Rozdział I. – Przyczyny sytuacji kryzysowych i wypadków w nurkowaniu



Pobieranie 434.96 Kb.
Strona5/8
Data29.04.2016
Rozmiar434.96 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Podstawowe funkcje życiowe

Do podstawowych funkcji życiowych należą krwioobieg, oddychanie i przytomność. Pozostałą istotną funkcją życiową, o której będziemy mówić to metabolizm czyli przemiana materii.



Krwioobieg
Krew jest ważnym organem. Zaopatruje tkanki w tlen, składniki odżywcze i minerały, usuwa dwutlenek węgla i inne produkty przemiany materii. Znacznie przyczynia się do zarządzania wodą w organizmie. Rozprowadza ciepłotę wewnątrz ciała, jest odpowiedzialna za transfer hormonów w ciele, wpływa na odporność i wiele innych ważnych procesów. Organizm dorosłego człowieka posiada około 5 do 6 litrów krwi. Mniej więcej połowę tworzy plazma. Drugą połowę tworzą czerwone i białe ciałka krwi oraz płytki krwi. Podstawową funkcją czerwonych krwinek jest transport tlenu w organizmie. Tlen wiąże się w nich chemicznie z czerwonym barwnikiem, hemoglobiną. Jeden litr krwi może związać około 0,2 l tlenu. Białych krwinek jest o wiele mniej niż czerwonych. Ich głównym zadaniem jest obrona organizmu przed infekcjami oraz inne procesy immunologiczne. Płytki krwi są odpowiedzialne za krzepliwość. Ta własność krwi jest bardzo istotna, gdyż zapobiega nadmiernej utracie krwi przy zranieniach. Krwioobieg w ciele człowieka to system naczyniowy, dokładniej - tętnice (tętnice rozprowadzają natlenioną krew w całym organizmie), kapilary, żyły (żyłami powraca do serca odtleniona krew) i serce (pompa zasilająca). Cały układ jest sterowany przez centralny układ nerwowy, przede wszystkim mózg i rdzeń przedłużony. Krwioobieg składa się z małego (płucnego) i wielkiego (tkankowego) obiegu. W pętli płucnej krew jest nasycana tlenem (utleniana) a w wielkim obiegu następuje rozprowadzenie tlenu, substancji odżywczych i innych ważnych substancji po całym organizmie.
Serce
Serce jest potężnym pustym mięśniem. Składa się z lewej i prawej połowy, podzielonych na przedsionki i komory. Skurczami komór krew jest tłoczona do tętnic a jej przpływ jest regulowany zastawkami, które funkcjonują jako zawory jednokierunkowe.

Średnia wartość tętna u dorosłego człowieka to około 70 uderzeń na minutę. Przy wysiłku może nawet wzrosnąć do 200 uderzeń na minutę. Ilość krwi pompowanej przez serce w ciągu minuty waha się od 5 do 30 litrów. Centrum zarządzania czynnościami serca jest ulokowane w rdzeniu przedłużonym.





krwioobieg płucny (mały) i duży

Oddychanie
Oddychanie to proces, w którym dochodzi do zaopatrywania tkanek w tlen i usuwania gazowych produktów przemiany materii. Proces wymiany gazów w płucach jest nazywany wentylacją płucną lub oddychaniem zewnętrznym, natomiast proces wymiany gazu pomiędzy krwią w naczyniach włosowatych a tkankami – wewnętrznym oddychaniem. Podczas wentylacji płucnej bierzemy oddech, poprzez jamę ustną i nosową powietrze przechodzi do jamy nosowo-gardłowej, gardzieli, krtani a następnie do oskrzeli, oskrzelików a na koniec do pęcherzyków płucnych w płatach płuc. W górnych drogach oddechowych powietrze jest nawilżane oraz pozbawiane brudu i bakterii. W pęcherzykach płucnych dochodzi do wymiany gazu między płucami a krwią. Krew jest tam oddzielona od powietrza jednynie cienką ścianką kapilar, tzw. filtrem płucnym, a na bazie dyfuzji dochodzi do wyrównania ciśnienia parcjalnego gazu pomiędzy wdychanym gazem a krwią. Do krwi dostaje się tlen a wydalany jest dwutlenek węgla. Cały proces oddychania jest sterowany przez centrum oddychania w rdzeniu przedłużonym. Podczas wydechu i ponownego wdechu wzrasta ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi a w następstwie tego jej kwasowość. Oddychanie angażuje też chemoreceptory wychwytujące koncentrację tlenu we krwi ale ich wrażliwośc jest sporo niższa.
Płuca
Płuca rozdzielone są przegrodą śródpiersiową na prawe i lewe. Prawe płuco posiada trzy płaty a lewe - dwa. Są pokryte dwoma cienkimi błonami – opłucną ścienną i opłucną trzewną. Przestrzeń pomiędzy nimi wypełnia ciecz – tzw. płyn opłucnowy, który umożliwia ruch płuc przy oddychaniu bez tarcia. Stałe podciśnienie w płynie opłucnowym utrzymuje płuca w stanie rozszerzonym. Poprzez ruch mięśni międzyżebrowych i przepony dochodzi do rozszerzenia płuc, zatem także pęcherzyków płucnych i w ten sposób dochodzi do wdechu. Wydech następuje w sposób pasywny – po zwolnieniu owych mięśni. Całkowita pojemnośc płuc dorosłego człowieka zwykle zawiera się w przedziale 4 – 7 litrów. Objętość powietrza pobranego podczas standardowego wdechu to około 0,5 l. Przy aktywności fizycznej zwiększa się do 2 – 3 litrów. Standardowa częstotliwośc oddechu to ok. 15 na minutę ale przy intensywnym wysiłku fizycznym może wzrosnąć aż do 50. Pojemność tzw. życiowa płuc, czyli objętość jaką możemy wypuścić z płuc po maksymalnym wdechu wynosi pomiędzy 3 – 5 litrów. Resztkowa lub martwa pojemność to z kolei ilość powietrza jakiej nie możemy z płuc wydalić nawet wysiłkowym wydechem. Waha się ona w przedziale 1 do 3 litrów. Podczas oddychania wewnętrznego krew przechodząc przez naczynia włosowate na zasadzie dyfuzji oddaje okolicznym tkankom tlen a pobiera z nich dwutlenek węgla. Szybkość wymiany tleni u dwutlenku węgla zależy od róznicy ciśnień parcjalnych tych gazów we krwi i w tkankach. Ważną rezerwą tlenu w mięśniach jest myoglobina. Jej skład chemiczny jest podobny do hemoglobiny ale jej zdolność do wiązania tlenu przy niższych ciśnieniach parcjalnych jest wyższa. Zapotrzebowanie na tlen jest pochodną intensywności procesów metabolicznych, które odbywają się w całym ciele. Przede wszystkim wysiłku fizycznego, pracy umysłowej ale też dla przykładu i trawienia Przy lekkim wysiłku fizycznym zapotrzebowanie na tlen w ciągu minuty wynosi około 1 litra, przy ciężkiej pracy może wzrosnąć do 3 – 4 litrów.

drogi oddechowe, płuca, pęcherzyki płucne

Niedostatek tlenu w organizmie nazywamy hipoksją. Jej pierwsze symptomy mogą pojawić się, gdy ciśnienie parcjalne tlenu w mieszninie oddechowej spadnie poniżej 0,16 bar. Objawia się ospałością, trudnością w formułowaniu myśli oraz szybszym oddechem i tętnem. Niedostatek tlenu we krwi może się objawiać zmianą barwy hemoglobiny w pośrednio też krwi. Można wtedy zauważyć zsinienie ust i paznokci. Jeżeli ciśnienie parcjalne tlenu spadnie poniżej 0,12 bar, pojawią się symptomy ciężkiej hipoksji – zawroty głowy, utrata koncentracji, problemy z koordynacją ruchową, ciężki oddech itp. Przy dalszym spadku ilości tlenu w gazie oddechowym następuje utrata przytomności a w końcu śmierć przez uduszenie.



Metabolizm i przemiana materii
Organizm człowieka potzrebuje do życia i zachowania głównych funkcji życiowych poza tlenem także wielu ważnych substancji odżywczych, pokarmu, pierwiastków śladowych, witamin i innych pierwiastków. Substancje to pozyskuje głownie z pożywienia. Zasadniczymi składnikami pożywienia są cukry, tłuszcze i białka. Te składniki są w procesie trawienia rozkładane na elementarne składniki odżywcze, które trafiają potem do komórek i tkanek. Jako zasadniczy produkt tego procesu powstaje ciepło. Nie strawione resztki pożywienia są wydalane jako mocz, stolec i dwutlenek węgla.




1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna