Projekt komunikat komisji w sprawie pomocy państwa przeznaczonej na filmy I inne utwory audiowizualne



Pobieranie 76.11 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar76.11 Kb.


KOMISJA EUROPEJSKA




Bruksela, XXX

[…](2012) XXX projekt



PROJEKT



KOMUNIKAT KOMISJI W SPRAWIE POMOCY PAŃSTWA PRZEZNACZONEJ NA FILMY I INNE UTWORY AUDIOWIZUALNE

PROJEKT

KOMUNIKAT KOMISJI W SPRAWIE POMOCY PAŃSTWA PRZEZNACZONEJ NA FILMY I INNE UTWORY AUDIOWIZUALNE

Wprowadzenie


  1. Utwory audiowizualne, w szczególności filmy, odgrywają istotną rolę w kształtowaniu tożsamości europejskiej. Odzwierciedlają różnorodność kulturową, na którą składają się różne tradycje oraz dzieje historyczne państw członkowskich i regionów UE. Utwory audiowizualne są zarówno dobrami ekonomicznymi umożliwiającymi w znaczący sposób wzrost dobrobytu i tworzenie miejsc pracy, jak i dobrami kulturalnymi odzwierciedlającymi i kształtującymi nasze społeczeństwa.

  2. Wśród produkcji audiowizualnych szczególne miejsce zajmują nadal filmy, co wynika z kosztów ich produkcji oraz znaczenia kulturowego. Budżety produkcji filmowych są znacznie wyższe niż w przypadku innych utworów audiowizualnych, są one częściej koprodukcjami międzynarodowymi, a okres ich eksploatacji jest dłuższy. Filmy napotykają w szczególności silną konkurencję spoza terenu Europy. Z drugiej strony europejskie utwory audiowizualne rzadko są wyświetlane poza swoim krajem pochodzenia.

  3. Ten ograniczony obieg wynika z fragmentacji europejskiego sektora audiowizualnego i jego rozbicia na rynki krajowe, a nawet regionalne. Wynika to z językowej i kulturowej różnorodności Europy, ale ten lokalny charakter kinematografii przejawia się też w pomocy publicznej dla europejskich utworów audiowizualnych, która obejmuje wspieranie wielu małych przedsiębiorstw produkcyjnych w ramach krajowych, regionalnych i lokalnych programów finansowania.

  4. Panuje ogólna zgoda, że pomoc ma istotne znaczenie dla utrzymania europejskiej produkcji audiowizualnej. Producenci mają trudności z uzyskaniem wystarczającego wsparcia przyznawanego z góry na warunkach komercyjnych umożliwiającego stworzenie pakietu finansowego potrzebnego do rozpoczęcia produkcji. Wysokie ryzyko związane z działalnością ich przedsiębiorstw oraz realizacją projektów wraz ze spodziewanym brakiem rentowności sektora uzależniło go od pomocy państwa. W tych okolicznościach wspieranie produkcji audiowizualnych przez Komisję i państwa członkowskie odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu możliwości wyrażenia ich kultury i zdolności twórczych, a tym samym odzwierciedlenia różnorodności i bogactwa kultury europejskiej.

  5. MEDIA, program Unii Europejskiej na rzecz wspierania przemysłu filmowego, telewizyjnego i nowych mediów, obejmuje wiele różnych systemów finansowania, z których każdy jest przeznaczony dla różnych dziedzin sektora audiowizualnego, w tym programy dla producentów, dystrybutorów, agentów zajmujących się sprzedażą, organizatorów kursów szkoleniowych, operatorów działających w zakresie nowych technologii cyfrowych, operatorów platform oferujących wideo na żądanie, wystawców i organizatorów festiwali, rynków i imprez promocyjnych. Program ten zachęca do rozpowszechniania i promocji filmów europejskich ze szczególnym naciskiem na europejskie filmy będące produkcjami międzynarodowymi..

  6. Państwa członkowskie stosują szeroką gamę środków wsparcia dla produkcji filmów, programów telewizyjnych i innych utworów audiowizualnych. Powody wprowadzenia takich środków mają charakter zarówno kulturowy, jak i przemysłowy. Ich głównym celem w zakresie kultury jest zapewnienie wyrażania kultury krajowej i regionalnej oraz zdolności twórczych w mediach audiowizualnych, jakie stanowią film i telewizja. Z drugiej strony środki te mają na celu wygenerowanie krytycznej masy aktywności potrzebnej do stworzenia dynamiki rozwoju i konsolidacji przemysłu poprzez tworzenie przedsiębiorstw produkcyjnych o solidnych podstawach oraz trwałego zasobu umiejętności i doświadczeń ludzkich.

  7. Dotacje, ulgi podatkowe i inne rodzaje wsparcia dla branży audiowizualnej zasadniczo wiążą się z korzystaniem z zasobów państwowych. Ponieważ producenci filmowi działają na poziomie międzynarodowym, a utwory audiowizualne są przedmiotem handlu międzynarodowego, wsparcie takie może wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Utwory audiowizualne i producenci, którzy otrzymają wsparcie, mogą uzyskiwać finansową korzyść, a tym samym przewagę konkurencyjną nad tymi, którzy wsparcia nie otrzymali. Dlatego takie wsparcie może zakłócić konkurencję i jest uważane za pomoc państwa.

  8. Traktat podkreśla, jak wyjątkowe znaczenie ma dla Unii Europejskiej i państw członkowskich promowanie kultury, poprzez włączenie kultury do polityk Unii, o których jest wyraźnie mowa w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Artykuł 167 ust. 2 TFUE stanowi, że:

„Działanie Unii zmierza do zachęcania do współpracy między państwami członkowskimi oraz, jeśli to niezbędne, do wspierania i uzupełniania ich działań w następujących dziedzinach:

[…]

- twórczości artystycznej i literackiej, włącznie z sektorem audiowizualnym.”

  1. Artykuł 167 ust. 4 TFUE stanowi, że: „Unia uwzględnia aspekty kulturalne w swoim działaniu na podstawie innych postanowień Traktatów, zwłaszcza w celu poszanowania i popierania różnorodności jej kultur.”

  2. Artykuł 107 ust. 1 TFUE zakazuje przyznawania pomocy przez państwo lub ze środków państwowych, jeżeli zakłóca to lub grozi zakłóceniem konkurencji i wymiany handlowej między państwami członkowskimi. Komisja może jednak wyłączyć niektóre rodzaje pomocy państwa z tego zakazu. Takim wyłączeniem objęta jest m.in. pomoc przeznaczona na wspieranie kultury określona w art. 107 ust. 3 lit. d) TFUE, o ile nie wpływa ona na konkurencję i warunki wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem.

  3. Zgodnie z zasadą pomocniczości zagwarantowaną w art. 5 TUE za zdefiniowanie „działalności kulturalnej” odpowiedzialne są przede wszystkim państwa członkowskie. Podczas oceny programów wsparcia dla sektora audiowizualnego zadanie Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy państwo członkowskie posiada odpowiednie i skuteczne mechanizmy weryfikacji powalające uniknąć oczywistych błędów.

  4. Jak wyjaśniono to dalej w sekcji 3, zostałoby to zapewnione poprzez zastosowanie procedury wyboru uwzględniającej aspekt kulturalny pozwalającej na określenie, które utwory audiowizualne powinny skorzystać z pomocy, lub profilu kulturalnego, jaki musiałyby spełniać wszystkie utwory audiowizualne jako warunek otrzymania pomocy. Komisja zauważa, że komercyjny charakter filmu nie musi oznaczać, że jest on pozbawiony walorów kulturowych. Jest to zgodne z Konwencją UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego z 2005 r.1.

  5. Pierwotnie kryteria oceny pomocy państwa w przypadku produkcji filmów i innych utworów audiowizualnych zostały określone w komunikacie w sprawie kinematografii z 2001 r.2. Okres obowiązywania tych kryteriów został przedłużony w 2004 r.3, 2007 r.4 i 2009 r.5 i zakończył się po publikacji niniejszego komunikatu.

  6. W świetle szeregu innych tendencji, jakie pojawiły się od 2001 r., Komisja zamierza zadbać o to, by europejska publiczność mogła skorzystać z bardziej kulturalnie zróżnicowanej oferty utworów audiowizualnych poprzez:

  • rozszerzenie zakresu działalności objętej komunikatem, tak by uwzględnić wszystkie aspekty produkcji kinematograficznej, począwszy od zarysu fabuły filmu, a skończywszy na prezentowaniu go publiczności;

  • ograniczenie możliwości nakładania obowiązku terytorialnego ponoszenia wydatków na potrzeby produkcji;

  • kontrolowanie współzawodnictwa pomiędzy państwami członkowskimi celem zużytkowania pomocy państwa na przyciągnięcie inwestycji zagranicznych ze strony dużych produkcji; oraz

  • odniesienie się do inicjatyw Komisji mających na celu poprawę obiegu filmów europejskich i zwiększenie liczby oglądających je widzów z korzyścią zarówno dla europejskiego przemysłu audiowizualnego, jak i dla obywateli.

Zakres działalności


  1. Jeśli chodzi o zakres działalności, do którego ma zastosowanie niniejszy komunikat, kryteria odnoszące się do pomocy państwa zawarte w komunikacie w sprawie kinematografii z 2001 r. koncentrowały się na produkcji filmów. Niektóre państwa członkowskie oferują jednak również wsparcie dla podobnej działalności, która wykracza poza zakres kryteriów określonych w komunikacie w sprawie kinematografii z 2001 r., np. pisania scenariuszy, rozwoju, dystrybucji filmów oraz promocji filmów (np. na festiwalach filmowych). W takich przypadkach Komisja stosuje kryteria komunikatu w sprawie kinematografii jako punkt odniesienia do oceny konieczności, proporcjonalności i adekwatności pomocy, niezależnie od tego, czy pomoc ta została zgłoszona.

  2. Cel, którym jest ochrona i promowanie różnorodności kulturowej Europy za pomocą utworów audiowizualnych, może zostać osiągnięty tylko wtedy, gdy publiczność ogląda te utwory. Pomoc na samą produkcję niesie za sobą ryzyko napędzania podaży produkcji audiowizualnych bez zadbania o to, by wyprodukowany utwór audiowizualny był odpowiednio rozpowszechniany i promowany. Dlatego niezbędne i odpowiednie jest to, aby pomoc mogła objąć wszystkie aspekty tworzenia filmu, począwszy od zarysu fabuły, a skończywszy na prezentowaniu go publiczności. Wsparcie dla takich działań oraz jego intensywność powinno być powiązane z utworami audiowizualnymi, które kwalifikują się do pomocy przeznaczonej na wspieranie kultury.

  3. Oprócz pomocy przyznawanej konkretnie na pisanie scenariuszy, tworzenie, dystrybucję lub promocję wszelka pomoc przyznawana na konkretny utwór audiowizualny powinna stanowić wkład do jego ogólnego budżetu. Producent powinien mieć swobodę w decydowaniu o tym, które elementy budżetu będą wydatkowane w innym państwie członkowskim. Przeznaczenie pomocy na określone komponenty budżetu danej produkcji filmowej mogłoby przekształcić tę pomoc w krajową preferencję dla sektorów świadczących usługi objęte tą właśnie pomocą, co byłoby niezgodne z Traktatem.

  4. Niektóre państwa członkowskie oferują również pomoc dla kin, np. wsparcie dla kin na obszarach wiejskich, ogólnie dla kin studyjnych lub na cyfryzację kin. Jednak przekazywane kwoty są zwykle na tyle niskie, że kina na obszarach wiejskich oraz kina studyjne powinny zmieścić się w poziomach pomocy objętych rozporządzeniem w sprawie pomocy de minimis6. Pomoc na inwestycje związane z renowacją w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) może również spełniać warunki ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych7. Jeśli szczególne okoliczności uzasadniałyby większe wsparcie, należy dokonywać oceny indywidualnej w poszczególnych przypadkach. Dlatego Komisja nie uznaje za konieczne ustanowienie szczegółowych zasad dla pomocy operacyjnej lub pomocy na inwestycje przeznaczonej dla kin.

  5. Niektóre państwa członkowskie wspierają projekty audiowizualne, które wykraczają poza tradycyjnie pojmowane produkcje filmowe i telewizyjne, w szczególności produkty interaktywne, takie jak transmedia czy gry wideo. Opowieści transmedialne (transmedia storytelling, znane również jako multi-platform storytelling lub cross-media storytelling) są techniką opowiadania historii przy pomocy wielu różnych platform medialnych i formatów wykorzystujących technologie cyfrowe, takich jak filmy i gry wideo. Ważne jest przy tym, że poszczególne treści są ze sobą powiązane8. Ponieważ projekty transmedia są nieodzownie związane z produkcją filmu, komponent produkcji filmu uznaje się za utwór audiowizualny wchodzący w zakres niniejszego komunikatu.

  6. Gry wideo są znaczącą okazją dla Europy na nadchodzące lata. Różnią się one od filmów, jeśli chodzi o produkcję, dystrybucję, marketing i konsumpcję. Nie wszystkie gry muszą kwalifikować się jako utwory audiowizualne lub produkty kultury. Dlatego też zasady tworzone w odniesieniu do produkcji filmów nie mogą automatycznie znajdować zastosowania w stosunku do gier. Ponadto w przeciwieństwie do sektora filmowego i telewizyjnego Komisja nie ma masy krytycznej dla decydowania o pomocy państwa przyznawanej na rzecz gier. Włączanie tego sektora do niniejszego komunikatu byłoby zatem przedwczesne. W związku z tym niniejszy komunikat nie obejmuje pomocy przyznawanej dla gier. Wszelkie środki mające na celu wspieranie gier nie spełniające warunków ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych lub rozporządzenia w sprawie pomocy de minimis będą nadal rozpatrywane indywidualnie w konkretnych przypadkach. W zakresie, w jakim da się udowodnić konieczność istnienia programu pomocy na rzecz tworzenia gier kulturalnych i edukacyjnych, Komisja będzie stosować analogicznie kryteria intensywności pomocy zawarte w niniejszym komunikacie.

Obowiązek terytorialnego wykorzystania środków


  1. Obowiązek terytorialnego wykorzystania środków, wymagający od producentów filmowych, aby wydawali oni pewną część budżetu produkcji filmowej na danym terytorium, był kontrowersyjny, odkąd Komisja zaczęła analizować programy wsparcia dla branży filmowej. Komunikat w sprawie kinematografii z 2001 r. pozwolił państwom członkowskim na narzucenie wymogu, by do 80% całego budżetu filmu było wydatkowane na ich terytorium.

  2. Obowiązek terytorialnego wydatkowania środków burzy rynek wewnętrzny w dziedzinie produkcji audiowizualnej. Jednak podczas oceny programów pomocy państwa Komisja musi zapewnić przestrzeganie zasad Traktatu9. Kryterium terytorialne określone w komunikacie w sprawie kinematografii z 2001 r. stanowiło odstępstwo od tych zasad, pozwalające zapewnić stałą obecność w państwie członkowskim przyznającym pomoc umiejętności i wiedzy technicznej niezbędnych do twórczości kulturalnej.

  3. Komisja zgadza się z tym, że należy uwzględnić szczególne cechy charakterystyczne przemysłu filmowego, w szczególności jego skrajną mobilność. Do pewnego stopnia warunki te są zatem niezbędne do utrzymania masy krytycznej infrastruktury do produkcji filmów w państwie członkowskim lub regionie przyznającym pomoc.

  4. W 2008 r. zakończono przeprowadzone przez Komisję badanie dotyczące gospodarczego i kulturowego wpływu wymogów terytorialnych w programach wsparcia dla branży filmowej10. Jak stwierdzono w przyjętym w 2009 r. rozszerzeniu komunikatu w sprawie kinematografii, wyniki badania były ogólnie niejednoznaczne. Nie zdołało ono potwierdzić ani pozytywnych ani negatywnych skutków wymogów terytorialnych. Nie wykazało ono, aby wysoko ustalone wymogi terytorialne przynosiły wystarczająco pozytywne skutki uzasadniające utrzymanie poziomów ograniczeń, które obecnie obowiązują. Ponadto z uwagi na to, że większość postprodukcji filmów i utworów audiowizualnych jest obecnie wykonywana w technologii cyfrowej (inaczej niż w 2001 r.), można nakręcić i zmontować film w różnych krajach bez naruszania ich jakości technicznej i kulturowej.

  5. Dlatego kwota wydatków powiązana z wymogami terytorialnymi powinna przynajmniej być proporcjonalna do kwoty faktycznych zobowiązań finansowych państwa członkowskiego, a nie do ogólnego budżetu produkcji. Nie jest proporcjonalne, aby państwa członkowskie wymagały od producentów filmowych wydatkowania 80% budżetu produkcji na terytorium danego państwa niezależnie od dostępnych kwot pomocy11. W związku z tym bardziej odpowiednie wydaje się przyjęcie jako podstawy maksymalnych poziomów wymogów terytorialnego wykorzystania środków kwoty pomocy a nie budżetu produkcji.

  6. Komisja uważa, że państwa członkowskie mogą wymagać wydatkowania do 100% pomocy przyznanej na produkcję danego utworu audiowizualnego na terytorium państwa przyznającego pomoc12. Ponadto Komisja uważa, że w przypadku programów wsparcia dla sektora audiowizualnego, w których kwota pomocy jest obliczana na podstawie kosztów produkcji na danym terytorium, takich jak programy przewidujące ulgi podatkowe dla sektora filmowego, wszelkie koszty produkcji ponoszone na terenie EOG muszą być kwalifikowalne13.

Konkurencja w zakresie przyciągania dużych zagranicznych produkcji


  1. Gdy przyjmowano komunikat w sprawie kinematografii w 2001 r., zjawisko wykorzystywania przez państwa członkowskie pomocy w celu przyciągnięcia dużych zagranicznych produkcji filmowych na swoje terytorium nie było jeszcze znane. Od tego czasu wiele państw członkowskich wprowadziło programy, których celem jest przyciągnięcie większej liczby ruchomych projektów filmowych. Wszystkie te programy łatwo spełniały określone w 2001 r. kryteria oceny dotyczące pomocy państwa, ponieważ pomoc była skierowana bezpośrednio na produkt kulturalny, pułap terytorialnego wykorzystania środków wynosił do 80% produkcji budżetu, intensywności pomocy wynosiły znacznie poniżej 50%, a wydatki kwalifikowalne obejmowały wszystkie rodzaje kosztów produkcji w państwie członkowskim.

  2. Uwagi zgromadzone podczas konsultacji społecznych poprzedzających obecny komunikat sugerują, że zasadniczym celem tego rodzaju pomocy jest przyciągnięcie znaczących produkcji do Europy, o które toczy się światowa konkurencja z plenerami i obiektami w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Nowej Zelandii czy Australii. Uczestnicy konsultacji przyznali, że te produkcje były niezbędne do utrzymania wysokiej jakości infrastruktury audiowizualnej, przyczyniania się do wykorzystania wysokiej klasy studiów filmowych, wyposażenia i personelu oraz przyczyniania się do transferu technologii, know-how i wiedzy fachowej. Częściowe wykorzystanie obiektów przez producentów zagranicznych pomogłoby również w osiągnięciu zdolności do realizacji znaczących i wysokojakościowych produkcji europejskich.

  3. Jeśli chodzi o możliwy wpływ na europejski sektor audiowizualny, produkcje zagraniczne mogą mieć trwałe skutki, ponieważ zwykle wykorzystują one w szerokim zakresie lokalną infrastrukturę i obsadę. Ogólnie może to mieć zatem pozytywny wpływ na krajowy sektor audiowizualny. Należy również zauważyć, że wiele filmów uważanych za duże projekty państw trzecich to w gruncie rzeczy koprodukcje, w których uczestniczą również producenci europejscy. Dlatego dotacje te przyczyniłyby się również do promowania europejskich utworów audiowizualnych oraz do utrzymania obiektów dla produkcji krajowych. Komisja obawia się jednak, że państwa członkowskie w coraz większym stopniu wykorzystują finansowanie publiczne, aby konkurować ze sobą a nie tylko z państwami trzecimi w celu przyciągnięcia produkcji filmowych na swoje terytorium. Chociaż taka pomoc dla produkcji zagranicznych prawdopodobnie również służy celowi promowania kultury, problem nie polega zwykle na tym, czy te utwory audiowizualne w ogóle zostaną wyprodukowane, ale raczej gdzie do tego dojdzie.

  4. Dla celów stosowania art. 107 TFUE wystarczające jest, aby istniało zagrożenie zakłócenia konkurencji, które w tym kontekście wyraźnie istnieje i które zostałoby znacznie zmniejszone, gdyby wszelkie koszty produkcji przynajmniej na terenie EOG kwalifikowały się do podstawy określania intensywności pomocy w programach wsparcia dla sektora audiowizualnego.

  5. Wprawdzie Komisja jest mimo wszystko zdania, że taka pomoc może zasadniczo być zgodna z art. 107 ust. 3 lit. d) TFUE jako pomoc przeznaczona na wspieranie kultury, należy jednak ustalić pewne granice. Kwoty pomocy mogą być bardzo wysokie, biorąc pod uwagę, jak olbrzymie są budżety dużych produkcji państw trzecich. Określenie limitów zagwarantuje, że podczas podejmowania decyzji o miejscu produkcji filmu najważniejsze znaczenie zaczną mieć inne czynniki, takie jak profesjonalizm lokalnych ekip filmowych, jakość dekoracji i technologii, a konkurencja będzie opierała się przede wszystkim na jakości i cenie, a nie pomocy państwa.

  6. Dlatego też Komisja uważa, że należy opracować różne standardy dla filmów europejskich i pozaeuropejskich. Jeżeli program jest otwarty dla filmów i produkcji telewizyjnych, które nie spełniają definicji utworu europejskiego podanej w załączniku, maksymalna intensywność pomocy powinna być w przypadku filmów wysokobudżetowych zmniejszona w oparciu o skalę regresywną.

  7. Ograniczy to możliwe zakłócenia konkurencji, a równocześnie pozostawi możliwość wzmocnienia lokalnego sektora audiowizualnego w celu promowania w sposób pośredni europejskich produkcji filmowych. Pozwoli to uniknąć dalszego zwiększania budżetów wykorzystywanego w wyścigu o dotację.

Poprawa obiegu filmów europejskich i lepsze możliwości wyboru dla publiczności


  1. Rewolucja cyfrowa niesie z sobą duży potencjał, gdyż zwiększa ona możliwości dostępu publiczności do produkcji audiowizualnych i pozwala filmom europejskim na zwiększenie liczby oglądających je widzów. Zielona księga dotycząca dystrybucji utworów audiowizualnych w Internecie14 zapoczątkowała debatę na temat tego, czy niezbędne są zmiany, w tym zmiany w ramach regulacyjnych, w celu umożliwienia posiadaczom praw, użytkownikom i obywatelom korzystania z potencjału, jaki daje jednolity rynek cyfrowy.

        5.1. Kolejność dystrybucji (release windows)


  1. Wielu uczestników pierwszych konsultacji społecznych odnotowało, że pewne państwa członkowskie nakładają warunki co do czasu lub miejsca dystrybucji utworu audiowizualnego, na który przyznano pomoc (tzw. release windows15), jako warunek jej przyznania. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ograniczenia takie są zgodne z Traktatem, jeżeli ich celem jest popieranie rozwoju produkcji kinematograficznej jako takiej i nie wykraczają poza to, co jest konieczne dla zapewnienia osiągnięcia zamierzonego celu16. Handlowe aspekty dystrybucji oraz strategie marketingowe mogą jednak różnić się od siebie w zależności od danego utworu audiowizualnego. Ograniczenia dotyczące czasu lub miejsca dystrybucji nakładane jako warunek przyznania pomocy mogą mieć wpływ na widoczność i obieg utworów audiowizualnych. Państwom członkowskim zaleca się, by nie nakładały niepotrzebnych ograniczeń na dystrybucję i marketing utworu audiowizualnego jako warunku przyznania wsparcia.

        5.2. Promowanie międzynarodowej dostępności filmów online


  1. Pierwsze konsultacje społeczne ukazały również, że dystrybutorzy filmów mogą łączyć prawa do korzystania z filmów na poziomie krajowym w pakiety. Prawa te nabywają oni zwykle na etapie przedprodukcyjnym i odgrywają dzięki temu kluczową rolę w finansowaniu filmu. Producenci są często uzależnieni od przedsprzedaży tych praw i z tego względu próbują zmaksymalizować swoje krótkoterminowe przychody poprzez sprzedaż wszystkich praw dla różnych terytoriów na zasadzie wyłączności (prawa do wyświetlania w kinach, prawa do transmisji, prawa cyfrowe itp.). Nadawcy oprócz praw do transmisji żądają często wyłącznych praw cyfrowych.

  2. Niewiele filmów europejskich jest dystrybuowanych poza terytorium, na którym zostały wyprodukowane. Zachęca się państwa członkowskie do promowania transgranicznej dostępności filmów europejskich; mogłyby one, na przykład jako warunek przyznania pomocy, zachęcać posiadaczy praw do przekazywania osobom trzecim praw online do takich rodzajów wykorzystania (w tym takich terytoriów), do których w innym przypadku nie mieliby oni dostępu. Sprzyjałoby to również innowacyjnym modelom biznesowym online, wspierało konkurencję i promowało międzynarodową dostępność filmów online.

  3. Ujmując rzecz szerzej, Komisja zbada w następstwie zielonej księgi dotyczącej sektora audiowizualnego, czy, mając na uwadze wysoki stopień ochrony posiadaczy praw, należy dostosować ramy prawne w celu promowania dystrybucji utworów audiowizualnych online. We wniosku dotyczącym zalecenia Rady w sprawie europejskich filmów w erze cyfrowej bada się, w jaki sposób rozpowszechniać odpowiednie praktyki, w szczególności poprzez zwiększanie przejrzystości sprawozdawczości i płatności. Przejrzystość taka sprzyjałaby budowie zaufania wśród uczestniczących podmiotów i pomagałaby w rozwijaniu dystrybucji cyfrowej.

        5.3. Dziedzictwo filmowe


  1. Filmy należy gromadzić, chronić i udostępniać przyszłym pokoleniom w celach kulturalnych i edukacyjnych. Dlatego też zaleca się państwom członkowskim, by jako warunek przyznania pomocy wymagały od producentów deponowania kopii filmu otrzymującego pomoc, odpowiednią do długiego przechowywania, w instytucji dziedzictwa filmowego wyznaczonej przez organ finansujący i by ich w tym zakresie wspierały17.

Ocena zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem


  1. Podczas oceny programów pomocy na rzecz produkcji filmowej i telewizyjnej Komisja sprawdza na podstawie powyższych rozważań

- po pierwsze, czy program pomocy respektuje zasadę „ogólnej zgodności z prawem”, tj. Komisja musi potwierdzić, że program nie zawiera klauzul sprzecznych z postanowieniami TFUE w obszarach innych niż pomoc państwa;

- po drugie, czy program spełnia szczególne kryteria zgodności, określone poniżej.


1.1.Ogólna zgodność z prawem


  1. Komisja musi przede wszystkim sprawdzić, czy pomoc jest zgodna z zasadą „ogólnej zgodności z prawem” i czy kryteria kwalifikowalności i kryteria przyznania nie zawierają klauzul sprzecznych z TFUE w dziedzinach innych niż pomoc państwa. Musi m.in. zapewnić poszanowanie zasad zabraniających dyskryminacji w odniesieniu do narodowości, zasad swobodnego przepływu towarów, swobodnego przepływu pracowników, swobody przedsiębiorczości, swobody świadczenia usług i swobodnego przepływu kapitału (art. 18, 34, 36, 45, 49, 54, 56 i 63 TFUE). Komisja egzekwuje te zasady łącznie ze stosowaniem przepisów dotyczących konkurencji, jeżeli zapisy naruszające te zasady nierozerwalnie wiążą się z realizacją programu.

  2. Zgodnie z powyższymi zasadami programy pomocy nie mogą np.:

  • ograniczać pomocy wyłącznie do obywateli danego państwa;

  • wymagać od beneficjentów posiadania statusu przedsiębiorstwa krajowego założonego na podstawie krajowego prawa handlowego (przedsiębiorstwa posiadające siedzibę w jednym z państw członkowskich, a prowadzące działalność w innym państwie za pośrednictwem stałego oddziału lub przedstawicielstwa muszą kwalifikować się do przyznania pomocy; ponadto wymóg posiadania przedstawicielstwa powinien być egzekwowany wyłącznie przy wypłacaniu pomocy i nie powinien nigdy pociągać za sobą obowiązku zakładania więcej niż jednej siedziby na terytorium danego państwa członkowskiego);

  • wymagać spełnienia krajowych norm pracy przez przedsiębiorstwa zagraniczne świadczące usługi w zakresie produkcji filmowej;

  • niepotrzebnie ograniczać swobody beneficjentów pomocy do nabywania towarów i usług gdziekolwiek na rynku wewnętrznym. Program pomocy na rzecz produkcji filmowej może jednak nakładać spełnienie warunku kwalifikowalności oznaczającego, że część kwoty pomocy, wynosząca maksymalnie 100% kwoty pomocy, musi zostać wydatkowana na terytorium państwa członkowskiego przyznającego pomoc, pod warunkiem że nie przekracza to 50% budżetu produkcji.

1.2.Szczególne kryteria oceny zgodnie z art. 107 ust. 3 lit. d) TFUE


  1. Celem wspierania produkcji europejskich utworów audiowizualnych oraz zapewnienia istnienia infrastruktury niezbędnej do ich produkcji i rozpowszechniania jest kształtowanie europejskiej tożsamości kulturowej oraz wzmocnienie różnorodności kulturowej. Dlatego celem pomocy jest promocja kultury. Pomoc taka może być zgodna z Traktatem na mocy art. 107 ust. 3 lit. d) TFUE. Przedsiębiorstwa z sektora produkcji filmowej i telewizyjnej mogą również korzystać z innych rodzajów pomocy przyznawanej na mocy art. 107 ust. 3 lit. a) oraz c) TFUE (tj. pomocy regionalnej, pomocy dla MŚP, pomocy na badania i rozwój, pomocy szkoleniowej lub pomocy w zakresie zatrudnienia) w ramach maksymalnych pułapów intensywności pomocy w przypadku kumulacji pomocy.

  2. W przypadku programów stworzonych w celu wspierania pisania scenariuszy, tworzenia, produkcji, dystrybucji i promocji utworów audiowizualnych objętych niniejszym komunikatem Komisja będzie badała następujące kryteria w celu oceny, czy program jest zgodny z Traktatem na mocy art. 107 ust. 3 lit. d) TFUE:

  1. Pomoc przeznaczona jest na produkt kulturalny. Każde państwo członkowskie musi zadbać o to, aby dofinansowana produkcja miała wartość kulturalną zgodnie z własnymi kryteriami krajowymi, poprzez skuteczny proces weryfikacji mający na celu uniknięcie oczywistych błędów: czy to poprzez wybór propozycji filmowych przez odpowiedni panel, czy też – w przypadku braku takiej procedury wyboru – poprzez sporządzenie wykazu kryteriów kulturalnych, według których każdy utwór audiowizualny będzie sprawdzany.

  2. Jeżeli utwór audiowizualny otrzymuje wsparcie jako utwór europejski18, intensywność pomocy musi się zasadniczo ograniczać do 50% budżetu produkcji, z myślą o stymulowaniu normalnych inicjatyw handlowych. Jeżeli do tych samych kosztów stosuje się kilka programów pomocy, skumulowana intensywność pomocy musi być ograniczona do 50%. Biorąc pod uwagę znaczenie współpracy producentów z różnych państw członkowskich dla produkcji utworów europejskich, które są wyświetlane w kilku państwach członkowskich, oraz zgodnie z art. 167 ust. 2 TFUE, intensywność pomocy w przypadku produkcji transgranicznych finansowanych przez co najmniej dwa państwa członkowskie, w których uczestniczą producenci z co najmniej dwóch państw członkowskich, może osiągać do 60%. Ograniczenia te nie dotyczą trudnych utworów audiowizualnych19 i koprodukcji, w których uczestniczą państwa z listy Komitetu Pomocy Rozwojowej OECD20. Filmy, których jedyna oryginalna wersja powstała w języku narodowym państwa członkowskiego o ograniczonej powierzchni, ludności i obszarze językowym, można uznać w tym kontekście za trudne utwory audiowizualne.

  3. Zasadniczo nie ma pułapów dla pomocy na pisanie scenariuszy i tworzenie. Jednak jeżeli stworzony scenariusz lub projekt zostaje ostatecznie sfilmowany, koszty pisania scenariusza i tworzenia są następnie ujmowane w budżecie produkcji i brane pod uwagę podczas obliczania maksymalnej intensywności pomocy dla utworów audiowizualnych, o czym mowa w ust. 2 powyżej.

  4. Koszty dystrybucji i promocji europejskich utworów audiowizualnych, które kwalifikują się do celów wspierania produkcji, można wspierać z tą samą intensywnością pomocy, jak gdyby były one przeznaczone na ich produkcję.

  5. Jednak jeśli utwór audiowizualny otrzymujący wsparcie nie jest utworem europejskim21, pomoc powinna być ograniczona do następujących regresywnych maksymalnych intensywności pomocy, powiązanych z budżetem produkcji:

Część budżetu produkcji

Maksymalna intensywność pomocy

mniej niż 10 mln €

50,00%

10 mln € - 20 mln €

30,00%

ponad 20 mln €

10,00%



  1. Oprócz pomocy na pisanie scenariuszy oraz tworzenie pomoc na konkretne działania w zakresie produkcji filmowej (takie jak postprodukcja lub zdjęcia główne) jest niedozwolona; ma to na celu zapewnienie neutralnego efektu zachęty danej pomocy oraz w rezultacie uniknięcie ochrony tych określonych działań w państwie członkowskim przyznającym pomoc oraz przyciągania ich do tego państwa.

  1. Przy określaniu, czy maksymalna intensywność pomocy jest przestrzegana, należy uwzględnić łączną kwotę środków publicznych przyznawanych przez państwo członkowskie na wsparcie danego działania lub projektu, niezależnie od tego, czy wsparcie to jest finansowanie z zasobów lokalnych, regionalnych, krajowych czy unijnych. Środki przyznawane bezpośrednio z programów UE takich jak program MEDIA, gdzie państwa członkowskie nie są zaangażowane w podejmowanie decyzji o ich przyznaniu, nie są natomiast zasobami państwowymi. Dlatego też taka pomoc nie jest uwzględniana podczas oceny, czy przestrzegane są pułapy intensywności pomocy.

Stosowne środki


  1. Jako stosowne środki zgodnie z art. 108 ust. 1 TFUE Komisja proponuje dostosowanie przez państwa członkowskie istniejących programów dotyczących finansowania filmów do niniejszego komunikatu w ciągu dwunastu miesięcy od daty jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym. Państwa członkowskie powinny potwierdzić Komisji w ciągu jednego miesiąca od daty opublikowania komunikatu w Dzienniku Urzędowym, że zgadzają się na zaproponowane stosowne środki. W przypadku braku odpowiedzi Komisja uzna, że dane państwo członkowskie nie wyraża zgody.

Zastosowanie


  1. Niniejszy komunikat ma zastosowanie od pierwszego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zastąpi on przepisy dotyczące pomocy państwa określone w komunikacie w sprawie kinematografii z 2001 r.

  2. Komisja będzie stosować niniejszy komunikat do wszystkich zgłoszonych środków pomocy, w przypadku których jest wzywana do podjęcia decyzji po opublikowaniu komunikatu w Dzienniku Urzędowym, nawet jeżeli środki pomocy zgłoszono przed datą publikacji.

  3. Zgodnie z zawiadomieniem Komisji w sprawie zasad oceny pomocy państwa przyznanej bezprawnie22 w przypadku pomocy niezgłoszonej Komisja będzie stosować:

a) niniejszy komunikat, jeżeli pomoc przyznano po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

b) komunikat w sprawie kinematografii z 2001 r. we wszystkich innych przypadkach.



Załącznik

Europejskim utworem audiowizualnym jest każdy utwór spełniający następujące kryteria:

- utwór został wyprodukowany w większości przez producenta lub producentów z siedzibą w Unii Europejskiej/EOG. Za producentów uznaje się wyłącznie przedsiębiorstwa produkcyjne wskazane w napisach końcowych jako producenci Celem ustalenia tożsamości producenta filmu możliwe jest również wykorzystanie innych elementów, takich jak kontrola kreatywna, własność praw do wykorzystania i udział w zyskach;

oraz

- utwór musi być wyprodukowany przy znaczącym udziale specjalistów, którzy są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej/EOG lub zamieszkują w tych państwach. „Znaczący udział” definiuje się jako ponad 50 % punktów w oparciu o poniżej przedstawioną tabelę (np. co najmniej 10 punktów w przypadku utworu fabularnego lub największy udział punktów, jeśli suma wynosi mniej niż 19, co zdarza się zazwyczaj w przypadku filmów dokumentalnych lub animowanych, gdzie do napisów końcowych włącza się zazwyczaj tylko część z poniższych kategorii):




Elementy europejskie

Punkty

Reżyseria

3

Scenariusz

3

Muzyka

1

Aktor 1

2

Aktor 2

2

Aktor 3

2

Dyrekcja artystyczna /Scenografia

1

Kierownictwo zdjęć

1

Montaż

1

Dźwięk

1

Lokalizacja planu zdjęciowego

1

Laboratorium

1

Ogółem

19



1W art. 4 ust. 4 Konwencja stanowi: „Działalność, dobra i usługi kulturalne oznaczają działalność, dobra i usługi, które – [...] niezależnie od wartości handlowej, jaką mogą mieć – przedstawiają lub przekazują formy wyrazu kulturowego. Działalność kulturalna może być celem samym w sobie lub też może przyczyniać się do wytwarzania dóbr i usług kulturalnych.”

2Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie niektórych aspektów prawnych dotyczących produkcji kinematograficznych i innych produkcji audiowizualnych, Dz.U. C 43 z 16.2.2002, s. 6.

3Dz.U. C 123 z 30.4.2004, s. 1.

4Dz.U. C 134 z 16.6.2007, s. 5.

5Dz.U. C 31 z 7.2.2009, s. 1.

6Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.U. L 379 z 28.12.2006, s. 5).

7Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), Dz.U. L 214 z 9.8.2008, s. 3.

8Nie należy ich mylić z tradycyjnymi wieloplatformowymi franszyzami medialnymi, historiami stanowiącymi kontynuację (sequel) i adaptacjami.

9 Zasady określone w Traktacie nie uniemożliwiają państwom członkowskim stawiania wymogu, by nawet do 100% budżetu produkcji było wydatkowane na terytorium EOG. Nie burzy to rynku wewnętrznego, gdyż pomoc nie byłaby powiązana z jakąś określoną częścią EOG.

102008 Study on the Economic and Cultural Impact, notably on Co-productions, of Territorialisation Clauses of state aid Schemes for Films and Audiovisual Productions (badanie dotyczące gospodarczego i kulturalnego wpływu, zwłaszcza na koprodukcje, klauzul terytorialnych zawartych w programach pomocy państwa na rzecz filmów i produkcji audiowizualnych z 2008 r.), http://ec.europa.eu/avpolicy/info_centre/library/studies/index_en.htm#finalised

11Na przykład: producent produkujący film o budżecie w wysokości 10 mln EUR składa wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu oferującego najwyżej 1 mln EUR na jeden film. Wyłączenie tego filmu z tego programu tylko z tego powodu, że producent nie przewiduje wydania co najmniej 8 mln EUR z budżetu produkcji na terytorium państwa oferującego tę pomoc, jest nieproporcjonalne.

12 Oznacza to, że program nie może wykluczać filmu z możliwości uzyskania pomocy tylko z tego powodu, że wydatki poniesione lokalnie w ramach jego produkcji nie przekroczą 100% kwoty pomocy (kryterium kwalifikowalności). Nie stanowi to dla komisji selekcyjnej przeszkody w przyznawaniu pomocy na rzecz filmów, które spośród nadesłanych propozycji jej zdaniem najbardziej na nią zasługują. Ogólnie w produkcjach filmowych uzyskujących wsparcie w ramach programu wspierania filmów wydatkuje się często w praktyce wyższe koszy produkcji na danym terytorium niż kwota pomocy. W każdym razie państwa członkowskie nie mają obowiązku nakładania na producentów filmowych wymogów terytorialnego wykorzystania środków.

13 Państwa członkowskie mogą jednak wymagać wydatkowania do 100% pomocy na rzecz produkcji na terytorium państwa przyznającego tę pomoc.

14 COM(2011) 427 wersja ostateczna.

15 W szczególności w odniesieniu do kolejności dystrybucji: wyświetlanie w kinie, wyświetlanie w płatnej telewizji (pay-TV), sprzedaż indywidualna, wypożyczanie, wyświetlanie w telewizji ogólnodostępnej i wideo na żądanie.

16 Sprawa 60-61/84 Cinetheque SA, Wyrok z dnia 11 lipca1985 r., [1985] Rec.-2605.

17 Instytucje dziedzictwa filmowego są desygnowane przez państwa członkowskie do gromadzenia, zachowywania i udostępniania dziedzictwa filmowego do celów kulturalnych i edukacyjnych. Zgodnie z zaleceniem Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dziedzictwa filmowego z 2005 r. państwa członkowskie sporządziły wykaz swoich instytucji dziedzictwa filmowego. Aktualny wykaz znajduje się na stronie internetowej: http://ec.europa.eu/avpolicy/docs/reg/cinema/institutions.pdf.

18 Zgodnie z definicją zawartą w załączniku do niniejszego komunikatu.

19 Takie jak filmy krótkometrażowe, premierowe lub drugie filmy reżyserów debiutujących, filmy dokumentalne, utwory niskobudżetowe lub inne komercyjnie trudne utwory.

20 Lista Komitetu Pomocy Rozwojowej (DAC) wyszczególnia wszystkie państwa i terytoria uprawnione do otrzymywania oficjalnej pomocy rozwojowej. Obejmuje ona kraje o niskich i średnich dochodach w oparciu o dochód narodowy brutto (DNB) na głowę mieszkańca zgodnie z danymi publikowanymi przez Bank Światowy, z wyłączeniem krajów grupy G8, państw członkowskich UE i państw o ustalonej dacie przystąpienia do UE. Lista ta obejmuje również wszystkie kraje najsłabiej rozwinięte (LDC) zgodnie z definicją Organizacji Narodów Zjednoczonych. Zob. http://www.oecd.org/document/45/0,3746,en_2649_34447_2093101_1_1_1_1,00.html

21Zgodnie z definicją zawartą w załączniku do niniejszego komunikatu.

22Dz.U. C 119 z 22.5.2002, s. 22.

PL PL







©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna