Reżyseria: Antoine Fuqua Scenariusz: David Franzoni Wykonawcy



Pobieranie 80.09 Kb.
Data03.05.2016
Rozmiar80.09 Kb.

Król Artur


Tytuł oryginalny: King Arthur

Reżyseria: Antoine Fuqua

Scenariusz: David Franzoni

Wykonawcy:

Clive Owen……………………….Artur

Keira Knightley…………………..Ginewra

Ioan Gruffudd…………………….Lancelot

Stellan Skarsgård…………………Cedric

Stephen Dillane…………………...Merlin


Ray Winstone……………………..Bors

Hugh Dancy………………………Galahad

Ray Stevenson…………………….Dagonet

Til Schweiger……………………..Cynric

Joel Edgerton……………………..Gawain

Charlie Creed-Miles………………Ganis


Ken Stott…………………………..Marcus Honorius

Ivano Marescotti…………………..biskup Germanius

Mads Mikkelsen…………………..Tristan

Pat Kinevane………………………Horton



Zdjęcia: Sławomir Idziak

Muzyka: Hans Zimmer

Montaż: Conrad Buff, Jamie Person

Scenografia: Dan Weil

Dekoracje: Olivia Bloch-Laine

Kostiumy: Penny Rose

Efekty specjalne: David Brighton

Producent: Jerry Bruckheimer

Produkcja: Touchstone Pictures-Jerry Bruckheimer Films, USA-Irlandia-Wielka Brytania

Producenci wykonawczy: Mike Stenson, Chad Oman, Ned Dowd, James Flynn

Czas: 126 min.

Premiera światowa: 7.07.2004 r.

Premiera polska: 23.07.2004 r.

Dystrybucja w Polsce: Forum Film Poland

Dozwolony od lat: 12

O filmie

Brytania, V wiek naszej ery. Nadchodzi kres zachodniej części Cesarstwa Rzymskiego. Artur, dowodzący doborowym oddziałem, znanym jako Rycerze Okrągłego Stołu, dostaje ostatnie zadanie od opuszczających Brytanię rzymskich zwierzchników: ma uwolnić rzymskiego dostojnika Mariusa Honoriusa i jego rodzinę z zajmowanych przez Sasów terenów. Podczas wykonywania tej misji Artur spotyka piękną i dzielną Ginewrę, stojącą na czele walczących z Sasami Piktów i Celtów. Stara się ona przekonać Artura i jego podwładnych, by stanęli po stronie miejscowych przeciw bezwzględnym Sasom. Przychodzi jej to tym łatwiej, że Artur się w niej zakochuje. Dochodzi do wielkiej bitwy z Sasami pod Badon Hill, która zdecyduje o dalszych losach Brytanii.



Kim był Artur?

Artur albo Artus to król Celtów, postać z podań i legend, która według różnych koncepcji historyków miała swój pierwowzór w osobie wojennego przywódcy z V lub VI wieku naszej ery. Rzeczywiście postać Artura, utrwalona w ustnych i literackich przekazach, zdradza powinowactwa przede wszystkim z tradycją celtycką. Za główne źródło legendy arturiańskiej uważa się Geoffreya z Monmouth, mnicha, prawdopodobnie z zakonu benedyktynów, który napisał w I połowie dwunastego wieku dzieło „Historia Regum Britanniae”. Była to kronika królewska, o pół-baśniowym charakterze. Podania i legendy o Arturze właśnie na jej kartach zyskały swój (wielokrotnie później modyfikowany) kształt. Według Geoffreya, Artur w wieku 15 lat został królem Brytanii i pokonał Sasów, Piktów i Szkotów oraz wiele innych plemion pogańskich, zdobył Szkocję i Irlandię, podbił też sporo terytoriów na kontynencie europejskim. Poślubił Ginewrę, z którą panował w warownym dworze Caerlon (w innych wersjach Camelot). Posługiwał się mieczem Ekskaliburem. Odmówił płacenia podatków cesarzowi rzymskiemu Lucjuszowi, a następnie wypowiedział mu wojnę i ruszył na podbój Rzymu. Brytanię oraz Ginewrę zostawił w tym czasie pod opieką siostrzeńca, Mordreda. Okazało się jednak, że zdradziecki krewniak przywłaszczył sobie władzę w kraju. Artur zawrócił spod bram Rzymu i zabił Mordreda w bitwie, ale sam został śmiertelnie raniony. Konającego króla zawieziono na wyspę Avalon. Ginewra wstąpiła do klasztoru.

Nowe szczegóły dodawało do legendy wielu pisarzy, na przykład klerk Wace z Normandii (ok. 1154) w dziele „Historia Brytów” (Le roman de Brut). To u niego pojawił się Okrągły Stół, który zakończył spory rycerzy Artura o pierwszeństwo. W tej wersji Artur oczekuje w Avalonie na właściwy moment, aby powrócić do swego państwa. Natomiast kronikarz Layamon (ok. 1200) wprowadza do opowieści fantastyczne elementy, takie jak elfy, czy też magiczne właściwości włóczni i miecza Artura.

Rozkwit tradycji arturiańskiej przypada na XII i XIII wiek. Powstałe wtedy romanse rycerskie, zwłaszcza we Francji i Niemczech, wplatają do legendy wiele obcych wątków, jak chociażby poszukiwanie przez rycerzy Okrągłego Stołu kielicha Św. Graala (do którego zebrano krew Chrystusa), czy takich postaci, jak Lancelot, Merlin, Parsifal, Tristan i Izolda, Gawain oraz wiele innych.

W latach późniejszych powstały liczne poematy na temat Artura i jego czynów. W „Le Morte Darthur”, przekładzie z francuskiego (ok. 1469, wyd. 1485), dokonanym przez Thomasa Malory’ego, pojawił się popularny motyw, w którym panowanie Artura kończy katastrofa: następuje rozwiązanie Okrągłego Stołu, a Lancelot bezskutecznie (z powodu namiętności do Ginewry) poszukuje Świętego Graala. Udaje się go odnaleźć dopiero Galahadowi. W kolejnych wersjach wielką rolę odgrywa czarodziej Merlin. Artur przedstawiany jest w nich często jako syn króla Utera Pendragona oraz żony księcia Kornwalii, Igerny. To właśnie dzięki Merlinowi przyszedł na świat, bo czarodziej dopomógł zdobyć Pendragonowi Igernę, upodabniając króla do jej męża. Po urodzeniu Artur nie wychowywał się na dworze, lecz pod opieką Merlina i zaufanych rycerzy. Został królem w wieku 15 lat, gdy jako jedyny z rycerzy wydobył umieszczony w kowadle (w innych wersjach: w skale) cudowny miecz Ekskalibur. Historia jego zwycięstw pokrywa się z wcześniejszymi wersjami, z tym, że to z inicjatywy Merlina (i na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy) powstaje Okrągły Stół. Zebrawszy najznakomitszych rycerzy, Artur nakazuje poszukiwania Świętego Graala. Potem następuje historia konfliktu z Rzymem i zdrady Mordreda. Zawieziony przez nimfy na wyspę Avalon, Artur przed śmiercią topi w jeziorze swój słynny miecz.

Powstały setki utworów o Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu. Najważniejsze z nich to opera „King Arthur” (1691) Henry Purcella i Johna Drydena, poemat Alberta Tennysona „Morte d’Arthur” (1842) i humorystyczna powieść Marka Twaina „Jankes na dworze króla Artura” (A Connecticut Yankee in King’s Arthur Court, 1889). Jean Cocteau napisał sztukę „Rycerze Okrągłego Stołu” (Chevaliers de la Table Ronde, 1937). Po motywy arturiańskie sięgali też chętnie postmoderniści (m.in. powieść Thomasa Bergera „Artur Rex”, 1978).



Artur – w krainie romansu i patosu

Kino zainteresowało się wątkami arturiańskimi już w czasach filmu niemego. Hollywood traktowało legendę wielce swobodnie. Wielokrotnie przenoszono na ekran powieść Twaina, także w uwspółcześnionych wersjach. Zabawne zderzenie pragmatycznej, jankeskiej mentalności z europejskimi „mrokami średniowiecza” wypadło wyjątkowo przekonująco w klasycznym już filmie Davida Butlera z Willem Rogersem (1931) oraz w musicalowej wersji Taya Garnetta z 1949 roku. Do największych komercyjnych sukcesów należeli „Rycerze Okrągłego Stołu” (Knights of Round Table, 1953) Richarda Thorpe’a z Melem Ferrerem w roli króla Artura oraz Robertem Taylorem (Lancelot) i Avą Gardner (Ginewra). Było to połączenie pełnego werwy przygodowego widowiska z konwencjonalnym melodramatem. Powstało też wiele drugorzędnych, tanich filmów jak „Black Knight” (1954) Taya Garnetta z Alanem Laddem, gdzie legendarne wątki były praktycznie tylko ozdobnikiem. W późniejszych latach podejmowano poważniejsze próby, odwołujące się do klasycznych poetyckich tekstów. Jednak dwa filmy Anglika Stephena Weeksa „Gawain i Zielony Rycerz” (Gawain and the Green Knight, 1973) oraz „Sword of the Valiant” (1983) budziły niedosyt. Producenci nie byli dla ambitnych koncepcji realizatora zbyt wyrozumiali – w przypadku pierwszej produkcji zmontowali film wręcz wbrew jego intencjom. Natomiast brytyjski „Lancelot and Guinevre” (1963), w reżyserii Cornela Wilde’a, chwalono za unikanie hollywoodzkich schematów i za wyrazistą rolę Briana Aherne’a jako Artura. Błyskotliwą parodią arturiańskich motywów był oczywiście film „Monty Python i Święty Graal” (1974), autorstwa słynnej grupy brytyjskich komików. Pythoni kpili w tym filmie szczególnie dotkliwie z wysokobudżetowej ekranizacji przebojowego musicalu „Camelot” (1967) Joshui Logana, która została już wcześniej bezlitośnie wyszydzona przez krytykę, chociaż zgodnie przyznawano, że Richard Harris w roli Artura wyszedł z tej katastrofy stosunkowo obronną ręką. Rolę Artura powtórzył w telefilmie „Camelot” (1982). Paradoksalnie, za jedną z najlepszych opowieści o Arturze uznawano wersję disnejowską z 1963 roku „Miecz dla króla” (Sword in the Stone) Waltera Reithermana. Disney z mniejszym już sukcesem powrócił do tematu w „Magicznym mieczu” (Quest for Camelot, 1998) Frederika Du Chau.

Za dwa najwybitniejsze filmy odwołujące się do legend arturiańskich od lat uchodzą francuski „Lancelot” (Lancelot du Lac, 1974) Roberta Bressona i brytyjski „Excalibur” (1981) Johna Boormana. Pierwszy z nich to dzieło – jak zwykle u Bressona – radykalne i minimalistyczne w zakresie użytych środków wyrazu, zagrane przez amatorów, dyskretnie stylizowane na średniowieczne malarstwo. Interpretowano je jako przypowieść o nieuchronności grzechu i skażeniu ludzkiej natury, a także jako syntetyczną wizję średniowiecza.

Utwór Boormana, zrealizowany w Irlandii, z Nigelem Terrym jako Arturem, to z kolei ekranizacja poematu Malory’ego, pełna plastycznej inwencji, przepychu i ryzykownych pomysłów inscenizacyjnych, przemocy, a nawet otwarcie potraktowanych wątków erotycznych.

Natomiast próba powrotu do dawnej hollywoodzkiej estetyki w „Rycerzu króla Artura” (First Knight, 1995) Jerry’ego Zuckera, niezbyt się powiodła. Wprawdzie chwalono film za sceny widowiskowe, ale – mimo interesującej roli Seana Connery’ego jako Artura – ganiono za zbytni melodramatyzm. Jednocześnie wielu krytyków podkreślało jednak, że uniknięto tu wielu uproszczeń charakterystycznych dla amerykańskich produkcji, czerpiących z arturiańskiej mitologii.

W ostatnich latach pojawiło się sporo prestiżowych produkcji telewizyjnych na ten temat. Pierwszym wielkim telewizyjnym sukcesem był serial: znany i w Polsce ”Lancelot z jeziora” (The Adventures of Sir Lancelot, 1956), gdzie legendę potraktowano z przymrużeniem oka. Potem powstały też między innymi „Król Artur” (Arthur the King, 1985) Clive’a Donnera z Malcolmem McDowellem i kosztowny, pełen efektów specjalnych „Merlin” (1998) Steve’a Barrona z Samem Neillem w roli tytułowej. Ambitny był zaskakujący naturalizmem brytyjski serial „King Arthur, the Young Warlord” (1975) z Oliverem Tobiasem, usiłujący osadzić postać Artura w historii.

Ciekawostką był też, znany u nas z DVD, telefilm „Mgły Avalonu” (Mists of Avalon, 2001) Uli Edela, z Anjelicą Huston – próba przewartościowania legendy z feministycznej perspektywy. Jako Artur wystąpił Edward Atterton. Natomiast kolejna telewizyjna wersja „Księcia Walecznego” (Price Valiant, 1997) Anthony Hickoksa była manifestacyjnie komiksowym widowiskiem (w roli Artura pojawił się Edward Fox).

Nie tylko mit

Jerry Bruckheimer, słynny hollywoodzki producent („Bad Boys”, „Piraci z Karaibów. Klątwa Czarnej Perły”, „Armageddon”) twierdził, że od dawna chciał nakręcić film o mitycznym królu Arturze. Wielu doskonałych scenarzystów zmagało się z tym tematem – mówił – ale z reguły otrzymywaliśmy zawsze jakiś rodzaj fantastycznej opowieści. W przypadku naszego filmu jest inaczej. Autor scenariusza, David Franzoni, dokonał ogromnej pracy dociekając, kim mógł być prawdziwy Artur. Franzoni wspominał, że pierwszy raz pomyślał o filmie na temat króla Artura przeprowadzając w Rzymie dokumentację przed realizacją „Gladiatora”. Potem powrócił do tej myśli. Utwierdziły go w tym lektury dzieł historyków i archeologów. Doszedł do wniosku, że jeśli Artur istniał naprawdę, to można z nim identyfikować żyjącego w piątym wieku naszej ery rzymskiego dowódcę Luciusa Artoriusa Castusa, który dowodził elitarnym oddziałem kawalerii, złożonym najprawdopodobniej z Sarmatów. Bardzo spodobała mi się myśl, że Artur i jego ludzie czują się wszędzie obcy. Służą Rzymianom, ale nie czują się Rzymianami, często wręcz ich nienawidzą. Mój podstawowy pomysł był prosty. Artur i jego ludzie są jak „dzika banda” ze słynnego westernu Sama Peckinpaha. Żadnego mistycyzmu, żadnej magii. A sama sytuacja, zamęt i okrucieństwo, mogą przywodzić na myśl współczesne skojarzenia – to trochę tak, jak wtedy, gdy Amerykanie opuszczali Sajgon – tłumaczył swoje intencje scenarzysta.

Fuqua podkreślał, że jego zdaniem, film ma także współczesny wymiar. Jest to opowieść o świecie, w którym nie pozostało wiele nadziei i który wydaje się zmierzać ku Apokalipsie. Ale nadzieja jednak się pojawia i wyraża ją właśnie postać Artura i to, co on sobą reprezentuje. Jestem przekonany, że ten film mówi o podobnych sprawach, co „Dzień próby”. U nas Artur nie jest spiżową legendą, lecz człowiekiem, który ma świadomość, że trzeba przeciwstawić się złu – mówił realizator.

Bruckheimer i Fuqua, czarnoskóry reżyser filmu, zgodzili się, że błędem byłoby obsadzenie w tej akurat produkcji aktorów amerykańskich. Najpierw wybrano odtwórcę roli Artura: Clive’a Owena. To musieli być ludzie z tej części świata, w której rozgrywa się akcja. I nie mogły to być pierwszoplanowe gwiazdy, lecz świetni aktorzy, stosunkowo mało znani – tłumaczył swe zamiary reżyser. – Musieli także stworzyć zespół i sprawiać wrażenie, że znają się od lat i że obcowanie ze skrajnym niebezpieczeństwem nauczyło ich rozumieć się bez zbędnych słów.



To zimnokrwiści zawodowi mordercy, odznaczający się swoistym kodeksem honorowym, tak jak członkowie dzisiejszych sił specjalnych – dodawał Franzoni.

Ray Winstone, grający Borsa, tak tłumaczył swe rozumienie tych postaci: Widownia powinna się przejmować ich losem. To zabójcy, nie ma co do tego dwóch zdań. Ale jednocześnie dobrzy, lojalni wobec siebie ludzie, którzy próbowali przetrwać w wyjątkowo okrutnych czasach.

Owen mówił: Jestem przekonany, że ten film jest rzeczywiście oryginalny. To inne spojrzenie na legendę. Otoczenie Artura to lojalni wobec niego rzemieślnicy wojny – robią to, co do nich należy, i zbytnio się nad tym nie zastanawiają. Artur jest inny. Chce uczynić świat miejscem, w którym można jakoś żyć, ma wizję. Myślę też, że Antoine ma niezwykłe wyczucie kompozycji kadru i dar ustawiania kamer we właściwym miejscu, tak, by stworzyć obrazy naturalne i emocjonujące. Budził także mój podziw tym, że potrafił jednocześnie zapanować nad procesem twórczym i nad całą tą monstrualną machiną produkcyjną, która jest po prostu przytłaczająca. To są przecież tysiące szczegółów, które trzeba zgrać. Na pewno pomogło to, że użyto bardzo mało efektów komputerowych. Zbudowano potężne tradycyjne dekoracje. To wygląda na ekranie bardziej naturalnie, pomaga też w grze. Ten fikcyjny świat staje się często zaskakująco realny.

Kluczową postacią jest Ginewra – podkreślał Bruckheimer. – Artur zakochuje się w niej także dlatego, że podziwia jej odwagę i determinację. Decyduje się bronić Brytów przed Sasami pod jej wpływem, ale także dlatego, że sam już czuje się na poły Brytem.

Jest piękna, mądra, walczy o wolność. Ale na polu bitwy jest po prostu bezwzględna. Reżyser uznał, że wyglądałoby to śmiesznie, gdyby taka drobna dziewczyna, jak ja, powalała tych potężnych Sasów jednym ciosem. Wpadł więc na pomysł, że Ginewra i otaczające ją kobiety walczą jak stado rozjuszonych wilków czy raczej wilczyc: atakują zawsze w silnej grupie – mówiła Knightley. Jak wspominała, początkowo nie była zbytnio przekonana do projektu. Dobrze znała wiele literackich wersji opowieści o Królu Arturze, ale większość filmów na ten temat uznawała za stereotypowe i zbyt do siebie podobne. Zmieniła zdanie po lekturze scenariusza i rozmowie z Fuquą. Kiedy powiedziałam mu, że myślę teraz przede wszystkim o pracy w teatrze, nie uśmiechnął się pobłażliwie, jak większość Amerykanów. Jest jednym z nielicznych ludzi Hollywood, którzy mają świadomość swojej artystycznej tożsamości, i nie rozumują głównie w kategoriach komercyjnych. Zaczęłam więc walczyć o rolę, choć w pewnym momencie pomyślałam, że absolutnie nic z tego nie będzie. Proszę zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz – to chyba jedna z nielicznych amerykańskich produkcji, gdzie zupełnie nie ma amerykańskich aktorów. To bardzo odważne. Musiałam też nauczyć się strzelać z łuku, walczyć mieczem i na noże. Pewnie nie wszyscy w to uwierzą, ale praktycznie wszystko, co widać na ekranie, to naprawdę moja robota – mówiła aktorka.

Istotną postacią jest też Lancelot, najwierniejszy druh Artura, grany przez walijskiego aktora Ioanna Gruffudda. Według Owena, hamuje on idealizm Artura, ponieważ jest realistą, kimś bardzo mocno stąpającym po ziemi. W końcu jednak zawsze gotów jest poddać się woli króla, choćby go krytykował i miał wątpliwości.



Na koń i do broni!

Treningi i fizyczne przygotowanie aktorów do wymagających wielkiego wysiłku ról trwały blisko pięć miesięcy. Clive Owen nigdy przedtem nie siedział na koniu, a teraz czekały go długie godziny w siodle. Ćwiczył przez dwa miesiące po kilka godzin dziennie. Może nie jestem dobrym jeźdźcem. Ale z pewnością pozbyłem się lęku i potrafię nawiązać kontakt z każdym zwierzęciem – wspominał Owen. W specjalnym obozie treningowym, który wkrótce nazwano Szkołą Rycerzy, trenował także intensywnie szermierkę. Przyznał jednak, że kwestia jazdy konnej i związanych z nią trudności i niebezpieczeństw była najistotniejsza. Konie po prostu nie są głupie. Jeśli raz znajdą się w sytuacji, którą uznają za niebezpieczną – na przykład, gdy wokół jest wielki hałas, ogień i wrzeszczący ludzie – nie mają zamiaru tego powtarzać. I potrafią zachować się przed kamerą zupełnie nieprzewidywalnie, co sprowadza się najczęściej do postawy: nie będę tego robić i już. To aż dziwne, ale spadłem z konia tylko raz i nie doznałem żadnych obrażeń, chociaż było naprawdę sporo niebezpiecznych scen – mówił Owen.

Aktorzy nie uskarżali się jednak na ćwiczenia. Wymagano od nich wiele, ale nie panował wojskowy dryl. Raczej atmosfera pozytywnej rywalizacji, umiejętnie podsycana przez doświadczonych instruktorów. Sytuację ułatwiał też fakt, że właściwie wszyscy brytyjscy aktorzy znają podstawy szermierki, ze względu na role szekspirowskie.

Ważnym elementem filmu była replika Muru Hadriana, który chronił Brytanię przed barbarzyńcami z północy. W północnej Anglii zachowały się do dziś jego znaczne fragmenty. Scenografowie filmu dokładnie je obejrzeli, a potem zbudowali dekorację, liczącą aż 950 metrów długości, którą wybudowano w Irlandii, w okolicach Ballymore Eustace. Można było oczywiście wykorzystać komputery, ale producent był zdania, że w ten sposób nie osiągnie się pożądanego stopnia realizmu.



Parę koszmarów na zielonych łąkach



Filmy akcji to wyjątkowy rodzaj kina, w którym bardzo istotne są dwa słowa: energia i zwięzłość – opowiadał Sławomir Idziak. W swojej codziennej, rutynowej pracy z kamerą nie można zapomnieć tych dwóch słów. Aby uzyskać więcej energii niż zwykle, robiliśmy zdjęcia scen akcji kilkoma kamerami, które pracowały zupełnie niezależnie.

Ale stare porzekadło filmowców mówi: strzeżcie się filmów z dużą liczbą koni i dużą ilością śniegu. Jeśli te dwa elementy znajdą się w projekcie, przekroczenie terminów oraz groźba finansowej katastrofy i zawału serca reżysera są całkowicie realne.

Konie rzeczywiście sprawiały kłopoty. Skłonienie ich do pożądanego zachowania zajmowało wiele czasu. A jeśli chodzi o śnieg... Myślisz sobie naiwnie – mam piękne plenery, cóż za zieleń i te góry w oddali. Nic, tylko filmować – zwierzał się reżyser. – I nagle znajdujesz się w samym środku koszmaru. Przez coś takiego właśnie przeszedłem.

Zdjęcia rozpoczęły się w czerwcu 2003 roku w okolicach Wicklow, w Irlandii. Na początek gwałtowne deszcze zniszczyły duże ilości przygotowanego sztucznego śniegu. W Irlandii najbardziej dziwne jest to, że pogoda jest niezwykle zmienna i to na niewielkim obszarze – wspominał Fuqua. – Zgadnijcie, co to oznacza dla filmowca, kręcącego epicki film. Wiadomo – straszliwe kłopoty. Ciężarówki dowożące sztuczny śnieg oraz ciężki sprzęt grzęzły w błocie, światło nieustannie się zmieniało. Ale było jeszcze coś gorszego – stada agresywnych muszek, atakujących zwierzęta i całą ekipę. Nikt o tym nie pomyślał, chociaż te cholerne insekty od dawna buszują na tych terenach, zwłaszcza jeśli zrobi się wilgotno, a wilgotno było jak jasna cholera – wspominał ze zgrozą reżyser. – Najgorzej mieli aktorzy. Ekipa stosowała siatki. Aktorzy ze zrozumiałych względów nie mogli tego robić. A tu wylęgają się chmary tych bezwzględnych istot, kąsają, wlatują ludziom do ust, pojawiają się tuż przed kamerą.

Trochę inne zdanie na temat pogody miał Clive Owen. Były trudności, co do tego nie ma dwóch zdań. Ale kręciłem wiele filmów plenerowych w Anglii i mogę powiedzieć, że jednak mieliśmy sporo szczęścia. Na przykład w Szkocji pogoda potrafi być tak zmienna, że Irlandia w porównaniu z tamtymi warunkami to niemal oaza stabilności – mówił aktor.


Fuqua: Artur i ja



Niektórzy moi znajomi byli mocno zdziwieni, gdy dowiedzieli się, że mam kręcić film o królu Arturze – wspominał reżyser. – A mnie Artur był naprawdę bliski. Dlaczego? Otóż Fuqua od dzieciństwa uwielbiał filmy, których setki obejrzał w lokalnym kinie, a przede wszystkim w telewizji. Mieszkał na przedmieściach Pittsburgha – w dzielnicy, którą wprawdzie trudno nazwać gettem, ale jednak dość niebezpiecznej. Oglądanie filmów było niegroźnym i bardzo wciągającym zajęciem. Kochałem to – mówił. – Oglądałem wszystko, jak leci, ile się dało. To była także forma ucieczki przed niezbyt ciekawą rzeczywistością. Szczególnie mocne wrażenie zrobił na mnie „Excalibur” Johna Boormana. To był inny świat, niż ulica obok. Świat honoru, godności i obowiązku. Świat zasad, których się przestrzegało.

Fuqua uważa, że popularność takich filmów, jak „Gladiator”, i widoczny powrót publiczności do ekranowej epiki, nie nastąpiły bez powodu. Życie w tamtych czasach nie było może mniej brutalne, ale na pewno piękniejsze. Nie było smogu i zgiełku, tylko gwiazdy nad głową. Tęsknimy za tym, co pewnie bezpowrotnie już utraciliśmy.

Fuqua przyznał, że „Król Artur” był najtrudniejszym filmem, jaki nakręcił i być może jeszcze kilka lat temu trudności mogłyby go załamać. Zauważył jednak, że z każdym projektem czuje się coraz silniejszy. Po prostu myślę, że muszę zrobić, co mam do zrobienia i robię to, choćby było diabelnie ciężko. Może dlatego, że kocham tę pracę. Teraz też nie planuję długiego odpoczynku. Mam parę pomysłów w głowie, chociaż nie ukrywam, że muszę choć trochę nacieszyć się rodziną – wyznał. Podkreślał też, że miał silne wsparcie ze strony całej ekipy, szczególnie aktorów, którzy prezentowali stoickie, „iście kontynentalne” poczucie humoru, co pozwalało doskonale znosić przeciwności. Chwalił też bardzo Bruckheimera. Wiadomo, jaką władzę i pieniądze ma Jerry. I ile ryzykuje. Jednak kiedy zaproponował mi reżyserię, sprawiał wrażenie, że bardzo dobrze wie, co robi. On po prostu przygląda się ludziom i dobiera tych, których uważa za najwłaściwszych do konkretnej produkcji. A potem pozostawia im praktycznie zupełną swobodę. To dosyć niesamowite, jeśli pamięta się te wszystkie opowieści o bezwzględnych producentach, ingerujących w każdy szczegół. A Jerry mnie wspierał. Były momenty, że sam go pytałem, co mam zrobić. On przedstawiał swoje zdanie, ale nigdy go nie narzucał. A najczęściej odpowiadał: Rób, co uważasz za stosowne, to przecież twój film.

Bruckheimer mówił natomiast: Uważam, że Antoine poszedł w najlepszym kierunku. Chociaż to film kostiumowy, jest tu coś z klimatu z – doskonałego moim zdaniem – „Dnia próby”: prawdziwe postaci, szorstki realizm. O to chodziło. To nie miała być jeszcze jedna kojąca słodka bajeczka.


O aktorach
Clive Owen (Król Artur)

Angielski aktor. Urodził się 3.10.1964 roku w Keresley, w Coventry, w Anglii. Studiował w słynnej szkole teatralnej Royal Academy of Dramatic Art, potem występował na deskach renomowanego Old Vic. Jego żoną jest aktorka Sarah Jane Fenton, mają dwoje dzieci – Hannah i Eve. Występował jako tajemniczy kierowca w serii reklamówek BMW. Producentem cyklu był David Fincher, a kolejne filmiki reżyserowali m.in. Ang Lee, John Frankenheimer, Guy Ritchie oraz Wong Kar-Wai. Nigdy nie interesowało mnie granie pozytywnych postaci – mówił. – Zawsze interesowali mnie bohaterowie mroczni, niebezpieczni, o których trudno jednoznacznie powiedzieć, czy są dobrzy czy źli. Przecież ludzie przeważnie tego o sobie nie wiedzą, czyż nie jest tak? Jest wielkim fanem Davida Bowie.


Filmografia:

1986 – Boon (serial TV, odc. Peacemaker), 1988 – Vroom, 1989 – Precious Bane (TV), Capital City (serial TV; TVP: Capital City), 1990 – Lorna Doone (TV; TVP: Lorna Doone), Chancer (serial TV), 1991 – Close My Eyes (TVP: Zamknij oczy), 1991 – Class of ’61 (TV; wideo, TVP : Rocznik 61), The Magician (TV), Century (TVP: Nowy wiek), 1994 – Nobody’s Chidren (TV), An Evening with Gary Lineker (TV), Doomsday Gun (TV; wideo, TVP: Broń ostatecznej zagłady), The Return of the Native (TV), Turnaround, 1995 – Bad Boy Blues (TV), 1996 – The Rich Man’s Wife, Sharman (serial TV), Privateer 2: The Darkening (VG), 1997 – Bent, 1998 – Croupier, The Echo (TV), 1999 – Split Second (TV), Second Sight (TV), 2000 – Greenfingers (TVP: Zielone palce), Second Sight: Parasomnia (TV), Second Sight: Kingdom of the Blind (TV), Second Sight II: Hide and Seek (TV), 2001 – The Hire (serial TV, odc. Ambush, Chosen, Follow, Star, Powder Keg), Walk on By: The Story of Popular Music (dok. Serial TV, narrator), Gosford Park (Gosford Park), 2002 – Tożsamość Bourne’a (Bourne Identity), Hire (serial TV, odc. Hostage, Beat The Devil, Ticker), 2003 – I’ll Sleep When I’m Dead, Beyond Borders, 2004 – Król Artur (King Arthur), Closer (w realizacji), Sin City (w realizacji), Savage Grace (w realizacji)


Keira Knightley (Ginewra)

Urodziła się 24.03.1985 roku w Londynie. Córka aktora Williama Knightleya i dramatopisarki Sharman MacDonald. Uczyła się tańca. Na scenie od trzeciego roku życia, w filmie od dziewiątego. Popularność przyniosła jej rola w „Gwiezdnych wojnach”. Na planieGwiezdnych Wojen” spędziłam około trzech tygodni, a dało mi to dozgonny szacunek mojego starszego brata. Poza tym, to świetnie wygląda w CV – żartuje aktorka.

W 2002 roku wystąpiła w przełomowej dla siebie roli jako „Jules” Paxton – nastoletnia piłkarka w przebojowym filmie „Podkręć jak Beckham”. Następnie zagrała u boku takich gwiazd, jak Johnny Depp i Orlando Bloom, w kasowej produkcji „Piraci z Karaibów. Klątwa Czarnej Perły”. Zaraz potem otrzymała rolę wstydliwej panny młodej w angielskiej komedii romantycznej Richarda Curtisa „To właśnie miłość”. W tym czasie znalazła jeszcze czas, by zagrać Larę w brytyjskim telewizyjnym remake’u „Doktora Żywago”.

Po ogromnym sukcesie „Piratów z Karaibów…” ponownie spotkała się z producentem Jerrym Bruckheimerem na planie filmu „Król Artur”, gdzie zagrała królową Ginewrę.


Filmografia:

1994 – A Village Affair, 1995 – Innocent Lies, 1996 – Trasure Seekers (TV), 1998 – Coming Home (TV), 1999 – Gwiezdne wojny część I: Mroczne widmo (Star Wars. Episode I – The Phantom Menace), 2001 – Deflation, Princess of Thieves, The Beginning, Bunkier (The Hole), 2002 – Doctor Zhivago (miniserial TV), Podkręc jak Beckham (Bend It Like Beckham), Thunderpants, 2003 – Król Artur (King Arthur), To właśnie miłość (Love Actually), Pure (w realizacji), Tulip Fever (w realizacji)


Ioan Gruffudd (Lancelot)

Pochodzi z Walii. Urodził się 6.10.1973 roku w Cardiff. Jego rodzice pracowali jako nauczyciele. W wieku 14 lat zdobył znaczną popularność występując w operze mydlanej „People of the Valley”. Studiował w The Royal Academy of Dramatic Art. Zdobył mocną pozycję zawodową, zwłaszcza dzięki popularnej serii telewizyjnych filmów marynistycznych „Horatio Horblower”. Myślę, że Horblower stał się tak popularny, bo nie przypomina posągowego bohatera. Nie ma naturalnych zdolności przywódczych. To inteligentny i wrażliwy zwłaszcza na wszelkie przejawy niesprawiedliwości młody człowiek, który musi podejmować bardzo trudne decyzje – mówił aktor na temat swojej roli. Krytyka oceniła wysoko jego występ w roli Pipa w kolejnej adaptacji „Wielkich nadziei” Charlesa Dickensa, dokonanej prze BBC. Znany jest ze swego zaangażowania i niezwykle starannego przygotowywania ról. Na potrzeby filmu „Solomon and Gaenor” nauczył się jidisz. Oprócz aktorstwa interesuje się muzyką. Przez kilka lat grał na oboju w South Glamorgan Youth Orchestra. Gruffudd mocno podkreśla swą walijską odrębność. Kultura, w której wyrosłem, jest mało znana, ale ma bogate dziedzictwo, wielkie tradycje i nigdy o tym nie zapominam – podkreśla.


Filmografia:

1987 – Pobol y Cwm (inny tytuł: People of the Valley, serial TV, występy w latach 1987-94), 1995 – Relative Stranger (TV), 1996 – Poldark (TV), A Mind to Kill (serial TV, odc. Strange Territory), 1997 – Wilde (Canal+: Wilde), Titanic (Titanic), 1998 – Hornblower, odc.: The Even Chance, The Examination for Lieutnant, (seria filmów TV, HBO: Horatio Hornblower), 1999 – Hornblower, odc.: The Duchess and the Devil, The Frogs and the Lobsters, HBO: Horatio Horblower), Great Expectations (TV, TVP: Wielkie nadzieje), Solomon and Gaenor, Love in the 21st Century (serial TV, odc: Masturbation), Warriors (TV, inny tytuł: Peacekeepers), 2000 – Shooters, Gwr y Gwyrthiau, (TV, inny tytuł: Miracle Maker, tylko głos), 102 dalmatyńczyki (102 Dalmatians), 2001 – Another Life, Mała duża Ania (Very Annie Mary), Happy Now, Hornblower , odc.: Mutiny, Retribution (seria filmów TV, HBO: Horatio Horblower), Helikopter w ogniu (Black Hawk Down), 2002 – Man and Boy (TV), The Forsythe Saga (serial TV), Zgromadzenie (The Gathering), 2003 – Hornblower, odc. Loyalty, Duty (seria filmów TV, HBO: Horatio Horblower), Y Mabinogi, inny tytuł: Otherworld (tylko głos), This Girl’s Life, 2004 – Century City (serial TV), Król Artur (King Arthur), The Drop (w realizacji)



Stephen Dillane (Merlin)


Aktor angielski. Urodził się w 1957 roku, w Londynie, kształcił na uniwersytecie w Exeter (historia i nauki polityczne), po studiach pracował trzy lata w reklamie, potem zdobył wykształcenie aktorskie w Bristol Old Vic Theatre School. Odnosił liczne sukcesy teatralne. Zdobył nagrodę Tony za główną rolę męską w sztuce Toma Stopparda „The Real Thing” (2000). Za występ w inscenizacjach tego utworu otrzymał także nagrody: Evening Standard Award (Londyn), Variety Club Showbusiness Award (Londyn), Best Stage Actor (USA, 2000), Drama Desk Award (2000, Broadway). Odnosił również inne znaczące sukcesy na scenie. Grał w wielu głośnych inscenizacjach w National Theatre (m.in. „The Beaux Stratgem”, „Taniec ulotnych marzeń”, „Zmierzch długiego dnia” oraz „Angels in America”). W Gielgud Theatre stworzył doskonale przyjętą przez krytykę tytułową kreację w „Hamlecie” Szekspira, a w Old Vic – w „Wujaszku Wani” Antoniego Czechowa. Wielkim sukcesem był też występ w kolejnej sztuce Stopparda „Coasts of Utopia” w Royal National Theatre. Ma dwóch synów. Początkowo występował pod nazwiskiem Stephen Dillon.
Filmografia:

1985 – Remington Steele, odc. Steele Searching, Part 1 (serial TV; Polonia 1, TVP: Detektyw Remington Steele), 1987 – Secret Garden (TV, TVP: Tajemniczy ogród), Comeback (TV), Bulman, odc. White Lies (serial TV), Business as Usual (TVP: Pracujemy, jak zwykle), 1988 – One Game (TV), An Affair in Mind, inny tytuł: The Face of Trespass (TV), Christabel (TV), 1989 – The Yellow Wallpaper (TV), 1990 – Hamlet (Hamlet), 1991 – Heading Home (TV), Achilles Heel (TV), Boon, odc. Help Me Make It Through The Night (serial TV), 1992 – Frankie’s House (TV), La vie de boheme (TVP: Życie cyganerii), 1993 – Hostages (TV), Soldier, Soldier, odc. Hard Knocks (serial TV), You, Me + It (TV), 1994 – The Rector’s Wife (TV), La Chance, inny tytuł: Power and Lovers, 1995 – The Widowing of Mrs. Holroyd (TV), 1996 – Two If By Sea, The Stolen Hearts (wideo: Skradzione serca) 1997 – Aleja Snajperów (Welcome to Sarajevo), Firelight, Déjà vu, Kings in Grass Castles (miniserial TV), 1998 – Love and Rage, 1999 – The Darkest Light, 2000 – Przyzwoity przestępca (Ordinary Decent Criminal), Anna Karenina (miniserial TV, TVP: Anna Karenina), 2001 – The Cazalets (serial TV), The Parole Officer, Zawód szpieg (Spy Game), 2002 – The Truth About Charlie, Godziny (The Hours), Zgromadzenie (The Gathering), 2004 – Król Artur (King Arthur), Heaven (w realizacji)




Ray Winstone (Bors)


Aktor angielski. Urodził się 19.02.1957 roku w Londynie. W wieku siedmiu lat przeniósł się z rodzicami do Edmonton, gdzie rodzina zajęła się uprawą warzyw i owoców. Tam uczęszczał do szkoły. W wieku lat 12 zainteresował się boksem. Ćwiczył w słynnym Repton Amateur Boxing Club. Zdobył ponad 80 nagród i wyróżnień, był dwa razy londyńskim szkolnym mistrzem boksu, dwa razy zdobył też szkolne mistrzostwo Anglii. Zainteresował się także aktorstwem, którego lekcje pobierał w Corona School. Debiutował w produkcji BBC „Scum”. Wystąpił w wielu serialach (m.in. „Minder”, „Cats Eyes, „Pulaski”, „Palmer”, „Between the Lines”, „Birds of a Feather”). Od 1979 jest żonaty z Elaine, mają troje dzieci. Córki Lois i Jamie też próbują kariery aktorskiej. Jego kariera nabrała rozpędu po występie w debiucie reżyserskim Gary Oldmana „Nic doustnie” (z Oldmanem jest zaprzyjaźniony). Jedna z jego najwybitniejszych kreacji to rola podstarzałego gangstera w „Sexy Beast”. Znany jest z tego, że odrzucił wiele lukratywnych propozycji zza oceanu, ponieważ przyjął zasadę, by przynajmniej siedem miesięcy w roku spędzać z rodziną w Londynie. Często występuje w teatrze, zwłaszcza w National Theatre oraz Royal Court.
Filmografia:

1977 – Scum (TV), 1979 – Scum, Quadrophenia (TVP: Quadrophenia), That Summer, 1980 – Fox (serial TV), 1981 – Ladies and Gentelmen, the Fabulous Stains, 1982 – Love Story: Mr. Right, 1983 – Robin Hood and the Sorcerer (TV), Robin of Sherwood (serial TV, TVP: Robin Hood), 1985 – Number One (TV), 1987 – Father Matthew’s Daughter (serial TV), 1989 – Tank Malling, inne tytuły: Beyond Soho, Double Cross; Blore M.P. (TV), 1991 – Absolute Hell (TV), 1992 – Underbelly (TV), Get Back ( serial TV), Black and Blue (TV), 1994 – The Negotiator (TV), Ladybird, Ladybird (Canal+: Ladybird, Ladybird), 1995 – Ghostbusters of East Finchley (serial TV), 1996 – Yellow, 1997 – Nic doustnie (Nil by Mouth), Face (wideo: Twarz), Our Boy, Macbeth on the Estate (TV), 1998 – Marta i wielbiciele (Martha Meet Frank, Daniel and Laurence), Woundings, Final Cut, The Sea Change, 1999 – The War Zone, Births, Marriages and Deaths (TV), Agnes Browne, Darkness Falls, Fanny and Elvis (DVD: Chłopak na gwałt poszukiwany), Opowieści z metra (Tube Tales), Last Christmas (TV), Five Seconds to Spare, 2000 – There’s Only One Jimmy Grimble, Sexy Beast (Sexy Beast), Love, Honour and Obey, Tough Love ( serial TV), 2001 – Last Orders, The Martins, The Fear (serial TV), 2002 – Ripley’s Game, inny tytuł: Il gioco di Ripley; Bouncer, Lenny Blue (TV), 2003 – Henry VIII (TV), Wzgórze nadziei (Cold Mountain), 2004 – Król Artur (King Arthur), The Magic Roundabaout (w realizacji)


O twórcach
Jerry Bruckheimer (producent)

Urodził się 15.09.1945 roku w Detroit, Michigan. Studiował psychologię. Wyprodukowane przez niego filmy przyniosły do tej pory łącznie ponad 13,5 miliarda dolarów zysku. Początkowo zajmował się produkcją i realizacją reklamówek w Detroit, następnie zajął się produkcją filmową. Punktem zwrotnym w jego karierze był film „Flashdance” z 1983 roku, który przyniósł ponad 100 milionów dolarów wpływów. Od tamtej pory współpracował przez 13 lat z (nieżyjącym już) Donem Simpsonem. Razem zdobyli m.in. 15 nominacji do Oscara i dwie nagrody Akademii. Do największych przebojów, wyprodukowanych przez Bruckheimera, należą: „Twierdza”, „Armageddon” i „Pearl Harbor”.

Ogromnym sukcesem prestiżowym był „Helikopter w ogniu”. Wielkie uznanie przynieśli mu też „Piraci z Karaibów. Klątwa Czarnej Perły” (630 mln dolarów wpływów) z niezapomnianą rolą Johnny’ego Deppa w roli kapitana Jacka Sparrowa. Magazyn „Time” uznał Bruckheimera za producenta, który odniósł największy sukces w historii kina. Już wcześniej otrzymał najwyższy dowód uznania dla swego fachu – Nagrodę Davida O. Selznicka za całokształt osiągnięć w przemyśle filmowym, przyznawaną przez Stowarzyszenie Amerykańskich Producentów (Producers Guild of America).

Produkcje filmowe i telewizyjne Jerry’ego Bruckheimera zostały uhonorowane do tej pory trzydziestoma pięcioma nominacjami do nagrody Akademii i pięcioma Oscarami. Z ośmiu nominacji do nagrody Grammy, otrzymały pięć, z dwudziestu trzech nominacji do nagrody Złotego Globu, cztery zostały wręczone, z dwudziestu nominacji do nagród Gemmy otrzymały sześć, z ośmiu nominacji do nagród People’s Choice zdobyły cztery. Nagradzano je także niezliczonymi nagrodami MTV, włączając w to nagrodę dla Najlepszego Filmu Dekady.

Wszystkie projekty Jerry’ego Bruckheimera łączą świetne postaci przedstawione w ciekawych historiach. Widać w nich filmową pasję i dbałość o stronę wizualną. To zawsze prawdziwa ekranowa przygoda, która potrafi przyciągnąć ogromną widownię na całym świecie.
Filmografia:

1975 – Bydło Culpepera (The Culpeper Cattle Company), Żegnaj, laleczko (Farewell, My Lovely), 1977 – Kto nie maszeruje, ten ginie (March or Die), 1980 – Amerykański żigolo (American Gigolo), Defiance, 1981 – Thief, 1982 – Ludzie koty (Cat People), Young Doctors in Love, 1983 – Flashdance, 1984 – Gliniarz z Beverly Hills (Beverly Hills Cop), Thief of Hearts, 1986 – Top Gun, 1987 – Gliniarz z Beverly Hills II (Beverly Hills Cop II), 1990 – Szybki jak błyskawica (Days of Thunder), 1994 – Przypadkowy rozjemca (Ref), 1995 – Bad Boys, Karmazynowy przypływ (Crimson Tide), Dangerous Minds, 1996 – Twierdza (The Rock), 1997 – Con Air – Lot skazańców (Con Air), 1998 – Armageddon, Wróg publiczny (Enemy of the State), Soldier of Forune, Inc. (serial TV), Max Q (TV), 1999 – Swing Vote (TV), 2000 – Wygrane marzenia (Coyote Ugly), 60 sekund (Gone in 60 Seconds), Tytani (Remember the Titans), C.S. I.: Crime Investigation Scene (serial TV), 2001 – Pearl Harbor, The Amazing Race (2001–03, serial TV), Helikopter w ogniu (Black Hawk Down), 2002 – C.S. I.: Miami (serial TV), Without Trace (serial TV), Bad Company, 2003 – Kangaroo Jack, Piraci z Karaibów. Klątwa Czarnej Perły (Pirates of Caribbean. The Curse of the Black Pearl), Veronica Guerin, Bad Boys II, Skin (TV), Fearless (producent wykonawczy, serial TV), Cold Case (serial TV), Profiles from the Front Line (serial TV), Król Artur (King Arthur), The National Treasure (w produkcji)


Antoine Fuqua (reżyseria)

Amerykański reżyser i producent. Urodził się 16.02.1966 roku w Pittsburghu, w Pensylwanii. Studiował w West Virginia University. Założył własną firmę produkcyjną, Reel Power, gdzie powstał jego pierwszy krótki metraż: „Exit”. Rozgłos zdobył jako realizator pomysłowych teledysków (kręci je od 1987 roku) takich wykonawców, jak Arrested Development, Stevie Wonder, Toni Braxton, Pras i Usher. Zdobył nominację do nagrody MTV Best Rap Video za teledysk Heavy D&The Boyz. Zdobył dwie Music Video Production Award – The Young Generators Award za „Gangsta Paradise”, utwór w wykonaniu rapera Coolio, oraz Sinclair Tenenbaum Olesiuk and Emanual Award za zwiastun do filmu „Młodzi gniewni” (Dangerous Minds). Zrealizował także wiele reklamówek, m.in. Big Star Jeans, Wings for Men, Miller Genuine Draft, Reebok, Toyota, Armani i Stanley Tools. Największy sukces odniósł błyskotliwym thrillerem policyjnym „Dzień próby” z nagrodzoną Oscarem rolą Denzela Washingtona. Jego żoną jest od 1999 roku Lela Rochon, mają dwoje dzieci. W planach ma film z żoną w roli głównej, „Family Reunion” (dramat rodzinny) oraz „Bloods”, adaptację powieści Wally’ego Terry’ego o czarnoskórych żołnierzach podczas wojny w Wietnamie.


Filmografia:

1992 – Inside Out (V, odc. The Thief), 1998 – The Replacement Killers (DVD: Zabójczy układ), 2000 – Bait (DVD: Przynęta), 2001 – Dzień próby (Training Day), From Toni with Love: The Video Collection (V), 2003 – Łzy słońca (The Tears of the Sun), 2004 – Lightning in a Bottle (dok.), Król Artur (King Arthur)


David Franzoni (scenariusz)

Amerykański scenarzysta. Największy sukces zawodowy odniósł jako autor „Gladiatora” Ridleya Scotta. Obecnie pracuje nad kolejnym epickiem projektem – „Hannibal”. Zdobył nagrody George Foster Peabody Award, Pen West Literary Award, Cable Ace i nominację do nagrody Emmy za „Obywatela Cohna” z Jamesem Woodsem.


Filmografia:

1986 – Jumpin’ Jack Flash (Jumpin’ Jack Flash), 1992 – Citizen Cohn (TV, wideo: Obywatel Cohn), 1997 – Amistad (Amistad), 2000 – Gladiator (Gladiator), 2004 – Król Artur (King Arthur)


Sławomir Idziak (zdjęcia)

Polski operator i reżyser filmowy o międzynarodowej renomie. Urodził się 25.01.1945 roku w Katowicach. W 1969 roku ukończył Wydział Operatorski PWSTiF w Łodzi. Jeszcze podczas studiów, za film „Wyjście”, zdobył pierwszą nagrodę na festiwalu etiud szkolnych (1966). Debiutował jako operator w Studiu Małych Form Filmowych „SeMaFor” w Łodzi, w roku 1968. Współpracował z wieloma czołowymi polskimi i zagranicznymi reżyserami. Jest bardzo ceniony za poetycką wyobraźnię i poszukiwanie zaskakujących rozwiązań, zwłaszcza kolorystycznych. Był realizatorem światła do sztuk teatralnych, reżyserowanych za granicą przez Krzysztofa Zanussiego: „Rzeźnia” Sławomira Mrożka (Mediolan, 1982), „Hiob” Karola Wojtyły (San Miniato, 1985), „Juliusz Cezar” Williama Szekspira (Werona, 1986).



Idziak jest laureatem wielu polskich i zagranicznych nagród. Za „Tak bardzo zmęczonych”, część serialu Wojciecha Marczewskiego, dostał na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku nagrodę za zdjęcia w kategorii filmu telewizyjnego. Dwa lata później, na tym samym festiwalu, zdobył wyróżnienie za zdjęcia do „Partity na instrument drewniany”. „Seans” zdobył w 1979 roku, na Festiwalu Polskiej Twórczości Telewizyjnej w Olsztynie, Złotego Szczupaka dla całego zespołu realizatorów, a także nagrodę dziennikarzy. Oprócz tego, tygodnik „Film” przyznał temu utworowi własną nagrodę: Złotą Kamerę za najlepszy debiut reżyserski. Natomiast reżyserowany przez Idziaka „Enak”, na festiwalu w Gdyni w 1992 roku, otrzymał Nagrodę Prezesa Komitetu d/s Radia i Telewizji. Idziak jest także laureatem Nagrody Specjalnej – „Orła”, za „niezwykłe dokonania operatorskie” w roku 2001. W 2004 roku dostał nagrodę „Kamera” dla wybitnego operatora filmowego, przyznawaną przez uniwersytet w Marburgu (Niemcy). Za zdjęcia do „Niebieskiego” otrzymał nagrodę na MFF w Wenecji (1993), a do filmu „I Want You” Michaela Winterbottoma –na MFF w Berlinie (1998). „Helikopter w ogniu” Ridleya Scotta przyniósł Idziakowi nominację do Oscara (2002) oraz do Nagrody Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej (BAFTA) – w tym samym roku.
Filmografia:

1966 – Wyjście (etiuda), Trzynaste piętro (epizod aktorski), 1967 – Jowita (epizod aktorski), 1968 – Wesoła Ludwika (krótki metraż, zdjęcia), Gra (współpraca operatorska, epizod aktorski), 1969 – Nie ma powrotu, Johnny (drugi operator), Podróżni jak inni (TV, operator), Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię (współpraca operatorska), 1970 – Franciszek Łęczycki (krótki metraż, zdjęcia), Spojrzenie (krótki metraż, reżyseria, scenariusz), To trud zrodził urodę (krótki metraż, zdjęcia), Cicha noc, święta noc (TV, scenariusz, zdjęcia), Góry o zmierzchu (TV, zdjęcia), 1971 – Z kręgu czarów sztuki (krótki metraż dok., reżyseria), Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni... (zdjęcia), Meta (TV, współpraca operatorska), Piżama (TV, zdjęcia), 1972 – Pan dziad z lirą (krótki metraż dok., reżyseria wspólnie z Andrzejem Kotkowskim i zdjęcia), Papierowy ptak (TV, śrm., reżyseria, scenariusz, zdjęcia), Wesele (operator kamery), 1973 – Z czterech stron (TV, dok., reżyseria), Odejścia, powroty, odc. 3: Tak bardzo zmęczeni (serial TV, zdjęcia), Przejście podziemne (TV krm., zdjęcia), 1974 – Profile (dok., reżyseria, zdjęcia), Bilans kwartalny (zdjęcia), 1975 – Partita na instrument drewniany (zdjęcia), 1976 – Klaps (krm., współpraca operatorska), Blizna (zdjęcia), Krótka podróż (TV, zdjęcia, operator kamery), 1977 – Powrót (TV, zdjęcia), 1978 – Nauka latania (reżyseria, scenariusz, zdjęcia), Seans (reżyseria, scenariusz, zdjęcia), 1979 – Dyrygent (zdjęcia), Debiut (krótkometrażowy, scenariusz i reżyseria), 1980 – Bajki na dobranoc (reżyseria, scenariusz), Constans (zdjęcia), Kontrakt (zdjęcia), 1981 – Da un paese lontano: Giovanni Paolo II, inny tytuł: For a Far Country (TVP: Z dalekiego kraju, zdjęcia), Versuchung (TVP: Pokusa, zdjęcia), 1982 – Imperativ (TVP: Imperatyw, zdjęcia), Unerreichbare (TV, TVP: Niedostępna zdjęcia), Jäger Spaghetti (TVP: Myśliwskie spaghetti), 1983 – Blaubart (TVP: Sinobrody, zdjęcia), 1984 – Rok spokojnego słońca (zdjęcia), Der Fall Bachmeier – Keine Zeit für Tränen (TVP: przypadek Bachmeiera, zdjęcia), 1985 – Paradigma (TVP: Paradygmat, konsultacja operatorska), Wie ein freier Vogel (zdjęcia), 1986 – Sarah (zdjęcia), Haramgedon (zdjęcia), 1987 – Erlöschnene zeiten (zdjęcia), Krótki film o zabijaniu (zdjęcia), 1988 – Dekalog, odc. Dekalog, pięć (serial TV, operator kamery, zdjęcia), Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest...(Wherever You Are, zdjęcia), Yasemin (zdjęcia), 1989 – Stan posiadania (zdjęcia), 1990 – Napoleon, odc.3: Maria Walewska i odc. 5.: Moskwa (serial TV, zdjęcia), Das Länge Gesprächt mit dem Vogel (TVP: Długa rozmowa z ptakiem, zdjęcia), 1991 – Podwójne życie Weroniki (La double vie de Veronique, zdjęcia), 1992 – Enak (Enak, reżyseria, scenariusz), Das Länge Gesprächt mit dem Vogel (TV, TVP: Długa rozmowa z ptakiem, zdjęcia), 1993 – Trzy kolory. Niebieski (Trois coleurs. Bleu, współpraca scenariuszowa, zdjęcia), Weltmeister (zdjęcia), Traumstreuner (zdjęcia), 1995 – Historia Lilliany (Lillian’s Story, zdjęcia), The Journey of August King (wideo, TVP: Podróż Augusta Kinga), 1996 – Männerpension (zdjęcia), Tár úr Steini (zdjęcia), 1997 – Commandments (zdjęcia), Gattaca (wideo, TVP: Gattaca. Szok przyszłości, zdjęcia), Men with Guns (Canal +: Ludzie z bronią, zdjęcia), 1998 – I Want You (I Want You, zdjęcia), Love and Rage (zdjęcia), 1999 – The Last Septemer (DVD: Miniony wrzesień, zdjęcia), 2000 – Paranoid (zdjęcia), Liebes Luder (zdjęcia), Dowód życia (Proof of Life, zdjęcia), 2002 – Helikopter w ogniu (Black Hawk Down, zdjęcia), 2004 – Król Artur (King Arthur)

Głosy mediów:
To mądry film akcji, który dla dobra opowieści w wyśmienity sposób wykorzystuje imponujące ujęcia, kostiumy i efekty, a wyjątkowo dramatyczne spotkanie na niebezpiecznie cienkim lodzie stanie się z pewnością jedną z najwspanialszych filmowych scen batalistycznych w historii kina.

Kirk Honeycutt, The Hollywood Reporter
Nastrojowe i eleganckie zdjęcia zimowej Brytanii, autorstwa Sławomira Idziaka, to jeden z uroków tego filmu.

Todd Mccarthy, Variety
łagodny i tajemniczy Clive Owen…

Stephen Hunter, The Washington Post
świetna, młoda, brytyjska aktorka Keira Knightley…

Eric Harrison, Houston Chronicle
Legenda została odrodzona!

Jan Stuart, Newsday









©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna