Stanowisko Rządu Metryka dokumentu



Pobieranie 56.41 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar56.41 Kb.






Stanowisko Rządu



  1. Metryka dokumentu




Tytuł

ZIELONA KSIĘGA w sprawie szerszego stosowania e-zamówień w UE




Data przekazania dokumentu przez Sekretariat Generalny Rady UE

Data przyjęcia stanowiska przez Komitet ds. Europejskich

20.10.2010 r.

21.12.2010 r.




Sygnatury

Komisja Europejska

COM(2010) 571

Rada UE

15215/10




Instytucja wiodąca

Urząd Zamówień Publicznych




Instytucje współpracujące

Ministerstwo Gospodarki

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji





  1. Cel dokumentu


Zielona Księga w sprawie szerszego stosowania e-zamówień w Unii Europejskiej ma stanowić kolejny krok podjęty przez Komisję Europejską na drodze do umożliwienia przeprowadzania procedur udzielania zamówień publicznych w całości za pomocą narzędzi elektronicznych, co prowadzić ma do osiągnięcia celu, jakim jest poprawa efektywności poszczególnych zamówień, poprawa ogólnej administracji zamówieniami publicznymi w skali regionalnej i krajowej oraz zapewnienie lepszego funkcjonowania rynku zamówień publicznych w wymiarze całej UE. Zielona Księga wpisuje się w cele określone również w innych dokumentach przyjętych w ramach UE, m.in. w Europejskiej Agendzie Cyfrowej oraz Single Market Act, a także w działania prowadzone równolegle w ramach przeglądu obecnych ram zamówień publicznych w UE, na podstawie którego opracowane zostaną wnioski dotyczące reform w prawodawstwie unijnym. W dalszej kolejności KE planuje wydanie kolejnej zielonej księgi, która dotyczyć będzie pozostałych kwestii związanych z zamówieniami publicznymi wymagającymi ewentualnej modernizacji. Dokument nawiązuje również do wyników ewaluacji Planu Działań w celu wdrożenia ram prawnych dla elektronicznych zamówień publicznych (przyjętego w 2004 r.), przeprowadzonej na zlecenie Komisji Europejskiej.
Zielona Księga inicjuje dyskusję na temat barier utrudniających szersze zastosowanie środków elektronicznych w zamówieniach publicznych oraz na temat działań, które powinny zostać podjęte w celu zwiększenia zastosowania technik elektronicznych w zamówieniach. Celem dokumentu jest zebranie opinii Państw Członkowskich oraz innych zainteresowanych stron, które pozwoli na określenie realistycznych i skutecznych środków, jakimi Unia Europejska może wspierać i ułatwiać krajowe i regionalne wysiłki podejmowane w celu oparcia zamówień publicznych na rozwiązaniach elektronicznych.
Zamówienia elektroniczne definiowane są w dokumencie szeroko i rozumiane jako ogólne pojęcie opisujące zastąpienie procedur papierowych systemem komunikacji i przetwarzania opartym na technologiach informacyjno-komunikacyjnych w całym cyklu udzielania zamówień. Pojęcie to obejmuje wprowadzenie narzędzi elektronicznych na różnych etapach procesu udzielania zamówienia publicznego. Wychodzi zatem poza ściśle rozumianą procedurę udzielania zamówienia publicznego i obejmuje, oprócz takich elementów jak publikacja ogłoszeń, dostęp do dokumentacji przetargowej, składanie dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu, składanie ofert czy też zawieranie umowy o udzieleniu zamówienia również fakturowanie oraz dokonanie płatności.
Komisja Europejska w Zielonej Księdze analizuje obecną sytuację w zakresie e-zamówień na rynku europejskim odnosząc się m.in. do dostępności rozwiązań technicznych pozwalających na przeprowadzenie postępowania online na wszystkich etapach zamówienia, inwestycji w e-zamówienia, rzeczywistego stosowania e-zamówień oraz transgranicznej dostępności systemów e-zamówień. Dodatkowo Komisja wskazuje korzyści płynące z szerszego stosowania zamówień, podając m.in. przykłady oszczędności i usprawnień osiągniętych w wybranych państwach stosujących techniki elektroniczne w zamówieniach publicznych oraz podkreśla rolę Unii Europejskiej w promowaniu e-zamówień.
Wśród działań, które już zostały podjęte przez Komisję dokument wskazuje:

- zainicjowanie zmian w dyrektywach dotyczących zamówień publicznych pozwalających na zastosowanie procedur elektronicznych oraz wprowadzających techniki i narzędzia stosowane dla e-zamówień oraz wprowadzenie nowych technik i narzędzi (e-aukcje, dynamiczny system zakupów). Propozycje zostały przyjęte i wprowadzone w nowych dyrektywach z 2004 roku;

- opracowanie i wdrożenie programu obejmującego 30 inicjatyw nielegislacyjnych, mających na celu wyjaśnienie i zachęcenie do stosowania e-zamówień (plan działania);

- współfinansowanie badań i inicjowanie programów mających na celu opracowanie praktycznych narzędzi ułatwiających prowadzenie e-zamówień (Paneuropejski system publicznych zamówień online PEPPOL, e-CERTIS, Open e-PRIOR).


Dokument wskazuje również główne bariery, zidentyfikowane przez KE, które uniemożliwiają skuteczne przejście na system e-zamówień i mogą powodować przeszkody w transgranicznym uczestnictwie w procedurach zamówień online. Wśród głównych barier Zielona Księga wymienia:

- bierność zamawiających i wykonawców oraz ich nieufność do korzystania z nowych technologii;

- brak standardów w procesach e-zamówień;

- brak interoperacyjności pozwalającej na wzajemne wykorzystywanie rozwiązań elektronicznych z poszczególnych krajów;

- uciążliwe wymagania techniczne dotyczące w szczególności uwierzytelniania oferentów;

- zarządzenie procesem przechodzenia na e-zamówienia w różnym tempie.


Zielona Księga zwraca uwagę, że większość wymaganych inwestycji w e-zamówienia należy podjąć na szczeblu krajowym lub regionalnym, gdyż właśnie tam znajdują się zarówno potrzeby, jak i zasoby – w polityce UE w zakresie e-zamówień należałoby zatem uwzględnić oddolny i zdecentralizowany charakter zmiany. Rolą Unii Europejskiej powinny być natomiast takie działania prawne i polityczne, które pozwoliłyby na uwolnienie potencjału e-zamówień oraz pomogłyby w sprawnym przejściu na system zamówień elektronicznych. Wśród działań UE o zasadniczym charakterze, Komisja wymienia:

- umożliwienie zamawiającym prowadzenie zamówień w formie elektronicznej;

- zapewnienie stosowania systemu e-zamówień w sposób zgodny z podstawowymi zasadami i przepisami;

- rozpowszechnianie najlepszych praktyk;

- promowanie rozwiązań zwiększających interoperacyjność lokalnych, regionalnych i krajowych systemów e-zamówień.

Powyższe działania UE mają za zadanie odegrać ważną, uzupełniającą rolę we wspieraniu krajowych lub regionalnych wysiłków na rzecz oparcia procesu udzielania zamówień publicznych na rozwiązaniach elektronicznych.


Komisja w Zielonej Księdze poddaje pod rozwagę działania o charakterze priorytetowym na szczeblu UE, które mają na celu ułatwienie szerszego stosowania e-zamówień i wspieranie transgranicznego uczestnictwa w procedurach e-zamówień. Wśród wspomnianych działań Komisja wymienia:

- tzw. metodę kija i marchewki służącą przyspieszeniu wdrożenia e-zamówień poprzez odpowiednie wykorzystanie w tym celu prawodawstwa oraz tworzenie zachęt dla zamawiających do stosowania e-zamówień;

- podjęcie działań mających na celu sprecyzowanie otoczenia prawnego w celu uzyskania technicznych, prawnych i administracyjnych warunków udziału w procedurach o niedyskryminacyjnym i proporcjonalnym charakterze poprzez:

* sprecyzowanie warunków dostępu, jakie muszą spełniać systemy i procedury e-zamówień;

* ułatwienie wzajemnego uznawania identyfikatorów elektronicznych, dokumentów dowodowych i innych warunków udziału wykonawców w procedurach zamówień online;

* uproszczenie wymogów dotyczących udziału nakładanych na wykonawcę.

- budowanie interoperacyjnej infrastruktury e-zamówień – w tym w stosowanych przypadkach, opracowanie rozwiązań i norm w zakresie infrastruktury transgranicznej;

- pełne wykorzystanie potencjału e-zamówień w zakresie zwiększania dostępu do zamówień publicznych z całego obszaru UE;

- czerpanie korzyści z obecnych doświadczeń poprzez wykorzystanie nauki płynącej z najlepszych praktyk;

- organizowanie współpracy na szczeblu międzynarodowym (przepisy dotyczące e-zamówień w GPA, współpraca Komisji z Komisją Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego UNCITRAL).


W tekście Zielonej Księgi znajdują się ponadto pytania skierowane do państw członkowskich oraz innych zainteresowanych stron, dotyczące oceny stanu e-zamówień w Europie oraz zaproponowanych przez Komisję sposobów rozwiązywania najważniejszych problemów związanych z wdrożeniem i stosowaniem e-zamówień na jednolitym rynku. Odpowiedzi można udzielać do dnia 31 stycznia 2011 roku wysyłając je na adres markt-consult-eproc@ec.europa.eu. Po zebraniu i przeprowadzeniu analizy wszystkich odpowiedzi przez służby Komisji, w 2011 roku planowane jest opublikowanie podsumowania. W oparciu o wyniki konsultacji przeprowadzonych w ramach Zielonej Księgi opracowana zostanie Biała Księga zawierająca propozycje konkretnych rozwiązań.


  1. Dokumenty powiązane

- Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Plan działania w celu wdrożenia ram prawnych dla elektronicznych zamówień publicznych, 29.12.2004 r. (COM(2004)841);

- Europejska Agenda Cyfrowa (COM(2010)245);

- Single Market Act (COM(2010) 608 final/2)




  1. Stanowisko Rządu

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej popiera cel określony w Zielonej Księdze, jakim jest jak najpełniejsze wykorzystanie technik elektronicznych na potrzeby procedur udzielania zamówień publicznych oraz poprawienie efektywności funkcjonowania rynków zamówień publicznych. Rząd RP podziela opinię wyrażoną w Zielonej Księdze, że szersze zastosowanie środków elektronicznych w procedurach zamówień publicznych przyniesie wymierne korzyści w postaci przyspieszenia pewnych procesów, zmniejszenia obciążeń administracyjnych, a także pewnych oszczędności w procedurach zamówień publicznych.

Bez wątpienia szersze zastosowanie technik elektronicznych zwiększy przejrzystość postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Z kolei większa dostępność informacji o zamówieniach publicznych zwiększy szanse wykonawców na ubieganie się o zamówienia. Przyczyni się także do ograniczenia kosztów administracyjnych związanych z procedurą tak po stronie zamawiających jak i po stronie wykonawców. Może także, aczkolwiek nie jest to czynnik samoistny, zachęcić do szerszego udziału w zamówieniach transgranicznych. W dokumencie stwierdza się bowiem, że dotychczasowe problemy związane z ubieganiem się o zamówienia w miejscach oddalonych od siedziby przedsiębiorstwa mogły ograniczać lub zniechęcać do ubiegania się o niektóre zamówienia. Zastosowanie zamówień elektronicznych mogłoby natomiast zmniejszyć ilość barier i zachęcić do szerszego udziału w procedurach zamówień publicznych.
Rząd RP dostrzega również problem związany z niewykorzystywaniem w pełni możliwości, jakie dają zamówienia elektroniczne i w związku z tym potrzebę wzmocnienia działań w tym zakresie. W ocenie Rządu RP problemy te wynikają przede wszystkim z niechęci i obaw zamawiających, związanych ze stosowaniem nowych rozwiązań oraz w dużej mierze z nadmiernych obowiązków, którymi obciążeni są zarówno zamawiający jak i wykonawcy uczestniczący w procedurach zamówień publicznych prowadzonych z wykorzystaniem środków elektronicznych. Z tego względu zmniejszenie obowiązków instytucji zamawiających w procedurach prowadzonych z wykorzystaniem e-zamówień stanowiłoby z pewnością element zachęcający do szerszego stosowania takich procedur. Niezwykle istotne z punktu widzenia zachęcania do szerszego udziału w tego rodzaju postępowaniach jest również zmniejszenie obciążeń po stronie wykonawców. Ewentualne działania, które miałyby zostać podjęte w ramach promocji szerszego zastosowania narzędzi elektronicznych w zamówieniach publicznych powinny uwzględniać fakt, że dla niektórych wykonawców, w szczególności MSP, zbyt skomplikowane wymogi techniczne czy też konieczność posiadania odpowiednich narzędzi (podpis elektroniczny) może stanowić barierę w dostępie do procedur zamówień publicznych prowadzonych w formie elektronicznej. Należy także zwrócić uwagę na problemy związane ze stosowaniem podpisów elektronicznych. Z uwagi na istnienie różnorodnych standardów podpisów elektronicznych w poszczególnych państwach członkowskich, wymaganie stosowania podpisów elektronicznych może stanowić czynnik utrudniający transgraniczne udzielanie zamówień publicznych.

Należy jednak podkreślić, że z uwagi na stosunkowo długi okres wymagany dla przeprowadzenia działań o charakterze legislacyjnym, skutkujący możliwością wystąpienia opóźnień we wdrażaniu opracowywanych rozwiązań lub ich aktualizacji, a w konsekwencji również brakiem uwzględnienia w opracowywanych wzorcach najnowszych dostępnych technologii, działania legislacyjne w tym zakresie powinny być traktowane jako ostateczność i podejmowane jedynie wyjątkowo. W pierwszej kolejności należy natomiast położyć nacisk na dostarczenie zamawiającym odpowiednich technologii (platformy dla zamówień elektronicznych itp.) oraz na działania o charakterze edukacyjnym i promocyjnym, które wskazując korzyści płynące z wykorzystania e-zamówień mogłyby pomóc w przełamaniu inercji pośród uczestników postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.


Niezależnie od powyższego, biorąc pod uwagę jeden z nadrzędnych celów e-zamówień, jakim jest ujednolicenie procesów w celu zagwarantowania i umożliwienia podmiotom transgraniczne uczestnictwo w procedurach udzielania zamówień, Rząd RP w pełni popiera opinię wyrażoną w Zielonej Księdze w sprawie szerszego stosowania e-zamówień w UE, że niekontrolowany rozwój obecnie funkcjonujących różnych rozwiązań technicznych i aplikacji mógłby doprowadzić do powstania barier technicznych lub operacyjnych blokujących realizację tego celu. Jakkolwiek prawodawstwo UE w zakresie zamówień pozostawia instytucjom zamawiającym wybór, co do stosowania metod elektronicznych, jednakże potencjał związany z e-zamówieniami w różnych państwach członkowskich powinien w jak największym stopniu opierać się na wspólnych metodach i podejściach. Dlatego należy wspierać kontynuowanie podjętych przez KE działań ( m.in. inicjatywa PEPPOL, e-CERTIS) prowadzących do zapewnienia, że obecnie istniejące systemy poszczególnych państw członkowskich będą rozwijane w kierunku wypracowania wspólnych podstawowych rozwiązań lub standardów aplikacji na wspólnym rynku europejskim. Wykorzystanie wspólnych (jednolitych) aplikacji w budowaniu wspólnego systemu e-zamówień będzie także jednym z aspektów budujących spójność UE w zakresie działań mających na celu jednolite stosowanie wspólnotowego prawa w zakresie zamówień publicznych.
W przypadku, gdyby jednak prowadzone konsultacje wskazały na potrzebę podjęcia działań legislacyjnych, działania takie nie powinny prowadzić do nakładania kolejnych obowiązków na zamawiających. W szczególności należy mieć na uwadze, że nakazanie instytucjom zamawiającym stosowania procedur elektronicznych w pewnych sytuacjach mogłoby prowadzić wręcz do obniżenia efektywności postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, a w konsekwencji zniechęcenia niektórych podmiotów do stosowania
e-zamówień. Efektywność wynikająca z prowadzenia procedur wyłącznie drogą elektroniczną jest bowiem zależna od wielu czynników, takich jak:

- rodzaj i wielkość instytucji zamawiającej;

- stopień informatyzacji instytucji zamawiającej;

- przedmiot udzielanego zamówienia;

- wartość udzielanego zamówienia;

- efektu końcowego, jaki chce osiągnąć instytucja zamawiająca (np. minimalizacja ceny zamówienia, zapewnienie niskich kosztów eksploatacji, uzyskanie zamówienia o najwyższej jakości lub realizowanego w najlepszej dostępnej technologii itp.)


Z tego względu oraz biorąc pod uwagę wysoki stopień zróżnicowania rynków zamówień publicznych poszczególnych państw członkowskich w zakresie struktury przedmiotowej zamówień, stopnia centralizacji / decentralizacji zakupów oraz stopnia informatyzacji systemu zamówień publicznych i poszczególnych segmentów rynku, wskazane wydaje się pozostawienie każdemu państwu członkowskiemu podjęcia samodzielnej decyzji w zakresie tego, czy i ewentualnie w jakim zakresie jest zasadne zobowiązywanie instytucji zamawiających do stosowania elektronicznych systemów zamówień publicznych.
Odnosząc się natomiast do kwestii, które ewentualnie mogłyby być przedmiotem zmian należy wskazać na rozwiązania w zakresie dynamicznego systemu zakupów, przewidziane przepisami prawa unijnego. Obowiązujące przepisy powodują, że procedura jest nieefektywna i zbyt skomplikowana, a w konsekwencji mało atrakcyjna dla zamawiających. Wyniki ewaluacji planu działań z 2004 r. wydają się potwierdzać, że stosowanie dynamicznego systemu zakupów rodzi problemy w państwach członkowskich, ponieważ dane statystyczne wskazują na znikome jego zastosowanie w skali całej UE. Wskazane byłoby zatem rozważenie uproszczenia przepisów regulujących zasady stosowania dynamicznego systemu zakupów.

Rozwiązaniem sprzyjającym zapewnieniu dostępu małym i średnim przedsiębiorcom do elektronicznych zamówień publicznych mogłoby być natomiast tworzenie i wspieranie elektronicznych systemów wspierających udzielanie zamówień publicznych o mniejszej wartości – w tym również umożliwiających prowadzenie procedur, w których stosowanie dyrektyw unijnych z uwagi na wartość przedmiotu zamówienia, nie jest obowiązkowe. Właśnie tego rodzaju zamówienia publiczne są głównym obszarem zainteresowania takich podmiotów. Rozwiązaniem wpisującym się w strategię wspierania MSP mogłoby być również wprowadzenie do porządków prawnych państw członkowskich – a w pewnym zakresie również do dyrektyw unijnych – elektronicznego trybu służącego do udzielania stosunkowo prostych zamówień o mniejszej wartości – np. na wzór przewidzianej w przepisach polskich procedury licytacji elektronicznej.





  1. Uzasadnienie stanowiska Rządu

Dotychczasowe obserwacje praktyki zamówień elektronicznych w Polsce potwierdzają wnioski zawarte w Zielonej Księdze w sprawie szerszego stosowania e-zamowień w UE, wynikające m.in. z ewaluacji Planu Działań w zakresie zamówień elektronicznych przeprowadzonej na zlecenie KE. Podstawowe bariery stojące na przeszkodzie szerokiemu stosowaniu środków elektronicznych w praktyce udzielania zamówień publicznych w Polsce zasadniczo pokrywają się z przywołanymi w Zielonej Księdze w sprawie szerszego stosowania e-zamówień w UE.


Jednym z podstawowych problemów zaobserwowanych na gruncie krajowym jest brak zaufania do środków elektronicznych – widoczny zarówno po stronie zamawiających, jak i wykonawców. Po stronie wykonawców brak zaufania wynika przede wszystkim z obaw o bezpieczeństwo transakcji zawieranych drogą elektroniczną, możliwość wystąpienia awarii systemu elektronicznego lub innych nieprzewidzianych sytuacji, a także – w przypadku mniejszych zamawiających – brakiem odpowiedniej wiedzy i umiejętności w zakresie korzystania z bardziej skomplikowanych systemów informatycznych. Ze strony wykonawców zaś brak zaufania do elektronicznych form udzielania zamówień publicznych związany jest przede wszystkim z brakiem doświadczenia w tego rodzaju transakcjach. Warto również zauważyć, że instytucje zamawiające oraz wykonawcy nie posiadają wystarczającej wiedzy na temat elektronicznych zamówień publicznych. Stosunkowo niewielka ilość publikacji w tym zakresie, brak orzecznictwa rozstrzygającego wątpliwości interpretacyjne, jakie mogą pojawić się przy korzystaniu z elektronicznych procedur zamówień publicznych, a także ograniczona liczba specjalistów i ekspertów z tej dziedziny, stanowi poważne utrudnienie w zdobywaniu wiedzy na temat e-zamówień. Jak wskazują wyniki badań przeprowadzone w ramach wspólnego projektu badawczego Urzędu Zamówień Publicznych i Uniwersytetu Łódzkiego – „Informatyzacja polskiego systemu zamówień publicznych – stan obecny, oczekiwania, bariery” (Warszawa – Łódź 2008), głównymi działaniami jakie należy podjąć, zarówno w opinii zamawiających jak i wykonawców, w celu zwiększenia stosowania elektronicznych zamówień publicznych są:

- działania edukacyjne i promocyjne mające na celu zwiększenie poziomu wiedzy oraz zmianę nastawienia do elektronicznych narzędzi dostępnych w sferze zamówień publicznych. Działania polegające na opracowaniu i wydawaniu publikacji, poradników, organizacji seminariów i szkoleń służących wymianie doświadczeń, powinny ilustrować korzyści płynące ze stosowania elektronicznych narzędzi podczas udzielania zamówień publicznych. Jak bowiem wykazały przeprowadzone badania, jedną z głównych barier w szerokim stosowaniu elektronicznych zamówień publicznych jest negatywne nastawienie uczestników postępowania wynikające z nieznajomości obowiązujących przepisów;

- dalszy rozwój usług związanych z ułatwianiem uczestnictwa w systemie zamówień publicznych, np. poprzez rozwój i doskonalenie odpowiednich narzędzi.
Istotną przeszkodą w szerokim stosowaniu e-zamówień w Polsce są również wymagania dotyczące potwierdzania tożsamości wykonawców uczestniczących w elektronicznych zamówieniach publicznych. Dotychczasowe doświadczenia w funkcjonowaniu instytucji aukcji elektronicznej w Polsce pokazują, że wiedza na temat zaawansowanych podpisów elektronicznych i co za tym idzie umiejętność ich wykorzystania jest wśród zamawiających i wykonawców ciągle jeszcze znikoma.
Należy także wskazać, że w chwili obecnej w praktyce udzielania zamówień publicznych w Polsce nie jest wykorzystywana procedura dynamicznego systemu zakupów.
Mając powyższe na uwadze, należy dostrzec potrzebę podejmowania dalszych działań, sprzyjających szerszemu zastosowaniu narzędzi elektronicznych w zamówieniach publicznych, w tym odpowiednich działań edukacyjnych i promocyjnych, ukierunkowanych na zmianę podejścia do narzędzi elektronicznych zarówno po stronie zamawiających jak i wykonawców oraz promocję szerszego zastosowania środków elektronicznych.
Należy zauważyć, że tego rodzaju działania w pewnym zakresie są już podejmowane na gruncie krajowym. Urząd Zamówień Publicznych uruchomił w ostatnim czasie platformę do prowadzenia aukcji i licytacji elektronicznych, która dostępna jest bezpłatnie dla wszystkich zainteresowanych wykonawców i zamawiających. Przeprowadzony został szereg szkoleń na temat aukcji i licytacji elektronicznej, udostępniono też wersje demonstracyjne systemów umożliwiających przeprowadzenie aukcji i licytacji, za pomocą których można się zapoznać z funkcjonowaniem platform oraz przećwiczyć prowadzenie takiego postępowania przed wszczęciem procedury. Elektroniczne narzędzia w procedurach udzielania zamówień publicznych promowane są również za pomocą publikacji wydawanych przez Urząd Zamówień Publicznych, dostępnych również w wersji elektronicznej na stronie urzędu. Ponadto, w 2008 r. Rada Ministrów przyjęła dokument przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki we współpracy z Urzędem Zamówień Publicznych, pt. Nowe podejście do zamówień publicznych. Zamówienia publiczne a małe i średnie przedsiębiorstwa, innowacje i zrównoważony rozwój. W ramach obszarów interwencji „Nowego podejścia” przewiduje się m.in. wdrażanie i wykorzystanie możliwości, jakie zapewniają instrumenty elektroniczne używane w procedurze zamówień publicznych. Szczególny nacisk ma być położony na popularyzację wśród małych i średnich przedsiębiorstw standardów komunikacji elektronicznej oraz możliwości , jakie daje zastosowanie licytacji i aukcji elektronicznej oraz dynamicznego systemu zakupów.

Działania rekomendowane w ww. dokumencie są już częściowo realizowane przez Urząd Zamówień Publicznych, czego wyrazem jest m.in. uruchomienie ww. platform czy też działalność szkoleniowa prowadzona w tym zakresie. Dodatkowo działania służące realizacji rekomendacji zawartych w „Nowym podejściu” podejmowane będą w ramach projektu realizowanego wspólnie przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Urząd Zamówień Publicznych, współfinansowanego ze środków POKL. Będą się one koncentrowały przede wszystkim na doradztwie i szkoleniach, zmierzających do nabycia przez zamawiających i wykonawców praktycznych umiejętności zastosowania środków elektronicznych w procesie udzielania zamówień publicznych i ubiegania się o zamówienia. Realizacja projektu została rozpoczęta w grudniu 2010 r.


Polskie doświadczenia wskazują ponadto na konieczność zwrócenia uwagi również na pewne inne aspekty, które także powinny być wzięte pod uwagę w kontekście szerszego zastosowania e-zamówień w UE. Należy do nich zaliczyć przede wszystkim kwestie kosztów związanych z wdrożeniem na szczeblu krajowym w pełni zelektronizowanych systemów zamówień publicznych.


  1. Stanowisko partnerów społecznych

Na zaproszenie do konsultacji tekstu Zielonej Księgi odpowiedzieli: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, Urząd Miejski w Gdańsku oraz Krajowa Izba Gospodarcza.

Partnerzy społeczni wyrazili poparcie dla ogólnego celu Zielonej Księgi oraz pozytywnie odnieśli się do idei wprowadzenia w UE środków zachęcających do szerszego stosowania e-zamówień. Podkreślili, że korzystne byłoby wprowadzenie zarządzania procesem przechodzenia na zamówienia elektroniczne polegającego na jednoznacznym określeniu harmonogramu przejścia. Zdaniem partnerów, harmonogram taki powinien wyznaczać terminy na wprowadzenie standardów i jednakowych środków technicznych oraz określenie wskaźników wprowadzenia e-zamówień. Zachęcaniu do stosowania zamówień elektronicznych powinny towarzyszyć także zakrojone na szeroką skalę akcje informacyjne propagujące ideę elektronicznych zamówień publicznych oraz wskazujące korzyści płynące z ich wykorzystania. Równie atrakcyjne i służące promowaniu e-zamówień może być zmniejszanie obowiązków instytucji zamawiających prowadzących postępowania w trybie elektronicznym. Jako godne rozważenia wskazano ponadto mechanizmy, w których albo wszystkie niezbędne dokumenty są przekazywane przez wybranego wykonawcę, a wykonawcy ubiegający się o uzyskanie danego zamówienia składają jedynie stosowne oświadczenie albo alternatywnie – w których istnieje możliwość jednokrotnego złożenia przez wykonawców dokumentów do wszystkich e-procedur na dany rodzaj zamówienia.
Jako największe przeszkody w sprawnym wdrożeniu elektronicznych zamówień publicznych, partnerzy społeczni wskazali inercję oraz obawy instytucji zamawiających i wykonawców wiążące się z wprowadzaniem nowych technologii. Rozwiązaniem tego problemu mogłyby być przeprowadzona na szeroką skalę akcja informacyjna oraz szkolenia, pokazujące korzyści płynące ze stosowania e-zamówień. Kolejnym istotnym elementem, który wskazali partnerzy społeczni jako przeszkodę jest brak standardów w procesach e-zamówień oraz uciążliwe wymagania techniczne dotyczące w szczególności uwierzytelniania wykonawców. Partnerzy podkreślają, że uwierzytelnianie wiarygodności wykonawcy przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego jest rozwiązaniem ograniczającym swobodny dostęp potencjalnych wykonawców zainteresowanych udziałem w e-zamówieniach. Proces uzyskiwania kwalifikowanego podpisu elektronicznego przez wykonawców stanowi barierę uczestnictwa w systemie e-zamówień i bezpośrednio przekłada się na węższy krąg ich potencjalnych użytkowników. Dodatkowo, partnerzy wskazują, że uproszczenie procedur uwierzytelniania czy identyfikacji nie zwiększy ryzyka związanego z przeprowadzeniem e-zamówień.

Wobec powyższego, w opinii partnerów społecznych, wskazane jest określenie minimalnych standardów dotyczących rozwiązań technicznych i sprzętowych oraz mniej skomplikowanych systemów uwierzytelniania wykonawców.


Partnerzy społeczni nie są w pełni zgodni w przedmiocie umożliwienia przez prawodawstwo UE wprowadzenia obowiązku stosowania procedur elektronicznych w przypadku niektórych zamówień objętych dyrektywami. Z jednej strony wskazują że taki obowiązek przyczyni się do zwiększenia transparentności przeprowadzanych postępowań oraz zmusi zamawiających do korzystania z zamówień elektronicznych, z drugiej zaś zwracają uwagę, że bardziej efektywną metodą jest dobrowolność posłużenia się procedurami elektronicznymi z jednoczesnym wskazaniem korzyści jakie osiągnęli ci, którzy z nich skorzystali.

Jednocześnie, partnerzy społeczni dopuszczają możliwość sprecyzowania przez prawodawstwo UE możliwości wprowadzenia przez poszczególne państwa członkowskie obowiązku stosowania e-zamówień w określonych przypadkach – przy założeniu, że będzie możliwe uzyskanie porozumienia co do enumeratywnego katalogu zamówień dokonywanych w sposób elektroniczny.


Zdaniem partnerów społecznych bardzo istotne są działania UE zmierzające do zmniejszenia ryzyka powstania barier w transgranicznym uczestnictwie w procedurach lub systemach zamówień online. Rozbieżności pojawiają się natomiast w odniesieniu do formy wyjaśnienia wspomnianej kwestii – część partnerów wskazuje formę legislacyjną, część natomiast twierdzi, że wystarczająca będzie forma nielegislacyjna.
Jako dodatkowe działanie o charakterze priorytetowym partnerzy wskazali konieczność zabezpieczenia środków finansowych przeznaczonych na wprowadzenie elektronicznych zamówień publicznych w budżecie, oraz opracowanie wytycznych w jednoznaczny sposób określających standardy e-zamówień. Partnerzy społeczni wskazują, że tego typu wytyczne wprowadzone następnie do przepisów krajowych państw członkowskich umożliwiłyby ujednolicenie procedur e-zamówień na poziomie całej UE.
Partnerzy społeczni oczekują wydania przez UE zaleceń dotyczących wprowadzania elektronicznych zamówień publicznych oraz znormalizowania zasad składania i rozpatrywania ofert online. W pełni popierają również działania Komisji Europejskiej polegające na opracowywaniu własnych i ogólnodostępnych rozwiązań w zakresie e-zamówień, oraz sugerują rozważenie możliwości stworzenia jednolitej platformy do przeprowadzenia e-zamówień o wartości ponadprogowej, udostępnianej dla wszystkich chętnych przy jednoczesnym unormowaniu aplikacji (platform) dla e-zamówień o wartości poniżej progów.
Zdaniem partnerów społecznych, zwiększenie dostępu MSP do elektronicznych procedur zamówień publicznych może nastąpić przede wszystkim poprzez zwiększenie świadomości uczestników postępowania. W tym celu należy przeprowadzić akcję edukacyjną obejmującą np. szkolenia. Pewien efekt może przynieść również wprowadzenie obowiązku z korzystania z e-zamówień, wprowadzenie programów wsparcia finansowego dla zamawiających dla których udział e-zamówień przekracza określony poziom procentowy, stworzenie programów wsparcia finansowego dla wykonawców biorących udział w e-zamówieniach (szkolenia, sprzęt, oprogramowanie).


  1. Wnioski

Rząd RP generalnie popiera wnioski przedstawione w dokumencie, z zastrzeżeniem uwag przedstawionych w stanowisku. W szczególności należy się zgodzić z wnioskami dotyczącymi obecnej sytuacji w zakresie rozwoju elektronicznych zamówień publicznych w Europie. Wyniki badania przeprowadzonego na zlecenie KE wyraźnie wskazują, że nie zostały osiągnięte cele i oczekiwania wiązane z realizacją Planu Działań z 2004 r. i że konieczne jest podjęcie dalszych wysiłków zmierzających do szerszego zastosowania technik elektronicznych w zamówieniach publicznych. W dokumencie przedstawia się nawet pewne pomysły, które mogą przyczynić się do likwidacji barier utrudniających pełne wdrożenie e-zamówień. Ostatecznie jednak o tym, jakie działania zostaną podjęte w tym zakresie będzie zależało od wyników konsultacji, które mają się zakończyć 31 stycznia 2011. Przedstawiony dokument jest dobrym materiałem do dalszej dyskusji na ten temat. Efektem tej dyskusji będzie wydanie w 2011 r. Białej Księgi, która będzie zawierała konkretne propozycje rekomendowanych działań.







Pobieranie 56.41 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna