Soteriologia – nauka o Jezusie Chrystusie Odkupicielu Opr. Marcin Balawander sdb Plan skryptu



Pobieranie 80.21 Kb.
Data05.05.2016
Rozmiar80.21 Kb.
SOTERIOLOGIA – nauka o Jezusie Chrystusie Odkupicielu
Opr. Marcin Balawander sdb

Plan skryptu:


  1. Nauka Pisma Świętego o Odkupieniu

    1. Zadośćuczynienie za grzechy

    2. Wyzwolenie z niewoli grzechu i szatana

    3. Nowe życie w Chrystusie

  2. Nauka Kościoła o Odkupieniu

  3. Teologiczna interpretacja odkupienia - Skutki Odkupienia

    1. Wyzwolenie z grzechów i jego skutków

    2. Zadośćuczynienie za grzechy

    3. Zasługa Chrystusa na krzyżu

  4. Istota Odkupienia człowieka

    1. Św. Anzelm z Canterbury

    2. Reformacja

    3. Piotr Abelard

    4. D.F Schleiermacher

    5. Teologia polityczna, teologia wyzwolenia, teologia integralna



Temat 1. Nauka Pisma Świętego o Odkupieniu.
Zagadnienie Odkupienia, Zbawienia jest traktatem łatwym, co nie oznacza że mało ważnym. Starać się będziemy odpowiadać na wiele pytań typu: Dlaczego sam Syn Boży jest równy Ojcu i musiał ponieść śmierć? Czy Bóg Ojciec, nie mógł darować ludziom winy? Czy Bóg się obraża, czy ma gniew?
Pismo święte rozróżnia kilka pojęć o Odkupieniu:


  1. zadośćuczynienie za grzechy

Według Pisma Świętego, istotnym elementem dzieła jest zadośćuczynienie, czyli zastępczej przebłagalnej ofiary. Na taki aspekt wskazuje odwołanie się do Iz 53,41 – On uraczył się naszym cierpieniem, On był zdruzgotany za nasze winy, w Jego ranach jest nasze zdrowie. Jeśli On wyda ofiarę za grzechy, wola Kyriosa (Pana) spełni się przez Niego. Pieśni o słudze Jahwe były o tematyce mesjańskiej. Widziano w nich proroka Mesjasza.

W Nowym testamencie nie spotykamy terminu zadośćuczynienie wprost w kontekście Odkupienia. W Liście do Rzymian 3,252 znajdujemy – że Chrystus jest ofiarą przebłagalną za nasze grzechy. Bóg ustanowił Jezusa narzędziem przebłagania. Przebłaganie należy rozumieć właśnie jako zadośćuczynienie.

Kolejne teksty Pawłowe mówią: Rz, 5,103 – mówi o pojednaniu. Pojednanie daje zbawienie; Ef 2, 13-144 – staliśmy się bliscy przez krew Chrystusa. Zadośćuczynienie tutaj jest przez Krew. W tych wszystkich elementach jest zadośćuczynienie zastępcze.

Chrystus w ofierze krzyża pokazuje miłość do Boga i do ludzi. Należy dodać, że jednocześnie okazała się miłość Boga Ojca do Syna i do ludzi. Potwierdza to J 3,16 – tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy kto w niego wierzy miał życie. Przez krzyż zostało nakreślone dobro.



  1. wyzwolenie z niewoli grzechu

Wyzwolenie z niewoli grzechu to następnie dobro, które dokonane jest przez dzieło Chrystusa. w ewangelii św. Marka 10,455 funkcjonuje termin (czyt. lytron) – co oznacza okup za wielu. Jest to bardzo dziwne sformułowanie. Okup jest wyzwoleniem z niewoli.

Kiedy Chrystus działał w posłannictwie powiedział:

Duch Pański nade mną,



dlatego mnie namaścił,

abym głosił ubogim dobrą nowinę,

posłał mnie, abym obwieszczał więźniom uwolnienie,

a ślepym odzyskanie wzroku.

Abym wolnością obdarzał uciśnionych”
Werset ten jest to zaciągnięty z Ew. Łukaszowej 4,18. Jezus odwołał się do starotestamentowego sformułowania zawartego w Iz 61. Jezus wyraźnie mówi po co Go Bóg posłał: aby głosić ubogim dobrą nowinę, głosić więźniom wyzwolenie, ślepym przywrócić wzrok, obdarzyć uciśnionych.

Wyzwolenie to główne posłannictwo Jezusa Chrystusa. grzech Adama sprawił, że człowiek stał się niewolnikiem. Człowiek popełniając grzech wpadł w pułapkę i sam nie może z niej wyjść i to właśnie w tym sensie szatan miał władze nad człowiekiem.

Niewola człowieka polega na tym, że nie znajduje sposobu na dobro o walorach zbawczych. Aby się wyrwać należy, uwolnić się na podstawie dobra o walorach zbawczych. Zbawczy walor to CHRYSTUS.

Święty Paweł w Liście do Rzymian 7,18 oraz w. 23 i 246 mówi – jest pragnienie wynikające z Jego inteligencji oraz jest ludzka słabość.

Myśl o wyzwoleniu grzechu często pojawia się u świętego Pawła. Toczymy walkę przeciw rządcą tego świata (por. Ef 6,127). Bóg przez Chrystusa uwolnił nas spod władzy ciemności (por. Kol 1,138).

Pojawia się element uwolnienia. Jesteśmy powołani od początku, aby żyć w wolności. Św. Paweł pisze: nie otrzymaliście ducha niewoli 9. To jest nasze powołanie. Chrystus przywraca nam pozycję dzieci Bożych. W liście do Galacjan jest mowa, że już nie jesteśmy niewolnikami, ale synem. Jezus sam uczy, że Jego życie ma być oddane za ludzi – Mt 20,2810. Wyraz „okup” wskazuje, że Ofiara Chrystusa ma element uwolnienia.




Ewangelia Mt 26,28

1 List Piotra 1,18-19

To jest bowiem moja krew przymierza, która będzie wylana za wielu na odpuszczenie grzechów.

świadomi, że nie srebro ani złoto, których wartość przemija, było okupem uwalniającym was z marnego sposobu życia odziedziczonego po przodkach, 19 ale drogocenna Krew Chrystusa – Baranka niepokalanego i bez skazy.

Zostaliście wykupieni. Nie jest to tylko myśl świętego Piotra, ale także Ewangelistów.




  1. nowe życie w Chrystusie.

Nowe życie w Chrystusie. Bardzo ważnym tekstem jest Ef 2,5-611. Rzeczywistość odkupionych jest wyrażona w dwóch punktach:



    1. Przywrócenie do życia

    2. posadzenie na wyżynach niebieskich w Chrystusie

Jest to różnica do życia, które mamy teraz i które będzie po śmierci. Przez Chrystusa możemy mówić o Bogu jako Ojcu (Abba Ojcze).

Święty Jan ewangelista w swojej Ewangelii 3,1-2 mówi, że zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi i rzeczywiście nimi jesteśmy. Natomiast święty Paweł wskaże w liście do Efezjan 1,3-1412 – napełnił nas Chrystus wszelkim błogosławieństwem. W Chrystusie dostąpiliśmy udziału z góry przeznaczeni.

Temat 2. Nauka Kościoła o Odkupieniu.
Kościół naucza, że Syn Boży przyszedł po to, aby ocalić a nie osądzić rodzaj ludzki. Bóg nie chce się zemścić nad światem. Chrystus przyjdzie po to, aby świat przemienić, a nie zniszczyć. Ta przemiana będzie przykra jak trzęsienia ziemi, powodzie, wojny itp. To wszystko będzie nosiło znamię znaków, które są konsekwencją grzechu pierworodnego. Chrystus nie przyjdzie świat potępić, ale zbawić.

Konstytucja o Kościele, w punktach 3, 10 i 45 mówi o Odkupieniu.

„Przyszedł wtedy Syn, zesłany przez Ojca, który wybrał nas w Nim przed stworzeniem świata i do przybrania za synów bożych przeznaczył, ponieważ w Nim spodobało mu się odnowić wszystko (por. Ef 1, 4-5 i 10). Żeby wypełnić wolę Ojca, Chrystus zapoczątkował Królestwo niebieskie na ziemi i objawił nam tajemnicę Ojca, a posłuszeństwem swym dokonał odkupienia. Kościół, czyli Królestwo chrystusowe, już teraz obecne w tajemnicy, dzięki mocy Bożej rośnie w sposób widzialny w świecie. Znakiem tego początku i wzrastania jest krew i woda wypływające z otwartego boku Jezusa ukrzyżowanego (por. J 19, 34), a zapowiedzią słowa Pana odnoszące się do Jego śmierci na krzyżu: «A ja, gdy wywyższony zostanę ponad ziemię, wszystkich do siebie pociągnę» (J 12, 32 gr.). Ilekroć na ołtarzu sprawowana jest ofiara krzyżowa, w której «na Paschę naszą ofiarowany został Chrystus» (1 Kor 5, 7), dokonuje się dzieło naszego odkupienia. Równocześnie w sakramencie chleba eucharystycznego uprzytamnia się i dokonuje jedność wiernych, którzy stanowią jedno ciało w Chrystusie (por. 1 Kor 10, 17). Wszyscy ludzie powołani są do tego zjednoczenia z Chrystusem, który jest światłością świata i od którego pochodzimy, dzięki któremu żyjemy, do którego zdążamy.”
Również ojciec święty Paweł VI w encyklice Populorum progresio13 w punkcie 13 mówi o odkupieniu.

„Lecz inicjatywy podejmowane dziś na owych terenach tak indywidualne, jak zbiorowe już nie wystarczają, ponieważ obecna sytuacja światowa wymaga wspólnej działalności wszystkich, którzy są w pełni świadomi wszelkich aspektów zagadnień ekonomicznych, społecznych, duchowych i kulturalnych. Dlatego Kościół Chrystusowy, mając bardzo wielkie doświadczenie w sprawach ludzkich i będąc jak najdalszym od mieszania się do rządów państw, zmierza tylko ku jednemu, a mianowicie, by pod kierownictwem Ducha Świętego Pocieszyciela prowadzić dalej dzieło samego Chrystusa, który przyszedł na świat, żeby dać świadectwo prawdzie (por. J 18, 37), żeby zbawiać, a nie sądzić, żeby służyć, a nie żeby jemu służono” (por. J 3, 17; Mt 20, 28; Mk 10, 45) 12. A ponieważ Kościół po to został założony, aby już tu na ziemi tworzył królestwo niebieskie, nie zaś, by posiadał panowanie ziemskie, stwierdza on otwarcie, że istnieją dwie odrębne od siebie władze, a każda z nich - kościelna mianowicie i cywilna - jest w swoim porządku suwerenna 13. Znajdując się jednak w rzeczywistości pomiędzy ludźmi, Kościół ma obowiązek badać znaki czasów i wyjaśniać je w świetle Ewangelii 14. Stąd, łącząc się z ludźmi w ich najlepszych dążeniach i bolejąc nad tym, że ich nadzieje często są daremne, Kościół pragnie im pomagać w osiągnięciu największego rozkwitu i w tym celu przedkłada im to, co jemu jednemu jest właściwe, a mianowicie: uniwersalne spojrzenie tak na człowieka, jak i na sprawy ludzkie.”

Chrystus przyszedł dla wyzwolenia ludzi po to, wyrzucić księcia ciemności. Kościół naucza, że odkupienie miało działanie zadośćuczynne i pokutne. Moc tego odkupienia jest sprowadzona do cierpienia i śmierci.

Konstytucja Lumen Gentium w numerze 5 uczy, że dzieło odkupienia Chrystus wypełnił przez paschalna tajemnicę swego cierpienia. Jest arcykapłanem na wieki. W Nim ukazało się doskonałe pojednanie. W Nim Bóg pojednał wszystko między sobą, ludźmi. W Jezusie Chrystusie Bóg wyrwał ludzi z niewoli śmierci, grzechu i diabła. Na krzyżu dokonało się wyzwolenie14.

Odkupienie rozciąga się aż po sytuacje niesprawiedliwości, by ją przezwyciężyć, sprawiedliwość by ją przywrócić. Chrystus Odkupiciel uświadamia ludzi o godności, wyzwala z wszelkiej biedy.

Zbawienie Chrystusowe, należy rozumieć jako wyzwolenie od grzechu i zła, ma być radością poznania Boga i radością, że jestem przez Boga poznany.

Zbawienie realizuje się w trakcie życia Chrystusa a przez śmierć i zmartwychwstanie zostało na zawsze nabyte. Przez posłuszeństwo aż do śmierci, Chrystus otworzył drogę wolności wszystkim ludziom.

Przez Odkupienie Chrystus przywrócił synom Adama podobieństwo zniekształcone od grzechu pierworodnego15.



Na obraz i podobieństwo Boże”




Obraz – cos co mamy w sobie na stałe. Bycie osoba jest niezależnie od tego, czy jestem grzesznikiem czy tez nie. Jest to natura ludzka.

Podobieństwo – to co mi się nie należy z natury ludzkiej a mam. Jest to wielki dar niezasłużony przez człowieka.

Odnowienie w nas daru łaski, wyostrza obraz Boży w człowieku. Przez Odkupienie Chrystusa stajemy się na nowo dziećmi Bożymi. W Chrystusie Bóg przenosi nas do swego Królestwa. Daje udział w swojej nieśmiertelności. Zmartwychwstały Chrystus to znak zmartwychwstania powszechnego.

Chrystus przynosi wolność i radość Królestwa Bożego. Dar odkupienia odnosi się do całego rodzaju ludzkiego nie odłączając oczywiście nawet Maryi.

Dar odkupienia wychodzi na pożytek wszystkim. Chrystus cierpiał za wszystkich, umarł za wszystkich i został wskrzeszony. Z tego nie wnika, że wszyscy będą ocaleni. Ograniczenie należy przypisać człowiekowi, jego wielkiemu brakowi. Jeżeli ktoś był potępiony przed Chrystusem, nie wejdzie do Królestwa Bożego, taki człowiek nie zazna odkupienia.

Istota Sądu jest doprowadzenie do Prawdy. Bóg jest wierny swojemu przymierzu. Bóg stwarzał po to, aby zbawić. Chrystus udzielił zbawienia w sposób pełny, jak mógł najobficiej. Zgodnie z NUK mówimy, że Chrystus jest dla nas przyczyną (zasługą) ku zbawieniu.

Nikt nie staje się usprawiedliwionym bez udziału w zasługach Chrystusa. tylko udział Chrystusa staje się usprawiedliwieniem. Zasługi Chrystusa zostały udzielone wszystkim – także tym, którzy byli przed Chrystusem.

Zasługi Chrystusa są nieograniczone. Kościół używa terminu skarbiec łask. Taki skarbiec jest niewyczerpalny. Im więcej się bierze, tym skarbiec jest większy, bogatszy, ponieważ biorąc łaskę, pomnażamy ten skarbiec.


Temat 3. Teologiczna interpretacja Odkupienia – skutki Odkupienia.
Są trzy skutki odkupienia:


  1. wyzwolenie z grzechu

  2. zadośćuczynienie za grzechy

  3. zasługa Chrystusa na krzyżu.


Ad. I. Wyzwolenie z grzechu. Myśl o wyzwoleniu ze zła stale towarzyszy historii ludzkiej. Najbardziej uwidacznia się to w buddyzmie16. Ta wielka religia obiecuje człowiekowi środki do wyzwolenia, do nowych wyższych wcieleń – do nirwany.

Wyzwolenie może być różnego rodzaju. Zależy to przede wszystkim od stanu duszy człowieka.

Wyzwolenie w chrześcijaństwie jest czymś wewnętrznym, jest to religijno-moralne wyzwolenie. Wyzwolenie jest możliwe, gdy jest stan niewoli.

Stan niewoli to jakaś niezdolność do samodzielnego rozwoju życia religijno-moralnego. Stan niewoli wewnętrznej nazywamy niewolą grzechu. Niewola grzechu związana jest z siłami złymi osobowymi, konkretnie z szatanem. Zło i dobro ma powiązanie społeczne.

Ewangelia mówi o świecie zła, jako królestwie szatana. Jest to przestrzeń, w której szatan ma wpływ na tych którzy mu służą. Wyrwanie się spod zła możemy nazywać wyzwoleniem, uwolnieniem. Odkupienie w takim znaczeniu jest wyzwoleniem.


Ad. II. Zadośćuczynienie za grzechy. Każde zło jest jakim brakiem dobra, czyli im większe zło tym większy brak w świecie – filozoficzne ujecie.

Wszystko co wyszło z miłości Bożej jest dobre. Dobro jest wpisane w naturalny byt.

Istoty rozumne, wolne powinny wybierać Boga dobrowolnie, bo jest to wpisane w ich naturę. Jeżeli tego nie szukają to działają wbrew swojej naturze. Jest to obraza na Boga. Gniew Boży nie oznacza wzruszeń, bo Bóg nie żyje z czasie, Bóg żyje teraźniejszością. Bóg nie przestaje kochać, On jest miłością.

Jak zatem rozumieć słowo gniew? Bóg ma prawo żądać, by Jego obraz w istotach stworzonych był wyraźny. Człowiek grzeszy i wprowadza nieład w swoje życie. Zaciera podobieństwo. Sprawia, że obraz Boży jest niewyraźny. Człowiek wyrządza Bogu krzywdę w Jego obrazie, który jest w nas. Człowiek narusza podstawowe Prawo Boże. Grzech mimo, że jest wymierzony w Boga, utożsamia się z krzywda człowieka. Człowiek traci istotne dla siebie dobro. Skutkiem grzechu zawsze będzie cierpienie.

„Gniew Boga” nie oznacza obrażenie się Boga, tylko oznacza dopust Boży na to, aby człowiek ponosił skutki swoich czynów. Poprzez analogię, dopust Boży nazywamy gniewem Boga.

Zadośćuczynienie oznacza zwrot, wynagrodzenie, wyrównanie komuś zabranego dobra. Wyrównanie musi być na 0 lub na +.

Miłość okazana przez Chrystusa na krzyżu stała się wyzwalającą miłością. Jest energią tworzącą dobro. Jest to dobro wypełnione.

W Ofierze Chrystusa okazała się miłość Boska i ludzka. Na krzyżu okazała się miłość i ludzka i Boska. Miłość Boska ma walory nieskończoności. Zasługa Chrystusa jest zasługą nieskończona i jedyną. Nasz czyn o tyle jest zasługą o ile złączony jest z zasługą Chrystusa. Ofiara Chrystusa to nie kara za nasze grzechy. Chrystus w imieniu ludzkości przeciwstawia się złu poprzez miłość, posłuszeństwo, zgodność z wolą Bożą. Dobro ofiary Chrystusa zrównoważyło wszystkie braki ludzkości. Warunkiem zbawienia jest naśladowanie Chrystusa poprzez miłość. Miłość wyzwala z grzechu.



List do Rzymian 5, 15 - Lecz z przestępstwem nie jest tak jak z darem. Jeżeli bowiem wskutek przestępstwa jednego człowieka wielu ludzi umarło, to łaskawość Boga i dar udzielony dzięki tej łaskawości przez jednego człowieka, Jezusa Chrystusa, tym obficiej spłynęły na wielu ludzi.

Natura zadośćuczynienia nie jest jednakowo rozumiana przez teologów. Jedni kładą nacisk bardziej na aspekt moralny, a inny wyszukują inny aspekt.


Ad. III. Zasługa Chrystusa na krzyżu. Poprzez ofiarę na krzyżu, objawiła się miłość Boska i ludzka. Podwójna miłość okazuje się siłą wyzwolenia ze świata zła do królestwa dobra. Miłość przewyższa braki moralne spowodowane przez grzech. Miłość Chrystusa jest siłą, która nam wysługuje nadprzyrodzone i naturalne dobro dla wszystkich ludzi. Chrystus przywraca to co człowiek zagubił. Proces przywracania dobra, dokonuje się powoli. Chodzi o możliwość dania człowiekowi wzrostu i dorastanie odpowiedzi Bogu.

Na ziemi jest przywracana łaska uświęcająca jako nowy dar wraz z innymi darami. Niewiedza religijna jest objawiona przez mowę Bożą. Sama śmierć fizyczna zostanie przezwyciężona w powszechnym zmartwychwstaniu. Śmierć fizyczna nie jest skutkiem grzechu pierworodnego.

Śmierć = śmierci fizycznej

Człowiek żyjący w grzechu ciężkim, nie żyje, choć żyje. Jezus Chrystus jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi. Mamy przez Zbawiciela wysłużone wszystkie dary zbawcze – zwane nadprzyrodzonymi.



Temat 4. Istota Odkupienia człowieka – gdzie jest istota odkupienia?
1. św. Anzelm z Canterbury – Odkupienie jako zadośćuczynienie zastępcze.
Żył w latach XI wieku. Jego teoria to Odkupienie jako zadośćuczynienie zastępcze. Teorię swoją zawarł w dziele „Cur Deus homo”, co oznacza Dlaczego Bóg jest człowiekiem.

Chce on wyjaśnić związek śmierci Chrystusa z Odkupieniem. Bóg nie może zignorować grzechu człowieka, bo grzech stanowi obrazę Boga. Człowiek odmówił czci należnej Bogu, jako stwórcy. Anzelm jako grzech rozumie odmowę czci, jako zaprzeczenie chwały Bożej.

Ze strony Boga istniały 2 relacje:


  1. ukaranie człowieka. Gdyby chodziło o ukaranie, mielibyśmy ukazanie się Bożej sprawiedliwości, ale nie jest to zgodne z miłością Boga.

  2. Odpowiednie zadośćuczynienie w sensie pozytywnym, które nie jest kara, lecz raczej miłosierdzie Boże a nie sprawiedliwość Boża.

Celem pojednania, grzesznik powinien przedstawić zadośćuczynienie odpowiednie dla winy. Człowiek takiego zadośćuczynienia nie może złożyć, bo wina ma walory wieczne, a człowiek jest ograniczony, nie – wieczny.

Szatan obiecywał równość z Bogiem. Obiecywał wiedzę, mądrość, bogactwa. Człowiek zagmatwał się sam i nie umie z tej pułapki wyjść. Człowiek odpowiada za grzechy i zadośćuczynienie musi być złożone przez człowieka, bo to przecież człowiek zgrzeszył. Jedynym, który takie zadośćuczynienie mógł zrobić to Jezus Chrystus, bo On jest i Bogiem i Człowiekiem.

Wcielenie było koniecznym warunkiem odpuszczenia grzechów. Zadośćuczynienie w zastępstwie, Chrystus śmierć poniósł dobrowolnie, z miłości.

Według Anzelma, zbawienie, które Chrystus odniósł na krzyżu jest potencjalne a nie aktualne, to znaczy, że Chrystus umarł za wszystkich ludzi, nawet za tych, którzy żyli przed narodzeniem Jezusa.

Ocena tej teorii.

Ta teoria podkreśla powagę grzechu oraz zakorzenienie odkupienia w moralnym charakterze Boga. Teoria ta ma także słabe punkty. Mało mówi o miłości Bożej, jako motywie. Anzelm zbyt mocno uprzedmiotowił tę teorię. Nie mówi w jaki sposób zasługa miałaby być przyjęta przez człowieka. Należy dodać, iż wiele jego myśli trwa do dnia dzisiejszego.


2. Reformatorzy – Luter i Kalwin – o koncepcji kary.
Grzech to naruszenie prawa naturalnego, które związane jest z charakterem Boga. Pojednanie to akt odkupieńczej miłości przez który Bóg w Chrystusie bierze na siebie karę i wyrok za nasz grzech. W ten sposób uzyskaliśmy od Boga, darowanie win. Sprawiedliwość przed Bogiem jest nam dana darmo, przez wiarę w Jezusa Chrystusa.

Reformatorzy chcieli połączyć rzeczywistość kary i zadośćuczynienie. Zadośćuczynienie poprzez poniesienie kary za nas. Ojcowie reformacji, starali przeciw działać zbytniej obiektywizacji dzieła Chrystusowego. Podkreślają, że nasze usprawiedliwienie, to jest sprawiedliwość Chrystusa, która została nam poczytana. My nie wnieśliśmy żadnego wkładu do tego usprawiedliwienia. Wierzący w Chrystusa są zjednoczeni w taki sposób, że usprawiedliwienie jest niepodzielnie związane z uświęceniem człowieka. Poprzez usprawiedliwienie ludzie są moralnie odnowieni. Reformatorzy chcieli uzupełnić teorię Anzelma. Podkreślali, jak człowiek przyjmuje skutek krzyża.



3. Piotr Abelard – teoria wpływu moralnego.
Dla niego, Bóg który jest miłością, nie potrzebuje ofiary Chrystusa, bo grzech nie jest obiektywnie istniejącą barierą między Bogiem a człowiekiem. Stan subiektywny, pokonany jest przez miłość, rozbudzona dzięki śmierci Chrystusa. Przebudzona miłość dokonuje naszego odkupienia. Ta koncepcja dzisiaj nie ma żadnej racji bytu.

Wdzięczność, która jest miłością, stanowi właściwą odpowiedź. Ta teoria nie mówi na jakiej podstawie grzesznicy mogą być pojednani z Bogiem. Na pewno zignorowane są: świętość Boga, odnowienie podobieństwa Bożego.

Abelard mówi: Grzechu nie ma – jest tylko poczucie winy.
4. Flidrich Schleiermacher – koncepcja mistyczna
W XIX oraz XX wieku była podstawa błędu rozumienie teologii. Wydał on dziełko „Ewangelia dla współczesnego człowieka”. Chciał wyrazić mistyczne poczucie jedności człowieka z Bogiem. Oddziela boski element i ludzki element w Chrystusie. Koncentruje się na elemencie ludzkim. Jezus dla niego to jak „supermen”, a nie jako Bóg – Człowiek. Jezus to człowiek doskonały, a ta doskonałość objawia się w poczuciu wyjątkowej jedności z Bogiem. Zadanie Jezusa polega na przekazaniu grzesznikom wewnętrznego doświadczenia świadomego Boga.

Odkupiciel wprowadza wierzących w moc swojej świadomości Boga i to jest dziełem odkupieńczym. Wejście w świadomość Bożą, jest dziełem odkupieńczym.

Jezus Odkupiciel? Czy Jezus mnie odkupił ponieważ jest Bogiem? Czy ponieważ mnie odkupił dlatego bo jest Bogiem? Jeżeli ja nie czuję, że Jezus mnie odkupił, to tak naprawdę Jezus nie jest odkupicielem. Jest na tyle odkupicielem, na ile ja czuję.

Jest to na pewno forma metafizyczna. Religia dla niego jest uczuciem zależności wobec Boga. Pomija on całe świadectwo Pisma Świętego. O Chrystusie mówi tylko jako o doskonałym człowieku. Nie mówi się o roli Chrystusa, jako Pośrednika. W takim oto nurcie idzie także Bultmann.


5. Teologia wyzwolenia – czyli teologia polityczna.
Nabiera blasku w latach 60 ubiegłego wieku, w kręgach Ameryki Łacińskiej, gdzie dzieło Chrystusa postrzega się w kategoriach społeczno-politycznych. Jest to relacja na koncepcję Boga bujającego w obłokach, Boga poznawanego tylko przez Objawienie. Jest to ich sprzeciw Boga ukazanego w Objawieniu.

Ciężkie warunki jak nędza, niesprawiedliwość, wyzysk oraz inercja Kościoła, doprowadziły do nowej interpretacji. Kluczem do ich zrozumienia jest marksizm.



Praxis – nierozdzielność teorii i praktyki. Teologia o tyle jest prawdziwa, o ile jest prawdziwa w praktyce.

Teologia musi być zaangażowana w sprawy społeczno-moralne. Musi być teologią przeniesioną do nauk społecznych. Stworzono nowe zasady rozumienia Pisma Świętego i Tradycji.

Koncepcja Królestwa Bożego, jest rozumieniem jako idealnego porządku społecznego i politycznego. To idealizm wskazuje, że jest to Królestwo Boże. Chrystus to wcielenie Bożych zamiarów wyzwoleńczych wobec świata. to nie Boski Odkupiciel ale rewolucjonista. W swoim życiu Chrystus stawia czoło wobec zła i zapowiada porządek. Siły, którym się stawia to nie zło, ale świat gdzie jest niesprawiedliwość, ucisk, prześladowanie, uprzedzenie. Zło to nie grzech, tylko siły społeczne.

Pozytywny aspekt tej teorii to zwrócenie uwagi na zło w świecie.


My mówimy, że Bóg troszczy się o wszystkich – ubogich i ciemiężonych. Tyle tylko, że teologia wyzwolenia ubogich równa z myśleniem marksistowskim, a to nie to samo. Nie można wychodzić tylko od rozumienia ludzkiego. Nie da się zredukować człowieka do wymiaru tylko społecznego. W człowieku tkwi potrzeba innego wymiaru – duchowego.

Teologia wyzwolenia mówi o wyzwoleniu grzechu uniwersalnym, a nie indywidualnym. Troska o ubogich, to akcenty biblijne, a teologia wyzwolenia przejaskrawia je porównując do działań ziemskich, zagraża to uniwersalności Ewangelii. Bóg umarł za bogatych i biednych. Po prostu za wszystkich. Chrystus w swoim darze nie czyni różnicy, a teologia wyzwolenia tylko wobec ciemiężonych.


6. Teologia integralna – Raner.
Raner umiera w 1984 roku. Próbuje on łączyć elementy zbawienia w świetle Objawienia. Wychodzi z dogmatu o Odkupieniu Chrystusa. ta prawda o odkupieniu, to centrum naszej wiary. Wydarzenie Chrystusa, to wyraz zbawczej woli, a krzyż staje się przyczyną zbawienia. To Bóg jest tym, który udziela człowiekowi możliwość zbawienia i sam dokonuje w nim zbawienia. Człowiek może dostąpić zbawienia tylko dlatego, że Bóg w miłości przez historyczne wydarzenie Jezusa, wszedł w ludzka historię – stał się jednym z nas. Od tego momentu, wszelkie ludzie wysiłki równości, szczęścia, dobrobytu, są przejawami odkupienia Chrystusowego. Przejawów odkupienia nie można mylić z istota odkupienia. Zbawienie udzielone przez Boga, nie jest czymś zewnętrznym, bo Bóg nie jest wobec człowieka kimś obcym. Bóg pozostaje najgłębszą podstawą do tego, co jest najbardziej własne. Odkupienie nie jest czymś zewnętrznym, bo dotyka przecież mnie. Odkupienie to cos wewnętrznego, to coś, co jest moje. Bóg sprawił, że człowiek może dokonać swego zbawienia.

Raner idzie za myślą Anzelma i uczy, że człowiek został zbawiony przez zastępcze cierpienie Jezusa, ale odkupienie jest niewłaściwie rozumiane.

Co Jezus musiał uczynić a czego człowiek sam nie mógł dokonać? Jeżeli człowiek nie mógł czegoś uczynić, to czy Bóg może wymagać?

Koncepcja Odkupienia zastępczego, jest niepełną prawdą dogmatyczną. Zbawienie dzięki Chrystusowi i Jego śmierci, możliwe jest dla człowieka, że może dążyć do Boga. Dzięki Chrystusowi, człowiek może zacząć dążyć do Boga, może: kochać Go, uwielbiać Go, ufać Mu.

Rozróżnienie dwóch pojęć:

Odkupienie – dzieło obiektywne, dzieło historycznie zaistniałe. Ma ono wymiar uniwersalny. Dotyczy wszystkich ludzi.

Zbawienie odnosi się nie do dzieła, tylko do konkretnego spełnienia człowieka dzięki dziełu Chrystusa. zbawienie jest darem subiektywnym. Wymaga odpowiedzi z dwóch stron.

Zakończył się kolejny dogmat. Mam świadomość, że mogą zwierać się tutaj drobne błędy – szczególnie stylistyczne. Pozdrawiam i życzę miłej nauki ” 



1 Iz 53,4 - A przecież on dźwigał nasze niemoce i wziął na siebie nasze boleści. A myśmy uważali, że był ukarany, uderzony przez Boga i poniżony.

2 Rz 3,25 - Jego to Bóg ustanowił ofiarą przebłagalną przez wiarę i przelanie Jego krwi, chcąc okazać w ten sposób swoją sprawiedliwość, dzięki której odpuszcza dawniej popełnione grzechy.

3 Rz 5,10 - Jego to Bóg ustanowił ofiarą przebłagalną przez wiarę i przelanie Jego krwi, chcąc okazać w ten sposób swoją sprawiedliwość, dzięki której odpuszcza dawniej popełnione grzechy.

4 Ef 2,13-14 - Ale wy [chociaż] kiedyś byliście daleko, teraz jesteście blisko przez łączność z Chrystusem Jezusem i dzięki Jego Krwi. 14 On jest naszym pokojem. On wyprowadził jedność w rozdartą ludzkość, ponieważ usunął mur, który ją odgradzał i dzielił. On w swoim ciele

5 Mk 10,45 - Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł po to, aby Mu służono, lecz aby służyć i oddać swoje życie na okup za wielu.

6 Rz 7,18.23-24 - Wiem, że nie mieszka we mnie – to znaczy w moim ciele – dobro. Chęć bowiem dobrego czynu szybko zjawia się we mnie, wykonanie jednak – nie. (...)Dostrzegam w sobie inne prawo – przeciwstawiające się prawu mojego umysłu i poddające mnie w niewolę prawa podyktowanego przez grzech, który we mnie przebywa. 24 Jestem nieszczęśliwym człowiekiem! Któż mnie wyrwie z ciała podległego tej śmierci?

7 Ef 6,12 - Nie walczymy z ludźmi, ale ze zwierzchnościami, władzami, rządcami świata ciemności i złymi duchami w przestworzach.

8 Kol 1,13 - On to nas wyrwał spod władzy ciemności i przeniósł do królestwa swego umiłowanego Syna.

9 Por. Rz 8,15.

10 Mt 20,28 - Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł po to, aby Mu służono, ale by służyć i oddać swoje życie na okup za wielu.


11 Ef 2,5-6 - razem z Chrystusem, chociaż przez grzechy byliśmy pogrążeni w śmierci. Wasze zbawienie z łaski zostało dokonane. 6 Wskrzesił nas z martwych w Chrystusie Jezusie i razem [z Nim] umieścił w niebie.

12 Ef 1,3-14 - Uwielbiony (niech będzie) Bóg i Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa.
On z wyżyn niebieskich obsypał nas wszelkim błogosławieństwem duchowym w Chrystusie.
4 W Nim wybrał nas przed stworzeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani w Jego obecności, w miłości.
5 Przeznaczył nas za przyczyną Jezusa Chrystusa – zgodnie z postanowieniem swojej woli – dla siebie, do synostwa Bożego, 6 dla ukazania wspaniałości swojej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym.
7 W Nim, przez Jego Krew, mamy odkupienie, odpuszczenie grzechów stosownie do bogactwa Jego łaski,  której szczodrze nam udzielił wraz z pełnią mądrości i zrozumienia. 9 On pozwolił nam poznać tajemnicę swej woli zgodnie z powziętym co do Niego planem, 10 aby go wykonać, gdy nadejdzie pełnia czasu: [aby] wszystko na nowo zjednoczyć w Chrystusie jako Głowie, i to, co na niebie, i to, co na ziemi. 11 W Nim też jesteśmy powołani do udziału w dziedzictwie i zgodnie z zamysłem Jego woli przeznaczeni do tego, 12 abyśmy istnieli ku chwale Jego majestatu, my którzyśmy już dawno złożyli nadzieję w Chrystusie. 13 Dzięki Niemu i wy, usłyszawszy naukę o prawdzie, radosną nowinę o waszym zbawieniu, przyjęliście wiarę i zostaliście naznaczeni pieczęcią Ducha Świętego – Obietnicy. 14 On jest zadatkiem naszego dziedzictwa i przygotowuje odkupienie [ludu], który] [Bóg] nabył sobie na własność, na chwałę swojego majestatu.


13 Encyklika podpisana przez Pawła VI dnia 26 marca 1967 roku.

14 Niewinny Baranek krwią swoją dobrowolnie wylaną wysłużył nam życie i w Nim Bóg pojednał nas ze sobą i między nami samymi33 oraz wyrwał z niewoli szatana i grzechu, tak że każdy z nas może wraz z Apostołem powiedzieć: Syn Boży «umiłował mnie i wydał siebie samego za mnie» (Gal 2, 20). Cierpiąc za nas nie tylko dał przykład, byśmy szli w Jego ślady34, lecz i otworzył nam nową drogę, którą jeśli idziemy, życie i śmierć doznają uświęcenia i nabierają nowego sensu. Por. LG. p.22.

15 Ten, który jest «obrazem Boga niewidzialnego» (Kol 1, 15)29, jest człowiekiem doskonałym, który przywrócił synom Adama podobieństwo Boże, zniekształcone od czasu pierwszego grzechu. Skoro w nim przybrana natura nie uległa zniszczeniu30, tym samym została ona wyniesiona również w nas do wysokiej godności. Albowiem On, Syn Boży, przez wcielenie swoje zjednoczył się jakoś z każdym człowiekiem. Ludzkimi rękoma pracował, ludzkim myślał umysłem, ludzką działał wolą31, ludzkim sercem kochał, urodzony z Maryi Dziewicy, stał się prawdziwie jednym z nas, we wszystkim do nas podobny oprócz grzechu . Por. LG p. 22.

16 Budda – nie jest bogiem. Budda to człowiek, który osiągną jako pierwszy szczęście nirwany. Jest on uosobieniem, znakiem.








©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna