Sprawozdanie z posiedzenia Grupy Roboczej Komisji Europejskiej dotyczącej Rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności



Pobieranie 48.49 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar48.49 Kb.
Warszawa 2014.02.27

RRjn(jm)0821z – 1/14(101-681)



sprawozdanie

z posiedzenia Grupy Roboczej Komisji Europejskiej dotyczącej Rozporządzenia (UE)
nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności


w dniu 21 lutego br.
Otrzymują:
Wg rozdzielnika Głównego Inspektoratu Sanitarnego stosowanego do konsultacji dokumentów na posiedzenia Grupy Roboczej Rady UE ds. Środków Spożywczych omawiającej projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności(…)




Imię i nazwisko/stanowisko:



Joanna Markowska

Główny Specjalista w Departamencie Rynków Rolnych



Instytucja/komórka organizacyjna:

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Numer telefonu : + 48 22 623 22 69

Numer faksu: + 48 22 623 24 54

Adres poczty elektronicznej:

Joanna.Markowska@minrol.gov.pl



PORZĄDEK OBRAD
1) Stan zaawansowania prac „badania na temat obowiązkowego wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia żywności nieprzetworzonej, produktów jednoskładnikowych i składników, które stanowią więcej niż 50% środka spożywczego – Artykuł 26 (5)(d) (e) (f) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011” (prezentacja firmy prowadzącej badanie).
2) Krótka prezentacja przez KE studium wykonalności dla bazy danych zawierającej wszystkie unijne i krajowe przepisy dotyczące znakowania żywności i umożliwiającej w prosty sposób zidentyfikowanie konkretnych obowiązkowych wymagań dla danego produktu.

3) Wymiana poglądów dotyczących znakowania mięsa oddzielonego mechanicznie.


4) Wymiana poglądów dotycząca możliwych działań odnoszących się do daty minimalnej trwałości w kontekście zmniejszenia marnotrawstwa żywności.
5) Informacja dotycząca opracowania zharmonizowanej metody wyliczania masy netto produktu deklarowanej na etykiecie.
6) Dyskusja nad kwestiami interpretacyjnymi dotyczącymi znakowania ogólnego.
7) Dyskusja nad kwestiami interpretacyjnymi dotyczącymi znakowania wartością odżywczą.
8) Inne sprawy.
Przebieg spotkania
Na początku spotkania Przewodnicząca Grupy poinformowała, że w kwestii przygotowania aktu wykonawczego dotyczącego stosowania Art. 26 ust. 3 rozporządzenia 1169/2011 (wskazywanie kraju lub miejsca pochodzenia składnika podstawowego) nie ma postępu w pracach.

Projekt aktu wykonawczego, nad którym prace rozpoczęto w zeszłym roku, zawiera wiele problematycznych kwestii, które KE nadal konsultuje z przemysłem, wewnątrz KE i z Parlamentem Europejskim.

Szczególnie kontrowersyjne jest podejście do podawania informacji o kraju/miejscu pochodzenia w przypadku składnika jakim jest mięso.

KE będzie musiała to dalej konsultować z Prezydencją grecką – jaki będzie ich pogląd na tę kwestię.

Może też być przeprowadzona dyskusja na poziomie Attache w Radzie ds. Rolnictwa lub Radzie ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumenta. Również dyskusja może być przeprowadzona na poziomie Ministrów z uwagi na polityczny charakter tej kwestii.

Następnie przystąpiono do omawiania punktów Agendy.



Ad. 1

Przedstawiono prezentację firmy Agra CEAS Consulting Food Chain Evaluation Consortium (FCEC), która przygotuje dla KE dane do sporządzenia raportu, o którym mowa w Art. 26 ust. 5 d) e) f) zawierające informacje o potrzebach konsumentów w zakresie prezentacji informacji o pochodzeniu. Zostanie również dokonana analiza wykonalności oraz koszty obowiązkowej prezentacji informacji o pochodzeniu.

W badaniu zostaną wzięte pod uwagę 3 kategorie żywności:

- żywność nieprzetworzona,

- produkty jednoskładnikowe,

- składniki, które stanowią więcej niż 50 % środka spożywczego.

Zakres badania obejmie żywność opakowaną oferowana konsumentowi finalnemu, włączając żywność dostarczaną przez zakłady żywienia zbiorowego.

Badanie nie obejmie produktów mlecznych, mięsa i produktów dla których ustanowione zostały przepisy wertykalne.

W badaniu zostaną ocenione 3 tematy:

1) zainteresowanie konsumentów informacją o pochodzeniu produktu (stopień precyzji takiej informacji, gotowość do zapłaty za tę informację, zrozumienie, preferencje jeśli chodzi o rodzaje produktów)

2) charakterystyka łańcucha przetwarzania i dostawy żywności (opcje do oceny: 1) UE/spoza UE lub UE/kraj trzeci, 2) Państwo Członkowskie lub kraj trzeci, 3) inne określenie geograficzne jako miejsce pochodzenia (region))

3) analiza wpływu ekonomicznego, społecznego i środowiskowego opcji informacji o pochodzeniu.

Firma badawcza była inicjatorem warsztatu z udziałem przedstawicieli sektora rolnego, producentów i dystrybutorów.

Będzie również przeprowadzać wywiady, badania konsumenckie i rozsyłać elektronicznie ankiety do państw członkowskich, konsumentów i przemysłu.

Firma badawcza przeprowadzi również dwustronne wywiady z państwami członkowskimi i przedsiębiorcami w 3 sektorach, 3 produktów w danym sektorze w 10 państwach członkowskich wybranych na podstawie rozmów z interesariuszami. Polska została wybrana dla kategorii produktów jednoskładnikowych, produktu: olej słonecznikowy.

Planowane jest rozesłanie kwestionariusza z prośbą o uwagi w nadchodzących dniach.

Produkty wybrane do szczegółowej analizy nie zamykają listy produktów, do których można się odnieść w zakresie prezentacji informacji o pochodzeniu.

Jeśli np. sektor cukru chciałby odpowiedzieć na pytania zawarte w kwestionariuszu to może je przekazać bezpośrednio do firmy badawczej.

Wszystkie odpowiedzi, jak podkreśliła przedstawicielka firmy, będą mile widziane.

Prezentacja wyników badania będzie przedstawiona w projekcie raportu finalnego w czerwcu.

Raport KE zostanie opracowany we współpracy DG SANCO z DG AGRI.
Ad. 2

Dokonując wprowadzenia do prezentacji badania wykonalności dla bazy danych zawierającej wszystkie unijne i krajowe przepisy dotyczące znakowania żywności Przewodnicząca Grupy podkreśliła, że pomysł stworzenia takiej bazy zrodził się podczas dyskusji nad umieszczeniem przepisów horyzontalnych i wertykalnych w jednym akcie prawnym, co byłoby bardzo trudne, ale stworzenie miejsca z którego każdy mógłby pozyskać informację o wszelkiej legislacji dotyczącej żywności byłoby już możliwe posługując się nowoczesnymi narzędziami komunikacji.

DG SANCO wraz DG INTERNAL MARKET uruchomiło studium wykonalności do przeprowadzenia przez firmę Arkadia International EEIG , której reprezentant przybliżył na spotkaniu ideę powstania tej bazy.

Planowana baza danych przedstawiałaby wszystkie unijne i krajowe przepisy zawierające zasady obowiązkowego znakowania żywności dla poszczególnych kategorii żywności.

Taka baza nie byłaby tylko listą obowiązkowych wymagań, ale oferowałaby użytkownikom łatwe znalezienie po produkcie wymagań dotyczących znakowania jakie ten produkt musiałby spełniać.

Dodatkowo ta baza mogłaby zawierać również informacje o dobrowolnych formach znakowania.

KE zastanawia się jaki poziom precyzji byłby stosowany przy wyborze produktu np. ser czy produkt mleczny?

Wśród wypowiadających się krajów część jest sceptycznie nastawiona do tego pomysłu biorąc pod uwagę, że zharmonizowane przepisy obowiązują we wszystkich państwach członkowskich i stosowana jest zasada wzajemnego uznawania, zaś przepisy krajowe mają zastosowanie wyłącznie do produktów wytwarzanych na terenie danego kraju. Producent nie musi spełniać wymagań, które ustanowi dany kraj jeśli nie jest to wymóg zharmonizowany na poziomie UE.

Gdy producent wysyła produkt do innego kraju w UE sam dowiaduje się, bezpośrednio u swego odbiorcy, co w danym kraju jest obowiązujące.

Z uwagi na brak formalnych definicji większości produktów, ich klasyfikacja będzie bardzo trudna. Dodatkowo ta baza danych będzie wymagała nieustannej aktualizacji.

Zwrócono również uwagę na potencjalne wysokie koszty opracowania takiej bazy i wątpliwość kto będzie te koszty ponosił.

W odpowiedzi na te zastrzeżenia Przewodnicząca Grupy podkreśliła, że KE uzgadniała pomysł stworzenia takiej bazy z przedsiębiorcami i byli entuzjastycznie nastawieni do tego pomysłu.

KE zdaje sobie sprawę, że ustalane przez kraje przepisy muszą być notyfikowane. Uważa jednak, że tak baza byłaby użytecznym narzędziem szczególnie dla importerów.

Badanie przeprowadzane przez KE jest na razie tylko oceną wykonalności, a nie przygotowaniem już bazy danych.


Ad. 3

Przedstawiciel DG AGRI przedstawił problem „niskociśnieniowego mięsa oddzielonego mechanicznie” podkreślając, że z higienicznego punktu widzenia niskociśnieniowy MOM posiada tę samą charakterystykę co mięso mielone, nie może być zatem traktowany na równi z dużo mniej wartościowym MOM.

Producenci chcąc uniknąć sklasyfikowania tego składnika jako MOM stosują różne fantazyjne nazwy dla odróżnienia go od wysokociśnieniowego MOM. Na poziomie UE można przyjąć 2 rozwiązania: albo uszczegółowić wymagania dotyczące oznakowania produktu wskazujące na obecność tego rodzaju mięsa albo na Grupie KE poświęconej sprawom higieny doprecyzować, że niskociśnieniowy MOM jest traktowany jako mięso.

Przewodnicząca Grupy poprosiła o opinię państw członkowskich czy uważają, ze jest potrzeba zmian w zasadach dotyczących znakowania. Jeśli tak należałoby wydać odpowiedni akt delegowany.

Przedstawiciel Polski przedstawił stanowisko zgodnie z instrukcją, poparte przez delegację Zjednoczonego Królestwa. Dodatkowo wśród wypowiadających się państw członkowskich przeważały opinie o rozstrzygnięciu tej kwestii na Grupie ds. higieny.

Zwracano uwagę, że jeśli niskociśnieniowy MOM miałby być traktowany jako oddzielna kategoria składnika to wtedy powinien być inaczej identyfikowany w wykazie składników produktu. Pożądanym byłoby również sprawdzenie jaki pogląd na tę kwestię mają stowarzyszenia konsumentów.

Budzi również wątpliwość jaka metoda laboratoryjna mogłaby być stosowana na odróżnienie MOM-u niskociśnieniowego od wysokociśnieniowego.

Ad. 4.

Przedstawicielka KE przedstawiła założenia ewentualnych działań KE w zakresie identyfikacji daty minimalnej trwałości.

Zwróciła uwagę, że różnice w prezentacji daty minimalnej trwałości tj. „najlepiej spożyć przed…” oraz „najlepiej spożyć przed końcem…” nie są, zdaniem KE, wyraźne.

Dodatkowo sposoby prezentacji daty ustalone w Kodeksie Żywnościowym są bardziej zawiłe.

KE przeprowadziła badania, które pokazują, ze w niektórych krajach UE ze zrozumieniem prezentowanych określeń przy dacie są problemy.

KE rozważa również rozszerzenie listy środków spożywczych wyłączonych z obowiązku podawania daty minimalnej trwałości.

Nad tym zagadnieniem w kontekście zmniejszenia marnotrawstwa żywności pracować będzie DG SANCO z Dyrekcją Generalną zajmująca się sprawami środowiska (DG ENVIRONMENT).

Delegacja Zjednoczonego Królestwa podkreśliła, że w Wielkiej Brytanii zwiększyło się zastosowanie terminu przydatności do spożycia. Warto byłoby rozszerzyć listę produktów wyłączonych z podawania daty minimalnej trwałości. Może w tym zakresie przydałaby się współpraca z Grupą ds. higieny.

Niektóre delegacje zwróciły uwagę na kwestię długiego okresu trwałości dla jaj ze wskazaniem daty minimalnej trwałości, co powoduje w praktyce ich wydłużone w czasie konsumowanie.

Dla dokładniejszego przeanalizowania tej kwestii KE proponowałaby powołanie małej grupy roboczej do której można byłoby zgłosić się na ochotnika.


Ad. 5

Przewodnicząca Grupy poinformowała, że zgodnie z Art. 8 dyrektywy 2000/13 KE posiadała uprawnienia wykonawcze do opracowania metody sprawdzania masy netto po odsączeniu. Zgodnie z rozporządzeniem 1169/2011 KE już takiej możliwości nie ma, zatem jeśli będzie taka potrzeba należałoby wydać odpowiedni dokument jeszcze przez 13 grudnia br. póki podstawa prawna z Dyrektywy 2000/13 jeszcze obowiązuje.

Obecnie powszechnie stosowane są wytyczne w tym zakresie oprawiane przez organizację WELMEC (Europejska Współpraca w Dziedzinie Metrologii Prawnej).


Ad. 6

Dyskusję nad kwestiami interpretacyjnymi dotyczącymi znakowania ogólnego zawartymi w proponowanej aktualizacji dokumentu „Pytania i odpowiedzi” rozpoczęto od pytania i odpowiedzi nr 19, które dodano do dokumentu prezentowanego na posiedzeniu, w następującym oryginalnym brzmieniu:


19. Can a Food Business Operator use a flag of a Member State on a package of meat which has been reared and slaughtered (but not born) in that Member State?

Article 8 of Commission Regulation (EU) No 1337/2013 allows operators to supplement the compulsory indication with additional information concerning the geographical origin or provenance of the meat subject to the condition of not being contradictory to the compulsory indications. Moreover such additional information shall respect the relevant rules included in Regulation (EU) 1169/2011 as regards voluntary information, and in particular not be misleading, confusing or ambiguous for the consumer.

Indications of origin for meat from animals reared and slaughtered in the a Member State can be supplemented with that Member State's flag on a voluntary basis as far as it complies with the above mentioned criteria. It is the responsibility of the Member States to verify that those principles are respected, and such verification requires a case by case analysis taking account of the overall information displayed on the label in conjunction with its presentation as a whole.”

Proponowana odpowiedź na powyższe pytania wzbudziła sprzeciw kilku delegacji.

Ich zdaniem przedstawienie w oznakowaniu flagi państwa, gdy miejscem chowu i uboju zwierzęcia był ten kraj, a zwierzę urodziło się w innym kraju może wprowadzać konsumenta w błąd. Przy tej analizie należy również wziąć pod uwagę art. 26 ust.1 rozporządzenia nr 1169/2011.

Zdaniem innych delegacji zgodnie z Art. 8 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1337/2012 z dnia 13 grudnia 2013r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wskazania kraju lub miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu jest możliwość stosowania dobrowolnych informacji, jeśli nie są one w sprzeczności z obowiązkowymi informacjami (wskazanie miejsca chowu i uboju).

Zdaniem KE, z legislacyjnego punktu widzenia, nie ma przepisu określającego stosowanie flag.

Flaga nie jest dodatkową informacją a sposobem wyrażania informacji.

Jeśli wskażemy, że miejscem chowu i uboju jest Francja to możemy użyć flagę Francji. Nie jest zabronione zastosowanie flagi kiedy zwierzę było chowane i zabite, ale nie urodziło się w tym kraju.

Zdaniem KE trzeba rozpatrywać tę kwestię przypadek po przypadku.

KE prosi o ewentualne pisemne komentarze państw członkowskich.

Odpowiedź na pytanie nr 1 nie wzbudziła zastrzeżeń.

W odniesieniu do pytania nr 2: jak ograniczone jest stosowanie oświadczeń odnośnie obecności lub braku składników lub składników odżywczych w oparciu o przepis zawarty w art. 7 (c) rozporządzenia nr 1169/2011 (informacje na temat żywności nie mogą sugerować, że środek spożywczy ma szczególne właściwości kiedy wszystkie podobne produkty te właściwości posiadają ) delegacje nie zgłosiły zastrzeżeń.

Delegacja Francji zwróciła również uwagę na często stosowane określenie: „bez laktozy”.

W przypadku serów twardych, które nie mają laktozy, Francja zabrania pisania takiego określenia w oznakowaniu tego typu produktów.

Następnie przystąpiono do omówienia odpowiedzi na pytanie nr 3.

Wyjaśniając przygotowaną odpowiedź Przedstawiciel KE podkreślił, ze posłużono się w odpowiedzi przykładem produktu, który wygląda jak produkt czekoladowy/czekolada a nim nie jest, też nie ma nigdzie ustalonej nazwy prawnej tego produktu.

Delegacje Włoch i Polski (przedstawiając stanowisko zawarte w instrukcji) podkreśliły, że dla produktów dla których są przepisy szczegółowe ten przepis nie może mieć zastosowania.

Nazwa produktu powinna precyzyjnie informować czym jest produkt, jeśli w produkcie nie ma składnika czekoladowego, a smak został nadany aromatem, jak w przykładzie przedstawionym w proponowanej odpowiedzi to nazwa powinna być odpowiednio zmieniona.

Przewodnicząca Grupy zaznaczyła, że rozumie, że niezbyt fortunnie KE podała w proponowanej odpowiedzi przykład czekolady.

Obecnie na rynku pojawia się dużo produktów w przypadku których konsument może nie spodziewać się jakiegoś składnika. Może zatem pozostawić to pytanie do rozstrzygnięcia na później jak rozporządzenie zacznie obowiązywać i rynek sam te przykłady przyniesienie.

W odniesieniu do pytań 18 i 19 wypowiedziały się Polska, Zjednoczone Królestwo, Grecja , Włochy i Austria uznając oznakowanie typu „bez dodatku substancji konserwujących”, „bez substancji konserwujących” jako mogące wprowadzić w błąd konsumenta, który może nie rozumieć niuansu zawartego w tych stwierdzeniach.

Następnie przystąpiono do omówienia pytania nr 15 podczas którego Przedstawiciel Polski (i nie tylko Polski) musiał opuścić spotkanie z uwagi na godzinę wylotu samolotu z Brukseli.
Wnioski dla Polski wynikające ze spotkania
W posiedzeniach Grupy niezbędny jest udział przedstawiciela resortu zdrowia w przypadku poruszanych kwestii z zakresu znakowania wartością odżywczą.
Dodatkowa informacja:
W dniu poprzedzającym spotkanie Grupy Roboczej KE odbyło się, z inicjatywy Belgii, kolejne nieformalne spotkanie dotyczące obowiązku znakowania alergenów w przypadku nieopakowanych środków spożywczych określonym w rozporządzeniu 1169/2011 i sposobu wdrożenia tego przepisu przez państwa członkowskie, a także poświęcone problemom interpretacyjnym przepisów donoszących się do znakowania alergenów.

W spotkaniu tym uczestniczyły również Przedstawicielki KE.

Opinie prezentowane na tym spotkaniu nie były traktowane jako oficjalne stanowiska państw członkowskich.

Spotkanie rozpoczęto prezentacjami wygłoszonymi przez reprezentantów Food Standard Agency, Unilever, oraz duńskiego Państwowego Instytutu Żywności na temat niezamierzonej obecności alergenów w żywności, określeniu poziomu alergenności oraz powszechnego stosowania przez producentów ostrzeżenia na etykietach typu: „może zawierać (śladowe ilości) X”.

Zwrócono uwagę na brak międzynarodowych norm określających poziom alergenu od którego należałoby takie ostrzeżenie stosować, brak jednolitego podejścia oraz przekonania konsumentów, że to ostrzeżenie jest nadużywane i często nie wzbudza zaufania oraz może być nawet ignorowane – różne formy prezentacji tej informacji mogą być mylnie interpretowane pod względem różnych poziomów ryzyka. Z kolei zignorowanie tego ostrzeżenia może mieć tragiczne konsekwencje.

Aby dojść do konkretnych rozwiązań należałoby określić, co jest skomplikowane, dawki referencyjne jak jest to np. w przypadku glutenu, określić poziomy użycia składnika od których nie byłoby wymagane deklarowanie intencjonalnie dodanego do produktu alergenu, a także stworzyć podstawę do wyłączeń od konieczności deklarowania obecności alergenów w przypadku żywności zawierającej wysoko przetworzone składniki mające źródło w żywności alergennej.

Zawsze należałoby brać pod uwagę ogólną ocenę ryzyka.

Druga część spotkania była poświęcona przepisom krajowym dotyczącym przekazywania informacji na temat żywności nieopakowanej biorąc pod uwagę przepisy art. 44 rozporządzenia nr 1169/2011.

Przedstawicielka KE wyjaśniła, że przepisy krajowe, które zostaną wydane na podstawie ww. artykułu nie wymagają notyfikacji w Komisji (należy tylko o nich poinformować KE) chyba, że zawierają one szczegółowe wymagania krajowe.

Z wypowiedzi przedstawicieli państw członkowskich obecnych na spotkaniu wynika, że wszystkie rozpoczęły już prace nad krajowymi przepisami.

Kilka krajów (Belgia, Hiszpania, Łotwa) zamierza umożliwić przekazywanie informacji o alergenach w przypadku środków spożywczych bez opakowań ustnie, chociaż w dokumencie „Pytania i odpowiedzi dotyczące stosowania rozporządzenia nr 1169/2011…” przy wskazaniu możliwości ewentualnego przekazywania tej informacji ustnie zastrzeżono, że musi być to informacja możliwa do zweryfikowania.

Na koniec spotkania poddano analizie pytania zawierające wątpliwości dotyczące znakowania alergenów.

W odpowiedzi na pytanie zgłoszone przez Polskę: czy w przypadku produktów sprzedawanych pod nazwą „ser”, „serek wiejski”, „masło”, „śmietana”, „jogurt” należy wyróżniać mleko w wykazie składników biorąc pod uwagę, że te produkty zostały zdefiniowane w części II w załączniku VII rozporządzenia 1308/2013 ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych, wypowiadający się przedstawiciele państw uznali, że nie ma takiej potrzeby.

Pełna lista pytań wraz z odpowiedziami ustalonymi na spotkaniu w załączeniu.


Sporządziła:

Joanna Markowska - dane j.w.


Sprawdziła:

Anna Patkowska

Naczelnik Wydziału Jakości i Normalizacji

Departament Rynków Rolnych

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Tel. 22 623 20 43, fax: 623 24 54


Akceptowała:

Bogumiła Kasperowicz

Dyrektor Departamentu Rynków Rolnych

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi



Tel. 22 623 22 22, fax: 22 623 24 54










©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna