Rozdział I. – Przyczyny sytuacji kryzysowych i wypadków w nurkowaniu



Pobieranie 434.96 Kb.
Strona7/8
Data29.04.2016
Rozmiar434.96 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Barotrauma zatok

W obrębie czaszki znajduje się wiele jam. Są to zatoki, u zdrowego człowieka puste, połaczone kanalikami z drogami oddechowymi. Przy zmianach ciśnienia otaczającego wyrównanie ciśnienia w zatokach następuje automatycznie, bez większych przeszkód.




zatoki
Przy katarze, gorączce i infekcjach górnych dróg oddechowych, może dojść do zaśluzowania i niedrożności tych kanalików. Przy szybkim zanurzaniu, gdy wzrasta ciśnienie, możemy czuć szybki wzrost bólu w rejonie zatok i czaszki. Przy mocniejszej zmianie ciśnienia może dojść do uszkodzenia tkanki wyściełającej zatoki, co objawia się krwotokiem z ust lub z nosa. Te obrażenia nie są bardzo niebezpieczne ale mogą być bolesne. Jeżeli jesteście przeziębieni i czujecie, że wasze zatoki mogą być zaśluzowane, lepiej powstrzymać się od nurkowania. Nie polecamy używania kropli do nosa ani innych leków, zwiększających doraźnie drożność górnych dróg oddechowych. Podczas nurkowania może ustać ich działanie, co grozi tzw. odwrotną blokadą – zatkaniem zatok podczas wynurzenia i ich uszkodzeniem poprzez nadciśnienie.

Barotrauma ucha

Podczas zanurzania się wzrasta ciśnienie otoczenia. Różnica ciśnienia pomiędzy otoczeniem a jamą ucha środkowego i wewnętrznego powoduje ucisk na bębenek, skutkujący bólem. Z uwagi na to nurek już od powierzchni musi zacząć wyrównywać ciśnienie w uszach. Jeżeli tego nie robi, ból w uchu narasta, grozi to obrzękiem ucha wewnętrznego, krwotokiem z błony zatokowej, uszkodzeniem kostek słuchowych lub bębenka. Przy uszkodzeniu bębenka ucho środkowe zalane jest wodą. Nie jest to bolesne, gdyż chłodna woda łagodzi dolegliwość lecz w uchu środkowym znajduje się bardzo ważny organ równowagi i orientacji w przstrzeni - błednik. Może on ulec uszkodzeniu a nurek straci możliwość orientacji i rozpoznania kiernuków (góra/dół). Uszkodzony bębenek z reguły goi się sam. Raczej nie poleca się zakraplania ucha kroplami dyzenfekcyjnymi lub przeciwbólowymi. Wskazana pomoc lekarza.





anatomia ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego

Znane są dwa sposoby wyrównania ciśnienia w uchu środkowym tzw. sposób Valsalva i Frenzela.


Sposób Valsalva polega na delikatnym dmuchnięciu w ściśnięty palcami nos. Przy wzroście ciśnienia w jamie nosowo-gardłowej następuje udrożnienie trąbki eustachiusza i wyrównanie ciśnień pomiędzy jamą nosowo-gardłową a uchem środkowym.
Sposób Frenzela polega na dotknięciu końcem języka do podniebienia i przełknięciu. Czasem dodatkowo ten sposób jest łaczony z poruszaniem żuchwą. Podobnie jak poprzedni, także ma na celu udrożnienie trąbki eustachiusza i wyrównanie w ten sposób ciśnienia w uchu środkowym.
Oba wyżej wymienione manewry powinno się rozpoczynać już na powierzchni, stale i starannie. Jeżeli czujecie wzrost bolesności w uchu, z reguły potrzebne jest niesiłowe wyrównanie z opóźnieniem. Lepiej zmniejszyć najpierw ciśnienie poprzez wynurzenie o metr czy dwa a dopiero potem spróbować je ponownie wyrównać. Zbyt silna próba wyrównania ciśnień sposobem Valsalva może doprowadzić do barotraumy ucha wewnętrznego. Przy tak przeprowadzonej próbie mogą zostać uszkodzone wrażliwe organy ucha wewnętrznego i może dojść do trwałego uszkodzenia narządu równowagi i słuchu. Szczególnym i wyjątkowym efektem barotraumy ucha środkowego jest uszkodzenie bębenka przez podciśnienie. Może dojść do niego, gdy kaptur skafandra przylgnie do małżowiny usznej. Podczas zanurzania pomiędzy kapturem a małżowiną powstanie podciśnienie i bębenek wygnie się do zewnątrz. Jeśli będziecie kontynuować zanurzenie, może dojść do jego uszkodzenia.

Barotrauma przewodu pokarmowego

Barotrauma przewodu pokarmowego nie zdarza się w nurkowaniu często. W jelitach lub żoładku nurka mogą znajdować się gazowe bąble. Ten gaz pojawia się w trakcie trawienia ale może też dostać się do przewodu pokarmowego wskutek złego sposobu oddychania (tzw. połykania powietrza). Gaz przy wynurzeniu rozpręża się i jeżeli nurek nie może pozbyć się go naturalną drogą, powoduje bolesne skurcze żołądka lub jelit. W skrajnych przypadkach może nawet dojść do ich uszkodzenia. Problemów związanych z barotraumą przewodu pokarmowego łatwo uniknąć przede wszystkim dzięki odpowiednim nawykom żywieniowym. Nie należy nurkować „na głodno“ ale też bezpośrednio po jedzeniu. Niektórzy nurkowie muszą zwracać uwagę na właściwy sposób oddychania.


Barotrauma oczu
Podczas zanurzenia maska zostaje przyssana mocniej do twarzy nurka ze względu na wzrost ciśnienia otaczającego. W przestrzeni pod maską powstaje podciśnienie a jeżeli nie zostanie wyrównane lekkim wdmuchnięciem powietrza nosem do wnętrza maski, może spowodować uszkodzenia delikatnych naczyń krwionośnych w oku, a nawet poważniejszą kontuzję oka. W wyjątkowo ciężkich przypadkach zakończyć się to może koniecznoiścią wizyty u lekarza okulisty a nawet leczeniem szpitalnym. Barotrauma oczu jest dowodem, że wszelkiego rodzaju maski i okulary pływackie, które nie dają możliwości wdmuchnięcia powietrza do ich wnętrza, są dla nurków niedogodne.
Barotrauma zęba
Do barotraumy zęba dochodzi w następstwie złego leczenia. Pod plombą może w takim przypadku znajdować się bąbelek gazu. Podczas zanurzania, w związku ze wzrostem ciśnienia otaczającego, plomba jest wtłaczana do zęba jak klin. To wywołuje przykry ból i grozi pęknięciem albo nawet implozją zęba. W niektórych przypadkach ząb może zostać uszkodzony podczas wynurzania, w następstwie rozprężania się bąbelka gazowego pod plombą w zębie. Jeżeli podczas nurkowania odczuwacie przenikliwy ból albo doszło do uszkodzenia zęba, należy przerwać nurkowanie i jak najszybciej udać się po pomoc do dentysty.
Barotrauma skóry
Do barotraumy skórnej czasem dochodzi podczas nurkowania w suchym skafandrze. Przy niedostatecznym dopompowaniu wnętrza skafandra, pomiędzy skórą a powłoką powstaje podciśnienie. To może prowadzić do zranień na skórze lub naskórku. Barotrauma skórna nie jest niebezpieczna, objawia się przede wszystkim plamami lub siniakami na skórze, czasem jako opuchlizna naskórka, która dość szybko znika. Tylko w wyjątkowych przypadkach wymagana jest pomoc lekarska.
Inne choroby nurkowe spowodowane przez podwyższone ciśnienie

Choroba dekompresyjna – DCS
W czasie kursów nurkowania sportowego uczycie się nurkować w ramach limitu bez dekompresyjnego. Może się zatem wydawać, że poniższe informacje są dla nurków sportowych nieprzydatne. Tak jednak nie jest. Poznanie mechanizmu powstawania choroby dekompresyjnej, w razie jej pojawienia się pomoże wam się z niej wydobyć.
Choroba dekompresyjna (ang. Decompression Sickness – DCS) jest jedną z najważniejszych chorób w nurkowaniu. Starzy nurkowie nazywali ją chorobą kesonową.

Podczas nurkowania oddychamy powietrzem lub innym gazem pod ciśnieniem, które jest równe ciśnieniu otoczenia. Tlen uczestniczy w procesach metabolicznych a następnie zmienia się w dwutlenek węgla. Gazy obojętne, przede wszystkim azot (przy nurkowaniach z trimiksem także hel), rozpuszczają się w tkankach. Czym większa głebokość nurkowania i czym dłuższy czas pobytu na dnie, tym więcej ich się rozpuszcza w tkankach nurka. Mówimy, że dochodzi do nasycenia lub saturacji tkanek gazem obojętnym. Podczas spadku ciśnienia otaczającego, choćby w czasie wynurzenia, gaz obojętny uwalnia się z tkanek w formie bąbelków. Dostają się one do krwioobiegu i z krwią do całego ciała. Tu mogą wywoływać całe spektrum komplikacji fizjologicznych lub uszkadzać niektóre tkanki. Choroba dekompresyjna jest całościową reakcją organizmu na obecność bąbelków gazu obojętnego w tkankach. Jest to przypadłość bardzo skomplikowana, dla lepszej orientacji opisujemy poniżej kilka podstawowych typów i postaci DCS.


DCS I. typu
DCS pierwszego typu jest mniej poważnym typem choroby dekompresyjnej.

W przypadku DCS I. typu nie są zagrożone ważne życiowo organy a choroba powstaje na bazie tzw. teorii CV (ang. Critical Volume). Bąbelki gazu obojętnego lokują się w niektórych tkankach, podczas wynurzenia rosną i osiągają taką wielkość, że mogą uszkodzić okoliczne tkanki. Rozróżniamy dwie podstawowe postaci DCS I. typu – postać mięśniowo-stawową oraz postać skórną.


Mięśniowo-stawowa postać DCS
Przy postaci mięśniowo-stawowej DCS zarówno w stawach jak i w mięśniach choroba daje o sobie znać na bazie podobnego mechanizmu.

Wnętrze kości jest bogato ukrwione i dochodzi do saturacji tkanek kostnych gazem obojętnym. Po spadku ciśnienia otaczającego, rozpuszczony gaz uwalnia się w formie bąbelków i powoli przechodzi do tkanki gąbczastej. W miejscach, gdzie kość pokryta jest chrząstką i mazią stawową, czyli głównie w okolicach stawów, gaz nie możę się powoli wydzielać i dochodzi do formowania się bąbelków. Po dalszym spadku ciśnienia pęcherzyki się powiększają, sklejają ze sobą i uciskają na tkankę kostną, chrząstkę i wiązadła. W następstwie tego nurek odczuwa ból w stawach i mięśniach.



W przypadku poważnych lub powtarzających się epizodów tej postaci DCS, może dojść do trwałego uszkodzenia chrząstek stawowych (artroza) lub degeneracyjnym zmianom tkanki kostnej stawu. Ten rodzaj DCS jest znany od dawna, przez starych nurków nazywany jest z angielska „bends“.
Skórna postać DCS
Mechanizm powstawania skórnej postaci DCS jest dośc podobny. W dobrze ukrwionych tkankach podskórnych z wysokim udziałem tłuszczu w toku nurkowania rozpuszcza się azot. Przy wynurzaniu uwalnie się on z tkanek i może powstać sytuacja, gdy bąbelki gazu obojętnegozatkają sieć naczyń włosowatych, która znajduje się w tkance podskórnej i zaopatruje ją w tlen. Powiększające się bąbelki mogą uszkodzić ścianki naczyń, w następstwie czego dochodzi do wylewu krwi do okolicznych tkanek. Te rodzaj obrażeń objawia się siniakami, widocznymi popękaniami podskórnych naczyń krwionośnych, marmurkowatymi plamami na skórze lub obrzękiem.
Jak już było powiedziane, DCS I. typu nie jest chorobą bezpośrednio zagrażajacą życiu nurka. Należy sobie jednak uświadomić, że choroba dekompresyjna jest schorzeniem bardzo skomplikowanym a objawy DCS I. typu mogą być jedynie pierwszymi symptomami przechodzenia choroby w poważniejszy typ II DCS.
DCS II. typu
DCS II. typu jest schorzeniem bardzo poważnym. W tym przypadku zasadniczy problem stanowią bąbelki gazu obojętnego, które przemieszczają się swobodnie w krwioobiegu i mogą powodować komplikacje fizjologiczne w różnych miejscach ciała. Ttym bąbelkom nadano nazwę bąbelki AG (ang. Artery Gas). Przy tym typie choroby dekompresyjnej mogą zostać zagrożone wszystki ważne organy i ich funkcje, przede wszystkim układ nerwowy i oddechowy.
Neurologiczna postać DCS
Neurologiczna postać DCS powstaje w wyniku przedostania się bąbelków gazu obojętnego z krwioobiegiem do mózgu lub rdzenia przedłużonego i zatamowania przez nie dostarczenia natlenionej krwi do centralnego układu nerwowego. W zależności od tego jak dalece uszkodzone jest centrum układu, może dojść do upośledzenia czynności i sprawności, całkoiwtego lub częściowego porażenia, zaburzeń widzenia, czucia, słuchu, mowy oraz wydalania. Ta postać DCS jest bardzo poważna i może powodować trwałe i tragiczne skutki.
Płucna postać DCS
Płucna postać DCS powstaje wówczas, jeżeli ilość bąbelków w krwioobiegu jest tak duża, że dochodzi do zatkania filtru płucnego i utrudnienia oddychania. Ta postać choroby dekompresyjnej objawia się utrudnieniami w oddychaniu, ciężkim oddechem, uczuciem duszności, bólem w płucach i innymi podobnymi oznakami. Także ta postać DCS może mieć tragiczne następstwa w skrajnych przypadkach.

Metody zmniejszenia ryzyka DCS
Ryzyko DCS przy nurkowaniu możemy wyrźnie zmniejszyć dzięki prewencji. Ważne są przede wszystkim trening fizyczny (zwiększa efektywność układu krążeniowo-oddechowego oraz czynności płuc), dobre nawodnienie tkanek przed nurkowaniem (też poprawia czynności układu krążenia), dobra kondycja psychiczna i odpoczynek przed nurkowaniem. Bardzo dobrą metodą obniżenia ryzyka DCS jest unikanie nurkowań przekraczających aktualne umiejętności i stopień wyćwiczenia. Podobnie pomaga znajomość procedur dekompresyjnych i dobre planowanie nurkowania. Bardzo dobrą prewencją przeciw DCS jest nurkowanie na nitroksie (wzbogacone tlenem powietrze). Używanie powietrza z dodatkową zawartością tlenu skutkuje mniejszym nasyceniem tkanek przez azot, którego wówczas jest mniej a to wydłuża bez dekompresyjne limity nurkowania, skraca przerwy na powierzchni i wpływa na mniejsze obciążenie organizmu. W tym celu polecamy kurs IANTD Nitrox Diver. W przeciwieństwie do wymienionych czynników, ryzyko DCS zwiększają wyraźnie: zły stan układu krążenia, otyłość, zły stan płuc, stres psychiczny i fizyczny, słaby stopień wyćwiczenia, używanie niesprawdzonych procedur dekompresyjnych, złe planowanie nurkowania, złe profile nurkowe (tzw. nurkowania „jo-jo“), indywidualne predyspozycje fizyczne (na przykład anomalia przegrody serca PFO – patent foramen ovale, lub słaba sprawność filtru płucnego) i inne warunki.
Narkoza azotowa
Przy nurkowaniach na sprężonym powietrzu, możemy już w okolicach głębokości 30 m poczuć pierwsze symptomy zaburzenia funkcji mentalnych i fizycznych. Przy głębokościach rzędu 40 m obniżka możliwości psychicznych i fizycznych jest już wyraźna. Nurkowie zwykle odczuwają przedłużenie czasu reakcji, pogorszenie koordynacji ruchowej i motoryki, obniżenie koncentracji i zdolności krytycznego myślenia. Niektórzy doświadczają nadmiernej pobudliwości, inni – przeciwnie – apatii. Czasem pojawiają się halucynacje dźwiękowe lub wzrokowe. Ten zespół objawów nazywany jest narkozą azotową lub czasem „upojeniem głebinowym“ gdyż jest trochę podobny do objawów po spożyciu alkoholu. Narkoza azotowa nie jest zasadniczo powodowana głębkością a ciśnieniem parcjalnym azotu w mieszaninie oddechowej. Zasadniczy mechanizm powstawania narkozy azotowej nie jest dokładnie poznany, łaczy się z zaburzeniami czynności neurotransmiterów, które są odpowiedzialne za przenoszenie impulsów pomiędzy komórkami nerwowymi. Prawdopodobnie pod wyższym ciśnieniem parcjalnym dochodzi do wysycenia azotem membran lipidowych w synapsach włókien nerwowych, co powoduje zakłócenia w przepływie impulsów nerwowych. Syndrom narkozy azotowej jest koronnym dowodem na słuszność ustanowienia granicy bezpieczeństwa dla nurkowania na sprężonym powietrzu na 40 m. Oczywiście znane są przypadki zejść na powietrzu i do głebokości przekraczających 100 m ale tego typu próby nie mają nic wspólnego z bezpiecznym nurkowaniem.
Toksyczność tlenowa
Już pierwsze nurkowania z użyciem sprężonego tlenu wykazały, że czysty tlen jest od pewnych głębokości toksyczny. Dalsze doświadczenia w tym zakresie wykazały, że podobnie jak w przypadku narkozy azotowej, głównym czynnikiem nie jest głebokość a ciśnienie parcjalne tlenu w mieszaninie oddechowej. Rozrózniamy dwie zasadnicze postacie toksyczności tlenowej.
Toksyczność tlenowa w obrębie centralnego układu nerwowego (CNS)
Toksyczność tlenowa centralnego układu nerwowego pojawia się już po krótkotrwałym, rzędu dziesięciu minut, oddychaniu tlenem przy jego ciśnieniu parcjalnym powyżej 1,6 bar. Przy używaniu powietrza odpowiada to nurkowaniu do głebokości 60 – 70 m, przy nurkowaniu z nitroksem może pojawić się płycej. Ta postać toksyczności tlenowej objawia się radykalnymi zmianami w funkcjonowaniu centralnego układu nerwowego a poza innymi objawami – skurczami i drgawkami całego ciała. Podczas nurkowania takie drgawki mogą być przyczyną utonięcia. Wcześniej CNS często był nazywany drgawkami tlenowymi.

Aby nie narażać się na tę przypadłość należy stosować tabele maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji tlenowych, gdzie określone są limity czasowe zależne od ciśnienia parcjalnego tlenu.


Płucna lub ogólna toksyczność tlenowa
Ogólna toksyczność tlenowa jest zjawiskiem kompleksowym. Może powstać po długotrwałym, rzędu dziesiątek godzin a nawet dni oddychania tlenem pod ciśnieniem parcjalnym wyższym niż 0,5 bar. Objawia się przede wszystkim uszkodzeniem tkanki płucnej, które może okazać się trwałe. Związana jest też z większą aktywnością wolnych rodników tlenowych i innymi zmianami fizjologicznymi. Limity ekspozycji tlenowych, po których może dojść do tego rodzaju choroby, są długie a ich przekroczenie przy nurkowaniu rekreacyjnym – raczej niemożliwe. W związku z tym postać płucna (ogólna) toksyczności tlenowej występuje głównie u zawodowych nurków saturowanych. Znajomość mechanizmu powstawania tej choroby jest istotna w przebiegu leczenia hiperbarycznego.
Zatrucie dwutlenkiem węgla – hiperkapnia
Dwutlenek węgla jest gazowym produktem metabolizmu. Jeżeli koncentracja tego gazu w ciele przekroczy granicę tolerancji fizjologicznej, może dojść do zatrucia CO2.

Podczas nurkowania możemy zetknąć się z hiperkapnią w kilku przypadkach. Na przykład przy użyciu rurki z dużą objętością wewnętrzną, przy wstrzymywaniu oddechu (ang. skip breathing), przy płytkim oddychaniu albo przy nadmiernym wysiłku fizycznym pod wodą. Może też pojawić się, gdy używamy automatu oddechowego z dużym oporem oddechowym oraz przy długim wstrzymaniu oddechu podczas nurkowania bezdechowego. Specyficznym przypadkiem hiperkapni jest zatrucie spowodowane złym działaniem pochłaniaczem dwutlenku węgla w sprzętach o zamkniętych lub półzamkniętych obiegach (rebreathery).

Objawy zatrucia CO2 są bardzo wyraźne. Odczuwane są bóle głowy, dezorientacja, zawroty głowy, nudności i odruchy wymiotne. Charakterystycznym objawem zatrucia jest zsinienie błon śluzowych, paznokci i warg. Przy podejrzeniu zatrucia dwutlenkiem węgla najważniejsze jest dostarczenie świeżego powietrza do płuc i sprawne oddychanie. Powoduje to szybkie cofnięcie się objawów.
Zatrucie tlenkiem węgla
Przyczyną zatrucia tlenkiem węgla jest po prostu zanieczyszczenie nim czynnika oddechowego. Może dojść do niego poprzez przeniknięcie gazów wydechowych do rury ssącej kompresora lub przy uszkodzeniu filtra w kompresorze. Zanieczyszczenie czynnika oddechowego można poznać często już na powierzchni po zmienionym smaku w ustach lub po wyraźnym zapachu. Tlenek węgla ma około 200x wyższą zdolność łaczenia się z czerwonym barwnikiem krwi (hemoglobiną) niż tlen. Powstaje w ten sposób karbonylohemoglobina. Ta reakcja chemiczna jest nieodwracalna a hemoglobina, a przez to i krew traci na zawsze zdolność wiązania tlenu. Poszkodowany dusi się. Objawy zatrucia tlenkiem węgla są podobne do objawów hipoksji. Obserwuje się otępienie i dezorientację a po tym bardzo szybko może nastąpić utrata przytomności. Ewidentnym objawem jest ciemnowiśniowe zabarwienie ust i paznokci. Stopień zatrucia rośnie także wraz z głebokością, na której oddychamy zanieczyszczonym gazem. Dobrym sposobem na uniknięcie zatrucia tlenkiem węgla jest napełnianie butli w miejscach z certyfikatem, wyposażonych w dobre kompresory ze sprawnymi filtrami.

Skurcz krtani
Kurcz kratni - inaczej laryngospasmus jest zakłóceniem funkcji kratni, kiedy w skutek skurczu dojdzie do zablokowania górnych dróg oddechowych. Dochodzi do niego rzadko, na przykład po aspiracji zanieczyszczonej wody, w połaczeniu z paniką. Jest to jednak stan bardzo niebezpieczny. W niektórych przypadkach kurcz mija samoistnie, niekiedy dochodzi jednak do uduszenia nurka.
Wychłodzenie – hipotermia
Wychłodzeniem organizmu nazywamy stan, gdy temperatura ciała spadnie poniżej 36 °C.

Najpierw pojawia się uczucie zimna. Potem następuje utrata zdolności koncentracji i jasnego myślenia oraz koordynacji ruchów. Uczucie zimna narasta, na co organizm zaczyna reagować dreszczami, co jest jednym z mechanizmów termoregulacyjnych. Dreszcze przechodzą w niekontrolowane drgawki a potem bez dalszych oznak może nastąpić utrata przytomności. Ludzkie ciało w wodzie wychładza się dużo szybciej niż na powietrzu, w związku z czym należy przywiązywać dużą wagę do właściwego doboru skafandrów.


Jeżeli temperatura wody utrzymuje się w granicach 30 °C, możemy używać lekkiego skafandra tropikalnego. Przy temperaturach rzędu 25 – 30 °C dobrym rozwiązaniem jest 3mm pianka neoprenowa – krótka lub długa. W przedziale 17 – 25 °C najlepiej używać skafandrów 5mm. W chłodniejszych wodach powinno się zakładać skafandry 7mm a przy temperaturze poniżej 10 °C – suchych skafandrów z dobrym ocieplaczem wewnętrznym.
Wychłodzonego nurka należy jak najszybciej przenieść w suche, ciepłe miejsce lub przebrać w suchy ubiór. Można podać mu ciepłe napoje. Dobra jest też ciepła (ale nie gorąca) kąpiel.
Przegrzanie hipertermia
Do przegrzania nurka dochodzi głównie na powierzchni, jeszcze przed rozpoczęciem nurkowania. Przeważnie są to przypadki, gdy nurek w skafandrze neoprenowym był bezpośrednio na słońcu, bez możliwości ochłodzenia się albo w takich warunkach wykonywał fizyczną pracę. W przypadku hipertermii najlepszym postępowaniem jest ułożenie nurka do pozycji leżącej i zapewnienie odpowiedniego komfortu termicznego – w tym wypadku schłodzenia – dobre będą tu świeże powietrze i chłodne napoje
Utrata przytomności przy nurkowaniu bezdechowym
Przy nurkowaniu bezdechowym a zwłaszcza w przypadku, gdy nurek przed zanurzeniem prowadził szybkie, głębokie oddychanie (hiperwentylację), może dojść do bardzo specyficznej utraty przytomności (ang. Shallow Water Blackout – SWB). Jak to już opisano w poprzednich częściach, proces oddychania jest sterowany poprzez kontrolę poziomu dwutlenku węgla we krwi. Jeżeli koncentracja CO2 osiągnie określony poziom, centrum sterowania oddychaniem, położone w rdzeniu przedłużonym, wysyła płucom sygnał do wdechu. Przy hiperwentylacji przed nurkowaniem dochodzi do znacznego zmniejszenia się poziomu CO2 w organizmie. W trakcie nurkowania koncentracja dwutlenku węgla nie zdąży osiągnąć poziomu, przy którym stymulowane jest centrum sterowania oddechem, mimo że ilość tlenu w płucach jest już niedostateczna do utrzymania wszystkich funkcji życiowych. W fazie wynurzenia dochodzi do dalszego obniżenia ciśnienia parcjalnego tlenu w płucach, ze względu na spadek ciśnienia otaczającego i nurek tuż pod powierzchnią albo po wynurzeniu i wydechu traci przytomność. Potem może nastąpić upadek na dno i utonięcie. Najlepiej aby nurkowanie bezdechowe było poprzedzone właściwym treningiem i poprawą kondycji fizycznej – sama hiperwentylacja jest niebezpieczną metodą, przed którą należy ostrzegać.

Nurkowanie bezdechowe (ang. Freediving) jest ciekwą formą nurkowania, jeżeli chcielibyście spróbować w niej swoich sił, polecamy ukończyć kurs freedivingu IANTD .


Tonięcie
Tonięcie to stan, w którym organizm cierpi na niedostatek tlenu. Następuje utrata przytomności, przerwanie akcji serca i niestety śmierć. Obok typowych wypadków nurkowych, do utonięcia może dojść przy jakiejkolwiek aktywności związanej z wodą.

Po wyciągnięciu tonącego z wody, najważniejszą rzeczą jest sprawdzenie czy kluczowe funkcje życiowe – akcja serca i oddychanie – są u niego obecne. Jeżeli ich brak, należy natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie i pośredni masaż serca. Jednocześnie wezwać pomoc lekarską. Jeżeli uda się uratować poszkodowanego, nawet w przypadku gdy on sam opisuje swój stan jako dobry, należy dostarczyć go do najbliższego szpitala. Powodem tego jest groźba tzw. utonięcia rezydualnego – woda, która podczas tonięcia przedostała się do płuc, może zakłócić wewnętrzną równowagę w płucach i upośledzić czynność pęcherzyków płucnych. Ten stan może się pojawić dopiero w kilka godzin po pierwotnie udanym ratowniu tonącego.



Załącznik III. - 5 min badanie neurologiczne według Divers Alert Network - DAN
To pięciominutowe badanie neurologiczne DAN-u służy do szybkiej oceny stanu nurka po wypadku dekompresyjnym lub innym uszkodzeniu systemu nerwowego.

Začátek formuláře



Zaznaczać czas poszczególnych badań,
powtarzać badanie co 30 - 60 minut


zaznaczyć.



1. Orientacja (bardzo ważny czynnik)

Tak

Nie

Zna swoje imię i wiek?







Wie, gdzie się znajduje?







Zna aktualny czas i datę?







2. Oczy

Tak

Nie

Pokazać na palcach kilka liczb. Potrafi je rozpoznać?







Da radę zidentyfikować oddalone obiekty?







Przesuwaj palec lub wskaźnik 50 cm przed twarzą poziomo i pionowo. Czy oczy bez problemu i drgań śledzą ruch?







Źrenice są powiększone?







3. Twarz

Tak

Nie

Nurek ma zagwizdać. Czy obie strony twarzy są równe?







Nurek ma zagryźć zęby. Czy obie strony żuchwy są równo napięte?







Dotykać twarzy nurka gdy ma zamknięte oczy. Czy czuje tak samo po obu stronach twarzy?







4. Słuch

Tak

Nie

50 cm od ucha potrzyj palce, sprawdź po obu stronach. Czy słyszy ten dźwięk?







5. Odruch połykania

Tak

Nie

Poproś o przełknięcie śliny. Czy jabłko adama porusza się?







6. Język

Tak

Nie

Poproś o wyciągnięcie języka. Czy język jest na środku ust i czy wysuwa się równo.







7. Siła mięśni (bardzo ważny czynnik)

Tak

Nie

Czy może poruszać oboma ramionami, czy przy nacisku reaguje z tą samą siła?







Test czy jest w stanie położyć ręce na klatce piersiowej, podnieść ręce do wysokości ramion, jednocześnie obracając dłoń w górę i w dół. Obie ręce muszą rozwijać taką samą moc.







Test czy może w leżeniu podnieść równo obie kończyny dolne i przytrzymać je w powietrzu.







8. Czucie

Tak

Nie

Dotykać różnych części ciała. Stopniowo od dołu do góry, po obu stronach ciała. Musi mieć zamknięte oczy. Musi poczuć każdy dotyk i ocenić, czy dotyk porównywalnych miejsc się różni.







9. Równowaga i koordynacja (najważniejszy czynnik)

Tak

Nie

Staje (ze złączonymi stopami), zamknięte oczy i ręce wyprostowane. Musi być w stanie utrzymać równowagę. Przygotuj się do złapania gdyby stracił równowagę.







Ręce wyprostowane, oczy zamknięte. Palcem wskazującym raz jednej, raz drugiej ręki dotknąć do czubka nosa.







W leżeniu piętą jednej nogi przesuwa po goleni drugiej oid kolana w dół. Próba dla obu nóg.







10. Inne objawy

 

Konec formuláře

Załącznik IV. – Ważne nuemry telefonów i informacje kontaktowe


DAN – Divers Alert Network
Organizacja ratownicza dla nurków DAN – Divers Alert Network jest międzynarodową organizacją non profit, jej głownym celem jest wspieranie bezpieczeństwa nurkowania rekreacyjnego. Oferuje lekarską służbę konsultacyjną dla nurków, gromadzi informacje o ośrodkach leczenia hiperbarycznego, zbiera dane i analizuje informacje dotyczące wypadków oraz oferuje ubezpieczenia turystyczne i zdrowotne dla płetwonurków.

W przypadku wypadku nurkowego oferuje bezpłatną asystencką służbę medyczną 24 h na telefon.



Telefon alarmowy: +48 58 622 51 63 W razie wypadku za granicą +39 06 4211 5685 lub +39 039 6057858

Dostępność HBO w Polsce:



  • Klinika Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego – Krajowy Ośrodek Medycyny Hiperbarycznej, ul. Powstania Styczniowego 9b, 81-519 Gdynia, tel. 058 349 37 05, 058 349 37 04, e mail: hyperbar@acmmit.gdynia.pl




  • Mazowieckie Centrum Terapii Hiperbarycznej, NZOZ Mazowieckie Centrum Terapii Hiperbarycznej i Leczenia Ran, ul. Szaserów 38, 04-306, Warszawa, tel. 022 610 31 44  e mail: hiperbaria@hiperbaria.pl




  • Pracownia Hiperbarii Tlenowej Centrum Leczenia Oparzeń, ul. Jana Pawła II 2, 41-100 Siemianowice Śląskie, tel. 032 735 74 56, 032 735 75 85, e mail: clo@clo.com.pl




  • Dolnośląski Ośrodek Tlenoterapii Hiperbarycznej, Centrum Kliniczne Akademii Medycznej we Wrocławiu  budynek K, ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław, tel.071 316 80 27, 0500 11 33 45, e mail: oth@creator.wroc.pl


Szpitale w popularnych rejonach nurkowania:
Wojewódzki Szpital Zespolony im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku

M. Skłodowskiej-Curie 26, Białystok

(085) 74 88 100
Szpital Wojewódzki im. dr. Ludwika Rydygiera w Suwałkach

Szpitalna 60, Suwałki

(087) 562 94 33
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie

ul. Żołnierska 18, Olsztyn

(089) 53 86 356


  1. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Mikołaja Kopernika

ul. Nowe Ogrody 1-6, Gdańsk

(058) 3023031


Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Janusza Korczaka

Jana Pawła II 1A, Słupsk

(059) 842 84 71


Szpital Wojewódzki im. Mikołaja Kopernika

Arkońska 4, Szczecin

(091) 813 90 00









Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu

H.Kamieńskiego 73a, Wrocław

(071) 32 70 100
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 1 im. prof. Józefa Gasińskiego

Edukacji 102, Tychy

(032) 325 41 00


Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie

os. Złotej Jesieni 1, Kraków

(012) 64 68 000



Załącznik V. – Zalecane wyposażenie apteczki nurkowej


Narzędzia:


  • penceta

  • kleszcze

  • nożyczki

  • igły (do wyciągania np. złamanych kolców jeżowca)

  • opaska uciskowa Esmarcha


Inny sprzęt:




Materiały opatrunkowe:


  • plaster z opatrunkiem i bez

  • bandaż (gazowy, elastyczny, ciśnieniowy)

  • opaski elastyczne

  • temblak


Leki i inne środki farmakologiczne

(leki oznaczone P są w wolnej sprzedaży)


  • tea tree oil – olej herbaciany do leczenia ropieni, zranień, użądleń owadów – do użytku zewnętrznego (P)

  • leki przeciw chorobie morskiej – Aviomarin (P), Nokinal ( P) lub Torecan, homeopaty Cocculine (P), Vertigoheel (P)

  • leki przeciwbólowe/przeciwzapalne – Ibuprofen (P)

  • antybiotyki – szerokospektralne Doxybene 1-0-0, Biseptol 1-0-1

  • krople do oczu - Evercil (P), Visine (P)

  • leki na uczulenia zewnętrzne – Framykoin, Tea tree oil (P), Betadine

  • leki rozkurczowe na ból brzucha – No Spa, Algifen

  • leki przeciwbiegunkowe – węgiel (P), Ercefuryl (P), Normix (P), Reasec, Imodium

  • leki na alergie – Dithiaden, Zyrtec, Claritine

  • na ukąszenia owadów Fenistil gel (P)

  • na katar - krople Olynth (P), Nasivin (P)

  • dezynfekcja – Septonex spray ( P)

  • leki przeciw oparzeniom – vitamin B komplex, Duvira gel (P), Zovirax, Herpesin, panthenol spray/gel (P)

  • na spaloną słońcem skórę - Pantenol

Jakikolwiek jad zawiera nietrwałe białka – rozkłada się w temperaturze ponad 50° C, miejsce ukąszenia polać gorącą wodą, przyłożyć zapalony papieros lub cygaro



Załącznik VI. – Obrażenia powodowane przez zwierzęta wodne




1   2   3   4   5   6   7   8


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna