Ramowy program bloku specjalistycznego specjalizacji



Pobieranie 129.27 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar129.27 Kb.
Załącznik Nr 5
RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA ZACHOWAWCZEGO DLA PIELĘGNIAREK



  1. Cel kształcenia.

Celem szkolenia jest uzyskanie przez pielęgniarkę specjalistycznych kwalifikacji w dziedzinie pielęgniarstwa zachowawczego i uzyskanie tytułu specjalisty.




  1. Czas trwania specjalizacji.




        1. Łączna liczba godzin wynosi 1110 godzin dydaktycznych.

        2. Łączna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin.

        3. Łączna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 780 godzin, w tym: część teoretyczna 430 godzin, część praktyczna 350 godzin.




  1. Wykaz umiejętności będących przedmiotem kształcenia.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:



  1. Ocenić stan biologiczny i sytuację psychospołeczną pacjenta leczonego zachowawczo, wykorzystując wszystkie możliwe źródła informacji.

  2. Wykonać badanie fizykalne i ocenić stan pacjenta.

  3. Rozpoznać stany zagrożenia życia i niezwłocznie podjąć działania ratownicze.

  4. Określić priorytety w odniesieniu do pacjenta i grupy pacjentów leczonych zachowawczo.

  5. Zaplanować krótko- i długofalową opiekę nad pacjentem.

  6. Zrealizować i ocenić działania pielęgniarskie.

  7. Dobierać metody postępowania pielęgniarskiego do indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta.

  8. Modyfikować działania pielęgniarskie stosownie do zmieniającego się stanu pacjenta.

  9. Dobrać model organizacyjny i teoretyczny opieki pielęgniarskiej do sytuacji pacjenta.

  10. Wspierać pacjenta i jego rodzinę w chorobie i niepełnosprawności.

  11. Prowadzić rehabilitację przyłóżkową oraz uczestniczyć w rehabilitacji realizowanej przez zespół interdyscyplinarny.

  12. Dobrać i stosować właściwe techniki kontaktu terapeutycznego z pacjentem.

  13. Opracowywać i wdrażać standardy pielęgniarskie.

  14. Przygotować chorego do samoopieki i samopielęgnacji, a rodzinę do sprawowania opieki nieprofesjonalnej.

  15. Ocenić deficyt w zakresie samoopieki.

  16. Ocenić jakość opieki pielęgniarskiej.

  17. Monitorować jakość świadczonej opieki pielęgniarskiej.

  18. Współuczestniczyć w tworzeniu lokalnych programów profilaktycznych w ochronie zdrowia;

  19. Świadczyć specjalistyczną opiekę pielęgniarską zgodną ze standardami przyjętymi
    w pielęgniarstwie zachowawczym.

  20. Kierować własnym rozwojem zawodowym.

  21. Uczestniczyć w kształceniu i doskonaleniu pielęgniarek.


  1. Plan nauczania.




Lp.

MODUŁ

Teoria

- liczba

godzin

STAŻ

Łączna liczba godzin

Placówka

Liczba godzin

I.

Podstawy pielęgniarstwa zachowawczego

30


_

_


30

II.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach

układu krążenia


60

Oddział intensywnej opieki kardiologicznej

35



95

III.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach
układu oddechowego

40


Oddział pulmonologiczny

35



75

IV.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach

układu pokarmowego


50

Oddział gastroenterologiczny

35



85

V.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach

układu moczowego


50

Oddział urologiczny

35



85

VI.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach układu dokrewnego i przemiany materii

40

Oddział lub Poradnia endokrynologiczna

35



75

VII.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach

układu krwiotwórczego


60

Oddział hematologiczny

35



95

VIII.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach

tkanki łącznej


40

Oddział lub Poradnia reumatologiczna

35



75

IX.

Pielęgnowanie pacjenta
w schorzeniach alergicznych

10

Oddział lub Poradnia alergologiczna

35



45

X.

Pielęgnowanie pacjenta
w wybranych schorzeniach skórno-wenerologicznych

20


Oddział dermatologiczny lub Poradnia skórno-wenerologiczna

35



55

XI.

Pielęgnowanie pacjenta
w wieku podeszłym

30


Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy

35



65


ŁĄCZNA LICZBA GODZIN


430





350


780



  1. Program nauczania.


MODUŁ I. PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA ZACHOWAWCZEGO


  1. Cel modułu.

Zapoznanie z założeniami pielęgniarstwa zachowawczego.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

    1. omówić cele i zadania pielęgniarstwa zachowawczego;

    2. przedstawić historię rozwoju pielęgniarstwa zachowawczego w kraju i na świecie;

    3. omówić teorie pielęgnowania wykorzystywane w pielęgniarstwie zachowawczym;

    4. opracować standardy opieki pielęgniarskiej w chorobach wewnętrznych;

    5. scharakteryzować organizację opieki nad pacjentami ze schorzeniami internistycznymi w Polsce;

    6. omówić potrzeby biopsychospołeczne pacjentów hospitalizowanych;

    7. omówić znaczenie i rolę pielęgniarki w promocji zdrowia u chorych leczonych zachowawczo;

    8. ocenić jakość życia przewlekle chorego i zapotrzebowanie na profesjonalną pomoc pielęgniarki;

    1. realizować profesjonalną opiekę nad przewlekle chorym;

    2. przygotować chorego do samoopieki i samopielęgnacji;

    3. nauczyć chorego, z ograniczoną sprawnością, samoobsługi w czynnościach codziennych;

    4. nauczyć chorego obsługi urządzeń i sprzętu rehabilitacyjnego;

    5. zapobiegać zaostrzeniu się objawów poprzez eliminację czynników wyzwalających nawrót choroby;

    6. podejmować działania zapobiegające powikłaniom ze strony poszczególnych układów
      i narządów;

    7. zapewnić warunki i zachęcać chorego do podejmowania różnych form aktywności życiowej;

    8. edukować rodzinę lub opiekunów w zakresie sprawowania opieki nad pacjentem przewlekle chorym.

      1. Treści nauczania:

    1. filozofia pielęgniarstwa zachowawczego;

    2. rozwój pielęgniarstwa zachowawczego;

    3. teorie pielęgnowania a pielęgniarstwo zachowawcze;

    4. standardy w pielęgniarstwie zachowawczym;

    5. organizacja opieki nad pacjentami leczonymi zachowawczo;

    6. potrzeby biopsychospołeczne pacjentów hospitalizowanych – rola pielęgniarki
      w zaspokajaniu potrzeb;

    7. promocja zdrowia u chorych leczonych zachowawczo;

    8. pielęgnowanie pacjenta przewlekle chorego:

  1. pacjent przewlekle chory,

  2. problemy zdrowotne, psychologiczne i społeczne pacjenta przewlekle chorego,

  3. zapobieganie powikłaniom ze strony poszczególnych układów i narządów wynikających z długotrwałego unieruchomienia,

  4. rehabilitacja osób przewlekle chorych – metody i kierunki wsparcia fizycznego,

  5. przygotowanie pacjentów do readaptacji w warunkach domowych, nauka samoopieki i samopielęgnacji,

  6. edukacja rodziny, opiekunów w zakresie sprawowania opieki nad pacjentem przewlekle chorym.


MODUŁ II. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU KRĄŻENIA


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania specjalistycznej opieki opartej o nowe modele pielęgnowania pacjentów z wybranymi chorobami układu krążenia oraz prowadzenia czynnego poradnictwa w zakresie profilaktyki.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. określić czynniki ryzyka i sposoby ich eliminacji dla chorego z wybraną chorobą układu krążenia;

  2. dobierać i realizować najkorzystniejszy dla pacjenta sposób przygotowania do badań diagnostycznych;

  3. scharakteryzować specyfikę pracy na oddziale intensywnej opieki kardiologicznej

  4. obsługiwać aparaturę medyczną w oddziale intensywnej opieki kardiologicznej;

  5. realizować proces pielęgnowania pacjenta z chorobą układu krążenia;

  6. dokumentować realizowane działania pielęgniarskie;

  7. dostosować metody postępowania pielęgniarskiego do stanu pacjenta;

  8. przygotować pacjenta do samoopieki i samopielęgnacji;

  9. rozpoznawać stany zagrożenia życia w przebiegu chorób układu krążenia;

  10. udzielić pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia;

  1. interpretować zapis kardiomonitora przedstawiający: zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, migotanie przedsionków oraz komór, skurcze dodatkowe;

  2. prowadzić tlenoterapię;

  3. współuczestniczyć w różnych metodach terapii pacjentów na oddział intensywnej opieki kardiologicznej (farmakoterapia, elektroterapia, leczenie spoczynkowe, leczenie dietetyczne, psychoterapia);

  4. prowadzić rehabilitację przyłóżkową oraz brać czynny udział w innych formach
    i metodach rehabilitacji;

  5. prowadzić intensywny nadzór nad chorymi kardiologicznie;

  6. opracowywać i wdrażać programy prozdrowotne w zakresie profilaktyki chorób układu krążenia;

  7. uzasadniać konieczność stosowania leczenia dietetycznego;

  8. zaplanować i realizować edukację zdrowotną dla pacjenta i jego rodziny;

  9. rozpoznawać i zapobiegać powikłaniom chorób układu krążenia;

  10. współuczestniczyć w wykonywaniu niektórych badań i zabiegów kardiologicznych.

    1. Treści nauczania:

    1. czynniki ryzyka u pacjentów z chorobami układu krążenia;

    2. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjno-opiekuńczych u pacjentów
      z chorobą niedokrwienną serca:

  1. modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zależności od stanu klinicznego pacjenta, okresu choroby, wieku chorego i zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską,

  2. wdrażanie działań edukacyjnych w stosunku do chorego i jego rodziny,

  3. przygotowanie chorego do samoopieki i samopielęgnacji,

  4. prowadzenie działań rehabilitacyjnych w stosunku do chorych;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, opiekuńczych
      i emocjonalnych u chorych z zawałem mięśnia sercowego z uwzględnieniem rodzaju zawału, stanu zdrowia pacjenta, zapotrzebowania na opiekę:

  1. modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta, udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  2. realizacja działań zmierzających do ograniczenia występowania powikłań – rola
    i zadania pielęgniarki, rehabilitacja ruchowa pacjenta,

  3. wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny,

  4. działania edukacyjne pielęgniarki w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujące pacjenta do samoopieki i samopielęgnacji;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, opiekuńczych emocjonalnych chorych z chorobą nadciśnieniową:

  1. modyfikowanie planu i realizacji opieki nad chorym z chorobą nadciśnieniową
    z uwzględnieniem postaci klinicznej schorzenia, okresu choroby, objawów klinicznych, ogólnego stanu pacjenta i indywidualnego zapotrzebowania na opiekę,

  2. działanie edukacyjne pielęgniarki w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujące go do samoopieki i samopielęgnacji,

  3. zadania i rola pielęgniarki w rehabilitacji chorych z chorobą nadciśnieniową,

  4. wdrażanie programów prozdrowotnych ograniczających występowanie i skutki choroby nadciśnieniowej;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, opiekuńczych, emocjonalnych i egzystencjonalnych u chorych z miażdżycą:

  1. modyfikowanie planu i realizacji opieki nad chorymi z miażdżycą z uwzględnieniem postaci klinicznej schorzenia, stanu pacjenta i indywidualnego zapotrzebowania na opiekę, profilaktyka choroby miażdżycowej – rola i zadania pielęgniarki,

  2. realizacja zadań z zakresu rehabilitacji ruchowej pacjentów z miażdżycą,

  3. wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny;

    1. pielęgnowanie pacjenta z chorobami zapalnymi mięśnia sercowego:

  1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, emocjonalnych
    u chorych w zależności od rodzaju schorzenia, ogólnej kondycji pacjenta, wieku
    i potrzeb,

  2. udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  3. udzielanie wskazówek pielęgnacyjnych i dietetycznych,

  4. udział pielęgniarki w rehabilitacji chorych, przygotowanie do samoopieki;

    1. pielęgnowanie pacjentów z niewydolnością krążenia:

  1. rodzaje oraz przyczyny niewydolności krążenia i niewydolności serca,

  2. mechanizm powstawania, objawy, leczenie i postacie kliniczne ostrych niewydolności serca, rola pielęgniarki w wykonywanych badaniach diagnostycznych,

  3. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych w zależności od rodzaju niewydolności krążenia, stanu zdrowia i potrzeb pacjenta,

  4. udział pielęgniarki w rehabilitacji chorych z niewydolnością krążenia, wskazówki dietetyczne, pielęgnacyjne i profilaktyczne dla chorych z niewydolnością  krążenia,

  5. przygotowanie chorych i ich rodzin do samoopieki;

    1. pielęgnowanie pacjentów z zaburzeniami rytmu serca:

  1. istota i podział zaburzeń rytmu serca, etiologia, patogeneza i obraz kliniczny zaburzeń z uwzględnieniem zaburzeń w powstawaniu bodźców i zaburzeń przewodnictwa,

  2. metody leczenia, zapobieganie powikłaniom, wskazania do stałej elektrostymulacji,

  3. rozpoznawanie stanów zagrożenia życia, udzielanie pierwszej pomocy,

  4. rola i zadania pielęgniarki w opiece nad chorymi przygotowywanymi do kardiowersji, defibrylacji, sztucznej stymulacji serca, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych i emocjonalnych u chorych z zaburzeniami rytmu serca,

  5. rola i udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  6. pielęgnowanie pacjentów przygotowywanych do wszczepienia stymulatora,

  7. udział pielęgniarki w rehabilitacji pacjentów,

  8. wskazania dietetyczne i pielęgnacyjne, przygotowanie chorych do samoopieki;

    1. pielęgnowanie pacjentów z wadami serca:

  1. etiologia, patogeneza, obraz kliniczny, powikłania i podział wad serca, rola i udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  2. rodzaje stosowanego leczenia, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów u chorych przygotowywanych do leczenia operacyjnego,

  3. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów u chorych leczonych metodami zachowawczymi,

  4. wskazówki dietetyczne, profilaktyczne, rehabilitacyjne i pielęgnacyjne dla chorych,

  5. przygotowanie chorego do samopielęgnacji;

    1. programy promujące zdrowie i profilaktykę chorób układu krążenia – rola pielęgniarki.


MODUŁ III. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU ODDECHOWEGO


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania samodzielnej opieki nad chorym w wybranych schorzeniach układu oddechowego.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. przygotować pacjenta do specjalistycznych badań diagnostycznych (spirometria, bronchoskopia, punkcja opłucnej, badania radiologiczne, mediastinoskopia, pobieranie materiału do badań);

  2. rozpoznać stany zagrożenia życia w przebiegu chorób układu oddechowego;

  3. udzielić pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia;

  4. realizować proces pielęgnowania pacjentów w schorzeniach układu oddechowego;

  5. udzielić choremu wskazówek dietetycznych, pielęgnacyjnych w zależności od rodzaju schorzenia i stanu zdrowia;

  6. prowadzić zabiegi fizykoterapeutyczne w schorzeniach układu oddechowego;

  7. prowadzić edukację chorego w kierunku samoopieki i samopielęgnacji;

  8. przygotować rodzinę do opieki nad chorym;

  9. współuczestniczyć w fizjoterapii pacjentów ze schorzeniami układu oddechowego;

  10. wspierać chorego i rodzinę w przypadku choroby przewlekłej lub o niepomyślnym rokowaniu.

  1. Treści nauczania:

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych ze schorzeniami układu oddechowego w zależności od jednostki chorobowej, stanu klinicznego, wieku i sprawności pacjenta, zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską;

    2. rola i zadania edukacyjne pielęgniarki w stosunku do chorych ze schorzeniami układu oddechowego:

  1. profilaktyka chorób układu oddechowego,

  2. wskazówki dietetyczne,

  3. działania edukacyjne przygotowujące chorego i jego rodzinę do samoopieki
    i samopielęgnacji; działania rehabilitacyjne w stosunku do chorych ze schorzeniami układu oddechowego,

  4. wdrażanie programów prozdrowotnych ograniczających występowanie chorób układu oddechowego,

  5. rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych z przewlekłymi postaciami chorób układu oddechowego;

    1. pielęgnowanie pacjenta z astmą:

  1. modyfikacja opieki nad chorym z uwzględnieniem stanu zdrowia pacjenta, okresu choroby i zapotrzebowania na opiekę,

  2. wdrażanie działań edukacyjnych w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujących do samoopieki i samopielęgnacji,

  3. wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny, profilaktyka schorzeń o podłożu astmatycznym,

  4. realizacja zadań opiekuńczych oraz pielęgnacyjnych w stosunku do przewlekle chorych;

    1. pielęgnowanie pacjenta z chorobami nowotworowymi oskrzeli i płuc,

  1. wczesna diagnostyka, objawy, postacie kliniczne, udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  2. udział pielęgniarki w leczeniu chirurgicznym, chemioterapii, radioterapii,

  3. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, wsparcie emocjonalne chorych, łagodzenie bólu,

  4. modyfikowanie planu opieki w zależności od stanu pacjenta, przygotowanie do samoopieki, problemy pielęgnacyjne i ich rozwiązywanie, modyfikowanie planu opieki w zależności od fazy choroby nowotworowej, zastosowanego leczenia, indywidualnych potrzeb  pacjenta,

  5. realizacja zadań opiekuńczych w ramach opieki paliatywnej,

  6. wsparcie emocjonalne chorego w stanie terminalnym i jego rodziny.


MODUŁ IV. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU POKARMOWEGO


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania profesjonalnej opieki nad chorymi z zaburzeniami gastroenterologicznymi.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. scharakteryzować etiopatogenezę schorzeń przewodu pokarmowego;

  2. przedstawić zmiany w funkcjonowaniu chorego narządu;

  3. przeanalizować mechanizm powstawania schorzeń psychosomatycznych w obrębie przewodu pokarmowego;

  4. określić stopień ryzyka zakażenia dla rodzin pacjentów z chorobą zakaźną
    i pasożytniczą w obrębie przewodu pokarmowego;

  5. edukować rodzinę pacjenta z chorobą zakaźną przewodu pokarmowego
    w eliminowaniu przenoszenia zakażenia;

  6. formułować diagnozę pielęgniarską w oparciu o dostępne źródła informacji
    o pacjencie;

  7. rozpoznawać i rozwiązywać problemy pielęgnacyjne pacjentów ze schorzeniami przewodu pokarmowego;

  8. wyjaśnić pacjentom przebieg badania oraz postępowanie przed i po badaniu diagnostycznym;

  9. przekazać wskazówki dietetyczne dla pacjentów, uwzględniając okres choroby;

  10. opracować standard opieki nad pacjentami ze schorzeniami przewodu pokarmowego;

  11. udzielić wsparcia pacjentom ze schorzeniami o niepomyślnym rokowaniu;

  12. przygotować pacjentów ze schorzeniami przewodu pokarmowego do samoopieki
    i samopielęgnacji;

  13. prowadzić czynną profilaktykę chorób przewodu pokarmowego.

  1. Treści nauczania:

    1. pielęgnowanie pacjenta ze schorzeniami jamy ustnej i gardła, rozpoznawanie
      i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych z wrzodziejącym zapaleniem jamy ustnej, ze stanami zapalnymi gardła, wskazówki pielęgnacyjne dla chorego ze schorzeniami o przebiegu ostrym,  przewlekłym;

    2. pielęgnowanie pacjentów ze schorzeniami przełyku, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych:

  1. z wrzodem trawiennym przełyku, z rozstrzeniem przełyku, z kurczem wpustu,

  2. modyfikowanie planu opieki w zależności od stanu klinicznego pacjenta, sprawności i zapotrzebowania na opiekę,

  3. wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny,

  4. przygotowanie chorego do samoopieki i samopielęgnacji;

    1. specyfika pielęgnacji chorych z chorobą wrzodową:

  1. przygotowanie pacjenta do badań, opieka w trakcie i po badaniu,

  2. wskazówki pielęgnacyjne i dietetyczne dla chorego i jego rodziny z uwzględnieniem stanu ostrego i przewlekłego choroby,

  3. zapobieganie powikłaniom choroby wrzodowej, profilaktyka choroby wrzodowej;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych i terapeutycznych
      z uwzględnieniem obrazu klinicznego, stanu pacjenta i zapotrzebowania na opiekę
      u chorych:

  1. ze stanem zapalnym pęcherza żółciowego, z dyskinezą dróg żółciowych,

  2. modyfikowanie działań pielęgnacyjnych w zależności od stanu chorego i przebiegu schorzenia, udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  3. profilaktyka schorzeń pęcherzyka żółciowego,

  4. wskazówki pielęgnacyjne oraz dietetyczne dla chorego i jego rodziny, uwzględniające stan pacjenta i okres choroby,

  5. działania edukacyjne w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujące do samopielęgnacji;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych z uwzględnieniem obrazu klinicznego, stanu chorego i zapotrzebowania na opiekę u chorych:

  1. z zakaźnym zapaleniem wątroby, z przewlekłym zapaleniem wątroby,

  2. modyfikowanie działania pielęgnacyjnego, udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

  3. działania edukacyjne w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujące do  samopielęgnacji;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych:

  1. ze stanem zapalnym jelit, z niedrożnością jelit,

  2. z chorobą Leśniowskiego-Crohna, wskazówki pielęgnacyjne i dietetyczne dla chorego z uwzględnieniem okresu i przebiegu choroby,

  3. profilaktyka schorzeń jelita cienkiego,

  4. działanie edukacyjne przygotowujące chorego do samoopieki i samopielęgnacji,

  5. modyfikacja działań pielęgniarskich w zależności od stanu pacjenta, jego wieku
     i zapotrzebowania na opiekę;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych:

  1. z zespołem jelita drażliwego, z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego,

  2. z rakiem jelita grubego, z polipami jelita grubego,

  3. modyfikacja działań pielęgniarskich w zależności od stanu pacjenta, wieku, zapotrzebowania na opiekę i okresu choroby,

  4. wskazówki pielęgnacyjne i dietetyczne dla chorego ze schorzeniem jelita grubego,

  5. działanie edukacyjno-zdrowotne w stosunku do chorego i jego rodziny;

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjno-opiekuńczych u chorych zakażonych:

  1. lamblią jelitową, tasiemcem, włośniem krętym, owsikiem ludzkim, glistą ludzką,

  2. modyfikacja planu i realizacji opieki w zależności od stanu zdrowia pacjenta, zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską, sprawności i wieku chorego,

  3. działania edukacyjne w stosunku do chorych i ich rodzin przygotowujące ich do samoopieki,

  4. profilaktyka chorób pasożytniczych – rola i zadania pielęgniarki,

  5. wskazówki pielęgnacyjne i dietetyczne dla chorych ze schorzeniami pasożytniczymi;

    1. standardy opieki nad chorymi ze schorzeniami przewodu pokarmowego;

    2. psychoterapia podtrzymująca u pacjentów z chorobą przewodu pokarmowego;

    3. styl życia ułatwiający funkcjonowanie pacjentom ze schorzeniami przewodu pokarmowego i zapobiegający powikłaniom.


MODUŁ V. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU MOCZOWEGO


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania profesjonalnej opieki nad pacjentami z chorobami układu moczowego leczonymi zachowawczo.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. wyjaśnić fizjologię i patofizjologię układu moczowego;

  2. scharakteryzować schorzenia w obrębie nerek i dróg moczowych;

  3. omówić specyfikę leczenia pacjentów ze schorzeniami układu moczowego;

  4. współuczestniczyć w farmakoterapii chorób układu moczowego;

  5. przygotować pacjentów do badań diagnostycznych;

  6. rozpoznawać i rozwiązywać problemy pielęgnacyjne pacjentów z chorobami układu moczowego;

  7. prowadzić edukację dotyczącą samoopieki, a w szczególności odżywiania i aktywności ruchowej;

  8. sformułować diagnozę pielęgniarską i opracować plan opieki;

  9. modyfikować plan opieki w zależności od stanu pacjenta;

  10. współpracować z zespołem terapeutycznym;

  11. ocenić gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu i zapobiegać jej zaburzeniom;

  12. wymienić problemy specyficzne dla pacjentów z przewlekłymi schorzeniami nerek
    i wspierać w adaptowaniu się do życia z chorobą;

  13. udzielić wskazówek dietetycznych, pielęgnacyjnych choremu i jego rodzinie;

  14. prowadzić profilaktykę chorób układu moczowego.

  1. Treści nauczania:

    1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjno-opiekuńczych u chorych
      z zespołem nerczycowym:

  1. wskazówki pielęgnacyjne i dietetyczne dla chorego,

  2. edukacja pacjenta w kierunku samoopieki i samopielęgnacji,

  3. realizacja zadań zmierzających do usprawnienia pacjenta,

  4. modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta, obrazu klinicznego i okresu choroby;

    1. opieka pielęgniarska nad chorym z niewydolnością nerek w zależności od potrzeb pacjenta, obrazu klinicznego i okresu choroby:

  1. edukacja pacjenta i jego rodziny przygotowująca do samoopieki i samopielęgnacji,

  2. wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego,

  3. rozwiązywanie problemów emocjonalnych pojawiających się u chorych
    z niewydolnością nerek,

  4. wsparcie dla chorego i jego rodziny w fazie ostrej i przewlekłej niewydolności nerek,

  5. rehabilitacja usprawniająca chorych;

    1. pielęgnowanie pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej;

    2. pielęgnowanie pacjentów ze schorzeniami nowotworowymi układu moczowego i nerek:

  1. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych z chorobami nowotworowymi z uwzględnieniem ogólnego stanu zdrowia pacjenta, zastosowanego leczenia i okresu choroby,

  2. działania zmierzające do ograniczenia lub wyeliminowaniem bólu i cierpienia,

  3. rozwiązywanie problemów emocjonalnych u chorych z chorobami nowotworowymi,

  4. opieka paliatywna,

  5. edukacja chorego i jego rodziny przygotowująca go do samoopieki
    i samopielęgnacji.


MODUŁ VI. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU DOKREWNEGO

I PRZEMIANY  MATERII


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania kompleksowej opieki nad chorym ze schorzeniami układu dokrewnego i przemiany materii.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. omówić etiologię chorób układu dokrewnego i przemiany materii oraz różnicować objawy;

  2. rozpoznać i rozwiązać problemy pielęgnacyjne chorych;

  3. sporządzić i zrealizować plan opieki;

  4. modyfikować działania pielęgniarskie w zależności od stanu zdrowia pacjenta
    i jego potrzeb;

  5. określić formy i metody współpracy z pacjentem oraz jego rodziną;

  6. przygotować pacjenta do badań diagnostycznych, sprawować opiekę w trakcie i po badaniu;

  7. zaplanować i zapewnić optymalną opiekę pielęgniarską;

  8. zaplanować i zrealizować działania edukacyjne przygotowujące chorego do samoopieki;

  9. wspierać pacjentów w adaptacji do zmian wynikających z procesu chorobowego.

    1. Treści nauczania:

    1. pielęgnowanie pacjenta z cukrzycą:

      1. udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych, działanie edukacyjne przygotowujące chorego do samokontroli,

      2. interpretacja wyników badań – kompetencje pielęgniarek w podejmowaniu działań interwencyjnych, udział pielęgniarki w leczeniu – insulinoterapia, leki doustne, leczenie dietetyczne,

      3. rozpoznawanie i zapobieganie stanom zagrożenia życia, zapobieganie powikłaniom
        w cukrzycy II typu,

      4. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjno – opiekuńczych,

      5. działania edukacyjne zmierzające do samoopieki, samopielęgnacji,

      6. rola pielęgniarki w realizacji zadań dydaktyczno-wychowawczych u chorego na cukrzycę, modyfikowanie diety cukrzycowej;

    1. pielęgnowanie pacjenta w schorzeniach tarczycy i przytarczyc:

      1. modyfikacja planu opieki i jego realizacji u chorych z nadczynnością
        i niedoczynnością tarczycy z uwzględnieniem jednostki klinicznej, obrazu klinicznego, indywidualnych potrzeb chorego i okresu trwania choroby,

      2. edukacja chorego i jego rodziny przygotowująca go do samoopieki oraz  samopielęgnacji,

      3. rozwiązywanie problemów emocjonalnych i pielęgnacyjnych u chorych
        z nadczynnością i niedoczynnością tarczycy, wdrażanie zachowań prozdrowotnych,

      4. modyfikacja diety do potrzeb pacjenta i zaleceń lekarskich, modyfikacja planu
        i realizacji opieki u chorych z niedoczynnością i nadczynnością przytarczyc
        z uwzględnieniem jednostki klinicznej, obrazu klinicznego, indywidualnych potrzeb chorego i okresu trwania choroby,

      5. rola i udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

      6. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów emocjonalnych oraz pielęgnacyjnych
         u  chorych z chorobami przytarczyc,

      7. edukacja chorego i jego rodziny w kierunku modyfikacji diety w zależności od potrzeb chorego i zaleceń lekarza;

    1. pielęgnowanie pacjentów w schorzeniach układu przysadkowo-podwzgórzowego:

      1. etiologia, patogeneza, objawy akromegalii i moczówki prostej,

      2. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych
        z akromegalią i moczówką prostą, przygotowanie pacjenta do samoopieki;

    1. pielęgnowanie pacjenta w schorzeniach nadnerczy:

      1. etiologia, patogeneza, objawy nadczynności kory nadnerczy, zespół Cushinga, zespół Conna, przygotowanie chorego do badań diagnostycznych, rozpoznawanie
        i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych,

      2. etiologia i patogeneza niedoczynności kory nadnerczy, choroba Addisona, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, przygotowanie chorego do samoopieki,

      3. etiologia patogeneza chorób rdzenia nadnerczy, guz chromochłonny, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, przygotowanie chorego do samoopieki;

    1. pielęgnowanie pacjentów z otyłością:

      1. rodzaje otyłości, wpływ otyłości na funkcjonowanie organizmu,

      2. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych,

      3. wdrożenie programów prozdrowotnych, profilaktyka otyłości – rola i zadania pielęgniarki, wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny.


MODUŁ VII. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU

KRWIOTWÓRCZEGO


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania profesjonalnej opieki nad pacjentem z chorobami układu krwiotwórczego.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. omówić etiologię i patogenezę poszczególnych jednostek chorobowych układu krwiotwórczego;

  2. różnicować objawy chorób układu krwiotwórczego;

  3. gromadzić, analizować i segregować informacje o pacjencie;

  4. określić zapotrzebowanie na opiekę pielęgniarską pacjenta z chorobą układu krwiotwórczego;

  5. przygotować chorego do specjalistycznych badań diagnostycznych;

  6. rozpoznać i rozwiązywać problemy pielęgnacyjne;

  7. zaplanować opiekę krótko- i długoterminową;

  8. prowadzić edukację zdrowotną wśród chorych oraz ich rodzin;

  9. wspierać chorego i jego rodzinę w przypadku choroby o niepomyślnym rokowaniu.

  1. Treści nauczania:

    1. fizjologia i patofizjologia układu krwiotwórczego;

    2. rodzaje niedokrwistości, z niedoboru żelaza, Addisona – Biermera, pokrwotoczna, hemolityczna, aplastyczna;

    3. czerwienica;

    4. agranulocytoza;

    5. ostra i przewlekła białaczka szpikowa;

    6. patogeneza, przebieg kliniczny i leczenie wybranych schorzeń układu krwiotwórczego;

    7. przeszczepienie szpiku kostnego, wskazania, zasady, cel, powikłania, przygotowanie pacjenta do przeszczepu, opieka po zabiegu;

    8. rodzaje, patogeneza, przebieg kliniczny i leczenie skaz krwotocznych – specyfika pielęgnacji pacjenta ze skazą krwotoczną;

    9. badania diagnostyczne w hematologii;

    10. udział w diagnozowaniu i leczeniu;

    11. stosowanie krwi i preparatów krwiopochodnych, rodzaje preparatów, zasady przetaczania krwi, powikłania poprzetoczeniowe, postępowanie w przypadku powikłań;

    12. chemioterapia – wytyczne i zasady;

      1. profilaktyka chorób układu krwiotwórczego;

      2. pielęgnowanie chorych ze schorzeniami hematologicznymi, rozpoznawanie problemów biologicznych, psychospołecznych, planowanie działania, rozwiązywanie problemów zdrowotnych chorego, ocena skuteczności podjętych działań;

      3. standardy opieki w chorobach układu krwiotwórczego;

      4. dieta pacjentów ze schorzeniami układu krwiotwórczego – rola edukacyjna pielęgniarki;

      5. organizowanie grup wsparcia dla chorego i jego rodziny.


MODUŁ VIII. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH TKANKI ŁĄCZNEJ


  1. Cel modułu.

Przygotowanie do sprawowania specjalistycznej opieki pielęgniarskiej nad pacjentami
z wybranymi schorzeniami tkanki łącznej.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. scharakteryzować etiologię, patogenezę wybranych chorób tkanki łącznej;

  2. różnicować objawy chorób tkanki łącznej;

  3. wymienić czynniki sprzyjające występowaniu schorzeń tkanki łącznej;

  4. przygotować chorego do badań diagnostycznych;

  5. rozpoznawać i rozwiązywać problemy pielęgnacyjne pacjentów;

  6. dobierać metody postępowania pielęgnacyjnego do stanu pacjenta
    i indywidualnych potrzeb;

  7. przygotować chorego do samoopieki i samopielęgnacji;

  8. udzielić wskazówek dietetycznych;

  9. zaplanować i zrealizować edukację zdrowotną;

  10. wspierać pacjentów w adaptacji do niepełnosprawności.

  1. Treści nauczania:

    1. etiopatogeneza, przebieg kliniczny, leczenie oraz powikłania w wybranych schorzeniach tkanki łącznej: toczeń układowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, dna moczanowa;

    2. diagnostyka chorób tkanki łącznej;

    3. udział pielęgniarki w diagnozowaniu, leczeniu i rehabilitacji;

    4. pielęgnowanie chorych w schorzeniach tkanki łącznej jako cykl działania zorganizowanego;

    5. rehabilitacja ruchowa w schorzeniach reumatoidalnych;

    6. przygotowanie pacjenta i jego rodziny do funkcjonowania w domu;

    7. profilaktyka chorób tkanki łącznej.


MODUŁ IX. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH ALERGICZNYCH


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do rozpoznawania i rozwiązywania problemów pielęgnacyjnych występujących u chorych ze schorzeniami alergicznymi.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. przedstawić podstawowe zagadnienia z dziedziny immunologii;

  2. scharakteryzować etiologię, patogenezę oraz objawy wybranych chorób alergicznych;

  3. omówić kierunki postępowania terapeutycznego w określonych chorobach alergicznych;

  4. prowadzić profilaktykę schorzeń alergicznych;

  5. rozpoznać i rozwiązać problemy pielęgnacyjne związane z chorobami alergicznymi;

  6. zaplanować opiekę nad pacjentem ze schorzeniem alergicznym;

  7. udzielić pacjentowi pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia;

  8. udzielić choremu i jego rodzinie wskazówek pielęgnacyjnych i dietetycznych;

  9. prowadzić edukację chorego w zakresie samoopieki i samopielęgnacji.

  1. Treści nauczania:

  1. patogeneza, przebieg kliniczny, powikłania oraz leczenie chorób alergicznych, dychawica oskrzelowa, alergia na leki, wstrząs anafilaktyczny, choroba posurowicza, obrzęk naczynioruchowy Quinckego;

  2. pielęgnowanie pacjenta z dychawicą oskrzelową, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, rola i zadania pielęgniarki w stanie zaostrzenia choroby, udzielanie wskazówek dietetycznych i pielęgnacyjnych, przygotowanie pacjenta i jego rodziny do samoopieki;

  3. pielęgnowanie pacjenta z alergią na leki, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, udzielanie wskazówek dietetycznych i pielęgnacyjnych, przygotowanie pacjenta i jego rodziny do samoopieki, profilaktyka alergii;

  4. pielęgnowanie we wstrząsie anafilaktycznym;

  5. pielęgnowanie pacjentów z chorobą posurowiczą – rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjno-opiekuńczych;

  6. pielęgnowanie pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym – postępowanie pielęgniarskie w stanie zagrożenia życia;

  7. dieta pacjentów ze schorzeniami alergicznymi – rola edukacyjna pielęgniarki;

  8. poradnictwo w zakresie przygotowania pacjenta, jego rodziny i środowiska do samoopieki i samopielęgnacji.


MODUŁ X. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W WYBRANYCH SCHORZENIACH SKÓRNO -
WENEROLOGICZNYCH



  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarki do realizacji działań pielęgnacyjnych i zadań zmierzających do osiągnięcia jak najwyższej jakości pielęgnowania w wybranych schorzeniach skórno-wenerologicznych.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. określić czynniki etiologiczne w wybranych schorzeniach skóry;

  2. pobrać materiał do badań;

  3. prowadzić poradnictwo w zakresie samopielęgnowania w poszczególnych jednostkach chorobowych skóry;

  4. scharakteryzować wybrane schorzenia weneryczne;

  5. zinterpretować wyniki badań serologicznych i bakteriologicznych wchodzących
    w zakres diagnozowania chorób skórno-wenerologicznych;

  6. zapobiegać zakaźnym chorobom skórno-wenerologicznym;

  7. prowadzić edukację zdrowotną dotyczącą chorób wenerycznych, w szczególności
    w grupach o zwiększonym ryzyku zachorowania.

  1. Treści nauczania:

    1. pielęgnowanie chorych w schorzeniach skórno-wenerologicznych jako cykl działania zorganizowanego, diagnoza pielęgniarska, zaplanowanie działania, realizacja zadań, ocena skuteczności podjętych działań;

    2. profilaktyka chorób skórno - wenerologicznych – rola i zadania pielęgniarki;

    3. działania edukacyjno-zdrowotne w stosunku do chorych z chorobami skórno-wenerologicznymi;

    4. wskazówki pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny.


MODUŁ XI. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W WIEKU PODESZŁYM


  1. Cel modułu.

Przygotowanie pielęgniarek do profesjonalnego działania pielęgnacyjno-opiekuńczego i realizacji zadań zmierzających do osiągnięcia najwyższej jakości pielęgnowania osób w starszym wieku.

  1. Wykaz umiejętności wynikowych.

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

  1. zdefiniować pojęcia: profilaktyka gerontologiczna, geriatria, gerontologia;

  2. określić mechanizmy starzenia;

  3. omówić procesy inwolucji starczej;

  4. scharakteryzować odrębności biologiczne organizmu człowieka w starszym wieku;

  5. przedstawić zmiany w funkcjonowaniu sfery psychicznej i społecznej życia osób
    w starszym wieku;

  6. omówić problemy psychospołeczne osób w starszym wieku;

  7. dobierać metody postępowania pielęgniarskiego do indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta;

  8. ocenić możliwości człowieka w starszym wieku w zakresie samoopieki
    i samopielęgnacji;

  9. przygotować pacjenta do samoopieki i samopielęgnacji, a rodzinę do opieki nad nim;

  10. ocenić przygotowanie rodziny do opieki nad osobą w starszym wieku;

  11. promować zdrowy styl życia w odniesieniu do osób w starszym wieku;

  12. prowadzić edukację zdrowotną wśród osób w starszym wieku;

  13. świadczyć opiekę pielęgniarską pacjentom w starszym wieku;

  14. udzielić pacjentowi i jego rodzinie wsparcia emocjonalnego w czasie choroby
    i umierania.

    1. Treści nauczania:

      1. podstawowe pojęcia w gerontologii;

      2. psychologiczne aspekty starzenia się;

      3. socjologiczne następstwa starzenia się;

      4. teoria zegara biologicznego;

      5. rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych wynikających z procesu starzenia się układów i narządów, układ mięśniowo-szkieletowy, układ wydalniczy, gruczoły wydzielania wewnętrznego, układ pokarmowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy, narządy płciowe, skóra;

      6. postępowanie pielęgniarskie w wybranych schorzeniach w starszym wieku:

  1. miażdżyca i jej następstwa,

  2. choroby układu oddechowego,

  3. choroby układu ruchu,

  4. choroby przemiany materii,

  5. choroby układu pokarmowego,

  6. choroby układu nerwowego,

  7. choroba Alzheimera – kliniczne i społeczne skutki choroby,

  8. jaskra (etiologia, diagnostyka, objawy, leczenie zachowawcze i operacyjne),

  9. zaćma starcza (objawy, leczenie zachowawcze i operacyjne),

  10. organizacja i realizacja opieki pielęgniarskiej nad człowiekiem w wieku starszym
     w warunkach szpitalnych i domowych;

    1. zasady farmakoterapii w geriatrii:

  1. elementy farmakodynamiki i farmakokinetyki, ogólne zasady podawania leków,

  2. omówienie grup leków najczęściej stosowanych w geriatrii,

  3. działania uboczne niektórych leków,

  4. najczęstsze błędy związane z przyjmowaniem leków;

    1. edukacja zdrowotna w stosunku do chorych w starszym wieku;

    2. prozdrowotny styl życia osób w starszym wieku;

    3. zasady rehabilitacji osób w starszym wieku;

    4. profilaktyka powikłań wynikających z starszego wieku i współistniejących chorób przewlekłych;

    5. organizacja opieki nad pacjentem w starszym wieku.




  1. Kwalifikacje kadry dydaktycznej.




    1. Organizator kształcenia zapewnia w przedmiotowej dziedzinie kształcenia wykładowców posiadających:

        1. tytuł naukowy profesora w dziedzinie odpowiadającej tematyce wykładów;

        2. stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie odpowiadającej tematyce wykładów;

        3. stopień naukowy doktora w dziedzinie odpowiadającej tematyce wykładów.

          1. Wykładowcami mogą być osoby mające nie mniej niż pięcioletni staż zawodowy
            w dziedzinie będącej przedmiotem specjalizacji, doświadczenie dydaktyczne oraz spełniają, co najmniej jeden z warunków:

  1. posiadają tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa;

  2. posiadają tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa zachowawczego lub
    w dziedzinie pokrewnej;

  3. posiadają tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny odpowiadającej dziedzinie pielęgniarstwa będącej przedmiotem specjalizacji;

  4. posiadają wykształcenie wyższe mające zastosowanie w ochronie zdrowia lub inne kwalifikacje niezbędne do realizacji wybranych zagadnień.








©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna