Program ochrony środowiska na lata 2004 2014” 2003 Spis treści wprowadzenie 4



Pobieranie 1.34 Mb.
Strona4/15
Data08.05.2016
Rozmiar1.34 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

2.2. Środowisko przyrodnicze powiatu

2.2.1.Rzeźba terenu


Powiat wągrowiecki leży w regionie zwanym Pałuki. Pałuki to region polodowcowych jezior i pofałdowanej równiny. Granice Pałuk na północy i wschodzie biegną Notecią, na południowym wschodzie - doliną Foluskiej Strugi, na południu - Wełną. Granica zachodnia przebiega przez Rogoźno, Budzyń i Margonin, choć czasem wyznacza się ją też na linii Wągrowiec-Jez.2

Krajobraz Pałuk został ukształtowany w wyniku ostatniego zlodowacenia


i ok. 12 tysięcy lat działania różnych czynników po ustąpieniu lodowca. Pod względem geograficznym opisywany teren wchodzi w skład czterech dużych mezoregionów
(wg podziału prof. J. Kondrackiego). Część Pałuk na zachód od Łekna, Wapna i Kcyni położona jest na obszarze Pojezierza Chodzieskiego - wysoczyzny morenowej
o poziomie "niższym", powstałej w czasie ostatniego zlodowacenia na terenie istniejącej tu przedtem niziny. Pojezierze Chodzieskie znajduje się pomiędzy Doliną Środkowej Noteci (część Pradoliny Toruńsko - Eberswaldzkiej) a doliną Wełny, prawego dopływu Warty, pełniącą funkcję doliny marginalnej podczas subfazy chodzieskiej zlodowacenia wiślańskiego. Moreny tej subfazy ciągną się równoleżnikowo od Chodzieży poza Kcynię na wschodzie, a na zachodzie występują pod Czarnkowem. Jest to dość płaski
i monotonny obszar, wyniesiony 80-95 m n.p.m., przeważnie użytkowany rolniczo.
Na tym terenie występują liczne jeziora, różnej wielkości i pochodzenia. Największe jeziora rynnowe zgrupowane są w rynnach gołaniecko-wągrowieckiej, natomiast na wschód od Wągrowca oraz między Wągrowcem a Margoninem znajdują się owalne jeziora typu wytopiskowego. W rejonie Wągrowca i Rogoźna przebiega równoleżnikowo niezbyt wielka Pradolina Wełny. Południowa i wschodnia część opisywanego terenu wchodzi w skład Pojezierza Gnieźnieńskiego. Jest to również wysoczyzna morenowa, ale o poziomie "wyższym" - wyniesionym 100-110 m n.p.m. Związane jest to z położeniem na Wale Kujawsko-Pomorskim - pokrytym warstwą utworów polodowcowych różnej grubości podłużnym wyniesieniu, spiętrzonym w tym samym okresie co Karpaty (ponad 60 milionów lat temu). Właśnie w tym wale znajdują wysady solne w Wapnie i na wschód od Damasławka. Dzisiejszy krajobraz tego terenu to przede wszystkim falista morena denna. Wśród niej spotyka się zagłębienia powstałe wskutek wytopienia odosobnionych brył lodowca, dziś zajęte przez torfowiska lub maleńkie jeziorka
(tzw. oczka). W północnej części tego Pojezierza leżą pojedyncze pagórki, pozostałość starszego pasma moreny czołowej (najwyższe są Chełmianki, zwane także Korfantówką - 162 m n.p.m.). Wzgórza są oddzielone między sobą równinami i sprawiają wrażenie, jakby były "nałożone" na płaską morenę denną. Dalej na południe wysoczyzna ponacinana jest systemem długich rynien jeziornych, często o zawiłym przebiegu. Bezpośrednio po ustąpieniu lodowca wytworzyły się gdzieniegdzie z lotnych piasków pola wydmowe. Na południe od pasma moren występują pola sandrowe i wytopiskowe rynny jeziorne zgrupowane zwłaszcza w okolicach Wągrowca nad Wełną.

2.2.2. Warunki klimatyczne


Powiat Wągrowiecki leży w regionie klimatycznym środkowo-wielkopolskim. Charakteryzuje go występowanie dni z pogodą bardzo ciepłą i zarazem pochmurną. Średnio jest ich w roku prawie 60, wśród nich prawie 39 cechuje brak opadu. Wyróżnia się również dość dużą liczbą dni z przymrozkami oraz bardzo chłodnymi, w których jednocześnie występuje opad. Średnio w roku takich dni jest prawie 20.

2.2.3.Zasoby wodne

3.1.1.1.Wody powierzchniowe

Powiat wągrowiecki położony jest pomiędzy rzekami Notecią – Wełną – Strugą Gołaniecką i Margoniwską, w dorzeczu Warty, a w zlewni rzeki Wełny.

W granicach powiatu wągrowieckiego znajdują się następujące jeziora:



  • Barcholin Duży - 53,5 ha,

  • Barcholin Mały – 19, 0 ha,

  • Brzeźno – 24,3 ha,

  • Bukowieckie – 41,4 ha,

  • Bukowieckie Małe – 10,6 ha,

  • Czeszewskie – 148,3 ha,

  • Durowskie – 143,7 ha,

  • Dzwonowskie - 20,1 ha,

  • Jeziorka - 18,4 ha,

  • Kaliszany Małe,

  • Kaliszańskie – 297,2 ha,

  • Karolewskie – 11,6 ha,

  • Kobyleckie – 65,7 ha,

  • Konarskie – 7,8 ha,

  • Księże – 10,6 ha,

  • Kujawki – 5,6 ha,

  • Laskownickie – 19,2 ha,

  • Lechlińskie - 8,4 ha,

  • Lipka – 12,2 ha,

  • Liskówka – 11,2 ha,

  • Łeknińskie – 85,2 ha,

  • Łęgowo Małe – 7,8 ha,

  • Łęgowskie – 68,4 ha,

  • Maciejak – 62,0 ha,

  • Redgoszcz – 46,1 ha,

  • Rybowo – 6,5 ha,

  • Rygielskie – 147 ha,

  • Skockie - 77,1 ha,

  • Smolary – 2 ha,

  • Stępuchowskie – 112,9 ha,

  • Toniszewskie – 44,6 ha,

  • Wiatrowskie – 26,9 ha,

  • Włókna – 74,4 ha,

  • Żońskie – 41,5 ha.

Rzeka Wełna jest dopływem Warty o całkowitej długości 117, 8 km. Wypływa
z położonego niedaleko Gniezna Jeziora Wierzbiczańskiego. Wpada do Warty
w Obornikach, w 206,0 km jej prawego brzegu. Przepływa przez liczne jeziora, między innymi: Strzyżewskie, Tonowskie i Łęgowskie. System rzeczny Wełny jest dobrze rozwinięty. Rzeka przyjmuje szereg dopływów. Największe z nich to: Nielba, Struga Gołaniecka, Mała Wełna i Flinta. Ogółem Wełna odwadnia obszar o powierzchni
2 621,1 km2. 3

Na terenie powiatu wągrowieckiego długość rzeki Wełny wynosi 24,41 km (bez jezior)


i przepływa przez gminy Wągrowiec i Mieścisko. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 6.114 ha gruntów ornych, 954 ha użytków zielonych. Głównymi dopływami Wełny na terenie powiatu są rzeki: Mała Wełna, Dymnica, Struga Gołaniecka, Nielba, Kanał Ulga II, Ruda Kożlanka – Nieświastowice, Kanał Kłodzin, Kcyninka, Struga Margoninka.

Tereny wokół rzeki Wełny są terenami rolniczymi. Stanowią one poważne źródło zanieczyszczenia wód powierzchniowych. Poza nimi jakość rzeki kształtuje się pod wpływem zanieczyszczeń odprowadzanych z terenów miejskich. Poważne źródło zagrożenia stanowią: Wągrowiec i Rogoźno. Znaczna część ścieków wytworzonych na terenie tych miejscowości podlega oczyszczaniu w mechaniczno-biologicznych oczyszczalniach, po czym wprowadzana jest do Wełny (z Wągrowca do Jeziora Łęgowskiego, przez które rzeka przepływa). Oprócz wymienionych dwóch miejscowości większe ilości ścieków wprowadzane są do Wełny z terenu Mieściska i Kowanówka.


W obu przypadkach ścieki poddawane są oczyszczaniu w oczyszczalniach mechaniczno-biologicznych.

Mała Wełna, lewy dopływ rzeki Wełny o długości 83,8 km, wpływa do niej w 29,4 km w miejscowości Rogoźno. Na terenie powiatu wągrowieckiego długość rzeki wynosi 13,17 km (bez jezior). Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 2.209 ha gruntów ornych, 824 ha użytków zielonych. Pod względem administracyjnym poszczególne fragmenty zlewni wchodzą w skład gmin: Łubowo, Gniezno, Mieleszyn, Kłecko, Kiszkowo, Mieścisko, Skoki i Rogoźno. W środkowym biegu rzeka płynie torfiastą doliną, którą pokrywa szeroki pas zbudowany z gliny zwałowej. Omija od strony południowej miejscowość Kiszkowo kierując się na północ, a następnie na wysokości wsi Kuklin — na zachód aż do jeziora Rościnno (Skockiego) w Skokach. Na tym odcinku rzeka przyjmuje wiele dopływów. Środkowy bieg rzeki posiada liczne urządzenia piętrzące, służące do nawadniania łąk oraz sterowania poborem i spustem wód z obiektów stawowych hodowli ryb.

Od Jeziora Skockiego (Rościńskie, Rościnno) zaczyna się dolny bieg Małej Wełny, która płynie doliną pokrytą torfem, otoczoną terasami rzecznymi. Przed wpływem


do Jeziora Budziszewskiego (o długości 7,5 km) rzeka przyjmuje wody wypływające
z jeziora Maciejak (dopływ z jeziora Maciejak). W dalszym biegu kieruje się na północny zachód, przepływając przez mające 4,7 km długości jezioro Rogoźno. Prawie wszystkie jeziora dorzecza Małej Wełny są pochodzenia lodowcowego (dominują jeziora rynnowe) i stanowią zasadniczą część wód powierzchniowych w tej zlewni. Świadczy o tym ich łączna powierzchnia – 1 244,3 ha. W okolicach Skoków występują licznie małe, z reguły bezodpływowe, jeziora wytopiskowe tzw. „oczka”.

W miejscowości Owcze Głowy, pomiędzy Jeziorami Budziszewskim i Rogoźno, rzeka jest spiętrzona dla celów rolniczych. Około 150 m poniżej jeziora Rogoźno, Mała Wełna uchodzi do rzeki Wełny. Całkowita powierzchnia zlewni Małej Wełny wynosi 688,0 km2.

Główne dopływy rzeki Małej Wełny to:


  • Kanał Dzwonowski o długości 7,7 km (bez jezior) przepływający przez gminę Skoki. Obszar zmeliorowany to 377 ha gruntów ornych, 255 ha użytków zielonych.

  • Kanał Roszkowo Papowo Kościelne o długości 10,25 km przepływający przez gminy Skoki i Mieścisko. Obszar zmeliorowany to 1 505 ha gruntów ornych,
    341 ha użytków zielonych.

  • Kanał Pląskowo Pomorzany o długości 10,0 km przepływający przez gminę Skoki Obszar zmeliorowany to 691 ha gruntów ornych, 142 ha użytków zielonych. Kanał ten wpływa z powiatu Gniezno.

Rzeka Dymnica (Ciemnica) przepływa w powiecie wągrowieckim przez teren Wągrowiec o długości 21,97 km. Wpływa do rzeki Wełny. Obszar zmeliorowany to
3 120 ha gruntów ornych oraz 970 ha użytków zielonych. Dopływem rzeki Dymnicy jest Struga Rudka, płynąca przez teren gminy Wągrowiec 15,62 km, obszar zmeliorowany to 2505 ha gruntów ornych oraz 546 ha użytków zielonych.

Struga Gołaniecka jest prawobrzeżnym dopływem Wełny o długości 25,6 km. Ogółem odwadnia obszar o powierzchni 231,6 km2. Na terenie powiatu wągrowieckiego długość rzeki wynosi 13,50 km (bez jezior), przepływa ona przez gminę Wągrowiec i Gołańcz. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 3 853 ha gruntów ornych oraz 451 ha użytków zielonych. W strukturze użytkowania terenów dominują użytki rolne. Jakość górnego biegu rzeki kształtuje się również pod wpływem zanieczyszczeń odprowadzanych
z terenu Gołańczy. Na potrzeby miasta pracuje oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna, która ścieki odprowadza do rzeki. Jednak część ścieków z kanalizacji miejskiej wprowadzana jest do Strugi Gołanieckiej bez oczyszczania. Istotny wpływ na jakość cieku wywierają również wewnętrzne przemiany w jeziorach usytuowanych na rzece (m.in. Laskownickie, Grylewskie, Bukowieckie, Kobyleckie i Durowskie).4

Dopływem Strugi Gołanieckiej jest Kanał Wapno – Laskownica o długości 21,223 km (bez jezior), płynący przez gminy: Gołańcz, Wągrowiec i Wapno. Obszar zmeliorowany to 5.209 ha gruntów ornych, 1345 ha użytków zielonych.

Z przeprowadzonych badań, w 2001 roku, wynika, że Struga Gołaniecka prowadziła wody o ponadnormatywnym zanieczyszczeniu. Lepszą jakość cieku stwierdzono w dolnym biegu rzeki. W Laskownicy tylko tlen rozpuszczony i azotyny przekraczały normy. W dolnym biegu rzeki większość wskaźników osiągnęło wyższe klasy czystości, co znalazło odzwierciedlenie w klasyfikacji rzeki w poszczególnych grupach zanieczyszczeń.

Nielba jest prawobrzeżnym dopływem Wełny o długości 26,1 km i powierzchni zlewni 158,6 km2, uchodzącym do niej w rejonie Wągrowca. Na terenie powiatu wągrowieckiego długość rzeki wynosi 19,15 km (bez jezior) i przepływa przez gminy Wągrowiec i Damasławek. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 2.505 ha gruntów ornych, 546 ha użytków zielonych. Dopływem rzeki Nielby jest Kanał Łekiński
o długości 117,48 km (bez jezior), przepływający przez gminy: Wągrowiec
i Damasławek. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 4.810 ha gruntów ornych, 503 ha użytków zielonych.

Ciek odwadnia rozległe obszary użytków rolnych. Poza Wągrowcem nad rzeką nie rozwinęły się większe jednostki osadnicze. Zanieczyszczenia wytworzone w obszarach wiejskich na ogół gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych. Rzekę sklasyfikowano w oparciu o dane uzyskane na dwóch stanowiskach pomiarowych (powyżej Łekna


i poniżej Wągrowca). Wyniki badań wskazują na bardzo duże zanieczyszczenie rzeki, zwłaszcza jej górnego odcinka. Na obu stanowiskach zostały przekroczone normy jakości wód powierzchniowych. Na tej podstawie Nielbę zdyskwalifikowano na całej długości. Szczegółowa analiza zebranych danych wykazała zróżnicowany poziom zanieczyszczenia górnego i dolnego biegu rzeki.5

Kanał Ulga II - o długości 4,34 km jest kanałem ulgi dla rzeki Wełny i płynie na terenie gminy Mieścisko.

Ruda Kożlanka - Nieświastowice o długości 11,45 km, płynie na terenie gminy Mieścisko. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 1.337 ha gruntów ornych, 202 ha użytków zielonych.

Kanał Kłodzin o długości 10,70 km płynie na terenie gminy Gołańcz. Kanał wypływa i wypływa z terenu gminy Kłecko powiat Gniezno. Obszar zmeliorowany to 773 ha gruntów ornych, 152 ha użytków zielonych.

Kcyninka (Kcynka) stanowi lewobrzeżny dopływ Noteci o długości 29,7 km.
W górnym biegu połączona jest z Białą Strugą (dopływ Gąsawki) i Strugą Gołaniecką (dopływ Wełny). Odwadnia obszar o powierzchni 128,3 km2 (w tym tereny województwa kujawsko-pomorskiego). Na terenie powiatu wągrowieckiego długość rzeki wynosi 10,70 km, przepływa ona przez gminę Gołańcz. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 943ha gruntów ornych oraz 510 ha użytków zielonych. W strukturze użytkowania dominują tereny wykorzystywane rolniczo. Z punktowych źródeł zanieczyszczeń zlokalizowanych na terenie województwa wielkopolskiego wymienić należy jedynie Smogulec. Na potrzeby tej niewielkiej miejscowości (około 400 osób) funkcjonuje oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna. W 2001 roku oceną objęto przyujściowy odcinek rzeki. Kcyninka w odcinku przyujściowym prowadziła wody
o ponadnormatywnym zanieczyszczeniu. Zdecydowały o tym stężenia biogenów (azotyny, fosforany i fosfor ogólny) oraz stan sanitarny (miano Coli). Na III klasę czystości wskazywały: zawiesina, saprobowość sestonu i przewodność elektrolityczna właściwa. Związki organiczne i zasolenie kwalifikowały Kcyninkę do II klasy czystości. Nie budziły zastrzeżeń zanieczyszczenia specyficzne – I klasa czystości. 6

Struga Margoninka o długości 9,60 km przepływa na terenie gminy Gołańcz. Dalej wpływa na teren gminy Margolin, powiat Chodzież. Obszar zmeliorowany w dolinie rzeki to 4276 ha gruntów ornych oraz 279 ha użytków zielonych.

Uwaga: grunty zmeliorowane nie są odpowiednikiem całej zlewni.7
Tabela 1.2.Stan czystości wód płynących w powiecie wągrowieckim*)

Km biegu (miejsce poboru prób)

Klasa czystości

Wskaźniki decydujące
o wypadkowej klasie czystości


km ujścia

dopływ
(km biegu rzeki)


205,7 km ujścia do Warty

Wełna (0,3 km)**)


poza klasą

Fosforany, fosfor ogólny,

fenole, chlorofil „a”, miano Coli



(m. Skoki Wieś)

19,0 km Mała Wełna

non

tlen rozpuszczony, miano Coli

(m. Skoki)

15,0 km Małej Wełny

non

tlen rozpuszczony, fosfor ogólny

47,3 km ujścia do Wełny

(powyżej Wągrowca)

non

fosfor ogólny, fosforany




Nielba (16,0) powyżej Łękna

non

przewodność elektrolityczna wł., tlen rozpuszczony, BZT5, ChZT–Mn, siarczany, substancje roz puszczone ogólne, potas, azot amonowy
i azotyny, fosfor ogólny, fosforany, miano Coli

46,9 km ujścia do Wełny


Nielba (km 0,2) poniżej Wągrowca Struga Gołaniecka (km 16,0) m. Laskownica

non

tlen rozpuszczony, azotyny



45,4 km ujścia do Wełny

Struga Gołaniecka (km 5,3) m. Kobylec

II

odczyn, tlen rozpuszczony, BZT5, ChZT–Mn, CHZT-Cr, substancje rozpuszczone ogólne, azot amonowy, fosfor ogólny, fosforany, saprobowość sestonu i peryfitonu, miano Coli

31,3 km ujścia do Wełny

29,4 km ujścia do Wełny



(powyżej Rogoźna)
Mała Wełna (km 0,2)

non
non

fosfor ogólny, fosforany
fosfor ogólny, miano Coli

*) dane z 2001 roku

**) dane z 2002 roku

W mieście Wągrowiec, przez który przepływają trzy rzeki: Struga Gołaniecka, Wełna i Nielba, skrzyżowanie Nielby i Wełny tworzy unikalne w Europie skrzyżowanie rzek zwane bifurkacją, na którym wody mieszają się w 10 % i płyną dalej swym odrębnym korytem. Jest to jedyne zjawisko w Europie i jedno z dwóch na świecie.

Na rzece Wełnie zbudowanych są jazy w następujących miejscowościach:



  • Gorzewo

  • Zakrzewo, zlokalizowany jest na Wełnie na wschód od granicy gminy Mieścisko
    i województwa. Urządzenie to jest pozostałością po ujęciu wód rzeki do celów agralnych dla Zakrzewa i stąd przyjęto nazwę pomimo innego usytuowania administracyjnego. Przyczółki są w stanie względnie dobrym.

  • Żbietka

  • Łaziska,

Powyższe 4 jazy służą do podniesienia wód gruntowych na polach. Natomiast jaz
w miejscowości Łęgowo służy do podniesienia poziomu J. Łęgowskiego.

Jeziora

Jezioro Stępuchowskie położone jest w gminie Damasławek, w dorzeczu Nielby, stanowiącej prawy dopływ Wełny. Oprócz Nielby przyjmuje kilka drobnych, okresowych cieków. Ciek dopływający do akwenu od południa, obok zanieczyszczeń obszarowych, niesie odprowadzane w sposób niekontrolowany ścieki wiejskie. Samo jezioro nie przyjmuje ścieków ze zorganizowanych, punktowych zrzutów ścieków. Nie stanowi też źródła zaopatrzenia w wodę pitną . Zbiornik nie jest również zagospodarowany dla potrzeb turystyki i rekreacji.

DANE MORFOMETRYCZNE

· powierzchnia 112,9 ha

· objętość 5307,8 tys. m3

· głębokość maksymalna 8,9 m

· głębokość średnia 4,7 m

Powierzchnia zlewni całkowitej - 10,1 km2

Dorzecze: Nielba - Wełna - Warta - Odra - Bałtyk

KLASA CZYSTOŚCI: III

KATEGORIA PODATNOŚCI: II

Pod względem rybackim zbiornik zaliczany jest do typu sandaczowego, prowadzona jest na nim gospodarka rybacka. Akwen, zarybiany tołpygą i węgorzem, zasobny jest również w sandacza, leszcza oraz płoć. W okresie wiosennym i letnim jezioro pokryte jest sinicami.8

Wokół zbiornika rozciągają się tereny wykorzystywane rolniczo, z czego przeszło 75 % stanowią grunty orne. Na obrzeżach jeziora zlokalizowane są niewielkie osady ludzkie: Stępuchowo i Kozielsko. Miejscowości te są zwodociągowane, lecz pozbawione kanalizacji. Nieczystości płynne gromadzone są w zbiornikach bezodpływowych, po czym wywożone poza teren miejscowości.



Jezioro Łęknińskie jest zbiornikiem polodowcowym, usytuowanym w kierunku północ-południe. Obrzeża jeziora są łagodne, przechodzące w podmokłe łąki i pastwiska, często porośnięte krzakami i pojedynczymi drzewami liściastymi. Roślinność wynurzona zajmuje powierzchnię około 15 ha i okala brzegi w 80 %. Przeważa szuwar wysoki. Przez jezioro przepływa Nielba, która dopływa ze wschodu, a odpływa na południe do Jeziora Bracholińskiego. Pod względem rybackim jezioro zaliczane jest do typu linowo-szczupakowego. Gatunkami wiodącymi są węgorz, leszcz, karaś, szczupak i płoć.

DANE MORFOMETRYCZNE:

· powierzchnia 85,2 ha

· objętość jeziora 1376,5 tys m3

· głębokość maksymalna 2,8 m

· głębokość średnia 1,6 m

Powierzchnia zlewni całkowitej – 87,0 km2

Dorzecze: Nielba – Wełna – Warta – Odra – Bałtyk

KLASA CZYSTOŚCI: poza klasą

KATEGORIA PODATNOŚCI: poza kategorią

W sąsiedztwie zbiornika położona jest miejscowość Łekno, stanowiąca potencjalne zagrożenie dla wód jeziora. Jezioro Łęknińskie jest zbiornikiem przeżyźnionym, nadmiernie obciążonym materią organiczną oraz związkami azotowymi. Świadczą
o tym niekorzystne wartości wskaźników zanieczyszczenia jeziora tymi substancjami - CHZT-Cr i BZT5 oraz koncentracja azotu mineralnego i całkowitego w powierzchniowej warstwie wody jeziora miały wartości pozaklasowe. Jest to jezioro typu sinicowego, odznaczające się dużą produkcją sinic, zdominowanych przez gatunek Oscillatoria agardhii. W zooplanktonie zarówno wiosną jak i latem dominowały wrotki – latem nastąpił ich znaczący wzrost. Udział Keratella cochlearis f. tecta w całej populacji Keratella cochlearis wahał się powyżej 50 %. Stan sanitarny jeziora jest bardzo dobry i odpowiada I klasie czystości.

Jezioro Durowskie jest zbiornikiem rynnowym, w rynnie jezior Strugi Gołanieckiej. Położony jest on w centrum miasta Wągrowiec. Otoczone jest od północy i zachodu kompleksem leśnym z rezerwatem dębów szypułkowych i kolonią czapli siwej. Zbiornik ma kształt wydłużony, o orientacji północ-południe. Na przedłużeniu półwyspu znajduje się wyspa o powierzchni 0,1 ha. Powstała ona na skutek przerwania istniejącego tu niegdyś półwyspu przez nurt wody strugi przemieszczający się przez jezioro. Wzdłuż całego wschodniego oraz południowego brzegu jeziora biegnie promenada łącząca ośrodki rekreacyjne. Przy plażach i przystaniach pobudowane są pomosty. Roślinność wodna w Jeziorze Durowskim sięga do 3,5 m głębokości i zajmuje 23 % powierzchni zbiornika. Roślinność brzegowa porasta 88 % długości linii brzegowej. Roślinność wodna stwarza dogodne warunki dla rozwoju ryb. Jest to jezioro typu sandaczowo-leszczowego.

DANE MORFOMETRYCZNE:

· powierzchnia 143,7 ha

· objętość jeziora 11322,9 tys m3

· głębokość maksymalna 14,6 m

· głębokość średnia 7,9 m

Powierzchnia zlewni całkowitej – 236,1 km2

Dorzecze: Struga Gołaniecka – Wełna – Warta – Odra – Bałtyk

KLASA CZYSTOŚCI: poza klasą

KATEGORIA PODATNOŚCI: II kategoria



Jezioro Czeszewskie położone jest w odległości 1,5 km na południe od wsi Czeszewo, na terenie gminy Gołańcz. Zbiornik ma kształt nieregularny, o osi w kierunku wschód-zachód. Dno akwenu jest wyrównane. W tym płytkim zbiorniku, poza wąskim pasem przybrzeżnym o dnie mineralnym, występują osady do 0,5 m.

DANE MORFOMETRYCZNE:

· powierzchnia 148,3 ha

· objętość jeziora 5458,3 tys m3

· głębokość maksymalna 8,3 m

· głębokość średnia 3,7 m

Powierzchnia zlewni całkowitej – 97,6 km2

Dorzecze: Struga Gołaniecka – Wełna – Warta – Odra – Bałtyk

KLASA CZYSTOŚCI: II klasa

KATEGORIA PODATNOŚCI: III kategoria

Wokół akwenu rozciągają się podmokłe łąki i pastwiska, za którymi znajdują się grunty orne. Od strony północno-zachodniej Czeszewskie łączy się ze Stawami Łukowo, a od strony wschodniej rowem z Jeziorem Smuszewskim (prywatne). Roślinność wynurzona porasta 98 % linii brzegowej i zajmuje około 25 % jeziora.

Cała roślinność porastają ca zbiornik stwarza dogodne warunki dla życia ryb. Zbiornik zaliczono do typu leszczowego. Nad Czeszewskim nie ma zorganizowanych kąpielisk. Nad brzegami pobudowanych jest wiele kładek wędkarskich, zwiększających dostęp do zbiornika.



Jezioro Łęgowskie ma kształt wydłużony, charakterystyczny dla jezior rynnowych.

DANE MORFOMETRYCZNE:

· powierzchnia 68,4 ha

· objętość jeziora 1226,6 tys m3

· głębokość maksymalna 5,0 m

· głębokość średnia 1,8 m

Powierzchnia zlewni całkowitej – 1088,4 km2

Dorzecze: Wełna – Warta – Odra – Bałtyk

KLASA CZYSTOŚCI: poza klasą

KATEGORIA PODATNOŚCI: poza kategorią

Północne ploso przy dopływie Wełny ma 0,6-1,0 m głębokości i charakteryzuje się wynurzonymi łachami mulistymi. Środkowa najgłębsza część zbiornika ma 3-4 m głębokości i wiąże się z częściowym wypłukiwaniem osadów dennych przez Wełnę. Ploso południowe (na południe od wypływu Wełny) charakteryzuje się bardzo dużym zamuleniem i głębokościami poniżej 1m. Jest to warstwa zamulająca część jeziora, na którą od południa wkracza roślinność wodna z przybrzeżnego mokradła. Roślinność wodna na Jeziorze Łęgowskim zajmuje powierzchnię 26,9 % powierzchni jeziora i porasta 67,7 % linii brzegowej. Pas roślinności brzegowej ma 2-10 m szerokości, a jego obfite skupienia występują jedynie na północnym i południowym krańcu jeziora. Specyfika jeziora sprawia, że na jego wodach utrzymuje się całoroczna ostoja ptactwa wodnego i błotnego.

Na terenie powiatu wągrowieckiego znajdują się trzy kompleksy stawów rybnych:



  • gmina Wągrowiec: RSP Łukowo o powierzchni około 155,8 ha, pobór wód – 5 313 000 m3, zrzut wód – 2 347 000 m3.

  • gmina Skoki: Gospodarstwo Rybackie Sp. z o.o., stawy o powierzchni 55,07 ha, pobór wód – 1 900 000 m3.

  • Gmina Gołańcz: stawy Smogulec – Stokłosa – brak danych.


Tabela 1.3.Zestawienie cieków podstawowych powiatu 9

L.p.

Nazwa cieku

Długość cieku
bez jezior [km]


Odbiornik

1.

Rzeka Wełna

Jez. Łęgowskie

24,41

Rzeka Warta

2.

Kanał Kłodzin

5,80

Rzeka Wełna

3.

Kanał Ulga II

4,34

Rzeka Wełna

4.

Kanał Rudka-Kożlanka-Nieświatowice

11,45

Rzeka Wełna

5.

Rzeka Nielba

Jez. Rgielskie

Jez. Bracholińskie

Jez. Redgowskie

19,15

Rzeka Wełna

6.

Struga Gołaniecka

Jez. Durowskie

Jez. Kobyleckie i Jez. Bukowieckie

Jez. Grylewskie

Jez. Laskownickie

Jez. Gołanieckie

13,50

Rzeka Wełna

7.

Rzeka Ciemnica (Dymnica)

21,97

Rzeka Wełna

8.

Struga Rudka

Jez. Toniszewskie

15,62

Rzeka Ciemnica

9.

Rzeka Mała Wełna

Jez. Rościńskie (wył. PGR-yb)

13,17

Rzeka Wełna

10.

Kanał Pląskowo-Pomarzany

10,0

Rzeka Mała Wełna

11.

Kanał Ulga I

0,50

Rzeka Mała Wełna

12.

Kanał Dzwonowski

Jez. Maciejak

Jez. Włókno

Jez. Gackie

Jez. Dzwonowskie

7,7

Rzeka Mała Wełna

13.

Kanał Roszkowo - Popowo Kościelne

10,25

Rzeka Mała Wełna

14.

Rzeka Kcynka (Kcyninka)

10,70

Rzeka Noteć

15.

Kanał Wapo-Laskownica

Jez. Czeszewskie

21,23

Struga Gołaniecka

16.

Kanał Łekiński

17,48

Rzeka Nielba
3.1.3.1.Wody podziemne

Wody podziemne ujmowane są do spożycia z utworów trzeciorzędowych
i czwartorzędowych. Zasoby czwartorzędowe w są w powiecie niewielkie. Na terenie powiatu eksploatowane są głównie wody trzeciorzędowe. Występują one na różnych głębokościach. Wody piętra trzeciorzędowego, w gminie Damasławek mają napięte zwierciadło i występują pod ciśnieniem kilku atmosfer. Ich zwierciadło stabilizuje się na głębokości 20-25 m p.p.t. Są więc to wody subartezyjskie. Pierwszy poziom wodonośny wód podziemnych jest wykorzystywany przez rolnictwo i budownictwo. Na wysoczyźnie morenowej zwierciadło I poziomu występuje pod warstwą gliny, najczęściej kilka metrów pod ziemią. Na obniżeniach terenów, w sąsiedztwie rowów i jezior występuje znacznie płyciej.

W utworach czwartorzędowych w rejonie Doliny Kopalnej Smogulec – Margonin został wydzielony Główny Zbiornik Wód Podziemnych. Zbiorniki w utworach czwartorzędowych pozbawione są przykrycia skał słabo przepuszczalnych, stanowiących osłonę przed zanieczyszczeniami z powierzchni ziemi. W celu rozpoznania warunków hydrogeologicznych oraz zagrożeń użytkowych wód podziemnych związanych


z zatopiona kopalnia w Wapnie zebrano i przeanalizowano archiwalne materiały geologiczne i hydrologiczne dla terenów położonych wokół kopalni o powierzchni
ok. 500 km 2.

Obszar wsadu i jego otoczenie położone są w hydrologicznym subregionie zwanym wysoczyzna poznańsko-gnieźnieńską, która wchodzi w skład wielkopolskiego regionu hydrogeologicznego. W obrębie subregionu poznańsko-gnieźnienieskiego


w trzeciorzędowym piętrze wodonośnym w rejonie Żnina i Gniezna oraz na północ od Wapna w obrębie doliny Noteci (w gminie Gołańcz) w utworach czwartorzędowych zostały wyznaczone obszary tzw. Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, które powinny podlegać szczególnej ochronie.

Składowisko odpadów komunalnych w Niemczynie gmina Damasławek również ma wpływ na wody podziemne. Wody pobrane z dwóch piezometrów w roku 2000 zostały sklasyfikowane w klasie III tzn. niskiej jakości.


2.2.4. Warunki glebowe


Na obszarze wysoczyzny morenowej dominują gleby pseudobielicowe (płowe), poprzedzielane enklawami gleb brunatnych czy bielicowych. Pozostały obszar zaliczono do kompleksu żytniego bardzo dobrego, przydatnego pod uprawę, co stało się przyczyną rozwoju rolnictwa i niewielkiej ilości lasów na Pałukach. Zalesienia dominują jedynie w północno-wschodniej części regionu, gdzie występują słabe gleby bielicowe i wydmy - należące do kompleksu żytnio-łubinowego. Rozwijana od wieków kultura rolna owocuje dobrymi wynikami, mimo że region zalicza się do obszarów o najmniejszych opadach w kraju.
Tabela 1.1.Bonitacja jakości gleb powiatu wągrowieckiego10
Tabela 1.2.

Wyszczególnienie

Klasy bonitacyjne gruntów ornych wyrażone w procentach

I

II

IIIa

IIIb

IVa

IVb

V

VI

VI RZ

WĄGROWIECKI
Damasławek
Gołańcz
Mieścisko
Skoki
Wapno
Wągrowiec
Wągrowiec miasto

0
0
0
0
0
0
0
0

0
1
0
0
0
0
0
0

5
14
5
3
2
16
1
0

12
28
14
12
5
25
6
0

38
36
48
38
30
42
37
0

13
10
14
13
13
9
13
1

21
10
15
20
25
7
30
35

10
1
4
12
20
1
12
62

1
0
0
2
5
0
1
2

Na terenie powiatu znajduje się 3.286 gospodarstw rolnych. Przeciętna ich powierzchnia wynosi 15,8 ha, co daje powiatowi drugie miejsce pod tym względem
w województwie wielkopolskim (po powiecie złotowskim). Dla porównania, średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w skali kraju wynosi 7,9 ha, zaś w województwie wielkopolskim – 9,4 ha. Wśród ogółu gospodarstw rolnych w powiecie – 27,8%
to gospodarstwa do 5 ha, 21,6% to gospodarstwa o powierzchni 10-15 ha, zaś zaledwie 2,2% to gospodarstwa o powierzchni przekraczającej 50 ha. Udział użytków rolnych
w ogólnej powierzchni poszczególnych gmin (w %) prezentuje poniższe zestawienie:
Tabela 1.3.Udział użytków rolnych w ogólnej powierzchni poszczególnych gmin (w %)

Powiat

Udział użytków rolnych w ogólnej powierzchni w %

Gmina miejska Wągrowiec

35,2

Gmina miejsko-wiejska Gołańcz

76,0

Gmina miejsko-wiejska Skoki

54,0

Gmina wiejska Wągrowiec

69,3

Gmina wiejska Mieścisko

67,6

Gmina wiejska Damasławek

88,6

Gmina wiejska Wapno

84,1

Średnia powiatowa

70,6

Średnia dla województwa wielkopolskiego

63,5

Średnia dla Polski

59,0

W strukturze zasiewów na terenie powiatu wągrowieckiego dominuje pszenica, żyto i jęczmień. Mniejsze znaczenie ma uprawa ziemniaków, buraków cukrowych
i rzepaku. W hodowli zwierząt dominuje chów trzody chlewnej.

Przeciętnie 5-10 % ogólnej zawartości siarki w glebach występuje w formie siarczanów - łatwo przyswajalnej przez rośliny. Zawartość siarki siarczanowej w glebach mineralnych waha się od poniżej 1,0 do 5,0 mg/100g gleby, natomiast w glebach organicznych sięga 15,0 mg/100 g gleby. Wyróżniono cztery stopnie zawartości siarki siarczanowej w glebach.

We wsi Kłodzin, gmina Mieścisko, zawartość siarki siarczanowej w glebie wynosi
1,86 [mg/100 g gleby] i jest to II stopień, zawartość średnia.

Tabela 1.4.Wyniki badań gleb w monitoringu regionalnym w powiecie wągrowieckim z roku 200211

Miejscowość
/gmina


Próchnica w %

S-SO4

mg/100g gleby

odczyn

pH

Zawartość całkowita [mg/kg]

Cu

Zn

Cd

Pb

Ni

Cr

Mn

Fe

As

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Gołańcz/ Gołańcz

3,83

0,77


1,49

1,10


4,4

6,3


5,7

8,7


28,3

27,0


0,200

0,080


12,1

9,2


6,73

9,90


11,67

16,67


270

182


6833

13667


2,400

4,133


Kłodzin/
Mieścisko

2,33

1,04


1,34

1,86


6,1

6,4


8,7

8,7


46,3

43,0


0,253

0,147


12,3

10,5


6,00

6,07


8,33

10,00


282

297


7000

7167


2,400

2,067

Granice tolerancji zawartości pierwiastków toksycznych w glebach według IUNG Puławy [mg/kg]

Pierwiastek

Zawartość normalna [mg/kg]

Dopuszczalna zawartość progowa [mg/kg]

arsen As

1-20

20

kadm Cd

0,1-1

3

nikiel Ni

2-50

50

fluor F

2-100

100

cynk Zn

3-50

300

miedź Cu

2-60

100

ołów Pb

10-70

100

chrom Cr

rtęć Hg


mangan Mn

żelazo Fe



15-70

0,02-0,15

300-600

10 000-30 000



100

2


Podwyższona zawartość metali ciężkich, siarki siarczanowej oraz pierwiastków śladowych w glebie jest następstwem działalności człowieka – emisji przemysłowych, motoryzacji, nadmiernej chemizacji – powodujących degradację biologiczną gleb, zanieczyszczenie wód gruntowych.

2.2.5.Zasoby surowcowe


Kruszywa naturalne dzielą się na dwie zasadnicze grupy: kruszywa grube obejmują żwiry i pospółki (kruszywo piaszczysto – żwirowe) oraz kruszywa drobne piaszczyste.

Na terenie powiatu wągrowieckiego eksploatowane są kopaliny pospolite takie jak kruszywa naturalne piaski drobnopiaszczyste oraz torfy. Kruszywa naturalne występują w złożach:



  • Bartodzieje – R

  • Kamienica I i II – Z,

  • Łęgowo – R,

  • Niedźwiedziny - E,

  • Niedźwiedziny DH – T,

  • Pokrzywnica – R

  • Potuły – Z,

  • Rąbczyn I – Z,

  • Rąbczyn II – R,

  • Rgielsko – Z,

  • Rgielsko dz.269 – R,

  • Rgielsko – Karasiewicz – T,

  • Skoki – Z,

  • Smogulec – Z,

  • Szczodrochowo – Z,

  • Tarnowo Pałuckie – E.

Torfy występują w następujących złożach:

  • Łekowo – Z,

  • Rybowo – E.

Skróty literowe stanu zagospodarowania zasobów w wykazach złóż oznaczają:

  • B - kopalnia w budowie

  • E - złoże eksploatowane

  • P – złoże o zasobach rozpoznanych wstępnie ( w kat. C2)

  • R – złoże o zasobach rozpoznanych szczegółowo ( w kat. A+B+C1)

  • Z – złoże zaniechane

  • T – złoże zagospodarowane, eksploatowane okresowo

Powiat wągrowiecki jest ubogi w surowce mineralne. Występują tu w niewielkich ilościach. Eksploatowane są one na potrzeby okolicznej ludności.

W rejonie jeziora Stępuchowskiego zostały rozpoznane złoża torfu i gytii, lecz nie są one jeszcze dobrze rozpoznane.

Gips i anhydryt występują tylko w miejscowości Wapno, jako kopalina towarzysząca wysadowi solnemu. Eksploatacja nie jest prowadzona.

Sól kamienna występuje w Wapnie. Jest jednak ona nieczynna po katastrofie górniczej, która miała miejsce w roku 1977, kiedy to woda wdarła się do podziemnych wyrobisk kopalni. Kopalnia w Wapnie dostarczała ok. 0,5 mln. ton soli rocznie.

W okolicach Damasławka w wypiętrzonym wsadzie solnym występuje złoże soli kamiennej.

Tabela 1.1.Wykaz złóż

Wyszczególnienie

Ilość złóż

Zasoby geologiczne bilansowe
w tys. ton


Wydobycie w tys. ton/rok

Gips i anhydryt
(Wapno)

1

7 683,00

-

Sól kamienna (Wapno i Kłodawa)

4

11 905 403,00

694,00


2.2.6.Walory przyrodnicze i krajobrazowe

6.1.1.1.Lasy

Średnia lesistość Wielkopolski wynosi 25,5 %. Lesistość na terenie poszczególnych gmin wielkopolski jest silnie zróżnicowana i kształtuje się od bardzo wysokiej - powyżej 60 % np. Jastrowie 68,6 %, Wieleń 63,6 %, Wronki 62,4%, do bardzo niskiej - poniżej 5 % np. Rozdrażew 0,3 %, Kleczew 1,2 %, Granowo 1,9 %, Damasławek 1,9 %, Kleszczewo 2,2 %, Lądek 2,8 %.

Lasy stanowią w powiecie wągrowieckim 18,77% ogólnej powierzchni - z tego 96% lasów jest w zarządzie 3 nadleśnictw, a pozostałe 4% stanowią własność prywatną lub komunalną, Lasy w powiecie wągrowieckim obfitują w zwierzynę. W podszyciu występują podrosty drzew, jarzębina, leszczyna, jałowiec i inne krzewy. W runie borówka, konwalia, czernica, paprocie, pokrzywy, trawy, grzyby i inne zioła.


Tabela 1.2.Użytkowanie gruntów w powiecie wągrowieckim

Miasto-Gmina

Powierzchnia ogółem

(w km2)

W tym w %

Lasy

Użytki rolne

Tereny zamieszkałe

Wody

Pozostałe

Ogół.

Gr. orn.

Łąki

M. Wągrowiec

17,9

14

41

33

8

20,1

6,5

19

M.Gm. Gołańcz

192,1

14

70

62

8

0,4

1,8

13

M.Gm. Skoki

198,5

35,4

54,9

46,5

7,4

0,5

2,8

7,4

Gm. Damasławek

104,7

2

89

79

10

1,6

1,3

6

Gm. Mieścisko

135,6

15,1

75,7

67,7

8

1,6

0,1

7,4

Gm. Wapno

44,2

8

83

73

10

1,8

0,0

8

Gm. Wągrowiec

347,7

20

69,3

58,4

10,9

1,3

4,2

7

Powiat razem

1040,7

18,77

69,31

60,12

9,19

1,41

2,33

8,43

Celem zalesień jest świadome tworzenie zbiorowisk sztucznych oraz skrócenie początkowej fazy procesu lasotwórczego zmierzającego do powstania ekosystemów leśnych.

Z dniem 1 styczniem 2002 zaczęła obowiązywać ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. W związku z czym, do Starosty Wągrowieckiego wpłynęło


112 wniosków, na łączną powierzchnię 599 ha. W latach 2002-2003 rozpatrzono
22 wnioski i zalesiono 127 ha.

Biorąc pod uwagę gminy powiatu wągrowieckiego zalesienia kształtują się następująco:



  • Gołańcz –10 ha,

  • Mieścisko – 57,9 ha,

  • Skoki – 10,18 ha,

  • Wągrowiec – 48,92 ha.
6.1.2.1.Formy ochrony przyrody

Skupiskami wysokiej zieleni wśród krajobrazu rolniczego są parki wiejskie. Parki krajobrazowe występujące w powiecie wągrowieckim to:

  • Gmina Damasławek:

  • Damasławek – park dworski, krajobrazowy,

  • Smuszewo – park pałacowy, krajobrazowy, w którego drzewostanie występują: jesion wyniosły, kasztanowiec, potężny klon pospolity
    o średnicy 120 cm

  • Kopaninia - park dworski, krajobrazowy,

  • Starężyn - park dworski, krajobrazowy,

  • Dąbrowa – park dworski, krajobrazowy,

  • Mokronosy - park dworski, krajobrazowy,

  • Niemczyn - park krajobrazowy.

  • Gmina Skoki:

  • Glinno: dwór z I poł. XIX w. z parkiem krajobrazowym.

  • Jabłkowo: kościół drewniany z 1754 r. p.w. św. Michała Archanioła; grobowiec-mauzoleum Brzeskich; pałac z poł. XIX w. z parkiem krajobrazowym.

  • Pawłowo Skockie: pałac z końca XIX w. wraz z parkiem krajobrazowym.

  • Roszkowo: pałac neorenesansowy, z 1844 r. wraz z parkiem krajobrazowym.

  • Rościnno: pałac eklektyczny z 2 poł. XIX w. i park krajobrazowy.

  • Stawiany: pałac z 1854 r. i park krajobrazowy. - 16 drzew - pomników przyrody oraz dwie aleje drzew: dębów i lip drobnolistnych oraz 10 parków dworskich o łącznej powierzchni 55,25 ha objętych ochroną konserwatorską.

  • Gmina Wapno:

  • Aleksandrowo: zabytkowy park krajobrazowy (o pow. 2,78 ha) z przełomu XIX i XX w.

  • Stołężyn: dworski park krajobrazowy (o pow. 3,69 ha) z pot. XIX w.,
    z zachowanymi miłorzębami japońskimi.

  • Gmina wiejska Wągrowiec

  • Grylewo: zespół dworsko-parkowy z oficynami,

  • Kaliszany: park dworski,

  • Łaziska: zespół dworsko-parkowy.

  • Łęgowo: park pałacowy.

  • Łukowo: zespół pałacowo- parkowy.

  • Ochodza: park dworski.

  • Potulice: zespół dworsko-parkowy.

  • Przysieka: park dworski.

  • Redgoszcz: park karjobrazowy.

  • Rgielsko: park dworski.

  • Wiatrowo: zespół pałacowo-parkowy.

  • Wiśniewo – park dworski.

  • Żelice – park dworski.

Pomniki przyrody w gminie Skoki to:

  • Buk zwyczajny – leśnictwo Długa Goślina(obwód - 355 cm), Leśnictwo Brzeźno (obwód – 340 cm),

  • Dąb szypułkowy – leśnictwo Brzeźno (obwód -340 cm), w Glinnie (obwód – 400 cm), 3 szt. w Nadmłynie (370, 275, 260 cm), w parku w Skokach
    (590 cm), aleja dębów (50 szt) w Rościnnie przy drodze Skoki-Lechlin.

  • Sosna pospolita – na cmentarzu w Rejowcu (230 cm),

  • Świerk zwyczajny – w parku w Rejowcu ( 330 cm),

  • Lipa drobnolistna – przy drodze Skoki- Rościnno ( 8 drzew) oraz aleja
    129 drzew rosnących przy drodze Pawłowo Skockie – Stawiany.

Tereny miasta Wągrowiec weszły w skład ,,Doliny Wełny i Rynny Gołaniecko – Wągrowieckiej”. Dolina rzeki Wełny i Rynna Gołaniecko – Wągrowiecka obejmująca swym obszarem 22640 ha wchodzi w skład jednolitego systemu mającego powiązania
z sąsiednimi ekosystemami. W gminie Gołańcz znajdują się następujące obszary chronionego krajobrazu: Dolina Noteci o powierzchni 560 ha, Dolina Wełny i Rynna Gołaniecko-Wągrowiecka- pow. 400 ha.

Rezerwat na terenie powiatu to rezerwat „Debina”.

Dębina" (30,39 ha), położony w lesie 3 km na zachód od Wągrowca. Chroni jedyną
w Wielkopolsce dobrze zachowaną dąbrowę o cechach zbliżonych do naturalnych lasów gradowych i łęgowych. Dominują tu dorodne dęby w wieku 240-300 lat i wysokości do 40 m, a domieszkę stanowią graby i inne drzewa liściaste. W runie stwierdzono chronione gatunki roślin zielnych. Najciekawszy dąb „Korfanty" (o obwodzie 380 cm) rośnie tuż obok rezerwatu, po jego wschodniej stronie. Znajduje się tam również kilka, bardzo rzadkich, gniazd czapli siwej.

Planowane jest utworzenie rezerwatu faunistycznego na obszarze jezior


w Bracholinie, na którym występuje 139 gatunków ptaków, w tym 68 lęgowych. Spotkać można niezwykle rzadką kaczkę wełniastą, gęś gęgawę, kilka gatunków perkoza, rybitwę czarną a nawet sowę błotną.

W miejscowości Budziejewko znajduje się również jeden z ciekawszych głazów narzutowych tzw „Kamień św. Wojciecha”. Również w Antoniewie (gmina Skoki) znajduje się głaz narzutowy o obwodzie 630cm.

Na terenie gminy Skoki znajdują się liczne rezerwaty przyrody i drzewa pomnikowe. Na południowym skraju gminy zaczynają się tereny Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka.

W celu ochrony gatunkowej zwierząt Wojewoda Wielkopolski zatwierdził granice stref ochrony ścisłej i częściowej wokół około 50 gniazd ptaków drapieżnych prawnie chronionych (bociana czarnego, bielika, kani rudej, kani czarnej, rybołowa), które stanowią miejsca rozrodu i regularnego przebywania.


2.2.7.Turystyka


Znaczącymi atutami powiatu wągrowieckiego są istniejące na jego terenie walory turystyczne w postaci:

  • korzystnego położenia na przecięciu historycznych szlaków: Piastowskiego
    i Cysterskiego (Łekneńsko-Wągrowiecka pętla szlaku, Łekneński kompleks osadniczy, Klasztor pocysterski w Wągrowcu, Kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja w Tarnowie Pałuckim),

  • cennych walorów i zasobów ekologicznych w postaci rezerwatów i pomników przyrody, wielu jezior (na terenie powiatu znajduje się 39 jezior o powierzchni powyżej 1 ha) oraz lasów, w tym unikalnego w skali światowej zjawiska hydrograficznego: skrzyżowania rzek Nielby i Wełny,

  • stosunkowo dobrego stanu czystości środowiska przyrodniczego, do czego przyczynia się szereg inwestycji proekologicznych, takich jak: rozbudowa sieci kanalizacyjnej, budowa oczyszczalni ścieków i nowoczesnych składowisk odpadów stałych, modernizacja kotłowni węglowo-koksowych – miasto Wągrowiec już wkrótce będzie jednym z pierwszych miast w Polsce posiadającym kompleksowo rozwinięty system proekologiczny w postaci: oczyszczalni ścieków, wysypiska odpadów stałych wraz z ich segregacją
    i utylizacją oraz systemu ciepłowniczego,

  • wielu zabytków kultury materialnej (kościoły, zespoły pałacowo-parkowe, liczne wykopaliska archeologiczne),

  • licznych imprez kulturalnych o znaczeniu regionalnym i krajowym,

  • dość dobrze rozwiniętej bazy sportu i rekreacji w postaci boisk i stadionów, sal gimnastycznych, strzelnic, kąpielisk, ścieżek rowerowych,

  • funkcjonowania jednego z najnowocześniejszych w Europie Ośrodka Rehabilitacyjno-Wypoczynkowego Inwalidów „WIELSPIN”, dysponującego ponad 200 miejscami hotelowymi,

  • istniejącej bazy noclegowej (hotele i motele, ośrodki wczasowe, miejsca noclegowe w kwaterach prywatnych, campingi, gospodarstwa agroturystyczne) oraz placówek gastronomicznych, handlowych i usługowych.

Tereny powiatu wągrowieckiego są doskonałym miejscem do wypoczynku, rehabilitacji
i uprawiania aktywnej turystyki.

Pobieranie 1.34 Mb.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna