Propozycja projektu badawczego pt. Ocena środowiskowych zagrożeń zdrowia mieszkańców Dąbrowy Górniczej ze szczególnym uwzględnieniem dzielnicy Strzemieszyce Wielkie I Małe


Załącznik nr 1 – Harmonogram zadań badawczych



Pobieranie 153.91 Kb.
Strona3/3
Data07.05.2016
Rozmiar153.91 Kb.
1   2   3

Załącznik nr 1 – Harmonogram zadań badawczych

I etap

Wstępna diagnoza stanu środowiska i zdrowia mieszkańców miasta Dąbrowa Górnicza obejmująca identyfikację zagrożeń, opracowanie strategii pomiarowych oraz wybór metod badawczych na podstawie dostępnych danych

ŚRODOWISKO

1. Inwentaryzacja źródeł zanieczyszczeń powietrza dla miasta Dąbrowa Górnicza i gmin przyległych.

  1. Inwentaryzacja źródeł emisji obejmująca:

      • punktowe i obszarowe źródła przemysłowe;

      • obszarowe źródła tzw. niskiej emisji (zabudowa mieszkaniowa; usługowo- handlowa i budynki użyteczności publicznej);

      • źródła emisji z rolnictwa;

      • źródła liniowe (transport samochodowy, transport kolejowy).

  1. Inwentaryzacja źródeł zanieczyszczeń mikrobiologicznych powietrza na terenie miasta Dąbrowa Górnicza

  2. Dotychczasowy stan wiedzy w zakresie zanieczyszczenia powietrza na terenie miasta Dabrowa Górnicza w oparciu o dane WIOŚ i WSSE z uwzględnieniem oddziaływania warunków meteorologicznych.

  3. Modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w celu identyfikacji zagrożonych obszarów w obrębie miasta Dąbrowa Górnicza.

2. Analiza dokumentów związanych z realizacją programu usuwania azbestu z terenu miasta Dąbrowa Górnicza, ze szczególnym uwzględnieniem dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe w okresie 2010-2015.

3. Analiza dokumentów planistycznych pod względem zgodności i zagrożeń środowiskowych.

4. Ocena stopnia zanieczyszczenia gleb na terenie miasta Dąbrowa Górnicza, ze szczególnym uwzględnieniem dzielnic Strzemieszyce Wielkie i  Małe.

5. Ocena stopnia zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych na terenie miasta Dąbrowa Górnicza, ze szczególnym uwzględnieniem dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe.

6. Ocena występowania zagrożeń czynnikami fizycznymi (hałas przemysłowy i środowiskowy, pola magnetyczne) na terenie miasta Dąbrowa Górnicza, ze szczególnym uwzględnieniem dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe.

7. Pilotażowe badania próbek powietrza atmosferycznego, depozycji pyłów, gleb oraz wód powierzchniowych i podziemnych głównie na terenie dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe w celu potwierdzenia lub wykluczenia istotności wytypowanych zagrożeń.

8. Analiza zebranych w I etapie danych dotyczących zanieczyszczenia poszczególnych elementów środowiska oraz weryfikacja zaplanowanego zakresu badań.




ZDROWIE

1. Ocena sytuacji zdrowotnej mieszkańców dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe w odniesieniu do populacji zamieszkującej Dąbrowę Górniczą, województwo śląskie oraz Polskę.

  1. Wykazanie struktury chorobowości i umieralności w ciągu ostatnich 10 lat, z uwzględnieniem kategorii wiekowych i płci, na wybrane jednostki chorobowe.

1.2. Ocena częstości wizyt mieszkańców dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe w Poradniach POZ, punktach opieki nocnej i świątecznej zlokalizowanych w miejscu zamieszkania oraz w SOR Szpitali w Dąbrowie Górniczej, Będzinie, Sosnowcu oraz Katowicach.

1.3. Ocena częstości przyjęć mieszkańców dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe w Poradniach Specjalistycznych z wyszczególnieniem pierwszego rozpoznania i kontynuacją leczenia.



1.4. Ocena częstości hospitalizacji mieszkańców dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Strzemieszyce Małe w Szpitalach w Dąbrowie Górniczej, Będzinie oraz Sosnowcu z powodu wybranych jednostek chorobowych.

2. Badania socjologiczne kontekście lokalnych problemów środowiskowych w dzielnicach Strzemieszyce Wielkie i Strzemieszyce Małe.

3. Analiza zebranych w I etapie danych dotyczących stanu zdrowia populacji zamieszkującej miasto Dąbrowa Górnicza, weryfikacja zaplanowanego zakresu badań populacyjnych.




II etap

Zintegrowany, roczny monitoring środowiska i stanu zdrowia mieszkańców miasta Dąbrowa Górnicza, ze szczególnym uwzględnieniem dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe

ŚRODOWISKO

  1. Poszerzone badania stanu jakości powietrza atmosferycznego na terenie miasta Dąbrowa Górnicza.

  1. Analiza zanieczyszczeń gazowych i lotnych związków organicznych (LZO), w tym charakterystycznych dla przemysłu funkcjonującego na terenie miasta Dąbrowa Górnicza.

  2. Analiza pierwiastków śladowych, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), anionów i kationów oraz węgla elementarnego i organicznego (OC/EC) we frakcji pyłu PM2.5.

  3. Analiza właściwości toksycznych oraz mutagennych organicznych ekstraktów frakcji PM2.5.

  1. Analiza jakościowa i ilościowa bioaerozolu bakteryjnego oraz mikrogrzybowego.

  2. Analiza występowania respirabilnych włókien azbestu i innych włókien mineralnych w powietrzu atmosferycznym.




  1. Analiza depozycji pyłów na terenie miasta Dąbrowa Górnicza.




  1. Ocena aktualnego stanu zanieczyszczenia gleby na terenie miasta Dąbrowa Górnicza.

    1. Analiza zanieczyszczeń zgodnie z obowiązującymi rozporządzeniami.

    2. Badanie toksykologiczne wyciągów wodnych wybranych próbek gleby.

  1. Ocena aktualnego stanu jakości wód powierzchniowych i podziemnych na terenie miasta Dąbrowa Górnicza.

    1. Analiza zanieczyszczeń zgodnie z obowiązującymi rozporządzeniami.

    2. Badanie toksykologiczne wyciągów wodnych wybranych próbek wód.

  1. Analiza aktualnego poziomu hałasu oraz występowania pola magnetycznego na terenie miasta Dąbrowa Górnicza.




ZDROWIE

1. Przekrojowe badanie populacyjne:

1.1. Wybór reprezentatywnej grupy do badań populacyjnych z uwzględnieniem grupy dzieci dla dzielnic Strzemieszyce Wielkie i  Małe, a także dla obszaru referencyjnego.



    1. Badanie ankietowe obejmujące wywiad środowiskowy, zawodowy i zdrowotny.

    2. Badania lekarskie obejmujące: wywiad lekarski oraz badania fizykalne (w tym pomiar ciśnienia tętniczego krwi, częstości akcji serca oraz antropometryczne).

    3. Podstawowe badania laboratoryjne: morfologia krwi, OB, białko CRP, elektrolity (Na+, K+, Ca++, Cl-), badanie ogólne moczu, itp.

    4. Konsultacje specjalistyczne i uzupełniające badania laboratoryjne w wybranych przypadkach.

  1. Oceny narażenia ludzi z wykorzystaniem badań toksykologicznych.

    1. Badania stężenia wybranych metali ciężkich we krwi i moczu.

    2. Badania narażenia na wybrane związki organiczne:

  • stężenie fenolu w moczu (narażenie na benzen),

  • stężenie kwasu hipurowego w moczu (narażenie na toluen),

  • stężenie kwasu trichlorooctowego w moczu (narażenie na substancje chloroorganiczne),

  • stężenie acetylocholinoesterazy we krwi (narażenie na pestycydy fosforoorganiczne),

  • stężenie methemoglobiny we krwi (narażenie na substancje methemoglobinotwórcze)

  • stężenie 1-hydroksypirenu w moczu (narażenie na WWA).

  • stężenie kotyniny w moczu (narażenie na aktywne i bierne palenie papierosów).

  1. Ocena wczesnych skutków biologicznych narażenia na czynniki szkodliwe:

3.1. Badania ilorazu inteligencji u dzieci wraz z oceną psychologiczną.

    1. Ocena funkcji nerek: mocznik i kreatynina we krwi, enzymy (N-acetylo-β-D-glukozamidaza (NAG)) oraz białka niskocząsteczkowe
      (β2-mikroglogulin, białka wiążące retinol (RBT)) w moczu.

    2. Ocena funkcji wątroby: bilirubina, aktywność enzymów: transaminazy (AspAT, AlAT), fosfataza alkaliczna (ALP, AP), gamma glutamylo transpeptydaza (GGTP)

    3. Ocena systemu immunologicznego: odczyny spojówkowe, immunoglobuliny klasy E.

    4. Ocena czynności płuc: badanie spirometryczne.

    5. Ocena uszkodzeń cytogenetycznych w komórkach nabłonkowych z jamy ustnej.




III etap

Określenie wpływu poszczególnych źródeł emisji zanieczyszczeń do środowiska na stan zdrowia mieszkańców Dąbrowy Górniczej oraz ranking źródeł emisji dla potrzeb zarządzania zdrowiem środowiskowym.




  1. Wyznaczenie rodzaju oraz stref zagrożeń na obszarze miasta Dąbrowy Górniczej w oparciu o aktualne dane monitoringu środowiska.

  1. Ocena ryzyka zdrowotnego mieszkańców miasta Dabrowa Górnicza.

2.1. Ocena ryzyka zdrowotnego rakotwórczego i nierakotwórczego, spowodowanego zanieczyszczeniem mediów środowiskowych na badanym obszarze.

2.2. Określenie udziału poszczególnych źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza w całkowitym ryzyku zdrowotnym.

2.3. Określenie ryzyka względnego zachorowania na wybrane jednostki chorobowe w populacji narażonej i nienarażonej środowiskowo.


  1. Określanie bieżącego stanu zdrowia mieszkańców Dąbrowy Górniczej z wykorzystaniem danych ankietowych, badań lekarskich, toksykologicznych oraz wczesnych skutków zdrowotnych.

  1. Ocena zależności pomiędzy stanem zdrowia mieszkańców Dąbrowy Górniczej, a jakością środowiska przyrodniczego, z zastosowaniem zaawansowanych metod statystycznych oraz systemu informacji geograficznej GIS.

  1. Określenie wpływu poszczególnych źródeł emisji zanieczyszczeń do środowiska na stan zdrowia mieszkańców Dąbrowy Górniczej i ich ranking dla potrzeb zarządzania środowiskiem.

  1. Analiza stanu wiedzy, postaw mieszkańców Strzemieszyc Wielkich i Strzemieszyc Małych wobec problemów środowiskowych, a także wiedzy o wpływie stanu środowiska na zdrowie, co pozwoli na sformułowanie wytycznych odnośnie możliwości rozwiązania zaistniałego problemu społecznego.

  1. Wypracowanie rekomendacji oraz wskazanie środków zaradczych zmierzających do zmniejszenia oddziaływania środowiska na zdrowie populacji mieszkańców Dąbrowy Górniczej z uwzględnieniem dzielnic Strzemieszyce Wielkie i Małe.




IV etap

Wsparcie dialogu społecznego – działania informacyjne i edukacyjne, przygotowanie wytycznych do komunikacji społecznej.




  1. Przekazywanie uzyskanych wyników badań środowiskowych i dotyczących stanu zdrowia lokalnym społecznością oraz innym interesariuszom.


Wykorzystywane źródła:
Air Quality Guidelines for Europe, WHO, 2000

Air quality in Europe — EEA Report No 5, ISBN 978-92-9213-490-7, Luxemburg, 2014

Biesiada M. Zastosowania analizy ryzyka zdrowotnego w ocenach oddziaływania środowiska na zdrowie, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Biesiada M., Bubak A. Podstawy oceny środowiskowego ryzyka zdrowotnego. Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Biomarkers and Risk Assessment: Concepts and Principles, Environmental Health Criteria 155, WHO, Geneva,1993

Bubak A. Biomonitoring mutagenności powietrza atmosferycznego i wody, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

CAFE, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy

DĄBROWA GÓRNICZA WOLNA OD AZBESTU, Program usuwania azbestu z terenu miasta na lata 2010-2032, Centrum Projektowo-Szkoleniowe Sp. z o.o.

Dziubanek G., Marchwińska-Wyrwał E., Piekut A., Rusin M., Hajok I. Zanieczyszczenia powietrza jako istotny modyfikowalny czynnik ryzyka zdrowotnego, Hygeia Public Health, 49(1): 75-80, 2014

Hajok I., Marchwińska-Wyrwał E., Rusin M., Dziubanek G. Relacje pomiędzy zanieczyszczeniem powietrza z różnych źródeł a występowaniem astmy oskrzelowej u dzieci, Zagrożenia zdrowotne wśród dzieci i młodzieży, Tom 2:33-44, 2011

Jarosińska D. Programy profilaktyki medycznej skutków zdrowotnych skażenia środowiska, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Jarosińska D. Zdrowie środowiskowe – definicje, zakres, priorytety, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Kuna P. Zanieczyszczenie wybranych komponentów środowiska przez wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) w Dąbrowie Górniczej, Nauka Przyroda Technologie, 5(4), 2011

Malec B., Biesiada M., Bubak A. Praktyczny przykład oceny środowiskowego ryzyka zdrowotnego, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Mielżyńska D. Narażenie na substancje o działaniu kancerogennym – biomarkery narażenia, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Mielżyńska D., Siwińska E., Kapka L. Efekt mutagenny pyłów zawieszonych jako wskaźnik jakości powietrza, ISBN-83909595-5-9, IMPiZŚ, Sosnowiec, 2002

Mielżyńska D.. Markery biologiczne w ocenie narażenia zawodowego i środowiskowego ludzi na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, ISBN-978-83-60818-05-3, IMP, Łódź, 2008

Mniszek W. Koncepcja i metody zintegrowanego monitoringu środowiska i zdrowia, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Mniszek W. Modelowe wdrażanie zintegrowanego monitoringu środowiska i zdrowia na terenach ekologicznie zagrożonych, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Mniszek W. Narażenie na substancje chemiczne w kontekście zarządzania ryzykiem, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Mniszek W. Regulacje prawne w zakresie ocen oddziaływania na środowisko i zdrowie, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Muszyńska–Graca M. Medycyna środowiskowa, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Piaseczna A. i zespół, Szczegółowa mapa geochemiczna dla Strzemieszyc, opracowanie Państwowego Instytutu Geologicznego

Podgórska B., Górniak J., Synowiec P., Stelmach M., Podgórski M. Aktualizacja programu ochrony środowiska dla miasta Dąbrowa Górnicza na lata 2013-2017 z perspektywą na lata 2018-2020, Załącznik Nr 1do Uchwały Rady Miejskiej Nr XXXI/593/13 w Dąbrowie Górniczej z dnia 4 września 2013 roku

Raport o stanie zdrowia mieszkańców Dąbrowy Górniczej, IBMed, Kraków 2012

Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z listopada 2002 (Dz. U. 217, poz. 1833 ze zm., 2005r., Dz. U. 212, poz. 1769).

Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U nr 136, poz. 964)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 maja dnia 2002 r. w sprawie rodzajów oraz stężeń substancji, które powodują, że urobek jest zanieczyszczony (Dz. U. nr 55, poz. 498)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. nr 143 poz. 896)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 1031)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16, poz. 87)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 47, poz. 281).

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 1, poz. 12).

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2003 r. w sprawie substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (Dz. U. Nr 217, poz. 2141)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. nr 257, poz. 1545)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. nr 165 poz. 1359)

Rusin M., Marchwińska-Wyrwał E. Zagrożenia zdrowotne związane ze środowiskowym narażeniem na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine, Vol. 17(3):7-13, 2014

Rusin M., Marchwińska-Wyrwał E., Hajok I., Dziubanek G. Występowanie urodzeń martwych i rodzeń dzieci z niską urodzeniową masą ciała (LBW) jako skutek środowiskowego narażenia kobiet ciężarnych na benzo(a)piren, Zagrożenia zdrowotne wśród dzieci i młodzieży, Tom 2:99-110, 2011

Sokal J.A. PROGRAM WIELOLETNI „Środowisko a Zdrowie”, Materiały szkoleniowe, Teoria i praktyka ocen oddziaływania środowiska na zdrowie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, 2001

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Dąbrowa Górnicza (II edycja), Załącznik nr 1do Uchwały Nr XXIII/374/08 Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 30 stycznia 2008 r

Systematic review of health aspects of air pollution in Europe, WHO, 2005

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013 poz. 21)



WHO guidelines for indoor air quality: selected pollutants, WHO, 2010




1   2   3


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna