51,6

81,8

85,7

39,8

56,6

73,4

69,2

89,3

61,4

40,5

68,9

1999

73,7

71,4

80,8

82,8

78,1

65,8

59,2

78,1

87,5

71,6

51,1

79,4

69,3

85,2

63,1

30,4

72,9

2000

76,5

77,7

79,4

86,7

75,7

68,8

57,5

82,1

77,7

74,1

58,3

86,9

65,5

75,0

67,6

34,5

76,9

  1. 1









































25.

Syntetyczny wskaźnik stanu infrastruktury ochrony środowiska

%

1998

79,1

55,1

59,0

53,1

65,4

64,6

39,8

72,4

68,9

46,2

54,9

65,2

54,4

62,6

52,8

43,0

63,9

1999

85,4

57,3

64,4

57,9

66,7

64,5

42,5

72,0

67,8

56,4

53,2

64,8

62,5

62,0

54,4

39,1

66,1

2000

86,5

59,3

72,6

60,6

69,1

65,9

42,4

80,5

63,9

59,1

63,4

68,8

62,0

61,7

57,2

43,5

69,5

III. Energia

26.

Wskaźnik znaczenia odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym

wart. standard.

2000

-0,57

1,04

-2,90

-1,22

-3,17

2,76

0,34

-2,12

-0,96

-2,13

5,12

0,17

-3,10

2,30

-0,68

5,11



27.

Wskaźnik zużycia energii elektrycznej
w gospodarstwach domowych

kWh/
1 mieszk./
rok

1998

639,2

570,3

546,5

618,3

675,0

730,0

772,9

613,4

475,9

532,9

682,9

652,4

475,8

535,8

661,4

624,5

646,3

1999

630,0

573,1

559,6

627,9

681,7

749,4

784,7

685,1

482,0

533,9

697,4

675,0

508,6

556,6

685,0

627,7

659,8

2000

630,2

579,9

568,7

619,9

692,5

765,7

784,0

677,4

490,4

537,8

720,5

667,6

519,2

570,9

677,4

628,2

662,8

IV. Transport

28.

Wskaźnik długości dróg rowerowych w miastach

km/
100 000 mieszk.

2000

1,32

1,11

0,19

0

0,41

1,53

2,30

0,18

0

2,80

2,53

3,59

0,83

0,17

1,83

0,83

1,68

29.

Wskaźnik gęstości eksploatowanych linii kolejowych

km/
100 km2

1998

11,9

8,7

5,8

7,1

6,1

7,3

5,5

10,0

5,5

4,1

8,1

15,0

6,1

6,4

8,7

7,6

7,4

1999

10,2

8,8

4,4

8,9

6,3

7,5

5,5

9,5

5,8

4,2

8,3

16,7

6,4

6,2

8,5

6,7

7,3

2000

9,9

8,8

4,4

8,7

6,3

7,5

5,5

9,5

5,8

3,9

8,1

15,9

6,4

6,2

8,5

6,6

7,2

V. Zarządzanie

30.

Wskaźnik liczby przedsiębiorstw z certyfikatem ISO 14001

Ilość

2001

9

9

4

1

7

13

27

8

5

0

14

23

1

5

22

1

150*

31.

Wskaźnik mocy informacyjnej kartografii środowiskowej

odsetek

2001

0,905

0,177

0,286

0,350

0,375

0,818

0,333

0,896

0,432

0,136

0,342

0,947

0,554

0,175

0,590

0,337

0,444

32.

Wskaźnik gęstości punktów monitoringu środowiska

wartość standard.

1997-1999

4,31

-2,18

-0,87

2,61

-3,61

5,20

-2,83

-1,54

3,47

-4,14

0,86

10,26

-2,87

-4,34

-2,57

-1,80



33.

Wskaźnik udziału powierzchni upraw ekologicznych w powierzchni gruntów rolnych



1998

0,136

0,262

0,018

1,990

0,172

0,270

0,082

0,076

0,002

0,092

0,716

0,027

0,049

0,696

0,129

1,149

0,300

1999

0,277

0,403

0,637

0,904

0,183

0,237

0,249

0,073

0,011

0,220

0,745

0,038

0,767

0,970

0,130

0,393

0,377

2000

0,469

0,412

1,367

1,726

0,186

0,694

0,408

0,072

0,470

0,346

0,867

0,057

1,745

1,278

0,153

0,446

0,629

34.

Wskaźniki wielkości finansowania ochrony wód

zł/
1 mieszk./
rok

1998

92,8

98,2

45,8

153,1

79,2

90,8

77,5

115,2

82,8

76,7

132,0

81,6

46,1

71,3

115,7

88,2

88,6

1999

129,9

120,2

43,2

102,6

85,6

93,5

74,4

189,1

91,0

88,6

97,6

94,8

44,3

61,1

154,8

97,2

97,4

2000

117,8

126,6

45,6

103,1

70,4

81,7

77,4

123,2

97,1

60,3

90,1

66,6

61,4

42,0

129,3

93,9

86,5

35.

Wskaźnik rozwoju edukacji ekologicznej

wartość standard.

1997-2001

-2,90

2,70

-3,56

-3,02

-2,63

-0,36

-0,84

-0,27

-1,08

6,40

2,44

-0,31

1,13

3,27

-4,71

2,57


Źródło: M. Kistowski, 2003, uzupełnione




Pobieranie 1.34 Mb.

1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna