Teoria systemowo-funkcjonalna; neofunkcjonalizm



Pobieranie 10.38 Kb.
Data02.05.2016
Rozmiar10.38 Kb.
1WTS 2006

Wykład Drugi i Trzeci


Teoria systemowo-funkcjonalna; neofunkcjonalizm
Teoria budowana w oparciu o założenie związków przyczynowych pomiędzy zachowaniami, osobowościami, podstawowymi normami i wartościami systemowymi a wymogami integracji, przetrwania oraz utrzymania względnej równowagi
I. Podstawowe założenia funkcjonalizmu w socjologii i antropologii społecznej:
1/ społeczeństwo jako całość odrębna, jako system nieredukowalny do swoich elementów
2/ samoregulacja systemu (utrzymywanie samego siebie w stanie równowagi, equilibrium)
3/ integracja systemu (Parsons- wartości jako czynnik integrujący system, schemat AGIL, rola instytucjonalizacji, socjalizacji, kontroli społecznej, problem społecznej osobowości, pełnionych ról społecznych i integracji systemowej)
4/ zewnętrzny charakter zmiany społecznej
5/ funkcjonalność elementów systemu, tzw. “finalizm teorii systemowo-funkcjonalnej”

Przyczynianie się każdego elementu systemu (motywacji, zachowañ, aspiracji z jednej strony oraz elementów struktury społecznej, w tym wartości i norm z drugiej) do stanu równowagi, ewentualnie kontrolowanej zmiany systemu


Podstawowe pojęcia:

a/ system (aksjologicznie i strukturalnie zintegrowana całość, nieredukowalna do swoich części składowych, zdolna do samoreprodukcji i samoregulacji), składająca się z subsystemów, charakteryzująca się powiązaniem struktury, kultury oraz osobowości (motywacji, aspiracji)

b/ equilibrium, stan względnej, wewnętrznej równowagi

c/ funkcja: przyczynianie się, wkład każdego elementu systemu do procesu adaptacji systemu do zmieniającego się otoczenia, realizacji systemowych celów (przetrwanie, utrzymanie względnej równowagi)

d/struktura społeczna

- trwałe uporządkowanie osób w ramach stosunków społecznych określonych i kontrolowanych przez instytucje (normy, role społeczne)

- uporządkowanie grup społecznych w taki sposób, że zachowują one ciągłość, trwałość oraz tożsamość pomimo wymiany ich członków, struktura “trwa”, jest ponad- jednostkowa, podobnie jak struktura języka, która trwa i podporządkowuje sobie akty mowy, wpływa na użytkowników języka. Stąd związek teorii systemowo-funkcjonalnych oraz teorii strukturalnych

System a jednostka: tzw. “przesocjalizowana koncepcja człowieka” (Dennis Wrong): człowiek jako element systemu, stąd dla Prasonsa podstawowym problemem był problem wolności jednostki w systemie liberalnym z jednej strony, a spójności systemu, z drugiej (podporządkowaniem człowieka funkcjonalnym wymogom spójności systemu i jego przetrwania)


Definicja teorii socjologicznej jako analitycznego realizmu (Talcott Parsons): budowa teorii miałaby polegać na tworzeniu siatki pojęć abstrakcyjnych, coraz bardziej ogólnych (rola, funkcja, struktura) które mają służyć badaniu i wyjaśnianiu zjawisk społecznych. Pytanie dotyczy tu ziązku pomiędzy pojęciami i rzeczywistością społeczną (czy rzeczywistość społeczna ma cechy systemu)
II. Neofunkjconalizm (krytyczna kontynuacja teorii T.Parsonsa, w latach 1970 i 1980, zapoczątkowana rzez Roberta Mertona):
1/ w socjologii amerykańskiej nurt reprezentowany przez Roberta Mertona,

2/ w socjologii europejskiej, głównie niemieckiej, nurt reprezentowany przez Richarda Muencha, a przede wszystkim przez Niklasa Luhmanna


Krytyka funkcjonalizmu:
1/ krytyka oraz rozwój podstawowych założeń, pojęć oraz koncepcji teorii socjologicznej w pracach Roberta Mertona,

a/ pojęcie systemu jako całości dynamicznej, w której nie wszystkie elementy są logicznie podporządkowane realizacji celów systemu



- istnienie niewytłumaczalnych funkcjonalnie przeżytków kulturowych

  • niespójność postaw i zachowań społecznych, kwestie konformizmu, dewiacji, wycofania się, buntu

  • b/ niespójność w ramach struktury społecznej (wartości-cele a normatywnie wyznaczone sposoby ich realizacji, koncepcje konfliktu ról oraz konfliktu w ramach roli społecznej, zjawisko anomii)

c/ krytyka pojęcia funkcji, koncepcja dysfunkcji, koncepcja funkcji jawnych i ukrytych poprzez odniesienie funkcji do rzeczywistych skutków z jednej strony a założonych celów (przetrwanie i równowaga) z drugiej
2/ koncepcja teorii średniego zasięgu w dwóch znaczeniach. Postulat budowy teorii poprzez odniesienie do badań empirycznych i stopniowa generalizacja pojęć analitycznych oraz twierdzeń wyjaśniających
Pobieranie 10.38 Kb.





©absta.pl 2020
wyślij wiadomość

    Strona główna