Strategia rozwoju



Pobieranie 387.86 Kb.
Strona1/10
Data08.05.2016
Rozmiar387.86 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


STRATEGIA ROZWOJU

POWIATU PIŃCZOWSKIEGO


Prof. dr hab. Stefan Józef Pastuszka

mgr Józef Góźdź


SPIS TREŚCI


WSTĘP 2

CZĘŚĆ I 4

1. DIAGNOZA STANU POWIATU PIŃCZOWSKIEGO 5

Obszar i środowisko naturalne. 5

2. STRUKTURA LUDNOŚCI POWIATU PIŃCZOWSKIEGO 8

3. LOKALNY RYNEK PRACY 9

4. STRUKTURA GOSPODARKI LOKALNEJ 11

Rolnictwo 11

Otoczenie rolnictwa 15

Typy rolnictwa 16

Turystyka 16

Przemysł 19

5. INFRASTRUKTURA WSPOMAGAJĄCA ROZWÓJ GOSPODARCZY POWIATU. 20

Zaopatrzenie energetyczne 20

Zaopatrzenie w gaz. 21

Transport 21

Handel, gastronomia i usługi bytowe 23

Mieszkalnictwo i usługi komunalne 24

Usługi komunalne 24

Zaopatrzenie w wodę 25

Składowiska odpadów 26

6. ORGANIZACJA OCHRONY ZDROWIA 27

7. POMOC SPOŁECZNA 28

8. OŚWIATA 28

9. KULTURA 29

10. UWAGI OGÓLNE: 31

CZĘŚĆ II 32

1. BILANS SŁABYCH I MOCNYCH STRON ( ANALIZA STRATEGICZNA) 32

Rolnictwo 33

Przemysł 34

5.PROJEKTY 34

PROJEKT NR 1: 34

PROJEKT NR 2: 35

PROJEKT NR 3 : 37

PROJEKT NR 4: 38

PROJEKT NR 5: 41

PROJEKT NR 6: 42

PROJEKT NR 7 47

BIBLIOGRAFIA: 48



WSTĘP

Reformy ustrojowe podjęte w Polsce na początku lat dziewięćdziesiątych wywarły wpływ na zróżnicowanie rozwoju społeczno - gospodarczego nie tylko regionów lecz także poszczególnych gmin i powiatów. Na stare, historycznie ukształtowane różnice nałożyły się bowiem nowe, związane z nowymi zjawiskami i procesami właściwymi gospodarce rynkowej. Do najważniejszych należą: zmiany na rynku pracy i pojawienie się zjawiska bezrobocia, zmiany w strukturze własnościowej gospodarki związane z rozwojem sektora prywatnego, napływ kapitału zagranicznego, rozwój środowiska sprzyjającego działalności gospodarczej.

Dokonujące się przemiany polityczne i gospodarcze powodują wzrastające potrzeby i oczekiwania społeczne. Zmuszają administrację samorządową do poszukiwania sposobów dostosowania lokalnej polityki społecznej do nowych, a zwłaszcza przyszłych sytuacji. Nie można przy tym pozwalać sobie na działanie intuicyjne. Musi być opracowana strategia i długofalowy plan rozwojowy. W planowaniu strategicznym musi się uwzględniać to co dokonuje się w kraju, regionie i sąsiednich jednostkach administracyjnych. Dlatego bardzo ważnym zadaniem nowych jednostek samorządowych jakimi są powiaty jest określenie: W jakich kierunkach powinny przebiegać procesy restrukturyzacyjne? Jakie wartości historyczne należy chronić, a jakie stymulować i rozwijać? Jakie mogą wystąpić zagrożenia, a jakie szanse rozwoju?

Opracowanie to stanowi pierwszy etap prac nad sporządzeniem Strategicznego Programu Rozwoju Powiatu Pińczowskiego. Próbując odpowiedzieć na postawione pytania, należy stwierdzić że obejmują one następujące elementy:

- Charakterystykę obszaru opisującą jego cechy fizyczne,

- Prezentację struktury społeczno-gospodarczej powiatu, uwzględniającej procesy demograficzne, kształtowanie się lokalnego rynku pracy, poziomu życia mieszkańców oraz miejsca powiatu w strukturze społeczno - gospodarczej Ponidzia oraz województwa Świętokrzyskiego,

- Podstawowe dziedziny aktywności gospodarczej powiatu tj. działalność rolniczą, produkcyjną i budowlaną, oświatę, turystykę i handel oraz usługi bytowe,

- Infrastrukturę sprzyjającą rozwojowi, a zatem elementy lokalnej infrastruktury społecznej i technicznej,

- Nakreślenie kierunków rozwojowych.
Jest to więc próba nakreślenia przyszłości w oparciu o współczesność. Jako zakres czasowy prowadzonych analiz przyjęto lata 1994 - 1998. Pozwoliło to ukazać dynamikę dokonywanych zmian i procesów. Ponieważ powiat jest tworem stosunkowo młodym badania te przeprowadzono w poszczególnych gminach. Autorzy zdają sobie sprawę, że dostrzeżone zjawiska lub ich brak nie mogą stanowić prostego bilansu i służyć do wyciągania jednoznacznych wniosków. Ocena jednak obecnego stanu powiatu pozwala na wyznaczenie w dalszej części opracowania pola możliwego działania, określonego z jednej strony przez szansę, a z drugiej przez zagrożenia dalszego rozwoju. Najbardziej przydatną techniką wspomagającą przygotowania tego elementu strategii rozwoju lokalnego jest analiza SWOT ( Strengths - Weakness - Opportunities - Threats ), czyli innymi słowy ukazania silnych i słabych stron powiatu oraz szans i zagrożeń ich rozwoju.

Prace nad strategią prowadzone były między innymi metodą seminaryjną przy współpracy zespołu autorskiego z zespołami problemowymi reprezentującymi środowiska powiatu. Prezentowane opracowanie nie kończy prac nad rozwojem powiatu pińczowskiego. Uważamy, że program ten winien stanowić punkt wyjść do dalszych działań. Otwartość programu, zasygnalizowanie niektórych problemów i możliwości, daje szansę wszystkim, którym na sercu leży dobro Ponidzia do dalszej pracy nad kreśleniem pozytywnej wizji rozwoju tego pięknego regionu.

Autorzy bardzo serdecznie dziękują Panu mgr inż. Andrzejowi Kozerze - Staroście Powiatu Pińczowskiego za inspirację i twórczy wkład w opracowanie programu strategii.

CZĘŚĆ I




1. DIAGNOZA STANU POWIATU PIŃCZOWSKIEGO

  • Obszar i środowisko naturalne.

Powiat pińczowski położony jest w południowej części województwa Świętokrzyskiego, w dolinie rzeki Nidy. Obszar ten wchodzi w skład makroregionu Niecki Nidziańskiej stanowiącej rozległe obniżenia pomiędzy Wyżyną Krakowsko – Częstochowską, a Wyżyną Kielecko - Sandomierską. W skład powiatu wchodzą w całości lub części następujące mezoregiony: Garb Pińczowski, Dolina Nidy, Płaskowyż Jędrzejowski, Niecka Solecka, i Garb Wodzisławski. Makroregion ten to synklinorium jurajskie wypełnione osadami środkowej i górnej kredy, której środkiem płynie rzeka Nida, a na granicy południowej części na odcinku ok. 4 km – rzeka Nidzica.

Dolina Nidy to mezoregion o szerokości 2 - 3 km, o płaskim i podmokłym dnie podlegającym okresowym zalewom. Pokrywają go mady użytkowane jako łąki. Miejscami w starorzeczach występują torfy. Na południe od Pińczowa występuje piaszczysty poziom terasowy. Pińczów, będący zabytkowym miastem położony jest na lewym brzegu Nidy.

Na wschód od Doliny Nidy występuje kolejny mezoregion tzw. Niecka Solecka zbudowana z gipsów mioceńskich. W gipsach tych liczne są typowe formy krasowe w postaci: jaskiń, zapadlisk, ślepych dolin, lejów itp., a także występowanie wód siarczanowych w okolicach Buska i Solca. Pomiędzy Niecką Solecką, a Niecką Połaniecką rozpościera się Garb Pińczowski. Składa się z wypiętrzeń kredowych z osadami wapieni litotermniowych, margli oraz gipsów. Wysokość względna tego mezoregionu osiąga około 100 m., a wysokości bezwzględne wynoszą od 293 m. n.p.m. do około 330 m. n.p.m. wieś Marianów i Sypów w południowej części powiatu na południowy wschód od Pińczowa. Garb Wodzisławski będący szeroką antykliną kredową posiada duże różnice wzniesień ( od 261 m. n.p.m. do 368 m. n.p.m. ) pokryty lessami posiada bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu ( gęsta sieć parowów, wąwozów i debrz ).

To zróżnicowanie poszczególnych mezoregionów sprawia, że teren powiatu pińczowskiego mimo niewielkiej powierzchni ( 611 km kwadratowych ) posiada niepowtarzalne walory krajobrazowe, co spowodowało, że prawie cała powierzchnia jest objęta różnymi formami ochrony w ramach Zespołu Parków Krajobrazowych Ponidzia.
Zespół Parków Krajobrazowych Ponidzia utworzony na mocy Uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach nr XVII / 187 / 86 z dnia 19 grudnia 1986 r. składa się z następujących parków krajobrazowych:

TABLICA I – Parki Krajobrazowe




NAZWA PARKU



POWIERZCHNIA W HEKTARACH

PARKU

STREFY OCHRONNEJ

Szaniecki Park Krajobrazowy

10 358

13 880

Nadnidziański Park Krajobrazowy

22 875

17 559

Kozubowski Park Krajobrazowy

6 643

11 333

Wg: Przyroda Województwa Kieleckiego – Kielce 1995r
Znakomita część tych parków leży w granicach powiatu pińczowskiego co obrazuje TABLICA II.

TABLICA II – Układ Parków Krajobrazowych w granicach powiatu





GMINY

Ogółem obszary prawnie chronione

Parki narodowe

Rezerwaty przyrody

Parki krajobrazowe

Obszary chronionego krajobrazu

Liczba pomników przyrody

Razem

W tym rezerwaty przyrody

Razem

W tym rezerwaty przyrody

W hektarach z jednym znakiem po przecinku

Kije

Działoszyce

Michałów

Pińczów


Złota

6257,0

8795,0


6759,0

15213,0


3528,0

-

-

-



-

-


-

-

-



56,1

-


1471,0

-

1459,0



15213,0

3528,0


-

-

-



56,1

-


4786,0

8795,0


5300,0

-

-



-

-

-



-

-


-

5

3



17

6


Razem

40552,0

-

56,1

21671,0

56,1

18881,0

-

31

Według „Ochrona środowiska w 1996 r.” – Kielce 1998
Zespół Parków Krajobrazowych Ponidzia to istny sezam ze skarbami przyrody. Centrum Ponidzia stanowią unikatowe w skali kraju krajobrazy związane z powierzchniowym występowaniem gipsów. Zwraca uwagę liczba pomników przyrody ( 31 ). W rezerwatach ścisłych, takich jak: Krzyżanowice, Winiary Zagojskie, Grabowiec, Skowronno Dolne, Młodzawy Duże, Polana Polichno występuje jedynie w Polsce roślinność stepowa oraz zwierzęta niższych gatunków, takich jak: cykady i pająki stepowe. Utworzono ostatnio 2 rezerwaty ścisłe: Wroni Dół na terenie gminy Michałów jako rezerwat florystyczny i rezerwat Pieczyska na terenie gminy Pińczów z rzadkimi zbiorowiskami roślin torfowych.

Tereny powiatu nie objęte Zespołem Parków Krajobrazowych znajdują się w strefie krajobrazu chronionego.

Również lasy mimo, że zajmują tylko 18,1 % powierzchni powiatu stanowią wielką wartość przyrodniczą. Na ogólną powierzchnię gruntów leśnych Nadleśnictwa Pińczów ( 9435 ha ) jest 200 ha lasów wodochronnych, 40 ha cennych pod względem przyrodniczym, 30 ha stanowi ostoję zwierząt, 775 ha stanowi strefę ochronną sanatoriów i uzdrowisk. Lasy prywatne zajmują 2037 ha, z czego na miasto Pińczów przypada 78 ha, miasto Działoszyce 3 ha, gmina Kije 838 ha, gmina Pińczów 785 ha, gmina Michałów 308 ha, gmina Złota 25 ha. Lasy te prezentują gorszą kondycję od lasów państwowych.

Najważniejszymi surowcami mineralnymi na terenie powiatu są wapienie występujące w paśmie wójczańsko - pińczowskim oraz gipsy. Cenny wapień pińczowski znany z eksploatacji przemysłowej od XV wieku dzieli się na trzy kategorie: gruboziarnisty, średnioziarnisty, drobnoziarnisty. Służą one jako materiał budowlany, kruszywo dla produkcji betonów jednofrakcyjnych i mączki wapiennej dla rolnictwa. Najcenniejsze wapienie drobnoziarniste mają właściwości rzeźbiarskie i wykorzystywane są jako kształtki budowlane do okładzin reprezentacyjnych budynków. Miąższość pokładów wapienia sięga 18 metrów.

Złoża gipsowe należą do największych w świecie. Koncentrują się w obszarach nadnidziańskich:


  • Obszar północny: Marynka – Stawiany – Gartatowice - Szaniec,

  • Obszar południowy: Bogucice – Gacki - Skorocice,

Złoża gipsowe stanowią zaplecze surowcowe dla dynamicznie rozwijającego się przemysłu gipsowego. Opis tej działalności znajduje się w dalszej części opracowania.
Grunty orne powiatu pińczowskiego należą do lepszych w województwie Świętokrzyskim i dzielą się do kompleksów gleb zbożowo - pastewnych ( północ powiatu ) oraz gleb kompleksów pszennych ( południe powiatu ). Są to gleby lessowe lub dobre gleby rędzinowe wykształcone na węglanowych skałach kredowych. Dobre gleby decydują o generalnie rolniczym charakterze powiatu. Ogólna ilość użytków rolnych w powiecie wynosi 44813 ha.

Na terenie powiatu nie notuje się skażeń gleby metalami ciężkimi ( miedzią, cynkiem, ołowiem, kadmem i niklem ). Niepokojącym jednak sygnałem są stwierdzone w południowych gminach powiatu zanieczyszczenia gleb siarką. W Działoszycach wysoki stopień skażenia siarką występował w czterech próbkach na dwadzieścia wykonanych badań, w Złotej w dwóch na sześć ( wg „Ochrona środowiska” op. cit. ).

Badania zanieczyszczenia powietrza prowadzone przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Kielcach wykazują, że stężenia roczne dwutlenku siarki i dwutlenku azotu są niskie ( mniejsze od połowy wartości dopuszczalnej ). Powyższe dotyczy zarówno miasta Pińczowa jak również terenów NPK, gdzie obowiązują inne, bardziej zaostrzone normy.

O ile poprawa stanu czystości powietrza w zakresie NO2 i SO2 wykazuje trwałą tendencję, o tyle zanieczyszczenia tzw. pyłem zawieszonym pochodzącym z procesów spalania paliw, źle zagospodarowanych hałd i składowisk ma tendencję rosnącą i wymaga działań zapobiegawczych.

Wody podziemne posiadają zmienną jakość; okresowo występują jako wody klasy III ( niskiej ) lub pozaklasowej ( złej ). Zdecydowanie najgorszą jakość wykazuje woda z ujęcia infiltracyjnego wód rzeki Nidy w Chrobrzu.

Główne rzeki przepływające przez powiat pińczowski to Nida oraz jej dopływ Mierzawa.



Nida – najdłuższa rzeka województwa licząca od połączenia z Czarną Nidą 98,8 km, o powierzchni zlewni 3865 km kwadratowych jest największym odbiornikiem ścieków z terenu województwa. W globalnej ilości ścieków odprowadzanych do Nidy i jej dopływów dominują ścieki komunalne, które rzutują na stan czystości rzeki.

Równie istotnym źródłem zanieczyszczenia są spływy powierzchniowe, co przy rolniczym charakterze zlewni wyraża się wzrostem stężenia związków fosforu i azotu w rzece.

W stosunku do wieloletnich wyników badań w roku 1997 po raz pierwszy odnotowano w ocenie fizyko-chemicznej zmianę jakości z non do III klasy w źródłowym odcinku rzeki – do ujścia Brzeźnicy. O takiej klasyfikacji zdecydowały azotyny i fosfor ogólny; pozostałe wskaźniki zanieczyszczeń nie przekraczały norm I lub II klasy czystości. W 1998 stan sanitarny Nidy nie uległ zmianie; rzeka na całej długości nie spełnia wymagań żadnej z klas czystości.

Mierzawa – jest prawobrzeżnym dopływem Nidy o długości 59,6 km i powierzchni zlewnej 563,6 km kwadratowych.

W stosunku do badań z 1997 r. stan czystości rzeki uległ w 1998 r. dalszej korzystnej zmianie. Źródłowy odcinek do Sędziszowa we wszystkich badanych wskaźnikach osiągnął II klasę czystości, następny do Pawłowic zachował III i z poza normatywu przeszedł do III klasy czystości odcinek ujściowy.


Zbiornik wodny Pińczów – o pojemności 160 tys. metrów sześciennych i powierzchni 11,35 ha zlokalizowany w starorzeczu Nidy w Pińczowie pełni funkcję rekreacyjną.

Zbiornik należy do najbardziej zanieczyszczonych pod względem fizyko - chemicznym. Ponadnormatywne stężenia azotynów, a w III klasie fosforanów i fosforu ogólnego utrzymywały się zarówno w 1997 i 1998 r .

Miano Coli natomiast nie przekraczało norm klasy II zarówno wiosną jak i jesienią. W porównaniu do roku 1997 nastąpiło pogorszenie w kolejnej serii badań w 1998 r, we wskaźnikach fizyko - chemicznych z III klasy do non.

Do zbiornika zanieczyszczenia dopływają wraz z wodami rzeki Nidy o jakości nie odpowiadającej normom. Oprócz tego zanieczyszczenia spływają obszarowo z przyległych łąk, pól, ośrodka sportów wodnych. Spływom sprzyja korzystne ukształtowanie terenu. Zbiornik leży w dolinie Nidy u podnóża położonego na północny wschód pasma gór – Garb Pińczowski.





Pobieranie 387.86 Kb.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna