Przyczyny powstawania zachowań agresywnych i przemocy wśród dzieci



Pobieranie 20.51 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar20.51 Kb.
Beata Antczak-wychowawca klasy.

(materiał opracowałam na podstawie artykułów zamieszczonych na stronach www)




Przyczyny powstawania zachowań agresywnych

i przemocy wśród dzieci
Przemoc przejawiająca się wśród uczniów w szkole jest formą zachowania agresywnego. Często słowo przemoc bywa używane jako synonim zachowania agresywnego.

Współcześnie agresja definiowana jest jako świadome i celowe zachowanie fizyczne lub werbalne, skierowane przeciwko komuś lub czemuś, zmierzające do wyrządzenia krzywdy lub szkody.

Natomiast o przemocy można mówić w wypadku nierównowagi sił, wtedy gdy osoba posiadająca przewagę fizyczną lub psychiczną używa jej przeciw osobie słabszej. W przypadku przemocy stosowane są te same formy zachowań jak w przypadku agresji, a więc przemoc fizyczna i werbalna. Zwykle wymieniane są dwa rodzaje zachowań: fizyczne – takie jak bicie, kopanie, plucie, niszczenie czyjejś własności, rzucanie przedmiotami czy wymuszanie pieniędzy oraz słowne, do których można zaliczyć: wyzywanie, przezywanie, wyśmiewanie, ośmieszanie, obrażanie, grożenie. Warto dołączyć jeszcze jedną kategorię zachowań agresywnych tj. niewerbalne takie jak grożenie pięścią i pokazywanie nieprzyzwoitych gestów.

Klasyfikacja form przemocy




FORMY PRZEMOCY





Bezpośrednie

Pośrednie

Fizyczne

Bicie

Kopanie


Plucie

Wymuszanie pieniędzy

Niszczenie własności

Rzucanie kamieniami



Włączanie innych osób do atakowania ofiar w różny sposób

Słowne

Wyzywanie przezywanie

Wyśmiewanie

Ośmieszanie

Obrażanie

Grożenie


Namawianie innych do wyzywania, grożenia, wyśmiewania

Rozpowszechnianie plotek




Niewerbalne

Grożenie (pięścią) i pokazywanie nieprzyzwoitych gestów

Chowanie rzeczy

Rozmyślne wykluczanie z grupy czy działań





Do objawów przemocy zaliczymy:

  • siniaki, ślady uderzeń

  • lęk przed dotknięciem, kulenie się

  • nadmierna agresywność

  • apatia

  • zaburzenia mowy (wynikające z napięcia nerwowego)

  • dolegliwości psychosomatyczne (bóle brzucha, głowy, mdłości)

  • brak poczucia pewności siebie

  • depresja

  • kłamstwa

  • lęk przed porażką

Wśród przyczyn wpływających na występowanie zachowań agresywnych wymienia się czynniki biologiczne. Do nich zaliczane są przede wszystkim zaburzenia neurologiczne i zaburzenia równowagi chemicznej organizmu. Ważną rolę może odgrywać czynnik związany z temperamentem dziecka. Dzieci o większym temperamencie ( ruchliwe, szybko reagujące, itp.) mają większe prawdopodobieństwo wytworzenia i utrwalenia agresywnych wzorców reakcji niż te, które w swej naturze są spokojniejsze.

Rodzina jest kluczowym miejscem, gdzie przebiega proces socjalizacji dzieci, w znaczący sposób modelujący różne formy zachowania. To ona w największym stopniu wpływa na rozwój emocjonalny i psychiczny dziecka. Gdy dzieci czują się kochane i akceptowane to są mniej agresywne. Ponadto muszą od dorosłych dowiedzieć się, które zachowania są dozwolone, a które nie mogą być metodą rozwiązywania problemów. Reguły te muszą być jasne i konsekwentnie przestrzegane.

Świat dziecka na przestrzeni kilkunastu lat znacznie się zmienił. Aktywność dużej części społeczeństwa skupiona jest na obronie zagrożonej pozycji, standardu życiowego oraz bezpieczeństwa socjalnego. Dorośli coraz mniej czasu poświęcają wychowywaniu dzieci, których potrzeby psychiczne pozostały niezmienione. Jak zawsze oczekują od rodziców miłości, akceptacji, poczucia bezpieczeństwa. Jeżeli te potrzeby nie zostaną zaspokojone, rodzą się problemy natury emocjonalnej.

Nikt nie ma już wątpliwości, że czynnikami pobudzającymi do zachowań agresywnych, a często wręcz dostarczającymi gotowych wzorców są współczesne media: prasa, telewizja film, programy komputerowe. Oglądanie aktów przemocy na ekranie najpierw oswaja widza z przemocą, a potem modeluje zachowania w kierunku agresji. To smutne, że nawet w pozornie dziecięcych filmach animowanych, dominującym, a często wręcz jedynym sposobem rozwiązywania konfliktów jest brutalna siła.

Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychologów, dziecko zanim ukończy szkołę podstawową, przeciętnie ogląda w telewizji około 8 tysięcy morderstw i 100 tysięcy scen gwałtu. Taka dawka przemocy znacząco wpływa na psychikę, co prowadzi do zaburzeń zachowania.



Szkoła jest miejscem, w którym dzieci spędzają przynajmniej kilka godzin. Można wskazać kilka obszarów, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla rozwijania, wzmacniania lub wyzwalania na terenie szkoły zachowań agresywnych i przemocy wśród dzieci:

Czynniki związane ze szkołą jako instytucją

  • zbyt dużo dzieci w klasach, ograniczona ruchliwość

  • czas spędzony głównie w sposób jednostronnie ukierunkowany

  • zbyt wiele sytuacji bez możliwości wyboru

  • ogólny standard budynku i otoczenia

  • niewłaściwa kontrola uczniów

  • częste zmiany nauczycieli

Czynniki psychologiczne

  • frustracja wynikająca z braku dobrego kontaktu z dorosłymi lub agresja z ich strony

  • niskie poczucie własnej wartości, połączone z dużą ilością otrzymywanych przez uczniów negatywnych komunikatów od dorosłych

  • brak jasnych i przestrzeganych reguł życia szkolnego

  • nieumiejętność radzenia sobie z przeżywaniem silnych i negatywnych uczuć, zwłaszcza złości

  • nieumiejętność konstruktywnego rozwiązywania sytuacji konfliktowych

Czynniki związane z relacjami nauczyciel-uczeń

  • sytuacje konfliktowe rozwiązywane przez dorosłych w sposób siłowy

  • niewłaściwy sposób komunikowania się z uczniami (poniżanie, krytykowanie, ośmieszanie, itd.)

  • niekonsekwentne metody dyscyplinujące uczniów

  • sposób rozwiązywania problemów dyscyplinarnych podczas lekcji, częste nastawienie na szybki skutek

  • nieumiejętność radzenia sobie z przeżywaniem silnych i negatywnych uczuć

Wiele zachowań agresywnych, a szczególnie przemoc związana jest z wpływem grupy rówieśniczej. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy w grupie występują normy przyzwalające na zachowania agresywne czy je nagradzające. Dzieci mogą mieć skłonności do prześladowania innych uczniów, ponieważ

  • powielają zachowania agresywne znaczących członków grupy, zwłaszcza tych, którzy uważani są za silnych i odważnych

  • odnoszą korzyści w postaci zdobywania popularności (lub pozycji w grupie)

  • zachowania agresywne nie spotykają się z negatywnymi konsekwencjami ze strony dorosłych

  • następuje dyfuzja odpowiedzialności (odpowiedzialność za zachowania agresywne rozkłada się pomiędzy członków grupy, zmniejszając poczucie winy),

Z obserwacji wynika, że zachowania agresywne charakteryzują zarówno chłopców jak i dziewczęta, lecz nie w jednakowym stopniu. Chłopcy częściej zachowują się agresywnie i częściej stają się ofiarą przemocy. Dziewczęta rzadziej stosują przemoc fizyczną, raczej występują tutaj próby upokorzenia, plotki, oszczerstwa, pozbawienie przyjaciółki czy izolacja z grupy rówieśniczej. Również ta forma agresji wymaga rozpoznania i zwalczania. Bardzo niepokojący jest fakt, że obserwujemy pojawienie się agresji wśród coraz młodszych dzieci i to w bardzo okrutnej formie.

Mimo, iż problemy związane z agresją są bardzo trudne, musimy dążyć do powstrzymania eskalacji zachowań agresywnych. Na terenie szkoły musi się do tego włączyć całe grono, zdobywając nowe doświadczenia i angażując do tego specjalistów z zewnątrz.








Pobieranie 20.51 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna