Studium to zostao napisane przez dr. Bogusawa Czarnego ze Szkoy Gwnej Handlowej w Warszawie



Pobieranie 25.52 Kb.
Data07.05.2016
Rozmiar25.52 Kb.

Studium to zostao napisane przez dr. Bogusawa Czarnego ze Szkoy Gwnej Handlowej w Warszawie.

___________________________________________________

Podatek powoduje przesunicie si punktu rwnowagi rynkowej (...). Skala handlu zmniejsza si z Q* do Q1. Cena pacona przez nabyw-cw wzrasta z P* do P1.

Bogusaw Czarny i in., Podstawy ekonomii, PWE 1998.

Akcyza a cena benzyny w Polsce jesieni 1998 r.


__________________________________________________



Warszawa, padziernik 1998 r.

Jak dziaa podatek?

Pamitacie rozdzia Rynek? Na osi pionowej wykresu mierzy-my cen pacon przez nabywc (cena brutto, PB), a nie przez sprzedawc (cena netto, PN). Sprzedawcy dostarcz na rynek ty-le samo, co przed wprowadzeniem podatku, pod warunkiem, e nabywcy zapac “star” cen plus podatek.

S
P*
To jest stawka podatku.

S’

Q



PB
E
Q1

P1

E1

D
P2


Q*

Na przykad, na rysunku obok przed wprowadzeniem po-datku, przy cenie P2 sprzedawcy oferowali nabywcom ilo Q1. Po wprowadzeniu podatku sprzedawcy bd nadal oferowa Q1, jeli w dalszym cigu za jednostk towaru otrzymywa bd P2, czyli jeli nabywcy zapac (P2 + stawka podatku), tzn. P1. W re-zultacie caa linia poday wdruje w gr o odcinek odpowiada-jcy stawce podatku. Przy danej iloci zaoferowanej sprzedaw-cy dostaj “na rk” tyle, co przed wprowadzeniem podatku.


To niewane, kto wysya czek!

Zwrmy uwag na pewien szczeg. Za oznaczeniem PB paconej przez nabywc ceny brutto z osi pionowej mog si kry rne rozwizania techniczne. Na przykad, nabywca rze-czywicie paci sprzedawcy t cen, a nastpnie sprzedawca wy-sya pastwu nalene mu z tytuu podatku pienidze. Albo: na-bywca paci w dwch ratach; najpierw cen sprzedawcy, a po-tem - podatek pastwu. Z punktu widzenia nabywcy oba rozwi-zania maj dokadnie taki sam skutek i sprowadzaj si do za-pacenia ceny PB.



A zatem (wbrew intuicji...), niezalenie od tego, “kto wysya czek”, nasza analiza obowizuje, a widoczny na rysunku rozkad ciaru opodatkowania nie ulega zmianie!

* * *


Stawka akcyzy (rdw. ac. accisia - podatek) w Polsce w kocu lat dziewidziesitych bya - zalenie od tego, jakiego dobra dotyczya - albo konkretn kwot albo odsetkiem ceny. W przy-padku paliw silnikowych chodzio o kwot. Poziom stawki ak-cyzy okrela Minister Finansw. Na przykad, w czerwcu, a tak-e w kocu padziernika 1998 r. Minister Finansw podnis stawki akcyzy ustalone w styczniu.1 W rezultacie, np. akcyza uk-ryta w cenie etyliny 94 oraz benzyn bezoowiowych wzrosa z - odpowiednio - 1129 z /t do 1182 z/t i 1209 z/t oraz z 1040 z/t do 1092 z/t i 1118 z/t. Przeczytaj komentarze prasowe dotycz-ce tych zdarze.

* * *


“Zazwyczaj wzrost podatku akcyzowego powodowa, e produ-cenci i importerzy automatycznie podnosili swoje ceny o wyso-ko wzrostu tego podatku. Jedynym wyjtkiem by luty tego roku, gdy podwyka cen paliw stanowia ok. 80 proc. podwyki podatku. Stao si tak jednak tylko dlatego, e ceny ropy na ryn-kach wiatowych byy wtedy bardzo niskie.

Ministerstwo Finansw twierdzi, e najwiksi krajowi producenci (Petrochemia Pock i Rafineria Gdaska) obiecali nie podnosi cen swoich produktw. (...) Rzecznik prasowy Petro-chemii Pock SA (...) uwaa, e wzrost akcyzy nie bdzie powo-dem do podniesienia cen. Moe nim by natomiast wzrost kursu dolara lub ceny ropy naftowej na wiecie.”



Artur Morka, Danina tylko jeden raz, Rzeczpospolita, nr 152, 1998 r. (1 lipca 1998 r.)

“Od dzi o ponad 20 z na tonie rosn stawki podatku ak-cyzowego paconego w cenie paliw silnikowych. (...) Zwiksze-nie stawek podatku akcyzowego moe, ale nie musi, spowodo-wa podwyk ceny paliw o ok. 2 grosze na litrze.

Ministerstwo Finansw zdecydowao si na podniesienie stawek podatku akcyzowego o 4-27 z na tonie paliwa. O 4 z/t wzrosa stawka akcyzy w odniesieniu do oleju napdowego z za-wartoci siarki od 0,05 do 0,2 proc. Stawki dotyczce pozosta-ych olejw napdowych zwikszyy si o 24 z/t, benzyny bez-oowiowej - o 26 z/t, a etyliny 94 - o 27 z/t. (...)

Podwyka zapewne nie dotknie klientw indywidual-nych, ktrzy przyzwyczaili si ju do tego, e ceny na stacjach benzynowych rni si od siebie o kilka groszy - uwaa Witold Ozimski z Biura Maklerskiego Reflex w odzi.

Wedug niego, cz producentw i importerw moe si zdecydowa na utrzymanie dotychczasowych cen. Przemawia za tym fakt, e obecnie ceny ropy na rynku wiatowym s bardzo niskie, ustabilizowa si te kurs zotego w stosunku do dolara. Obecnie baryka ropy Brent kosztuje ok. 13 USD. (...)

Trzeba jednak pamita, e gdyby ceny ropy powrciy do poziomu z padziernika 1997 r. - ok. 20 USD za baryk - wtedy paliwo na stacjach benzynowych gwatownie podroeje.”



Artur Morka, Ceny o dwa grosze w gr, Rzeczpospolita, nr 252, 1998 r. (27 padziernika 1998 r.)

* * *


A teraz...

ODPOWIEDZ NA NASTPUJCE PYTANIA!

1.


Czy akcyza jest w Polsce podatkiem kwotowym?

2.


Jak sdzisz, jaki wpyw - ceteris paribus - wywaroby znaczne zwikszenie akcyzy na ceny benzyny na stacjach benzynowych? Odwoaj si do wynikw analizy dziaania podatku kwotowego z rozdziau Rynek.

3.


Dlaczego - zwykle - producentom benzyny w Polsce w 1998 r. udawao si przerzuci na nabywcw prawie cay ciar spowo-dowany podwyk akcyzy?

4.


Dopu zmienno dolarowych cen ropy na wiecie. Czy twoja odpowied na pytanie 2 zmieni si?

5.


A jakie znaczenie maj tu ewentualne zmiany kursu zotego?

6.


Postaw kropk nad i! Dlaczego jesieni 1998 r., po kolejnej pod-wyce, cytowani przez dziennikarza eksperci twierdzili, e “zwikszenie stawek podatku akcyzowego moe, ale nie musi, spowodowa podwyk ceny paliwa” na stacjach benzynowych?


1Zob. Dziennik Ustaw z 8 stycznia 1998 r., nr 2, poz. 3, Rozporzdzenie Mi-nistra Finansw w sprawie podatku akcyzowego, §1 z za. 1, s. 121 i 127 oraz Dz. U. nr 80, poz 519 i Dz. U. nr 129, poz. 85).








©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna