Strategia Rozwoju Gminy Zbójno Zbójno, listopad 2004 I. Zagadnienia ogólne



Pobieranie 0.72 Mb.
Strona1/9
Data08.05.2016
Rozmiar0.72 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9
Załącznik do

Uchwały Nr XVII/91/2004

Rady Gminy Zbójno

z dnia 29 listopada 2004 roku




Strategia Rozwoju

Gminy Zbójno

Zbójno, listopad 2004


I. Zagadnienia ogólne.
1.1. Definicje.
Analiza SWOT - Metoda pozwalająca przeanalizować atuty i słabości regionu wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie. Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strenghts (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).

Beneficjent końcowy – Instytucje oraz firmy publiczne i prywatne odpowiedzialne za zlecanie realizacji projektu. W przypadku programów pomocy (stosownie do art. 87 Traktatu i w przypadku pomocy przyznanej przez instytucje wyznaczone przez państwa członkowskie) beneficjentami końcowymi są instytucje, które przyznają pomoc.

Beneficjent ostateczny - Osoba, instytucja lub środowisko (grupa społeczna) bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy.

EFRIGR – Europejski Fundusz Reorientacji i Gwarancji Rolnej.

EFRR – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.

EFS – Europejski Fundusz Społeczny.

EIB – Europejski Bank Inwestycyjny. Bank powołany na mocy Traktatu Rzymskiego mający służyć finansowaniu rozwoju gospodarczego Wspólnoty. Podstawowym zadaniem EBI jest równoważenie i stabilizacja wspólnego rynku poprzez udzielanie pożyczek i gwarancji kredytów, przyznawanych przez inne banki, które następnie są wykorzystywane we wszystkich sektorach gospodarczych (przede wszystkim w telekomunikacji, transporcie, przemyśle, energetyce oraz ochronie środowiska).

Koszty kwalifikowane - Ogół kosztów, które kwalifikują się do refundacji ze środków Funduszy Strukturalnych, poniesionych w trakcie realizacji projektów oraz w trakcie wdrażania, zarządzania, monitorowania programów, w ramach których powyższe projekty są realizowane.

Koszty ogółem - Łączny koszt planowanych działań lub operacji, obejmujący zarówno koszty kwalifikowane jak i niekwalifikowane.

Monitorowanie - Proces systematycznego zbierania i analizowania wiarygodnych informacji finansowych i statystycznych dotyczących wdrażania projektów, którego celem jest zapewnienie zgodności realizacji projektów i programu z wcześniej zatwierdzonymi założeniami realizacji.

Monitorowanie finansowe - Monitorowanie zarządzania środkami z Funduszy Strukturalnych przyznanymi na realizację programów i projektów, jest podstawą oceny sprawności ich wydatkowania.

Monitorowanie rzeczowe - Monitorowanie postępu realizacji programów i projektów poprzez system wskaźników określonych w dokumentach programowych.

NPR – Narodowy Plan Rozwoju. Dokument programowy stanowiący podstawę planowania poszczególnych dziedzin interwencji strukturalnych, jak i zintegrowanych wieloletnich programów operacyjnych o charakterze horyzontalnym i regionalnym. Zawiera propozycje celów, działań oraz wielkości interwencji Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności ukierunkowanych na zmniejszanie dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym pomiędzy krajem akcesyjnym a Unią Europejską. Na podstawie tego dokumentu kraj akcesyjny prowadzi uzgodnienia z Komisją Europejską w zakresie Podstaw Wsparcia Wspólnoty.

Okres programowania - Okres obowiązywania dokumentów programowych, stanowiących podstawę ubiegania się o pomoc ze strony Komisji Europejskiej. Obecny okres programowania to lata 2000-2006. Dla Polski okres programowania obejmuje lata 2004-2006.

PO – Program Operacyjny. Dokument przyjęty przez Komisję Europejską, służący wdrażaniu PWW (CSF) i składający się ze spójnego zestawienia priorytetów, zawierającego działania wieloletnie, które mogą być wdrażane przez jeden lub kilka Funduszy, jeden lub kilka innych dostępnych instrumentów finansowych oraz EIB.

PWW - Dokument przyjęty przez Komisję Europejską, w uzgodnieniu z danym państwem członkowskim, po dokonaniu oceny przedłożonego Narodowego Planu Rozwoju przez państwo członkowskie. Zawiera strategię i priorytety działań państwa członkowskiego, ich cele szczegółowe, wielkość wkładu Funduszy i innych środków finansowych. Dokument ten winien być podzielony na priorytety i wdrażany za pomocą jednego lub kilku programów operacyjnych.

SPO – Sektorowy Program Operacyjny.

ZPORR – Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego.
1.2. Przedmiot opracowania.
Przedmiotem opracowania jest Strategia Rozwoju Gminy Zbójno. Dokument ten jest niezbędny do uzyskania dofinansowania z funduszy unijnych np. ZPORR czy funduszy sektorowych. Strategia Rozwoju Gminy Zbójno ma za zadanie w usystematyzowany sposób przedstawić następujące dane:

  • dane o aktualnej sytuacji w gminie Zbójno

  • analiza problemów gminy Zbójno

  • cele strategiczne gminy Zbójno

Niniejsza Strategia Rozwoju Gminy Zbójno uwzględnia wytyczne Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w odniesieniu do zakresu jaki powinien obejmować dokument pod nazwą Strategia Rozwoju w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego oraz wytyczne zawarte w Uzupełnieniu do ZPORR Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 kwietnia 2004 roku.
1.3. Cel i zakres opracowania.
Celem tego opracowania jest określenie i przeanalizowanie zadań rozwojowych gminy Zbójno oraz planowanych inwestycji infrastruktury społecznej i technicznej i ich wpływu na otoczenie społeczno – ekonomiczne i potencjał rozwojowy gminy, głównie poprzez ocenę i analizę możliwości finansowania zadań w oparciu o budżet gminy, a także środki Unii Europejskiej. Opracowanie obejmuje całościowy zakres przewidywanych inwestycji będących przedmiotem planowanego rozwoju.

1.4. Źródła pozyskiwania informacji.


Podstawowymi źródłami informacji były materiały posiadane przez Urząd Gminy Zbójno, które były samodzielnie opracowywane przez gminę bądź pochodziły z instytucji zewnętrznych jak GUS czy Powiatowy Urząd Pracy. Poniżej przedstawiono listę materiałów, które były pomocne przy tworzeniu Strategii Rozwoju Gminy Zbójno:

  1. „Strategia rozwoju województwa kujawsko – pomorskiego – wizja rozwoju do 2010 roku”;

  2. „Strategia rozwoju województwa kujawsko – pomorskiego – strategia rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa”;

  3. „Strategia rozwoju powiatu golubsko – dobrzyńskiego”;

  4. „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Zbójno”;

  5. „Podstawowe informacje ze spisu powszechnego 2002 - gmina wiejska Zbójno”;

  6. „Rocznik Statystyczny województwa kujawsko – pomorskiego 2000,2001, 2002, 2003”

  7. „Program ochrony środowiska gminy Zbójno na lata 2004 – 2007 z perspektywą na lata 2008 – 2016”;

  8. „Plan gospodarki odpadami gminy Zbójno na lata 2004 – 2007 z perspektywą na lata 2008 – 2016”;

1.5. Wnioskodawcy, promotorzy i lokalizacja podmiotu Strategii Rozwoju Gminy Zbójno.


Wnioskodawca projektu: Urząd Gminy Zbójno

Komórka odpowiedzialna za realizację i promowanie projektu to zespół w składzie:

Lipiński Henryk – Inspektor ds. rolnictwa i leśnictwa;

Laskowski Mariusz – Referent ds. planowania rozwoju gminy, inwestycji i promocji gminy;

Żuchowski Jerzy – Inspektor ds. inwestycji, drogownictwa i gospodarki mieszkaniowej;

Lokalizacja podmiotu: gmina Zbójno, powiat golubsko – dobrzyński, województwo kujawsko - pomorskie


1.6. Metodologia tworzenia Strategii Rozwoju Gminy Zbójno.
Strategia Rozwoju Gminy Zbójno został stworzony metodą społeczno – ekspercką na podstawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Zbójno, Strategii rozwoju województwa kujawsko – pomorskiego, Strategii rozwoju województwa kujawsko – pomorskiego – strategia rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa oraz strategii rozwoju powiatu golubsko – dobrzyńskiego.

W celu prawidłowego sporządzenia niniejszego opracowania, odpowiadającego wymogom stawianym w tym zakresie przez fundusze strukturalne Unii Europejskiej, posłużono się najnowszymi dostępnymi wytycznymi dotyczącymi tworzenia planu rozwoju lokalnego zawartymi w regulacjach Wspólnotowych dotyczących funduszy strukturalnych Unii Europejskiej i wytycznymi Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej jako instytucji zarządzającej Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR).

Tworząc Strategię Rozwoju Gminy Zbójno dokonano analizy i przygotowano diagnozę obszarów problemowych gminy oraz wskazano podstawowe kierunki rozwoju i zadania priorytetowe do realizacji w ramach niniejszej strategii. Dokonano również wyboru kolejności zadań i oszacowano częściowo ich wartość.
II. Obszar i czas realizacji Strategii Rozwoju Gminy Zbójno.
Obszarem realizacji Strategii Rozwoju Gminy Zbójno jest teren całej gminy Zbójno, a czas jego realizacji jest uzależniony od okresów programowania do funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. W związku z tym działania na lata 2004 – 2006 realizowane będą obligatoryjnie, natomiast działania na lata 2007 – 2013 będą realizowane fakultatywnie.

Projekty ujęte w Strategii Rozwoju Gminy Zbójno zostały podzielone na kategorie w zależności od zakresu jaki obejmują. Są to następujące kategorie:



  • infrastruktura techniczna;

  • infrastruktura turystyczna;

  • infrastruktura społeczna;

III. Aktualna sytuacja społeczno – gospodarcza na obszarze objętym wdrażaniem planu rozwoju lokalnego dla Gminy Zbójno.


3.1. Położenie Gminy Zbójno.
Gmina Zbójno jest to typowa gmina wiejska. Położona jest na terenie Pojezierza Dobrzyńskiego zwanego też Wysoczyzną Dobrzyńską. Teren ten jest to falista wysoczyzna morenowa bardzo urozmaicona przecinającymi ją dnami dolin rzecznych i rynien polodowcowych. Dominuje tu krajobraz niewielkich pagórków, kontrastujących z bardzo licznymi rynnowatymi obniżeniami i zamkniętymi zaklęsłościami wytopiskowymi. Na północ i północny – zachód od Zbójna występuje zespół osobliwych form zwanych drumlinami. Sieć wodną stanowią liczne cieki wodne na czele z piękną formą rynnową rzeki Ruziec i duże rynny jeziorne takie jak jezioro Wojnowskie, Wielickie, Oborskie, Zbójeńskie czy Sicieńskie. Wszystko to tworzy przepiękny krajobraz stanowiący prawdziwą atrakcję turystyczną naszej gminy.

Pod względem administracyjnym Gmina Zbójno należy do powiatu golubsko – dobrzyńskiego, który wchodzi w skład województwa kujawsko – pomorskiego. Gmina Zbójno graniczy zaczynając od zachodu z gminą Czernikowo należącą do powiatu toruńskiego, z gminami: Ciechocin, Golub – Dobrzyń i Radomin należącymi do powiatu golubsko – dobrzyńskiego, z gminą Brzuze należącą do powiatu rypińskiego oraz z gminami Kikół i Chrostkowo należącymi do powiatu lipnowskiego. Siedzibą władz gminy jest miejscowość Zbójno. Do większych miejscowości w gminie Zbójno oprócz samego Zbójna należą też: Działyń, Sitno, Wielgie.



Do ważniejszych szlaków komunikacyjnych przebiegających przez teren naszej gminy należy zaliczyć drogi: Lipno – Golub – Dobrzyń, Lipno – Rypin oraz Golub – Dobrzyń – Rypin. Powyższe szlaki komunikacyjne mają kategorię dróg wojewódzkich i podlegają pod Wojewódzki Zarząd Dróg.
3.2. Powierzchnia.
Powierzchnia gminy Zbójno wynosi 8 438 ha, co stanowi 13,8% powierzchni powiatu golubsko – dobrzyńskiego i 0,5% powierzchni województwa kujawsko – pomorskiego. Pod względem powierzchni gmina Zbójno zajmuje 4 miejsce w powiecie i 112 miejsce w województwie. Gmina Zbójno składa się z 16 sołectw. Poniżej przedstawiono listę wszystkich sołectw wraz z ich powierzchnią. Dane pochodzą z 19 stycznia 2004 roku.
Dane o powierzchni sołectw na dzień 19.01.2004 roku.

Nazwa sołectwo

Powierzchnia w ha

Udział w % w ogólnej powierzchni gminy

Adamki

304,9716

3,62

Cierpień

509,6466

6,06

Działyń

1356,4039

16,12

Klonowo

476,8055

5,66

Łukaszewo

516,7472

6,14

Obory

362,0433

4,30

Podolina

199,3535

2,37

Rembiocha

545,6163

6,48

Rudusk

395,2485

4,70

Ruże

509,1636

6,05

Sitno

834,3327

9,91

Wielgie

719,1039

8,54

Wojnowo

448,5303

5,33

Zbójenko

327,2500

3,89

Zbójno

731,0651

8,69

Zosin

180,5693

2,15

Razem__8416,851__100,00'>Razem

8416,851

100,00

Do łącznej powierzchni wszystkich sołectw należy dodać tzw. powierzchnię wyrównawczą, która wynosi 21 ha. Daje to w sumie całkowitą powierzchnię gminy Zbójno wynoszącą 8438 ha.

Sołectwem o największej powierzchni jest Sołectwo Działyń, które zajmuje 16,1% powierzchni gminy. Najmniejszymi sołectwami są Sołectwa Zosin i Podolina, które zajmują odpowiednio 2,1% i 2,3% powierzchni gminy.

Na terenie gminy Zbójno znajdują się obecnie 24 miejscowości. Są to następujące miejscowości:




  1. Adamki

  2. Ciechanówek

  3. Ciepień

  4. Działyń

  5. Pustki Działyńskie

  6. Nowy Działyń

  7. Przystań

  8. Działyń

  9. Imbirkowo

  10. Klonowo

  11. Kazimierzewo

  12. Łukaszewo

  13. Obory

  14. Podolina

  15. Rudusk

  16. Ruże

  17. Rembiocha

  18. Rembiesznica

  19. Sitno

  20. Wojnowo

  21. Wielgie

  22. Zbójno

  23. Zbójenko

  24. Zosin

3.3. Struktura demograficzna.


Gmina Zbójno na dzień 21.07.2004 rok liczyła 4582 mieszkańców zameldowanych na pobyt stały, z czego mężczyźni to 2 349 osób, a kobiety to 2233 osób. Poniżej przedstawiono liczbę mieszkańców w rozbiciu na poszczególne sołectwa.

Liczba mieszkańców w poszczególnych sołectwach na dzień 21.07.2004 roku.



Nazwa sołectwa

Liczba mieszkańców

Udział procentowy w ogólnej liczbie mieszkańców

Adamki

195

4,26

Ciepień

228

4,98

Działyń

787

17,18

Klonowo

258

5,63

Łukaszewo

184

4,02

Obory

204

4,45

Podolina

110

2,40

Rembiocha

233

5,09

Rudusk

111

2,42

Ruże

192

4,19

Sitno

373

8,14

Wielgie

430

9,38

Wojnowo

207

4,52

Zbójenko

162

3,54

Zbójno

826

18,03

Zosin

82

1,79

Razem

4582

100

Najludniejszymi sołectwami są Sołectwa Zbójno i Działyń. Mieszka tam w sumie 35,2% wszystkich mieszkańców gminy, natomiast najmniej ludnym sołectwem jest Sołectwo Zosin, które zamieszkuje zaledwie 1,8% wszystkich mieszkańców gminy.

Liczba mieszkańców gminy Zbójno w chwili obecnej stanowi ok. 90% liczby mieszkańców tej gminy z końcu lat siedemdziesiątych. Świadczy to o wyludnianiu się gminy w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Jednak proces ten w ostatnich latach lekko wyhamował się, a to ze względu na coraz większe trudności ekonomiczne także w innych częściach powiatu czy województwa. Szczególnie chodzi tu o brak miejsc pracy. Zmusza to wiele osób do pozostania w miejscu swego pochodzenia.

Poniżej przedstawiono jak kształtowała się liczba mieszkańców gminy Zbójno w latach ubiegłych.


Liczba mieszkańców gminy Zbójno na dzień 31.12. każdego roku.

Rok

Liczba mieszkańców

1999

4431

2000

4436

2001

4429

2002

4480

2003

4515

Wg danych statystycznych na dzień 31 grudnia 2002 roku liczba mieszkańców gminy Zbójno stanowiła 10,05% ogółu mieszkańców powiatu oraz 0,22% mieszkańców województwa kujawsko – pomorskiego. W tym samym czasie pod względem liczby mieszkańców gmina Zbójno zajmowała 4 miejsce w powiecie oraz 116 miejsce w województwie.

Na dzień 31.12.2002 średnia gęstość zaludnienia w gminie Zbójno wynosiła 53 osoby na 1 km kw. Jest to wartość znacznie mniejsza, niż w całym województwie i powiecie. Dla województwa gęstość zaludnienia wynosiła w tym samym czasie 115 mieszkańców na 1 km kw., a w powiecie 73 mieszkańców na 1 km kw. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest wiejski charakter gminy. Pod względem gęstości zaludnienia gmina Zbójno zajmuje trzecie miejsce w powiecie, oraz 80 miejsce w województwie.
Struktura wiekowa ludności gminy Zbójno wg podziału na podstawowe grupy wiekowe.

Ludność w wieku

Liczba ludności

Udział %

Przedprodukcyjnym (0 – 17 lat)

1268

28,30

Produkcyjnym (18 – 59 lat dla kobiet i 64 lata dla mężczyzn)

2476

55,27

Poprodukcyjnym (60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn i więcej)

736

16,43

Struktura wiekowa mieszkańców naszej gminy charakteryzuje się stosunkowo dużym udziałem osób młodych, w wieku do 17 lat w porównaniu do całego powiatu czy województwa. Dla porównania w powiecie udział tych osób w ogólnej liczbie mieszkańców wynosi 26,89%, a w województwie tylko 23,43%, gdy tymczasem w naszej gminie ich odsetek wynosi 28,30%. Odwrotna sytuacja panuje wśród osób w wieku produkcyjnym. W tym wypadku udział procentowy osób zaliczanych do tej grupy wiekowej jest w naszej gminie mniejszy niż w całym powiecie czy województwie. W powiecie procent ten wynosi 59,23%, a województwie 62,47%, gdy tymczasem w naszej gminie ich udział wynosi 55,27%. Natomiast jeżeli chodzi o osoby w wieku poprodukcyjnym, to ich udział w ogólnej liczbie mieszkańców jest w naszej gminie większy niż w powiecie czy województwie. Dla powiatu procent ten wynosi 13,88% a dla województwa 14,09%, a dla naszej gminy procent ten wynosi 16,43%.

Podsumowując te dane należy stwierdzić, że ludność gminy Zbójno charakteryzuje się stosunkowo dużym udziałem osób młodych, co wynika z dużej liczby urodzeń dzieci, a także dużym udziałem osób starszych w porównaniu do danych dla powiatu czy województwa. Mały jest natomiast udział osób w wieku produkcyjnym. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy może być migracja osób w wieku produkcyjnym do innych miejscowości w poszukiwaniu pracy i lepszego życia.

Ważnym wskaźnikiem charakteryzującym przebieg procesów demograficznych jest saldo migracji. Poniżej przedstawiono dane na temat poziomu migracji na terenie gminy Zbójno z kilku ostatnich lat.


Migracje ludności w gminie Zbójno.

Rok

Napływ ludności

Odpływ ludności

Saldo migracji

1999

74

107

- 33

2000

53

84

- 31

2001

45

77

- 32

2002

46

81

- 35

2003

35

54

- 19

Powyższe dane świadczą o tym, że gmina Zbójno należy do obszarów odpływu ludności. Nie jest to zbyt korzystne zjawisko dla naszej gminy, gdyż może to prowadzić do jej coraz większego wyludniania się w najbliższych latach. Dodatkowo niepokojącym zjawiskiem jest to, że gmina Zbójno posiada najwyższy ujemny wskaźnik migracji na 1000 mieszkańców w powiecie oraz jeden z najwyższych w województwie. Świadczą o tym poniższe dane z 2002 roku.


Migracje ludności w gminach należących do powiatu golubsko – dobrzyńskiego.

Nazwa gminy

Napływ ludności

Odpływ ludności

Saldo migracji

Saldo migracji na 1000 mieszkańców

Miasto Golub – Dobrzyń

139

172

- 33

- 2,55

Kowalewo Pomorskie

143

142

1

0,09

Ciechocin

54

61

- 7

- 1,76

Golub – Dobrzyń

113

121

- 8

- 1,00

Radomin

32

49

- 17

- 4,06

Zbójno

46

81

- 35

- 7,81

Średnie saldo migracji na 1000 osób dla gminy Zbójno wynosi – 7,81, natomiast dla powiatu wynosi – 2,20, a dla województwa 0,74.

Duże znaczenie dla sytuacji demograficznej gminy ma także ruch naturalny ludności. Poniżej przedstawiono tabelę z danymi na temat liczby małżeństw, liczby urodzin dzieci żywych, liczbie zgonów oraz wielkości przyrostu naturalnego w ciągu ostatnich 5 lat.
Ruch naturalny ludności w gminie Zbójno.

Rok

Liczba małżeństw

Liczba urodzeń żywych

Liczba zgonów

Przyrost naturalny

1999

35

50

48

2

2000

30

65

50

15

2001

29

63

43

20

2002

19

70

48

22

2003

24

57

46

11



  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna