Spis treści Wstęp: 3 Część I a. Teoretyczne podstawy metody Dialogu Głosów: 4



Pobieranie 106.3 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar106.3 Kb.



DIALOG GŁOSÓW

jako jedna z technik rozmowy z naszymi wewnętrznymi „ja”

Opracowanie:

Joanna Wesołek

Spis treści
Wstęp: 3

Część I

A. Teoretyczne podstawy metody Dialogu Głosów: 4

B. Technika pracy z klientem: 6

Część II

A. Fragmenty pracy z Michałem: 9

B. Z perspektywy prowadzącego: odczucia własne wraz z analizą problemu klienta: 13

Wstęp
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie zarysu metody Dialogu Głosów jako techniki mogącej stanowić doskonałe uzupełnienie i wsparcie technik NLP stosowanych w rozwiązywaniu wewnętrznych konfliktów.

Dialog Głosów jest techniką, która pozwala w prosty sposób skontaktować się i rozpocząć dialog z naszymi wewnętrznymi „ja”. Rozpoznać nasze wewnętrzne terytorium i poszerzyć samoświadomość. Jest więc narzędziem do poznania i przemiany samego siebie.

Po raz pierwszy spotkałam się z tą metodą w 2003 roku na warsztatach szkoleniowych Gerharda Fassera (holenderskiego psychoterapeuty). Od tej pory jest to jedno z moich ulubionych narzędzi poznawania człowieka., a którego elementy mogą wzbogacić warsztat pracy każdego NLP-owca. Stąd też zdecydowałam się poświęcić jej tą pracę.

Zainteresowanych poszerzeniem wiedzy na temat Dialogu Głosów zapraszam do lektury „Obejmując nasze Ja” Hala i Sidry Stone oraz strony internetowej: www.voicedialogue.com. Szkolenie natomiast ze stosowania tej techniki jest (a przynajmniej było w czasie kiedy się szkoliłam) dostępne tylko dla psychiatrów, psychologów i psychoterapeutów oraz studentów powyższych kierunków.

W pierwszej części tej pracy czytelnik znajdzie krótki opis podstaw teoretycznych metody wraz z opisem techniki pracy z klientem. W drugiej części, znajdują się fragmenty przykładowej pracy z klientem w oparciu o tą metodę, własne przeżycia związane z tą pracą oraz psychologiczną analizę problemu klienta.

Jako przykład wybrałam pracę z klientem, która była dla mnie problemowa, a przez to i pouczająca. Gdzie dla lepszego zrozumienia i pomocy klientowi wykorzystywałam zarówno techniki NLP jak i technikę Dialogu Głosów. Dzięki temu mam nadzieję, że również i czytelnik znajdzie coś ciekawego dla siebie.




CZĘŚĆ I
A. Teoretyczne podstawy metody Dialogu Głosów

Twórcami metody są amerykańscy psychologowie Hal i Sidra Stone, którzy odkryli, że nasza osobowość jest nie tylko złożona z wielu podosobowości (co jest przyjmowanie również w innych modelach psychologii), ale także jest możliwy dialog z tymi „ja” i oddzielenie ich od siebie. Teoretyczną bazę Dialogu Głosów stanowią Psychologia Ja oraz Psychologia Uświadomionego Ego, mające swoje korzenie w psychologii Junga.

Opisywana metoda opiera się na założeniu, iż podosobowości dzielą się na trzy podstawowe kategorie: Ja Podstawowe, Ja Wydziedziczone i Ja Nierozwinięte oraz stanowiące odrębną kategorię Ja - Krytyk, Sędzia oraz Wewnętrzne Dziecko.

Ja Podstawowe (Pierwotne) - są to dominujące części, które inne osoby uważają za naszą osobowość, choć tak de facto są tylko jej częścią - fasadą, można powiedzieć. Służą one ochronie naszemu Wewnętrznemu Dziecku, które jest wrażliwe i bezbronne, a które według Stone’ów stanowi jądro naszej osobowości. Pomagają nam poradzić sobie z wymaganiami innych osób oraz opanować i przetrwać w danym środowisku. Stąd też ujawniają się najsilniej w sytuacjach, które są dla nas stresujące. Problem w tym, że czasem ochraniając nas, nasze Wewnętrzne Dziecko mogą stać się tak silne, iż zaczynają ograniczać i hamować nasz rozwój i kreatywność.

Przykładami dominujących podosobowości, które używa większość z nas są m.in.: Opiekun (pilnuje byśmy byli nakarmieni i zabezpieczeni finansowo), Pchacz (chce, byśmy ciężko pracowali i wywiązywali się ze swoich obowiązków) czy Przyjemniaczek (chce byśmy byli mili, tak by inni nas kochali i akceptowali).



Ja Wydziedziczone (Stłumione) są to te części, które nauczyliśmy się uważać za nieskuteczne, nie do przyjęcia lub zupełnie bezwartościowe, czyli nasze wyparte treści psychologiczne i emocjonalne. Wśród nich mogą się znaleźć Luzak, Ryzykant, Marzyciel czy Leń.

Przyjmując dane Ja, automatycznie odrzucamy Ja, które są im przeciwstawne. Na przykład, jeśli ktoś uważa się za osobę racjonalną, jego Ja Podstawowe jest racjonalne natomiast jego Ja przeciwstawne - Wydziedziczone jest emocjonalne.

Trzecią kategorią są Ja Nierozwinięte. Nie są to ani Ja Podstawowe, ani Ja Wydziedziczone. Przykładowo, jeśli ktoś nie miał okazji być rodzicem, jego wewnętrzny Rodzic pozostaje nierozwinięty.

Dobrym sposobem do poznania Ja Podstawowych jest nasz wewnętrzny Krytyk, który zawsze odnosi się do przyjętych przez nas zasad i pojawia się w momentach, kiedy je łamiemy. Przykładowo, jeśli nasz Krytyk mówi „Nie pracujesz dość ciężko” oznacza to, iż przyjęliśmy zasadę „Trzeba/muszę ciężko pracować”. To z kolei wskazuje, że naszym Ja Podstawowym jest Pchacz, a więc Ja Wydziedziczonym jest Luzak. Dodatkowo pod Krytykiem kryje się zawsze jakaś bezradność (niepokój, lęk). W podanym przykładzie mogłaby to być obawa, iż jeżeli nie będziemy ciężko pracować to wyrzucą nas z pracy, nie będziemy akceptowani, nie będziemy zasługiwać na szacunek itd.

Krytyk nie ma swego przeciwieństwa w innej podosobowości i może krytykować również sam siebie, to jak wykonuje swoją pracę. Tłumiony Krytyk może pojawić się jako Sędzia, czyli podosobowość, która ocenia innych, gdy nie postępują zgodnie z zasadami, które sami wyznajemy.

Ja Podstawowe wyrażają się w sądach o nas samych: „Myślę, że jestem….” taka a taka. Natomiast Ja Wydziedziczone ujawniają się w naszych odczuciach w stosunku do innych osób. Odnoszą się do tych cech, sposobów postępowania czy bycia, które lubimy bądź jeszcze częściej nie lubimy w innych. Jeśli przeszkadza nam na przykład czyjś luźny sposób bycia, oznacza to, że nasz Luzak jest stłumiony.

Wszystkie podosobowości spotykają się na gruncie Uświadomionego Ego, które stanowi dla nich neutralny grunt. Jest to proces, w którym „zwykłe” Ego staje się świadome siebie, a raczej części, z których się składa. Dzięki świadomości części z kolei może dokonywać wyborów, które z nich wyrazić, a nie być tylko świadkiem ich samoekspresji. Uświadomione Ego często jest porównywane do dyrygenta orkiestry, który najpierw poznaje swoich muzyków – podosobowości, a następnie dzięki tej wiedzy potrafi je zebrać i zapanować nad nimi dostrajając do siebie. Innymi słowy, Uświadomione Ego integruje i kontroluje cały systemu, na który składają się poszczególne Ja. Zawsze pozostaje w relacji z dwoma przeciwieństwami, tj. Ja podstawowym i Ja tłumionym (patrz rys.1), co umożliwia mu dokonywania wyborów, które z dążeń tych dwóch podosobowości zrealizować. Jednakże, aby móc dokonać wyboru, trzeba po pierwsze wiedzieć, czym dysponujemy, z czego wybieramy, a po drugie mieć umiejętność i siłę dokonania tego wyboru. W tym właśnie może nam pomóc technika Dialogu Głosów, tj. poznaniu naszych Ja, zbudowaniu wewnętrznej wolności wyboru oraz wzmocnieniu Ego by mogło tych wyborów dokonywać.





Świadomość



Nieświadomość

Rysunek 1.

Powiązania pomiędzy Ego a Ja Podstawowymi i Ja Tłumionymi

Techniką Dialogu Głosów można również pracować z częściami ciała, symptomami chorobowymi czy snami, których elementy traktujemy tak, jak podosobowości - energie. Możliwości zastosowania techniki zależą głównie od twórczej inwencji prowadzącego.

Na zakończenie dodam, że nasze Ja wchodzą w interakcje nie tylko same z sobą (w obrębie naszej osoby), ale również z Ja innych osób. Z tego powodu znajomość własnych Ja Podstawowych i Stłumionych, jest dobrą wskazówką, jakie osoby będą nas pociągały bądź odrzucały, i z jakimi się ewentualnie zwiążemy. Wspomnę tylko, że istnieją dwa wzorce atrakcyjności drugich osób:


  1. podobają nam się osoby, które mają podobne Ja Podstawowe, zaś nie podobają nam się osoby, których Ja Podstawowe jest naszym Ja Wydziedziczonym,

  2. podobają nam się osoby, którzy noszą nasze Ja Wydziedziczone, pozytywne bądź negatywne.

Zazwyczaj wchodzimy w intensywne związki z ludźmi, którzy są nośnikami naszych Ja Wydziedziczonych, a więc są naszymi lustrami. Jak na przykład związek opanowanego i logicznego prawnika ze spontaniczną i ciepłą artystką. Dzieje się tak dlatego, że nasza psyche dąży do jedności, a jeśli czegoś nie uznamy we własnym wnętrzu pociąga nas ono na zewnątrz.
B. Technika pracy z klientem

Rozpoczynając pracę z klientem prowadzący upewnia się czy odległość pomiędzy nim a klientem jest prawidłowa, tzn. komfortowa dla klienta, jak i jego samego. Sprawdza, jaka jest energia klienta i odpowiednio się dopasowuje. Następnie, podczas gdy klient mówi o swoim problemie prowadzący wyłania pojawiające się podosobowości i zadając odpowiednie pytania sprawdza, które z nich są dominujące. Po ustaleniu Ja podstawowego terapeuta odnajduje dane Ja u siebie, by lepiej zrozumieć klienta, a następnie prosi go, by znalazł dla swej części miejsce w pomieszczeniu, w którym się znajdują. Jednakże musi to być miejsce inne niż te, w którym mówi z pozycji Ego. Robi się to po to, by wyraźnie rozróżnić pozycję Ego klienta od pozycji jego podosobowości, które czasami próbują zająć miejsce Ego i przejąć kontrolę nad całą osobowością. (Są to momenty, w których ktoś mówi „nie wiem co we mnie wstąpiło”, „nie byłem sobą”). Separacja części ma więc, po pierwsze ugruntować nadrzędną, integracyjną rolę Ego wobec podosobowości. Pokazać klientowi, że to on dysponuje i zarządza podosobowościmi, a nie odwrotnie. Po drugie, bezpośredni kontakt z częściami umożliwia ich lepsze poznanie i ogranicza ryzyko pojawienia się innych podosobowości, które mogłyby zakłócić dialog.

Kiedy klient już wybierze miejsce dla swojej części przenosi się fizycznie w to miejsce i staje się tą częścią. Rozmowa z podosobowościami jest przeprowadzana tak jak wywiad z drugą osobą. Jakie pytania jej zadamy zależy od tego, czego chcemy się dowiedzieć. Oto lista przykładowych pytań:


  • Co robisz w życiu X(klienta)?

  • Po co jesteś? Jak służysz? Jak to robisz?

  • Co by się stało gdybyś zniknęła z życia X?

  • Jakie to uczucie być z X?

  • Czy X zawsze Cię słucha? Czy cię wypiera? Lekceważy?

  • Jak długo jesteś z X?

  • Jak się spotkaliście?

  • Co myślisz o X?

  • Co myślisz o problemie X?

  • Skąd czerpiesz swoja energię?

  • Czy znasz jakieś inne podosobowości? … itd.

Możemy się nawet zapytać czy dana część ma płeć, wiek, czy lubi się ubierać w jakiś sposób itp. Wszystko dlatego, że podosobowości zachowują się jak żywe osoby. Rozmawiając z różnymi Ja prowadzący może zauważyć, jak wraz ze zmianą Ja zmienia się również ton i barwa głosu klienta, sposób zachowania, fizjonomia, słownictwo itd. Z tego też względu technika ta nie powinna być stosowana wobec osób, które mają tendencje do rozszczepiania osobowości, a więc zaburzonych osobowościowo.

Rozmowę z danym Ja prowadzący kończy w momencie, kiedy spostrzega, że jej energia spada bądź też dzieje się „coś” dziwnego z nim samym lub klientem. Pisząc „coś” mam na myśli uczucia, odczucia z ciała, podpowiedzi intuicji itp. Należy pamiętać, że praca z Ja to praca z energiami, a więc wspomniane źródła informacji są głównymi wskazówkami do pracy z nimi. Na zakończenie pracy z daną częścią terapeuta pyta ją: „Czy jest jeszcze coś, co chciałabyś mi przekazać?” oraz „Czy jest w porządku jeśli wrócimy teraz do X?”. Chcąc rozpocząć rozmowę z innym Ja, należy wpierw powrócić do pozycji Ego a następnie z niej przejść do Ja, z którym chcemy rozmawiać. Można odstąpić od tej reguły i pominąć przejście przez Ego, jednakże wymaga to już pewnej wprawy i wyczucia. Stąd na początek polecam by jej przestrzegać. Powrót do Ego w przechodzeniu pomiędzy częściami służy generalnie wzmocnieniu jego pozycji i oczyszczeniu się z poprzedniej części. Należy tutaj jednak pamiętać o pewnej zasadzie. Dialog zawsze rozpoczynamy od Ja Podstawowego i dopiero po uzyskaniu jego zgody przechodzimy do rozmowy z Ja Wydziedziczonym. Dlaczego? Ponieważ rozpoczynając pracę z częścią stłumioną bez uprzedniej rozmowy i uzyskania przyzwolenia Ja Podstawowego na rozmowę z Ja Stłumionym, to pierwsze Ja, które jest silniejsze może nam skutecznie udaremnić rozmowę z wypieraną częścią. Pracując kiedyś z pewną kobietą nie zachowałam tej zasady, tzn. rozpoczęłam rozmowę z Ja Stłumionym i w pewnym momencie przyszło przeciwstawne Ja Podstawowe i „skopało tyłek” Ja Wydziedziczonemu. Od razu przeszłam do pozycji Ego, a następnie do poirytowanego Ja podstawowego, które w wyniku rozmowy uspokoiło się, ale był to niepotrzebny zgrzyt między podosobowościami. Aby uniknąć konfliktu między podosobowościami należy również unikać dialogu pomiędzy nimi samymi, zwłaszcza skłóconymi, gdyż może to doprowadzić do pogłębienia problemu klienta.

Po zakończeniu rozmów z podosobowościami prowadzący referuje klientowi wszystko, co miało miejsce podczas tych rozmów. W czasie, gdy prowadzący opowiada i pokazuje, co się działo, jak części zmieniały miejsca, co mówiły, klient staje obok niego i jeszcze raz oczyma wyobraźni śledzi wszystkie zdarzenia. Celem tego technicznego zabiegu oraz zreferowania jest pomoc klientowi w przypomnieniu sobie zdarzeń oraz wyjściu na trzecią pozycję. Pomoc w zrozumieniu przepracowywanego problemu i ustrukturalizowaniu przeżytych doświadczeń.

Już na samo zakończenie pracy z klientem balansuje się podosobowości. Oznacza to, że prowadzący prosi prowadzonego, aby ten wchłonął w siebie daną część na tyle (procent) na ile potrafi, najlepiej tak by wypełniła go całego. Zatrzymał ją w sobie na chwilę, poczuł jak to jest, a następnie całkowicie wypuścił ją z siebie, i porównał obydwa stany. Porównał jak się czuł, co się z nim działo, kiedy dana część wypełniała go w 100 %, a jak kiedy całkowicie ją z siebie usunął. Następnie prowadzony wchłania daną część z powrotem w siebie na tyle na ile czuje i uważa, że jest mu potrzebna. Może się zdarzyć, że ktoś nie będzie chciał przyjąć swojej części z powrotem w ogóle. Jest to znak, że klient nie zrozumiał intencji i roli swojej podosobowości, a więc należy jeszcze raz mu je wyjaśnić bądź powtórzyć rozmowę z tą podosobowością i doprowadzić do jej asymilacji przez klienta, chociaż w minimalnym stopniu.

Podczas pracy z podosobowościami należy zawsze pamiętać, że są one jak prawdziwe osoby. Przejawiają własną wolę, preferencje, przekonania i lęki. Chcą być odkryte, usłyszane i szanowane. Dlatego też pracując z nimi należy je akceptować takimi, jakimi są i okazywać im wielki szacunek. Nie wolno oceniać, interpretować czy próbować zmieniać podosobowości, gdyż albo uciekną, albo zaczną udowadniać swoją ważność, a to oznacza, co najmniej koniec dobrej współpracy z nimi.

Całość pracy z klientem kończy się rozdzieleniem energetycznym pomiędzy nim a prowadzącym, tzn. mentalnie bądź też symbolicznymi ruchami każda ze stron zabiera swoje energie.

Jak możemy zauważyć jest to metoda podobna do technik NLP, w których komunikujemy się z naszymi wewnętrznymi częściami, jak na przykład: przebudowa w sześciu krokach, przebudowa przez rokowanie czy bankiet dla wewnętrznej drużyny (podosobowości). Jednak według mnie technika Dialogu pracuje na głębszym poziomie oraz wymaga większej samoświadomości i przepracowania siebie przez prowadzącego dialog, gdyż pracując z energiami klienta równocześnie pracuje z własnymi. Skutki braku przepracowania mogą być różne, na przykład: krytyka podosobowości klienta, próba ich zmiany, brak zrozumienia czy też czasowe zaburzenia emocjonalne u prowadzącego (chandra, obniżenie nastroju, napięcie psychiczne, rozdrażnienie itp.). Poniższa tabela przedstawia kilka znaczących różnic pomiędzy w/w technikami NLP a techniką Dialogu Głosów.



Kategoria różnicy

Techniki NLP

Dialog Głosów

Wymagana obecność drugiej osoby - prowadzącego

nie koniecznie

tak

Dialog między częściami - podosobowościami

tak

nie

Bezpośredni dialog z daną częścią

nie koniecznie (może być prowadzony za pośrednictwem Ego)

Tak (bez pośrednictwa Ego)

Uzyskiwanie werbalnych odpowiedzi ze strony części

nie koniecznie (może się odbywać na poziomie symptomów z ciała)

tak

Poszerzenie samoświadomości

nie koniecznie (zmiana zachowania może nastąpić bez udziału świadomości)

tak

Wyodrębnienie i odseparowanie części z całości osobowości

nie koniecznie

tak

Próba wpływania na zachowanie części

tak

nie


CZĘŚĆ II
A. Fragmenty pracy z Michałem.
- Michał, osiągnąłeś swój cel. Jest piękny pogodny dzień. Świeci słońce. Otacza cię zieleń traw. Czujesz się lekko, przyjemnie, masz wyostrzone zmysły. Jesteś spokojny […] Powiedz mi teraz, jakie masz umiejętności, co potrafisz robić?

- Wszystko i nic, nie wiem…

- Co się stało?... Pamiętaj, że osiągnąłeś swój cel, masz…

- Wiem, ale jakoś tak mi dziwnie. Zmieniło się otoczenie… kolory straciły ostrość, niebo zszarzało, jest zadymione, zwłaszcza po lewej stronie…

- Jak się czujesz?

- Jak darmozjad… nie wiem…. Zaczyna mi to być obojętne…

- Co Ci zaczyna być obojętne?

- Mój cel, nie zależy mi już, by kontynuować to ćwiczenie. Wszystko mi jedno, co się stanie…

(Na skroniach klienta pojawiają się nabrzmiałe żyły, twarz robi się napięta, oddech staje się przyspieszony…)

- Co się teraz z tobą dzieje Michał?

- Nie wiem… Jakoś mi niedobrze w żołądku… zaczynam się irytować, rośnie we mnie złość…

(Objawy somatyczne na twarzy klienta stają się jeszcze wyraźniejsze).

Michał, 32 letni mężczyzna zgłosił się do mnie abym pomogła mu w określeniu jego celu zawodowego. Chciał się dowiedzieć, czym ma się zająć. Myślał o założeniu własnej działalności gospodarczej, jednak nie potrafił określić na czym miałaby ona dokładnie polegać. Jak mówił, czuje że ma w sobie duży potencjał, wiele umiejętności, ale nie wie wykorzystanie, których z nich dawałoby mu najwięcej satysfakcji. Wiele już nad tym myślał, ale nic z tego nie wyszło.

Po wstępnej rozmowie zaproponowałam klientowi przejście ścieżki Dilts’a. W ten sposób nawet, jeśli Michał świadomie nie wiedział, czym konkretnie jest jego cel zawodowy, to uzyska informacje na temat tego, co składa się na ten cel, po czym pozna, że go osiągnął i co daje mu poczucie satysfakcji.

Poprosiłam Michała, aby na czas trwania ćwiczenia założył, że osiągnął swój cel zawodowy. Klient dość szybko wszedł w lekki trans i rozpoczęliśmy ćwiczenie.

Biorąc pod uwagę dwa pierwsze poziomy mężczyzna dokładnie wiedział, jakie jest jego otoczenie i jak się zachowuje, co robi. Niespodziewane zmiany w rekcji klienta nastąpiły na trzecim poziomie związanym z określeniem umiejętności, czego wstęp opisałam powyżej. Objawy somatyczne, jakie się wtedy pojawiły były tak wyraźne, iż nie miałam wątpliwości, że mam do czynienia z bardzo silną i ważną energią – podosobowością, bądź też grupą podosobowości, którymi trzeba się zająć. Kontynuowanie ścieżki Dilts’a w tym momencie nie miało sensu, gdyż zlekceważenie tych objawów najprawdopodobniej doprowadziłoby do jeszcze większego ich natężenia.

W związku z tym, że klient wspomniał o złości, zapytałam go:

- Michał, czy mogłabym porozmawiać z twoją Złością?

- Tak, chyba tak.

- Chyba?

- Bo nie wiem czy ona będzie chciała z tobą rozmawiać.

- To zapytaj ją proszę czy zgodziłaby się teraz porozmawiać ze mną? Chciałabym ją lepiej poznać.

W tym momencie czuję i widzę oczyma duszy jak Michał rośnie w energię. Nabiera powietrza w płuca, prostuje się, a jego twarz robi się różowa od napływu krwi. Domyśliłam się więc, że ma kontakt ze swoją Złością, która prawdopodobnie zgodziła się na rozmowę.

- Zgodziła się – mówi Michał

- Podziękuj jej proszę, że zgodziła się na rozmowę ze mną…

- Zrobione… Śmieje się z twoich podziękowań, ma je gdzieś.

- Rozumiem, nie musi przyjmować moich podziękowań, jeśli nie chce. Jednak chcę by wiedziała, iż wiem, że jest ważna w twoim życiu i szanuję ją za to. Przekaż jej to teraz proszę…

- Przekazałem. Jest zła na ciebie, że ją wywołałaś. Nie wie czego od niej chcesz.

- Chcę ją lepiej poznać. Dowiedzieć się, co robi dla Ciebie, jakie są jej intencje. Jestem przekonana, że chce dla Ciebie jak najlepiej i chce cię przed czymś chronić. Przypuszczam też, że w przeszłości mogłeś ją lekceważyć …

- Pytaj.


- To mówisz ty czy twoja Złość?

- Złość.


- Dobrze. Zanim jednak rozpoczniemy rozmowę chciałabym wyraźnie oddzielić Ciebie Michał i twoją Złość. Czy mógłbyś teraz w tym pokoju znaleźć miejsce dla swojej Złości. Inne niż te, w którym obecnie stoisz.

W momencie poczułam jakby coś stanęło przede mną i zawisło na wysokości moich oczu.

- Zrobione.

- Czy jest możliwe, byś stanął teraz w miejscu Złości, niejako stając się nią i porozmawiał ze mną jako Złość?

- Po co? Przecież przed chwilą chciałaś, żebym ją oddzielił od siebie.

- Tak, zgadza się. Ale chciałabym abyśmy wyraźnie rozróżnili, że kiedy rozmawiam z tobą jako Michałem stoisz w tym miejscu, a kiedy rozmawiam z twoją Złością stoisz w tamtym miejscu niejako będąc tą Złością. To jest trochę tak jak w teatrze i wcielanie się w różne role. Przez jakiś czas po prostu użyczasz Złości swojego ciała, a ona przemawia przez ciebie. Kiedy skończę z nią rozmawiać wrócisz na swoje pierwotne miejsce stając się na powrót Michałem. Robi się to po to, aby Złość w czasie rozmowy nie mieszała się z tobą , a ja żebym wiedziała z kim rozmawiam. Kiedy rozmawiam z tobą, to rozmawiam z tobą , a kiedy rozmawiam ze Złością to rozmawiam ze Złością. W ten sposób mogę się również bezpośrednio z nią spotkać.

- Nie mogę tego zrobić.

- Dlaczego?

- Bo Złość jest zbyt silna i kiedy w nią wejdę nie ręczę za nią. Boję się, że mogłaby ci coś zrobić. Jest naprawdę zła (na Ciebie). Możesz ją pytać przeze mnie.

- W porządku. Czy mógłbyś mi teraz opisać jak wygląda twoja Złość? Gdzie jest?

- Jest dokładnie przed tobą i wpatruje się w ciebie. Ma postać twarzy, głowy bez tułowia zawieszonej w powietrzu na wysokości twojej głowy. Może trochę powyżej… Jest szaro – brązowa, lekko zeszpecona głębokimi bliznami, szramami. Trochę maszkarna, jak na filmie..

- Dobrze, dziękuje. Zapytaj ją teraz, jaką rolę pełni w twoim życiu?

- Ważną.

- Mhm… a dokładniej, co ważnego dla ciebie robi?

- Ochrania.

- Rozumiem. Spytaj, kiedy pojawiła się w twoim życiu? Ile miałeś wtedy lat?

- Miałem 21 - 22 lata.

- Co się wtedy wydarzyło?

- Czułem się bezradny, nie wiedziałem co robić…[…] Musiałem bronić dziecko, siebie…

(Czułam, że Złość traci swoją siłę. )

- Co się dzieje Michał? Czuję jakby energia Złości gdzieś znikała.

- Tak, maleje. Złość przypomniała sobie, że kiedyś była dobra i potrzebna, i uspokoiła się …

Poprzednie objawy somatyczne Michała ustąpiły, a po jego policzkach popłynęły łzy. Energia Złości znikała coraz szybciej. Podziękowałam jej wobec tego za rozmowę i na tym zakończyliśmy pracę ze Złością.

Po kilku dniach spotkałam się z Michałem ponownie. Chciałam zdobyć więcej informacji na temat złości, jakie jeszcze funkcje pełni w życiu Michała, skąd bierze swoją energię, dlaczego akurat w danym momencie pojawiła się na ścieżce Dilts’a itd., a następnie ją zbalansować.

Podczas drugiego spotkania Złość była o wiele słabsza, choć wciąż silna. Nie wywoływała już takich zmian somatycznych u klienta jak podczas pierwszego spotkania. Mogłam zauważyć jedynie lekkie napięcie na twarzy Michała, który teraz z łatwością mógł się wcielić w swoją Złość.

- Powiedz mi Złość, jak wyglądasz? - pytam

- Jak ciemny dym…[…]

- Czy Michał Cię słucha?

- Trudno powiedzieć..

- Czy kiedyś cię wypierał, lekceważył?

- Tak, było tak często. Ciągle mi mówił nie, nie, nie! On i ta jego pseudo Dobroć. Wkurza mnie.

[…]


- Nie wiem, czy pamiętasz kiedy ostatni raz rozmawiałyśmy…

- Tak, pamiętam.

- Pojawiłaś się w momencie, kiedy pytałam Michała o jego umiejętności, zdolności, o to, co potrafi robić… i pojawiłaś się ty.

- Tak, bo nic nie robi i tak to trwa.

[…]

- Czy znasz jakieś inne podosobowości?



- Tak, ten jego zakichany Spokój i dziwna Litość. Wszędzie się wciskają, wszędzie by je chciał wepchnąć. Dlatego sama muszę się dozować, a on (Michał) mnie powstrzymuje.

- Czy znasz swoją przeciwstawną podosobowość?

- Tak, to chyba Spokój, ale najbardziej wkurza mnie Niezdecydowanie. Ten jego brak decyzji i potem, co gorsza konsekwencje braku tych decyzji.

[…]


Po rozmowie ze Złością przeszłam do rozmowy z Niezdecydowaniem, gdyż z tą częścią Złość pozostawała w największym konflikcie.

- Co robisz w życiu Michała? – pytam Niezdecydowanie

- Nie wiem, … tak się wałęsam… Szukam najlepszego rozwiązania…

- Po co robisz to, co robisz?

- Po to by (Michał) niezbyt pochopnie podejmował decyzje

- Od kiedy jesteś z Michałem?

- Od dawna, od zawsze.

- Kiedy Michał cię przywołuje?

- Kiedy musi podjąć decyzję, a ja go tak miotam od decyzji do decyzji.

- Co robisz dobrego w życiu Michała?

- Daje mu różne możliwości.

- Jak to robisz?

- To jest tak jakbym sypała mak… miała woreczek z makiem. Ziarenka maku to są te różne możliwości, pomysły, rozwiązania. Ja sypie mak z woreczka a Michał może podstawić rękę i wybrać jakieś ziarenka dla siebie.

- Jak myślisz, na czym polega problem Michała?

- On podstawia rękę pod ziarenka i chce ich jak najwięcej pochwycić, ale jednocześnie martwi się o te, co mu przelecą między palcami, i tak manipuluje rękami, że w końcu mało, co mu w nich zostaje. Więc, już nie podkłada rąk, bo i tak mu większość przeleci…[…]

- Czy masz wobec tego jakąś radę dla Michała?

- Niech wyciągnie rękę i ile złapie tyle złapie, a reszta niech przeleci…

[…]


W pewnym momencie musiałam zakończyć rozmowę z Niezdecydowaniem, gdyż znowu pojawiła się Złość chcąc „zrobić z nim porządek” i poddać je swojej kontroli. Pomimo, że wcześniej zgodziła się na rozmowę z tą częścią. Zapewniłam więc Niezdecydowanie, że jeszcze do niego powrócę i wróciłam do dialogu ze Złością, po którym się uspokoiła. Następnie znowu mogłam wrócić do Niezdecydowania.

Na zakończenie zreferowałam Michałowi całość rozmów z podosobowościami i pomogłam mu je zbalansować.

Nie przytaczałam tutaj całych rozmów z podosobowościami, gdyż zajęłoby to wiele miejsca. Wybrałam natomiast te fragmenty, które według mnie zawierają w sobie najważniejsze informacje.
B. Z perspektywy prowadzącego: odczucia własne wraz z analizą problemu klienta

Opisywana przez mnie praca należała do najtrudniejszych, a zarazem najciekawszych i pouczających, jakie prowadziłam. Po raz kolejny przekonałam się jak ważne jest zaufanie i podążanie za własną intuicją, plastyczne podejście do pracy oraz „przerobienie” własnych emocji. Zwłaszcza, jeśli się pracuje takimi technikami, jak Dialog Głosów, które silnie angażują emocje zarówno po stronie klienta, jak i prowadzącego. Terapeuta podobnie jak instrument muzyczny musi być dobrze nastrojony i posiadać wszystkie struny, aby klient mógł na nich grać.

Powróćmy teraz do początku pracy z Michałem. Prześledzimy, co działo się na poszczególnych etapach spotkań z klientem oraz jak postrzegam jego problem.

Jak już wcześniej pisałam pierwotny problem klienta dotyczył określenia celu zawodowego, który wykorzystywałby w pełni jego umiejętności i dawał poczucie spełnienia zawodowego. Fakt, że klient już wielokrotnie myślał na ten temat i niewiele z tego wynikło, choć bardzo tego pragnął, oznaczał dla mnie, że wykorzystał już swoje świadome zasoby i prawdopodobnie, gdzieś pod świadomym pragnieniem poznania swego celu toczy się konflikt z innymi nieświadomymi pragnieniami, celami czy przekonaniami. Z tego względu zaproponowałam na początek pracę ze zunifikowanym polem NLP. Miało to na celu pomóc klientowi w określeniu ramy oznak swego celu, wyłowieniu tych umiejętności i wartości, które są niezbędne do osiągnięcia tego celu i w końcu ewentualnej identyfikacji podłoża problemu w określeniu celu.

Następnie w zależności od tego, co by się pojawiło na ścieżce planowałam określić wtórne zyski z nieumiejętności określenia celu oraz rodzaj i strony nieświadomego konfliktu. Uzyskane w ten sposób informacje miały posłużyć jako podstawa dalszej analizy wartości, przekonań, umiejętności i celów życiowych klienta.

Pracę ze ścieżką Dilts’a klient rozpoczął od założenia ramy „jak gdyby” osiągnął już swój cel oraz określenia podstawowych oznak emocjonalnych, wzrokowych, audytywnych i kinestetycznych. To pozwoliło również wywołać u klienta lekki trans. Po przejściu dwóch pierwszych poziomów dotyczących otoczenia i zachowania, nastąpił nagły i znaczący zwrot w pracy nad celem. W miejsce oczekiwanego przez mnie określenia umiejętności pojawiły się Niezdecydowanie, Obojętność i Złość oraz towarzyszące im zmiany otoczenia i objawy somatyczne. Zmiany te przypisuję w głównej mierze Złości. Zmiany otoczenia, gdyż w drugiej rozmowie Złość przybrała postać ciemnego dymu, a jak pamiętamy szare, zadymione niebo było jedną z głównych zmian otoczenia. Objawy somatyczne zaś dlatego, że bezpośrednio poprzedziły uświadomienie sobie złości przez klienta. Ponadto są to objawy, które klient potrafi świadomie zaobserwować, kiedy przeżywa złość. Oczywiście istnieje również możliwość, że za poszczególne objawy były odpowiedzialne różne części podosobowości. Jednak biorąc pod uwagę całokształt pracy z klientem myślę, że były to przede wszystkim objawy skomasowanej, wypieranej, a przez to silnej (i rozzłoszczonej) Złości.

Ze względu na siłę tych objawów oraz wskazanie przez klienta Złości zdecydowałam się na rozmowę z tą właśnie częścią, pomimo że nie jest Ja Podstawowym. Kiedy poprosiłam Michała o możliwość rozmowy ze Złością momentalnie poczułam ogromny przypływ tej energii oraz zauważyłam znaczne zmiany fizjologiczne u klienta, co utwierdziło mnie w przekonaniu, że należy poświecić jej naszą uwagę. Jednak siła i negatywne „nastawienie” tej podosobowości (do mnie), jakie odczuwałam, były dla mnie zaskakujące. W pierwszym momencie wywołało to we mnie lekki przestrach, ale i natychmiastową wewnętrzną mobilizację. Poczułam się tak, jakbym uwolniła Alladyna z lampy, który teraz jako olbrzym stoi przede mną z założonymi rękami i pyta zimnym, donośnym głosem unosząc głowę: CZEGO CHCESZ? (Teraz opis ten może wywołać uśmiech, ale wtedy nie było mi do śmiechu.) Natychmiast odwołałam się do swojej wewnętrznej mocy. Czułam, że muszę być mocna – silna wewnętrznie, tak by móc rozmawiać z tą podosobowością jak równy z równym, inaczej będzie mnie lekceważyć, co i tak później zrobiła śmiejąc się z moich podziękowań. Jednak taka reakcja Złości utwierdziła mnie w przekonaniu, że w przeszłości musiała być lekceważona i wypierana (pacyfikowana) przez Michała, przez co teraz jest silna, zbuntowana i „odbija sobie”.

Po raz pierwszy w swojej pracy z podosobowościami spotkałam się z tak silną energią, którą równie mocno odczuwałam, jak i widziałam oczyma wyobraźni. Momentami czułam się wręcz, jak na egzorcyzmach, chociaż nigdy nie brałam w nich udziału. Miało to miejsce szczególnie w chwili, kiedy poprosiłam Michała o rozdzielenie się ze Złością. Wtedy, zanim jeszcze klient opisał swoją Złość natychmiast poczułam i zobaczyłam oczyma duszy jak zawisa przede mną jej zeszpecona twarz, która teraz „wgapia” się we mnie i „szyderczo” uśmiecha. Brr… Z kolei w momencie, kiedy Złość przypomniała sobie, że kiedyś była dobra i potrzebna zobaczyłam, jak jej twarz łagodnieje i zaczyna się rozmywać. Były to dla mnie niesamowite przeżycia. Tym bardziej, że Złość podobnie jak u klienta jest moim Ja Wydziedziczonym i przybierała trudne dla mnie postaci: apodyktyczną, krytyczną i zbuntowanego Dziecka. Te z kolei świetnie trafiały w mojego Rodzica, Sędziego i Irytację. W momencie, kiedy podczas pierwszej rozmowy Złość powiedziała mi, że Michał należy do niej i mam dać „im” spokój, ani też nikt inny ma się „do nich” nie wtrącać, miałam ochotę przywołać Złość „do porządku”. Nie wypowiedziałam tego na głos, jednakże w tym momencie poczułam jak Złość usztywnia się w swojej postawie buntu i gdzieś się oddala. To uświadomiło mi, że podosobowości reagują nie tylko na nasze słowa i gesty, ale również myśli i uczucia, które również są swego rodzaju energiami. Oczywiście podosobowości nie zawsze są tak wrażliwe na prowadzącego i vice versa (jak pisałam, dla mnie było to pierwsze tego typu doświadczenie), jednakże potwierdza to ważność samoświadomości oraz samokontroli osoby prowadzącej. Pokazuje też ważność okazywania akceptacji i zrozumienia podosobowościom całą swoją postawą, a nie tylko słownymi deklaracjami.

Podczas pierwszego spotkania z Michałem w momencie, kiedy powiedział mi, że boli go żołądek i rośnie w nim złość, pomyślałam o wykorzystaniu tego symptomu do rozmowy ze złością w konwencji Re-imprintingu w sześciu krokach. Jednak później siła, z jaką pojawiła się ta część godząc się na rozmowę ze mną spowodowała, iż uznałam, że jest zbyt silna by pozostawić ją tylko w sferze nieświadomości i należy ją lepiej poznać. Później próbowałam jeszcze wpleść elementy Re-imprintingu - Twórczą część do rozmowy ze Złością, ale ta kompletnie ją zignorowała i nie chciała z nią rozmawiać. Pozostałam wobec tego przy Dialogu, przy czym pracowałam raczej na podstawie tej metody niż nią samą.

Po pierwsze, wedle zasad Dialogu w momencie, kiedy prowadzący bądź prowadzony poczuje się źle, „dziwnie” prowadzący powinien przerwać rozmowę z daną energia i wrócić do Ego klienta. Ja tego nie zrobiłam, choć czułam się bardzo „dziwnie”. Potraktowałam dialog ze Złością jako wyzwanie. Nowe ciekawe doświadczenie, choć w pewnym momencie miałam już obawę, że poprzez Ego Michała zmuszam Złość do rozmowy ze mną i m.in. dlatego jest tak zbuntowana i negatywnie do mnie nastawiona (moment, kiedy Michał powiedział mi, że Złość jest zła na mnie, że ją wywołałam). Chciałam z tego powodu zaniechać dalszej rozmowy z nią. Jednak z drugiej strony uważałam, że jest zbyt silna i buńczuczna, by zostawić ją teraz bez chociażby próby zrozumienia i zbilansowania. W tym celu, aby nawiązać ze Złością lepszy kontakt, trochę ją udobruchać i dać do zrozumienia, że mam dobre zamiary, zapewniłam ją, że chcę ją tylko poznać, a nie tłumić. Powiedziałam też, że wiem, że jest ważna dla Michała i chce dla niego jak najlepiej. Chcąc się również zsolidaryzować ze Złością wspomniałam, że domyślam się, iż Michał mógł ją lekceważyć i wypierać. Po tych słowach czułam, że Złość trochę się uspokoiła i była bardziej skłonna do rozmowy. Natomiast pytania o rolę i moment, kiedy pojawiła się w życiu Michała całkowicie ją „rozmiękczyły”. [Te pytania zawsze „zmiękczają” trudne i oporne podosobowości. Natomiast wzmacniają części wydziedziczone, gdyż pomagają im przypomnieć sobie swoją rolę i ważność dla całej osoby, przez co nie muszą jej udowadniać bądź szukać.] Uważam więc, że przetrzymanie oporu Złości było opłacalne. Pozwoliło nie tylko zrozumieć ją, ale i przełamać schemat działania klienta polegający na tłumieniu bądź oddawaniu władzy Złości, kiedy nie potrafił sobie z nią poradzić. Rozmowa ze Złością pokazało Michałowi, że jest ważna, że można z nią rozmawiać i opanować bez tłumienia, lekceważenia czy samokrytykowania.

Kolejną rzeczą łamiącą zasady pracy Dialogu Głosów, było pozwolenie Michałowi, aby pośredniczył w rozmowie ze Złością. [W sytuacjach, kiedy klient boi się przenieść na miejsce swojej podosobowości prowadzący może poprosić go, by tylko na chwilę pobył w miejscu swojej energii bądź, jeśli jest taka możliwość poprosić inną osobę, by stała się ta częścią.] W przypadku Michała, ze względu na dużą siłę energii Złości uznałam, że jest to na dany moment najlepsze rozwiązanie. Co prawda poprosiłam Michała, by wszedł w swoją Złość, jednakże zrobiłam to w chwili zawahania w jaki sposób dalej poprowadzić spotkanie. Z jednej strony chciałam pozostać wierna technice uważając, że opracowały to tęższe głowy z o wiele bogatszym doświadczeniem, a więc rozdzielenie ma swoje uzasadnienie. Z drugiej jednak strony intuicyjnie czułam, że Złość jest zbyt silna i negatywnie nastawiona, by klient mógł w nią wejść. Tak więc poprosiłam Michała, by zajął miejsce Złości jednocześnie nie wierząc w słuszność swojej prośby. W tym momencie klient wykazał inicjatywę i zaproponował alternatywę, do której sama byłam przekonana, a więc zgodziłam się. To myślę dało również Michałowi możliwość poczucia panowania nad Złością i tym, co się działo, a przez to mogło wzmocnić jego pozycję Ego. Bardzo się ucieszyłam inicjatywą i opanowaniem Michała, gdyż jest to znak, że wciąż jest w stanie panować nad swoimi emocjami., a przynajmniej w momencie, kiedy uzna, że mógłby skrzywdzić kogoś (niewinnego) ich wybuchem.

Trzecim z kolei „zaniedbaniem” wobec zasad pracy techniką Dialogu Głosów, było nie zbalansowanie Złości podczas pierwszej rozmowy. Nie zrobiłam tego, gdyż czułam, że nie jest to dobry czas by ją balansować. Uważałam, że zbyt szybko zniknęła i dlatego należy się z nią spotkać jeszcze raz, zebrać więcej informacji, tak by klient miał pełniejszy obraz o swojej części i dopiero wtedy ją zbalansować. Tak też zrobiłam. I chociaż Złość nie była zbalansowana za pierwszym razem, to podczas drugiej rozmowy była już znacznie spokojniejsza i nastawiona neutralnie w stosunku do mnie, choć i tak czułam, że muszę uważać, by jej czymś nie rozdrażnić. Świadczy to jednak o tym, że już samo okazanie zainteresowania i zrozumienia Złości pomogło ją rozbroić i upuścić z niej część negatywnej energii.

Jedyną rzeczą, jaką zmieniłabym w czasie drugiego spotkania jest to, że nie rozmawiałabym z Niezdecydowaniem lecz ze Spokojem – Podstawowym i przeciwstawnym Ja Złości, a dopiero potem przeszłabym do Niezdecydowania. Być może wtedy Złość nie przerwałaby dialogu z tą częścią. [Taka jest też zasada w Dialogu, że wpierw rozmawiamy z Ja przeciwstawnymi, np. Spokój – Złość, a dopiero potem przechodzimy do innych Ja].

Podczas drugiego spotkania z Michałem sprawdziłam też jego linię czasu. Zaintrygowało mnie, dlaczego ciemny dym, jaki się pojawił na trzecim poziomie ścieżki Dilts’a był zagęszczony głównie po lewej stronie klienta. Przypuszczałam, że mogło to wskazywać na wschodnią linię czasu Michała, a przez to wskazywałoby to również na silną kumulację uczucia złości w przeszłości, które rozpoczęło się od zdarzenia, o którym wcześniej opowiadał. Po sprawdzeniu okazało się, że Michał posługuje się orientacją „przez czas” z przeszłością ulokowaną po lewej stronie, co potwierdzało moje przypuszczenia. W związku z tym planowałam również przeprowadzić zmianę historii życiowej dotyczącej tego zdarzenia, jednak po dwóch spotkaniach klient wyjechał za granicę.

Idźmy dalej. Kolejną ważną rzeczą, jaka miała miejsce na poziomie określania umiejętności było pomieszanie przez klienta tego poziomu z poziomem tożsamości. Zrobił to w momencie, kiedy nie wiedział co ma robić, jakie ma umiejętności i nazwał się darmozjadem. Jest to wskazówka, że tożsamość – obraz siebie Michała jest kluczem do pracy nad jego umiejętnościami oraz celem zawodowym.

Jak wiemy obraz siebie, opinia o nas samych wpływa na nasz sposób widzenia świata, nasze postępowanie, a przez to determinuje miejsce, w którym „wylądujemy” w naszym życiu. Bardzo podoba mi się metafora Paula Hanna, który porównuje obraz siebie do automatycznego pilota samolotu, a wewnętrzne przekonania do danych stanowiących oprogramowanie tego pilota.

Michał mając wewnętrzne przekonanie, że nic nie wie, nic nie potrafi i przez to jest darmozjadem, podświadomie sabotuje własne działania tak, żeby potwierdzały i były zgodne z jego przekonaniami. Robi to nawet, jeśli świadomie deklaruje, że wie, że ma wiele umiejętności i potrafi robić wiele rzeczy. Tak więc, kiedy Michał coś robi i to nawet dobrze, jego automatyczny pilot ściąga go na poziom „nic nie wiem”, „nic nie potrafię” wg wprowadzonych wcześniej danych (programów). Michał automatycznie zaczyna dezorganizować swoje zamiary i działania, i w konsekwencji potwierdza swoje podświadome przekonanie. Koło się zamyka. Najprawdopodobniej w przeszłości ważne dla Michała osoby wielokrotnie mieszały jego poziom umiejętności z poziomem tożsamości, tzn. w momencie, kiedy Michałek (mały Michał) nie potrafił (bądź nie chciał) czegoś zrobić krytykowano go jako osobę, a nie to, co zrobił bądź nie zrobił, i w ten sposób programowano.

Powracając do opisywanych wcześniej podosobowości możemy zauważyć pewne zależności pomiędzy nimi. Wszystko zaczyna się od Niezdecydowania, które pojawia się w momencie, kiedy Michał ma podjąć decyzję. Intencją tej części jest ochrona przed przykrymi konsekwencjami błędnych decyzji. Problem w tym, że „miotając” Michała od decyzji do decyzji przedłuża czas podjęcia przez niego działania i w konsekwencji często prowadzi do tego, że Michał nic nie robi. Wtedy włącza się Złość i pcha go do działania, tak aby z kolei zapobiec konsekwencjom braku tych działań. I tutaj pojawia się kolejny problem związany z tłumieniem bądź wyrażaniem złości oraz konsekwencjami działań podejmowanych w stanie wzburzenia emocjonalnego. Z przeprowadzonych rozmów z Michałem wynika, że to czy wyrazi bądź stłumi swoją złość zależy głównie od stopnia jej natężenia oraz okoliczności jej powstania. Odnosząc się do stopnia natężenia przeżywanej złości oraz jej powiązań z niezdecydowaniem w uproszczeniu można to przedstawić w następujący sposób:


działanie

mała


brak działań Krytyk pytanie: co dalej?

Sytuacja Niezdecydowanie Złość śednia stłumienie złości dezorientacja

decyzyjna: duża Krytyk

wybuch obojętność






Jak wynika z powyższego schematu klient akceptuje swoją Złość tylko w przypadku, kiedy występuje ona w małym natężeniu. Wtedy też nie występuje Krytyk. Natomiast w dwóch pozostałych przypadkach Krytyk się pojawia. W sytuacji kiedy Michał określi swoją Złość jako „średnią” , Krytyk wyraża się w zasadzie „powinieneś być spokojny i opanowany”. Michał tłumi swoją Złość, by zachować obraz siebie jako spokojnej i opanowanej osoby, jednakże tym samym traci możliwość rozpoznania funkcjonalnej cechy Złości i w miejsce powstałej po niej pustki pojawia się dezorientacja. W głowie Michała pojawiają się pytania: jeśli nie złość to co? o co tu chodzi? co robić dalej? Na postawione pytania Michał albo nie potrafi sobie odpowiedzieć, albo ma tak wiele różnych wersji zdarzeń i działań, że znów popada w niezdecydowanie.

W trzecim przypadku, kiedy Złość jest bardzo silna Krytyk nawet nie zdąży się pojawić, by powstrzymać Michała, a Złość już wybucha w sposób niekontrolowany. Brak opanowania i jego skutki wywołują następnie wyrzuty sumienia i Sędziego, przed którym z kolei klient broni się obojętnością, a ta (o ironio) prowadzi znów do niezdecydowania. Jak więc widzimy funkcjonowanie Michała w dużej mierze opiera się na oscylacji pomiędzy Złością a Niezdecydowaniem i wyrzutami sumienia. W życiu codziennym objawia się to również podwyższonym stanem irytacji i rozdrażnienia. Można powiedzieć, że dużą część władzy swego Ego Michał oddał Złości, by móc poradzić sobie z przedłużającym się stresem. Świadczy to o osłabionym i/bądź niedojrzałym Ego. Pocieszające jest to, że jak już wcześniej pisałam w pewnych warunkach potrafi jeszcze tą Złość w miarę opanować.

Złość pełni wiele ważnych funkcji w życiu Michała. Jest jego strażnikiem, obrońcą, ochroną przed bólem fizycznym i psychicznym oraz motorem działania. Strażnikiem, gdyż pilnuje granic, jakie Michał sam sobie wyznaczył i w momencie, kiedy „widzi”, że Michał chce je przekroczyć (a czasem lubi to robić) rośnie w siłę. Michał się „wkurza” i cofa, ewentualnie przerywa działanie. Dotyczy to również granic moralnych, a więc Złość jest też niejako strażnikiem moralności Michała, co z kolei może świadczyć o tym, że jego system wartości został naruszony. Natomiast funkcje obronne oraz napędzające do działania pełni w sytuacjach, kiedy Michał czuje się bezbronny i/bądź nie wie, co ma robić. Jest niezdecydowany i pozostaje w stanie bezczynności. Złość popycha go wtedy do działania, w tym do obrony siebie.



Ponadto Złość pozostaje w konflikcie z wieloma innymi podosobowościami. Krytykuje je (pseudo Dobroć, zakichany Spokój, dziwna Litość, wkurzające Niezdecydowanie) i chce je sobie podporządkować, a więc zająć miejsce Ego („sama muszę się dozować”). W dodatku lekceważy samego Michała („on i ta jego pseudo Dobroć. Wkurza mnie.”, „ten jego zakichany Spokój”). Świadczy to silnym Krytyku Michała, głębokim konflikcie wewnętrznym oraz znacznej utracie szacunku do samego siebie i obniżeniu samooceny. Możemy sobie zatem wyobrazić jakie wewnętrzne burze (z grzmotami i piorunami włącznie) przeżywa Michał. Myślę, że doświadczenia, jakie są jego udziałem są też dobrym przykład tego, do czego może doprowadzić przedłużające się spychanie i lekceważenie własnych podosobowości.
KONIEC.


Co przeczytałam (w całości bądź fragmentami

  1. „NLP. Wprowadzenie do Programowania Neurolingwistycznego”, Joseph O’Connor, John Seymour

  2. „Z żab w księżniczki”, Richard Bandler, John Grynder

  3. „Umysł duszy”, Gary Zuka, Linda Francis

  4. „Serce umysłu”, Connirae Andreas, Steve Andreas

  5. “Możesz to zrobić”, Paul Hanna

  6. “Jaki jest twój cel?”, Richard Jacobs

  7. „Umiejętność realizowani marzeń”, Harry Adler

  8. „Zarządzać z mocą NLP”, David Holden

  9. „Samokontrola umysłu metodą Silvy”, Jose Silva, Philip Miele



Pobieranie 106.3 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna