Program ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami dla gminy dukla


Źródło: Urząd Gminy Dukla, stan na 31.12. 2003 r



Pobieranie 1.1 Mb.
Strona3/15
Data07.05.2016
Rozmiar1.1 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Źródło: Urząd Gminy Dukla, stan na 31.12. 2003 r.

Stopień antropopresji na środowisko jest wynikiem gęstości zaludnienia na danym obszarze. Średnia gęstość zaludnienia w gminie wynosiła w 2002 r. 50 osób/1km2


(w województwie podkarpackim 117, a w kraju 122). W mieście Dukla na jednym kilometrze kwadratowym mieszkało 394 osoby, natomiast na wsi 44.

Powierzchnię w hektarach, liczbę ludności i gęstość zaludnienia w poszczególnych sołectwach gminy Dukla przedstawia tabela nr 1.

Ocena sytuacji zdrowotnej ludności Polski, województwa podkarpackiego, a więc
i gminy Dukla wskazuje na narastające w coraz większym stopniu zjawisko zachorowalności, chorobowości i umieralności z powodu chorób cywilizacyjnych, głównie chorób układu krążenia i nowotworów, cukrzycy, układu oddechowego, układu trawiennego.

W gminie Dukla (podobnie jak na terenie całej Polski) notuje się pozytywny trend, niektórych integralnych wskaźników zdrowia. Obserwuje się spadek umieralności niemowląt i wydłużenie długości życia kobiet i mężczyzn. W województwie podkarpackim w 2002 roku na 1000 urodzeń żywych wskaźnik umieralności niemowląt wyniósł 6,9, w gminie Dukla zanotowano 1 zgon niemowlaka, co daje, że w przeliczeniu na 1000 urodzeń żywych w tej gminie wskaźnik umieralności niemowląt na poziomie 5,3 . W kraju na 1000 urodzeń żywych wskaźnik ten wynosi 7,5. Na przestrzeni porównywanych lat w mieście Dukla nie zanotowano zgonu niemowląt, a od 1996 roku wskaźnik umieralności niemowląt jest o wiele niższy w porównaniu do województwa podkarpackiego i kraju. Na siedem ostatnich analizowanych lat, w roku 1997, 1999 i 2001 nie było przypadku zgonu niemowlaków. Tak więc opierając się na tym mierniku można by stwierdzić, że społeczeństwo miasta i gminy Dukla cieszy się dobrym zdrowiem.

Przyczyną zgonu niemowląt w około 50% są stany rozpoczynające się w okresie około porodowym, a ponad 30% to wady rozwojowe wrodzone.

1.2. Geologia i rzeźba terenu

1.2.1 Geologia
W przyjętym podziale geologicznym gmina Dukla leży w obrębie Karpat Wschodnich, będących fragmentem łuku karpackiego (Karpat fliszowych).

Na północy gminy podłoże budują piaskowce i łupki krośnieńskie płaszczowiny śląskiej, mało odporne na wietrzenie i denudację. Środkową część gminy stanowią utwory serii dukielskiej. Są to łupki menilitowe z rogowcami i piaskowcami, łupki i piaskowce hieroglifowe oraz piaskowce i łupki cergowskie. Odporność tych utworów jest zróżnicowana. W południowej części gminy grzbiety Beskidu Niskiego budowane są z najbardziej odpornych piaskowców, łupków i margli serii magurskiej. W obrębie stromych stoków
i zboczy skały fliszowe występują bezpośrednio na powierzchni terenu, w dolinach i na łagodnych stokach. Są one pokryte młodszymi utworami czwartorzędowymi. Na stokach są to głownie pokrywy gliniaste i gliniasto- piaszczyste.

Dna doliny Jasiołki i jej głównych dopływów są wyściełane aluwialnymi osadami piaszczystymi, żwirowymi i gliniastymi (na terasie nadzalewowej).

W rejonie Pogórza Jasielskiego występują płaty utworów lessopodobnych pochodzenia eolicznego.

Płaszczowina magurska oraz fałdy dukielskie maja charakter dużych antyklinoriów,


w których przeważa tektonika fałdowa o przebiegu osi fałdów SE- NW.

Główne elementy tektoniczne oraz odporność skał na wietrzenie mają wyraźne odbicie w morfologii terenu. Góry Dukielskie (Beskid Dukielski) mieszczą się w obrębie płaszczowiny magurskiej i fałdów dukielskich zbudowanych przeważnie ze skał o dużej odporności na wietrzenie.

W obrębie fałdów dukielskich występują wąskie pasy mało odpornych warstw krośnieńskich, które w morfologii wyraźnie zaznaczają się niższą i łagodniejszą rzeźbą Rys.6. Skomplikowana budowa geologiczna ma swoje odzwierciedlenie w urozmaiconej rzeźbie terenu gminy.

W obrębie fliszu, odznaczającego się znaczną ilością szczelin i dużą przepuszczalnością, często rozwijają się wskutek wietrzenia, oddziaływania wody deszczowej ciekawe formy skalne. Na obszarze gminy są to grzędy, żebra skalne na Cerowej, Piotrusiu


i pod Mszaną.



1.2.2. Rzeźba terenu
Położenie gminy Dukla zgodnie z podziałem fizjograficznym wg J. Kondrackiego
i A.Richlinga jest następujące:

  • Obszar: Europa Zachodnia

  • Podobszar: Karpaty, Podkarpacie i Kotliny Wewnętrzne

  • Prowincja: Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem

  • Podprowincja: Zewnętrze Karpaty Zachodnie

  • Makroregion: Pogórze Środkowo – Beskidzkie

Mezoregion: Pogórze Jasielskie

  • Makroregion: Beskidy Środkowe

Mezoregion: Beskid Niski

Gmina położona jest w Karpatach Zachodnich na styku dwóch mezoregionów tj. Beskidu Niskiego i Pogórza Jasielskiego rozcinanych dolinami i obniżeniami śródgórskimi. . Przełęcze położone są nisko i są łatwo dostępne.

Ukształtowanie terenu decyduje o zróżnicowanym krajobrazie i atrakcyjności turystycznej gminy. Jej obszar można podzielić pod względem rzeźby terenu na trzy typy krajobrazu:


  1. krajobraz górski ,

  2. krajobraz pogórzy

  3. krajobraz dolin i kotlin śródgórskich.


Krajobraz górski obejmuje południową część gminy. tzw. Góry Dukielskie, najniższą i centralna część Beskidu Niskiego. Kulminacje grzbietów i wzgórz mieszczą się granicach 520-760 m n.p.m. Na tym obszarze znajduje się najniższa w łuku karpacki Przełęcz Dukielska (501 m.n.p.m). Południowymi szczytami biegnie europejski wododział.

Obszar Gór Dukielskich nie jest jednolity pod względem ukształtowania. W jego obrębie można wydzielić dwie wyróżniające się strefy:



  1. strefa południowo-zachodnia, nadgraniczna, mająca charakter gór rusztowych, obniżających się w kierunku N-E i porozcinanych dolinami potoków, w rejonie Tylawy i Zyndranowej rozszerzającymi się i tworzącymi rodzaj małych śródgórskich kotlinek.(wyższe wzniesienia to Kury Wierch 601, Kiczera 646, Mszana 649),

  2. strefa północno-wschodnia, w której na pierwszy plan wybija się pasmo górskie Hyrowej – Cerowej (najwyższe wzniesienia to Cerowa (716 m) i Chyrowa 695 m), rozcięte doliną rzeki Jasiołki oraz charakterystyczne dla części wschodniej masywne, kopulaste góry m.in. Piotrusia (729 m) i Ostrej (687m) podzielone głębokimi dolinami i przełęczami.


Krajobraz podgórski tworzy Pogórze Jasielskie będące regionem o urozmaiconej rzeźbie, wzniesienia osiągają tu 370-430 m n.p.m. Są szerokie i zaokrąglone, o stokach łagodnie nachylonych (około 15º).

Krajobraz dolin i kotlin śródgórskich tworzony jest przez dolinę Jasiołki (najniższa wysokość bezwzględna na jej obszarze wynosi. 296 m n.p.m. - koryto Jasiołki w Równem) oraz doliny potoków przecinające rusztową część Beskidu Niskiego i otaczające kopulaste wniesienia w jego południowo-wschodniej części i rozszerzające się w kotliny śródgórskie.

1.3. Klimat
Klimat województwa podkarpackiego kształtuje się pod dominującym wpływem oddziaływania mas powietrza kontynentalnego. Związany jest ściśle ze zróżnicowanym ukształtowaniem terenu gminy. Praktycznie każda większa dolina czy kotlina ma swój charakterystyczny mikroklimat.

Gmina Dukla leży w obszarze przejściowym, gdzie stykają się wpływy klimatu górskiego i podgórskiego oraz klimatu zaciszy śródgórskich. Istotnie na jego parametry wpływa Przełęcz Dukielska, przez którą z równin węgierskich wieją bardzo silne wiatry południowe i południowo-zachodnie. Wg. Gumińskiego obszar gminy zaliczany jest do karpackiej dzielnicy klimatycznej. Region klimatyczny górski charakteryzuje się piętrowością klimatu, ze spadkiem temperatury średnio 0,5oC/100 m wysokości i przyrostem opadów ok. 60 mm/100 m wysokości. Klimat północnej części gminy jest znacznie cieplejszy. Roczne amplitudy temperatury zmniejszają się wraz z wysokością. Średnia roczna temperatura waha się od 6 oC do +7,8o C. Wyższe są temperatury w północnej części gminy od 7 oC do +7,8o C. Średnia roczna temperatura w styczniu wynosi –4o C. do 4,5o C, w lipcu +16o C. do +18o C. Średnioroczne sumy opadów wahają się od 700 – 1000 mm (w Polsce 500-700 mm). Maksimum opadów przypada na lipiec. Okres wegetacyjny trwa od 180 dni


(w górach) -210 dni (na pogórzu). Pokrywa śnieżna zalega od 80-90 dni.

Południowa część gminy znajduje się w tzw. Bramie Dukielskiej, najniżej równoleżnikowej strefie bariery górskiej, która ułatwia napływ mas powietrza z południa,
z Niziny Węgierskiej.
Nagłe napływy mas powietrza z południa powodują odwilże zimą
i jesienią nadmierne przesuszenie gleby. Roczna ilość opadów uzależniona jest od wysokości n.p.m oraz ukształtowania terenu i wynosi około 900 mmm (w Barwinku 873 mm, Dukli 838 mm).
Położenie to sprawia, że różnorodność, zmienność i częstotliwość stanów pogodowych w tym rejonie jest inna niż pozostałej części Karpat. Cechą wyróżniającą dla klimatu gminy jest występowanie silnych wiatrów południowych zwanych wiatrami dukielskimi. Są to wiary fenowe silne, długotrwałe, wiejące najczęściej z kierunku S, SW, SE. Siła i kierunek wiatru wykazują duże zróżnicowanie w zależności od ukształtowania terenu. Silny wpływ na kształtowanie się stosunków wietrznych ma Przełęcz Dukielska. Wiatry dukielskie przewietrzają praktycznie cały powiat krośnieński Występują one najczęściej w okresie późnej jesieni i w zimie (luty), wczesną wiosną, rzadziej w lecie. Są to silne wiatry
o prędkości powyżej 10 m/s. W czasie ich trwania (od 2 do 7 dni) następuje spadek ciśnienia
i wilgotności powietrza
.

Badania przeprowadzone w miejscowościach Jasionka i Barwinek w latach 1994-1996 stwierdziły prędkości wiatrów dukielskich poniżej 5,5 m/s. Przy prędkości powyżej 20m/s wyrządzają duże szkody, zwłaszcza w drzewostanach. Przy śnieżnych zimach mogą tworzyć wielometrowe zaspy. Powodują erozję wietrzną gleb. Stwierdzono również wpływ wiatrów dukielskich na organizm ludzki, zwłaszcza na osoby o małej odporności psychicznej.

Cecha charakterystyczną klimatu gminy jest również występowanie ulew i burz gradowych.
1.4. Formy użytkowania terenu, działalność gospodarcza

1.4.1. Użytkowanie terenów
Forma użytkowania gruntów i pośrednio forma władania gruntami wpływają na sposób ochrony poszczególnych elementów środowiska, na stopień antropopresji na środowisko (zagrożenia) oraz możliwości jego ochrony. Brak terenów przemysłowych, mały stopień terenów zurbanizowanych i zabudowanych oraz duże zalesione powierzchni sprawiają, że stan środowiska w gminie jest dobry.

Według danych z Urzędu Gminy Dukla na dzień 31 grudnia 2003 roku powierzchnia ewidencyjna gminy wynosi 32 884 ha. Przeważają grunty we władaniu osób fizycznych (35%), w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (49%), Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (4%). Grunty wchodzące w skład gminnego zasobu nieruchomości zajmują powierzchnię 924 ha (3% pow. gminy) a grunty kościołów


i związków wyznaniowych 419 ha (ponad 1%). Strukturę władania gruntami obrazuje Wykres Nr 1.

W strukturze użytkowania gminy dominują lasy oraz grunty zadrzewione


i zakrzewione o powierzchni 18 387 ha (56% pow. gminy) oraz użytki rolne 13 366 ha
( 41%). Grunty orne stanowią 53% użytków rolnych a pastwiska i łąki 43%. Lasy zajmują ponad połowę powierzchni gminy (54%) tj. powierzchnię 17843 ha. Stanowią one 54% wszystkich lasów w powiecie krośnieńskim. Wskaźnik lesistości (54%) jest znacznie wyższy od krajowego (28%), wojewódzkiego (37%) i powiatowego (37%) Ogólną strukturę użytkowania gruntów w gminie obrazuje Wykres Nr 2.
Wykres nr 2. Struktura użytkowania gruntów

w gminie Dukla
Na terenie gminy przeważają wody płynące zajmujące pow. 243 ha, grunty pod wodami stojącymi to tylko 9 ha.

W skład terenów zabudowanych i zurbanizowanych wchodzą tereny mieszkaniowe i inne tereny zabudowane, zurbanizowane niezabudowane, które razem zajmują pow. 19 ha.

Tereny komunikacyjne zajmują pow. 679 ha , z tego drogi 676 ha co stanowi 2% pow. gmin Powierzchnia terenów wypoczynkowych i rekreacyjnych wynosi 13 ha. Strukturę gruntów zabudowanych i zurbanizowanych odzwierciedla Wykres nr 3.
Wysoki wskaźnik lesistości potwierdza na ogół niesprzyjające warunki naturalne dla działalności rolniczej na znacznej części obszaru gminy. Użytki rolne zajmują powierzchnię 13366 ha, z czego 9299 ha jest własnością osób fizycznych. W strukturze użytkowania gruntów rolnych grunty orne zajmują 7092 ha, sady 63 ha oraz łąki i pastwiska 5776 ha . Procentowy udział poszczególnych użytków rolnych obrazuje Wykres nr 4.

Cechą wyróżniającą i charakterystyczną dla gminy Dukla jest stosunkowo wysoki udział łąk i pastwisk – 43% (dla całej Polski 22%). Przyczyną ustalenia się takiej struktury są warunki górskie panujące w południowej części gminy, z deniwelacją 200m w obszarze użytków rolnych. Tutejsze łąki położone są w zagłębieniach terenu, w dolinie i w starorzeczu Jasiołki, niegdyś nadmiernie uwilgotnionych, obecnie przeważnie osuszonych poprzez melioracje odwadniające. Użytkowane ekstensywnie łąki zachowują naturalny skład gatunkowy roślinności. Jednak w strukturze użytków zielonych łąki zajmują tylko około 10 %. Pastwiska zajmują wyżej położone nieurodzajne grunty, również z naturalnym składem roślinności.

Lasy zajmują powierzchnię 17843 ha co stanowi ponad 54 % powierzchni gminy, natomiast grunty zadrzewione i zakrzewione 544 ha (prawie 2%). Wskaźnik zalesienia gminy jest wyższy od średniej europejskiej wynoszącej 31,1%, krajowej 28,6, wojewódzkiej 36,6, powiatowej 36,5. Struktura władania tymi gruntami przedstawia się następująco:



  • w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe 15581 ha;

  • grunty Skarbu Państwa poza zarządem PGL – 281ha,

  • grunty Skarbu Państwa przekazane w użytkowanie wieczyste – 22 ha

  • grunty gminy i związków międzygminnych – 700 ha;

  • grunty osób fizycznych – 1634 ha;

  • grunty kościołów i związków wyznaniowych – 108 ha;

  • grunty spółek prawa handlowego, partii politycznych i stowarzyszeń – 61 ha;

Strukturę władania gruntami leśnymi oraz zadrzewionymi i zakrzaczonymi obrazuje Wykres Nr 5.


Lasy gminne zajmują powierzchnię 706,94 ha (około 4% wszystkich lasów na terenie gminy Dukla), z tego:

    • pow. pokryta roślinnością 686,90,

    • do odnowienia 15,10 ha,

    • grunty leśne- 4,90 ha.

Powierzchnia gminnych gruntów rolnych, zalesionych wynosi 8,87 ha. Strukturę lasów gminnych obrazuje mapa nr 6.

Powierzchnie użytkowanych gruntów w gminie przedstawia poniższa tabela.


Tab. Nr.2 Użytkowanie gruntów w gminie Dukla.

Kierunek wykorzystania

Powierzchnia w ha

% pow. gminy

Powierzchnia gruntów

w powiecie ha

% powierzchni

gruntów użytkowanych

w powiecie

Użytki rolne

13366

40,65

53336

25,06

w tym: grunty orne

7092

21,58

33518

21,15

sady

63

0,19

1000

6,30

łąki trwałe

1312

3,99

5391

24,34

pastwiska trwałe

4467

13,58

10678

41,83

grunty rolne zabudowane

397

1,21

2477

16,02

rowy

34

0,10

273

12,45

grunty pod stawami

0

0

0

0

Użytki leśne, zadrzewione

i zakrzewione

18387

55,91

34300

53,60

w tym: lasy

17843

54,26

32822

54,36

grunty zadrzewione

i zakrzewione



544

1,65

1478

36,80

Wody

244

0,74

785

31,08

w tym: wody płynące

235

0,71

763

30,80

wody stojące

9

0,03

22

40,90

Grunty zabudowane i zurbanizowane

750

2,29


3566

21,03

w tym: mieszkaniowe

6

0,02

209

2,87

przemysłowe

0

0,00

159

0

inne zabudowane

8

0,02

162

4,93

zurbanizowane niezabudowane

5

0,02

289

1,73

rekreacji

i wypoczynku



13

0,04

134

9,70

użytki kopalne

39

0,13

46

84,78

tereny komunikacyjne razem

679

2,06

2569

26,43

w tym: drogi

676

2,06

2461

27,47

kolejowe

2

0,00

103

1,94

inne

1

0,00

5

20,0

Tereny różne

67

0,20

201

33,33

Użytki ekologiczne

0

0,00

0

0,00

Nieużytki

70

0,21

191

36,64

RAZEM

32884

100,00

92 379

-

Źrodło: Urząd Miasta i Gminy Dukla, stan na dzień 31.12.2003 r.
1.4.2. Działalność gospodarcza

1.4.2.1. Informacje ogólne


Główne rodzaje działalności gospodarczej to:

  • rolnictwo - 3 054 gospodarstw rolnych (średnia wielkość gospodarstwa - 2,14 ha, 52 gospodarstwa o powierzchni ponad 15 ha),

  • handel,

  • usługi transportowe,

  • budownictwo,

  • gastronomia,

  • usługi produkcyjne,

  • inne usługi materialne,

  • produkcja wyrobów,

  • usługi przemysłowe,

  • lecznictwo,

  • usługi informatyczne,

  • gospodarka leśna (lasy zajmują 55% powierzchni gminy Dukla) dają miejsca pracy nawet sezonowe, pozyskiwanie runa leśnego, łowiectwo, pozyskiwanie drewna).

1.4.1.2. Rolnictwo

W ostatnich latach (lata 1996 – 2002) w gminie Dukla zaznaczył się znaczny spadek zainteresowania działalnością rolniczą. Powierzchnia zasiewów obniżyła się o 49%, odłogi
i ugory zajęły 70 % gruntów ornych, pogłowie bydła spadło o 39 %. Stwarza to potencjalne zagrożenia dla degradacji gleb użytków rolnych.

Występowanie głębokich wąwozów, jarów i rozcięć erozyjnych, będących źródliskami licznych potoków uniemożliwia wielkopowierzchniową uprawę użytków rolnych.. Tradycyjny układ szachownicy pól z poprzecznostokową uprawą orną nie pozwala na proste scalenie rozłogów i efektywne wykorzystanie sprzętu mechanicznego. Dlatego


w gminie Dukla nie zauważa się większego zainteresowania scaleniami gruntów.

Zjawiska te niosą ze sobą między innymi poważne zagrożenia upadkiem kultury rolnej oraz utraty urodzajności gleb.

Dotychczas nie uzyskano znaczącego postępu w przeznaczaniu gruntów prywatnych do zalesienia. w terenach wymagających zwiększenia lesistości. Pojawiające się trudności pozostają w związku z pracochłonnością i wysokimi kosztami pielęgnacji nasadzeń. Wysoka urodzajność gleb przeznaczanych do zalesienia powoduje silne zachwaszczenie, zagłuszające uprawy leśne. Oprócz potrzeby systematycznego odchwaszczania, występuje konieczność wprowadzania nasadzeń gatunków przedplonowych, wykonywania zabiegów ochronnych przed zwierzyną, co w sumie istotnie podraża koszt przedsięwzięcia.

Zalesianie gruntów porolnych jest procesem, który przesądza o sposobie wykorzystania terenu przez okres, co najmniej kilkudziesięciu lat. Jest to, zatem zmiana funkcji terenu bardzo trwała i z tego powodu realizacja zalesień powinna być prowadzona bardzo rozważnie i z zachowaniem zasad racjonalnej gospodarki przestrzennej.

Na obszarze gminy w Mszanie znajduje się również 1 gospodarstwo ekologiczne
z certyfikatem. Gospodarstwo prowadzone jest na bazie byłego gospodarstwa rolnego „Igloopol” na pow. 130 ha. Prowadzi hodowlę bydła i kóz. Od 2002 roku posiada certyfikat gospodarstwa ekologicznego (pierwsze i jedyne jak do tej pory w Gminie Dukla gospodarstwo ekologiczne z certyfikatem) wydanym przez Polskie Centrum Badań
i Certyfikacji Biuro do Spraw Badań i Certyfikacji Wyrobów Oddział w Pile. Mleko kozie
w całości przerabiane jest na sery (produkt lokalny).
1.4.2.3. leśnictwo

Lasy na terenie gminy Dukla znajdują się w zakresie działania Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie i w zarządzie oraz pod nadzorem Nadleśnictw: Dukla


i Rymanów, ponadto w Dukli znajduje się Leśny Ośrodek Nasienny o znaczeniu regionalnym.

Nadzór nad gospodarka leśną w lasach gminnych sprawuje Nadleśnictwo Dukla, RDLP Krosno z mocy powierzenia zadań przez Starostę Krośnieńskiego. Wszystkie lasy gminne objęte są uproszczonymi planami urządzania lasu. Plany te stracą swoją moc przed 2011 r.

Gospodarka leśna w Lasach Państwowych jest prowadzona w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju, gdzie jednym z głównych celów jest zachowanie naturalnych cech ekosystemów i ich wzbogacanie. Na podstawie przepisów ustawy o lasach lasom państwowym w całości nadano kategorie glebo i wodochronne. Lasy gminne nie mają charakteru ochronnego. W pojedynczych oddziałach spotyka się lasy chroniące środowisko przyrodnicze (ostoje zwierząt) i lasy stanowiące cenne fragmenty rodzimej przyrody. Zaangażowanie polskiego leśnictwa w zagospodarowanie gleb marginalnych wynika przede wszystkim z ustawowego obowiązku realizacji środowiskotwórczych i publicznych funkcji lasów.

Lasy prywatne pokrywają zbocza wąskich dolin, skarpy i fragmenty zboczy


o znacznym nachyleniu, spełniając rolę lasów glebochronnych. Są w znacznym rozdrobnieniu, posiadając kategorie gospodarcze są nadmiernie eksploatowane, a ich właściciele nie są zainteresowani prowadzeniem prawidłowej gospodarki, w tym głównie odnowień.

Gospodarka leśna jest terytorialnie i funkcjonalnie związana z gospodarką wiejską, dla której często stanowi uzupełniającą lub alternatywną w stosunku do rolnictwa formę aktywności ekonomicznej i społecznej. Zalesienia są główną formą zagospodarowania gruntów niskiej jakości, których rolnicze użytkowanie jest ekonomicznie nieuzasadnione, zwiększając tym samym rentowność całej gospodarki wiejskiej.


1.4.2.4. Działalność gospodarcza poza rolnictwem i leśnictwem
Na poziom rozwoju gospodarczego gminy największy wpływ wywiera sfera produkcji materialnej. Szeroko rozumiana działalność gospodarcza angażuje zdecydowaną większość potencjału ludzkiego, środków finansowych i materiałowych oraz infrastrukturę techniczną.

Na obszarze miasta i gminy Dukla na koniec grudnia 2002 r. działało 803 podmioty (220 w mieście i 583 na wsi) gospodarki narodowej zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej KRUPGN- REGON (dane statystyczne)


z tego:

  • 33 w sektorze publicznym:

  • 16 w mieście

  • 17 na wsi

  • 770 w sektorze prywatnym:

  • 204 w mieście

  • 566 na wsi

Niezmiennie największy udział wśród zarejestrowanych podmiotów zarówno
w mieście (31,4%) jak i na wsi (29,7%) stanowią podmioty z sekcji: Handel i naprawy. Drugą w kolejności jest w mieście obsługa nieruchomości – 13,6%, a na wsi przemysł – 11,7% .

Do większych podmiotów gospodarki narodowej, które wytwarzają większą ilość odpadów i wpływają na stan środowiska należy zaliczyć placówki oświatowe i ochrony zdrowia, Urząd Gminy, Banki, Nadleśnictwo Dukla oraz zakłady na terenie miasta i gminy Dukla takie jak:



  • Gospodarka Komunalna i Mieszkaniowa Sp. z o.o., instalacja do składowania odpadów, z wyłączeniem odpadów obojętnych, o zdolności przyjmowania ponad 10 ton/dobę lub cał. poj. ponad 25 000 ton kwalifikuje się do uzyskania pozwolenia zintegrowanego,

  • Przedsiębiorstwo Produkcji Materiałów Drogowych w Rzeszowie Oddział Lipowica – Trzciana : produkcja materiałów drogowych,

  • Przedsiębiorstwo Produkcji Kruszywa – ŻWIRGEO w Trzcianie; górnictwo odkrywkowe, produkcja materiałów drogowych,

  • Straż Graniczna, Urząd Celny, Usługi Spedycyjne Ubezpieczeniowe w Barwinku,

  • KROFAM Sp. z. o.o. Zakład w Dukli; produkcja mebli dziecięcych,

  • TAR-BUD Zakład Handlu i Usług w Dukli; usługi tartaczne,

  • Przedsiębiorstwo „Bolton Polska” Sp. z o.o. – produkcja maszyn i urządzeń,

  • Stolarstwo Z-U-P-H w Dukli; stolarka budowlana, meble,

  • Usługi stolarskie w Tylawie ; stolarka budowlana, remonty starych mebli,

  • Firma Handlowo-Usługowa w Równem; usługi tartaczne, wyrób elementów drewnianych,

  • Zakład stolarski w Teodorówce; usługi stolarskie, stolarka budowlana i inna,

  • ROBI usługi tartaczne i sprzedaż wyrobów tartacznych,

  • Pagumet – firma produkcyjno-usługowa w Dukli; powłoki z gumy nakładanie, regeneracja opon, wulkanizacja i bieżnikowanie opon, metalowa produkcja,

  • AUTO-PROBLEM warsztat usługowy w Równem; mechanika pojazdowa, blacharstwo, lakiernictwo samochodowe,

  • METALNAFT Zakład-Usługowo-Produkcyjno-Handlowy Sp. z. o. o. w Krośnie warsztat Równe; naprawa samochodów i ciągników, obróbka skrawanie, spawanie, kowalstwo artystyczne, produkcja i serwis zbiorników ciśnieniowych i przenośnych, naprawa kotłów wodnych,

  • Stacje Benzynowe Barwinek, Dukla Równe,

  • Plastomet – zakład mechaniczny w Dukli - Nadole,

  • Usługi Rolnicze w Cergowej; usuwanie nieczystości stałych i płynnych,

  • PPH-U – PROJ – REM w Dukli; zaopatrzenie rolnictwa w środki ochrony roślin, nawozy, pasze, usługi rolnicze różne,

  • Reprodukcyjna Ferma Norek w Teodorówce,

  • Major & Minor – spółka z udziałem kapitału zagranicznego w Dukli,

  • Dukla Styl Spółka z o.o. w Dukli.

Szerzej działalność gospodarcza została scharakteryzowana w załączniku opisowym nr 1 do niniejszego Programu.


1.5. Kierunki rozwoju gminy Dukla
Rozwój gminy jest ściśle związany z uwarunkowaniami wynikającymi z rozwoju krajowego i województwa podkarpackiego.

Zakres tego rozwoju regulują przepisy prawa polskiego i unijnego oraz programy, strategie opracowywane na różnych szczeblach administracyjnych oraz przede wszystkim możliwości finansowe, w tym pozyskane i planowane do pozyskania m.in. z Funduszu Spójności i Funduszy Strukturalnych, Inicjatyw Wspólnotowych. Część z tych pieniędzy może być przeznaczona na wspieranie przedsiębiorców (m.in. w związku z podniesieniem konkurencyjności). Przedsiębiorcy z branży rolnej spożywczej będą mieli prawo do korzystania z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej. Z chwilą wejścia do UE większość funduszy na realizację projektów (zatwierdzonych przez Komisje UE) będzie wypłacana po zakończeniu projektu.

Przeszkodą w pozyskiwaniu finansów są często przepisy niespójne lub brak ustaw, procedur i rozporządzeń na podstawie, których można ubiegać się o środki.

Obecnie najważniejszymi dokumentami strategicznymi warunkującymi rozwój gospodarczy gminy powiązany z ochroną środowiska jest „Narodowy plan rozwoju na lata 2004-2006”, „Strategia wykorzystania Funduszu Spójności na lata 2004-2006”, Sektorowe programy operacyjne, „Strategia rozwoju województwa podkarpackiego na lata 2002-2006”-aktualizowana, „Plan zagospodarowania województwa podkarpackiego”, „Zintegrowany program operacyjny rozwoju województwa podkarpackiego”, „Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Dukla”,
„Program rozwoju lokalnego Gminy Dukla” na lata 2004-2006 (zatwierdzony Uchwałą Nr XX/142/04 Rady Miejskiej w Dukli z dnia 30 czerwca 2004 r.)

Najważniejszym pod względem finansowym programem dla województwa jest Zintergowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego, z którego województwo może otrzymać 192 mln euro.

Gmina Dukla należy do gmin, które zajmują 108 pozycję w województwie pod względem intensywności wykorzystania środków pomocowych ze źródeł zagranicznych mierzoną ilością euro w przeliczeniu na jednego mieszkańca (29,5 euro/1 miesz.), w powiecie krośnieńskim gmina znajduje się na ostatniej pozycji. Planuje się zwiększenie tego wskaźnika do poziomu 122,4 euro/1 mieszk.

Pod względem wartości bezwzględnych pozyskanych środków z funduszy pomocowych gmina zajmuje w powiecie 5 pozycję.

Należy ona również do czołówki gmin województwa, w których ulokowano najwięcej środków Phare (wg wartości zawartych kontraktów w latach 1995-2002) w przeliczeniu na liczbę mieszkańców gminy.

Wielkość wykorzystanych i planowanych do wykorzystania środków ze źródeł zagranicznych obrazuje Wykres Nr 6.





Lokalny plan rozwoju przedsiębiorczości gmin: Chorkówka, Dukla, Iwonicz Zdrój, Jedlicze, Korczyna, Krosno, Miejsce Piastowe, Rymanów, Wojaszówka z terenu powiatu krośnieńskiego zakłada jeden podstawowy cel: Wykorzystanie zasobów lokalnych, atrakcji
i potencjału tkwiącego w ludziach dla pełnego rozwoju małych i średnich firm w różnych branżach: turystyki, agroturystyki, rzemiosła i rękodzieła, pamiątkarstwa, handlu
i gastronomii, wszelkich branż okołoturystycznych, przemysłu nieuciążliwego

w celu zmniejszenia bezrobocia i poprawy jakości życia mieszkańców regionu.

Podstawowe zagadnienia strategiczne dla rozwoju przedsiębiorczości obejmują:


  • Współdziałanie: samorządu, biznesu dla rozwoju MŚP, w tym powołanie lokalnej organizacji turystycznej pn. „Zdrowy Beskid”.

  • Edukacja (ludzi),

  • Infrastrukturę dla rozwoju przedsiębiorczości:

  • Infrastruktura twarda (dostęp do kanalizacji, poprawa stanu dróg, poprawa sieci energetycznej,

  • Infrastruktura miękka (sieć doradcza dla firm - pomoc w rozpoczęciu

i prowadzeniu biznesu, stworzenie inkubatorów przedsiębiorczości, powołanie Lokalnej Organizacji Turystycznej)

  • Promocję.

Zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Podkarpackiego na obszarze gminy docelowo przewiduje się rozwój takich funkcji jak: mieszkaniowo-usługowej, rolniczej, turystycznej.



Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Dukla” przewiduje dla rozwoju gminy przede wszystkim wykorzystanie jej położenia, powiązań zewnętrznych oraz lokalnych zasobów przyrodniczo- kulturowych,
w tym:

  • działalność gospodarczą w oparciu o walory przyrodnicze i bogate tradycje oraz rozwój działalności pozarolniczej (małe przedsiębiorstwa rodzinne),

  • ochronę środowiska przyrody ożywionej i nieożywionej i walorów krajobrazowych, uaktywnienie działań w zakresie zalesiania, dolesiania, przywrócenie funkcjonowania korytarzy ekologicznych, ochronę przed powodzią,

  • zachowanie i wzbogacanie wartości kulturowych w krajobrazie gminy, wykorzystanie walorów krajobrazowych i dziedzictwa kulturowego dla celów edukacyjnych i rozwoju różnych form turystyki i wypoczynku,

  • rozwój bazy turystycznej,

  • wyposażenie w niezbędną infrastrukturę techniczną dla rozwoju gospodarczego
    i polepszenia warunków życia ludności i modernizacje infrastruktury istniejącej
    w zakresie obiektów zaopatrzenia w wodę, gospodarki ściekowej i gospodarki odpadami.

Strategia rozwoju gminy straciła swoja ważność lecz główne kierunku rozwoju w niej zawarte są nadal aktualne.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna