Tomasz Kręciewski Powiatowy Dom Kultury w Mrągowie



Pobieranie 158.24 Kb.
Strona1/2
Data30.04.2016
Rozmiar158.24 Kb.
  1   2
Tomasz Kręciewski
Powiatowy Dom Kultury w Mrągowie1 w świetle prasy regionalnej

z lat 1963 – 2008 oraz Archiwum Zakładowego


Nowa władza komunistyczna, która ukształtowała się w Polsce w świecie „postjałtańskim” od samego początku cieszyła się znikomym poparciem społecznym. Kontrastowało to z oficjalną propagandą głoszącą „koniec wyzysku klasy robotniczo – chłopskiej” i „triumf demokracji ludowej” mającej być wyższą formą ustroju społecznego. Za jeden ze sposobów uzyskania aprobaty społecznej wybrano przekonanie jak największej ilości ludzi, że władza troszczy się o ich rozwój kulturalny, oprócz tego chęć kontroli życia kulturalnego oraz w dużym zakresie sposobu spędzania przez obywateli wolnego czasu, była niejako jednym z aksjomatów systemu komunistycznego.

Poza tym wydarzenia lat 50., jak śmierć Stalina czy zakończenie wojny w Korei poskutkowały pewnym odprężeniem pomiędzy blokami państw podzielonych „żelazną kurtyną”, co m.in. w Polsce pozwoliło na większe nakłady konsumpcyjne, w tym także na rozwój kulturalny, kosztem ogromnego wcześniej rozwoju przemysłu zbrojeniowego i ciężkiego.

W tym kontekście należy rozumieć powstawanie, głównie w latach 60., dużych placówek kulturalnych jak wojewódzkie i powiatowe domy kultury, podlegające resortowi kultury. Prawdopodobnie taka też jest geneza powstania Powiatowego Domu Kultury w Mrągowie (dalej: PDK) 22 września 1963 r. Gmach PDK miał rozmiary 47 m x 32 m i kubaturę 14 800 m3. Posiadał salę widowiskową na 506 miejsc, nowoczesną scenę, kabinę kinową, pracownię dla zespołów teatralnych, tanecznych i muzycznych oraz pomieszczenia przeznaczone dla administracji
i Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej. W jednej z sal zorganizowano Pedagogiczną Bibliotekę Powiatową, a rok później (27 września 1964 r.) w przyziemiach otwarto Klub Prasy
i Książki „Ruch”2.

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zebranych i uporządkowanych informacji na temat wyżej wymienionej placówki w oparciu o gazety, w większości regionalne, ale również ogólnopolskie, uzupełnione o zasób znajdującego się tam Archiwum Zakładowego, a także ocena tego, jak była przedstawiana jej działalność w prasie w różnych okresach. Z pewnością nie spełnia on roli pełnej monografii tej instytucji, na której powstanie, zdaniem autora, jest jeszcze zbyt wcześnie. Działalność poszczególnych stowarzyszeń i klubów działających przy Domu Kultury, jak chociażby Amatorskiego Klubu „Filmia” czy Oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego


w Mrągowie, będącego autonomicznym stowarzyszeniem związanym jednak z PDK, zasługuje z pewnością na oddzielne opracowania, które mogłyby być w przyszłości podstawą takiej pracy. Przystępując do niej należałoby również zebrać relacje licznych żyjących jeszcze dawnych pracowników ośrodka, nie wspominając już o szerszej kwerendzie archiwalnej, także w Archiwum Państwowym w Olsztynie. Niemniej autor ma nadzieję, że artykuł naświetli wiele ciekawych, nieznanych dotąd szerzej aspektów historii obecnego Centrum Kultury
i Turystyki w Mrągowie.

Warto zaznaczyć, że napisanie artykułu było możliwe w dużej części dzięki wieloletniej pracy bibliotekarzy mrągowskich, którzy w latach 50. zaczęli gromadzić wycinki prasowe dotyczące Mrągowa i okolic. Tą niezwykle pożyteczną pasję, jak określił to na łamach „Dziennika Pojezierza” Tadeusz Matulewicz3, rozpoczął Wacław Gołowicz4, znany bibliotekarz mazurski, późniejszy patron Miejskiej Biblioteki Publicznej w Mrągowie. Od 1964 r. zaczął gromadzić je systematycznie w oprawionych kronikach, posiadających indeks tematyczny, osobowy


i miejscowości. W 1974 r. zadanie to przejęła młodsza bibliotekarka, Elżbieta Dołgosz. Ta pożyteczna działalność, umożliwiająca bardziej gruntowne badanie historii powiatu mrągowskiego, jest kontynuowana po dziś dzień, obecnie zajmują się nią bibliotekarki Pani Barbara Szymańska, kierownik Biblioteki Miejskiej oraz Pani Agnieszka Piątkowska.

Pierwsze wzmianki na temat PDK w Mrągowie pojawiły się na łamach „Słowa na Warmii


i Mazurach”, niedzielnego dodatku do PAX – owskiego „Słowa Powszechnego”, ukazującego się z inicjatywy Wojciecha Kętrzyńskiego. W numerze z 5 – 6 października 1963 r., czyli w około 2 tygodnie po otwarciu placówki, ukazał się artykuł Druga „Olsztyńska Jesień”5 traktujący o działalności kulturalno – oświatowej województwa olsztyńskiego, w którym można dowiedzieć się o otwarciu PDK w Mrągowie 22 września b.r. Miało to miejsce podczas obchodów otwarcia Roku Kulturalno – Oświatowego 1963 – 1964. W uroczystości brał udział sam minister Kultury i Sztuki Tadeusz Galiński, wiceminister Zygmunt Garstecki, a także kierownik Wydziału Kultury KC PZPR Wincenty Kraśko, wiceminister Oświaty Jan Szkop, przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie inż. Marian Gotowiec, I sekr. KW PZPR w Olsztynie Stanisław Tomaszewski, przedstawiciele władz partyjnych itd. Poza zdjęciem budynku PDK artykuł nie zawiera niestety żadnych istotnych informacji.

Dopiero rok po otworzeniu placówki, na łamach „Panoramy Północy”, ukazał się obszerniejszy artykuł opisujący kulisy powstania PDK w Mrągowie6. Możemy dowiedzieć się z niego mianowicie, że był on sobowtórem otwartego 22 lipca 1964 r. PDK w Wałczu, na Pomorzu, a jego budowa kosztowała około 10 mln zł. Co ciekawe, autor bardzo negatywnie oceniał działalność mrągowskiego PDK, zarzucając mu brak aktywności, porozumienia z lokalnymi instytucjami oraz negatywnie pisał o odbywających się tam grach w brydża. Sugerował również brak porozumienia dyrektora PDK, Władysława Mańka z zastępcą kierownika wydziału oświaty i kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej.

Oprócz tych kilku wzmianek prasowych, towarzyszących otwarciu placówki, na parę kolejnych lat działalność PDK w Mrągowie była nieodnotowywana w gazetach. Nie jest jasna przyczyna tego stanu rzeczy, być może odpowiada za niego linia redakcyjna gazet regionalnych, nie uwzględniająca w takiej skali wydarzeń kulturalnych, jednak jest to tylko nie poparta faktami hipoteza. W każdym bądź razie od 1967 r. na łamach prasy, przede wszystkim „Głosu Olsztyńskiego”7, dziennika uważanego za organ prasowy KW PZPR w Olsztynie, przeważnie kilka razy w miesiącu zaczęły pojawiać się dość lapidarne w treści adnotacje, głównie o imprezach
i wystawach odbywających się w mrągowskim domu kultury.

Tak więc, wiadomo że w drugiej połowie lat 60. odbywały się tam liczne wystawy prac plastycznych8, malarskich, czy fotograficznych amatorów, członków kółek zainteresowań, a nawet lokalnych artystów. PDK organizował także często konkursy recytatorskie, tańca lub śpiewu. Dochodziło również do wydarzeń większej rangi, na skalę województwa, a nawet całego kraju.


W 1968 r. odbył się Ogólnopolski Konkurs Recytatorski9, a rok później koncertowała Państwowa Orkiestra Symfoniczna im. F. Nowowiejskiego10.

Jak już wspomnieliśmy z perspektywy władzy komunistycznej najistotniejszą rolę spełniał aspekt propagandowy ośrodka. Było to uwarunkowane wspomnianymi na początku czynnikami oraz faktem, że Mrągowo znajdowało się w obrębie tzw. ziem odzyskanych. Sprawiało to,


że władza musiała zbudować od fundamentów przynależność lokalną mieszkańców, pochodzących przecież z różnych części kraju, w dużej mierze nawet z terenów nie wchodzących już w jego skład11. Miało to być jednym z czynników ułatwiających akceptację monopolu politycznego PZPR.

W taki sposób wykorzystywano również PDK w Mrągowie. Gazety informowały


o odbywających się tam wystawach i konkursach popularyzujących historię radziecką
i propagujących system socjalistyczny, jak rozpisanie konkursu na gazetkę ścienną zawierającą motywy 50 – lecia „Wielkiej Rewolucji Socjalistycznej”12, czy wystawa reprodukcji obrazów poświęconych Leninowi13. Regularnie odbywały się również konkursy piosenki i poezji radzieckiej.

Od 1969 r. zaczęły pojawiać się wzmianki o większych imprezach organizowanych


w mrągowskim PDK, bądź w których brał on czynny udział. W czerwcu „Głos Olsztyński” pisał
o inauguracji „Mrągowskiego 25 – lecia PRL”, w której miało brać udział ponad 400 osób14. W tym miesiącu także ukazało się tam zdjęcie budynku PDK, wraz z komentarzem, że jest to największy
i najładniejszy tego typu budynek w województwie oraz, że jest on nazywany potocznie „Belwederem”15. Wydaje się, że mniej więcej od końca lat 60. rozpoczęła się dobra passa mrągowskiej placówki, która od tamtej pory była bardzo często przedstawiana jako najaktywniejszy powiatowy dom kultury w województwie.

W lipcu 1969 r. pojawiły się dwie fotorelacje z obszernymi artykułami, traktujące o wiecu


w Mrągowie zorganizowanym z okazji 25 – lecia PRL16. W PDK odbyła się inauguracja święta,
w której miała uczestniczyć delegacja radziecka, zapowiadano pokaz sztucznych ogni, występy znanych zespołów i uroczystą sesję rad narodowych. Głównym punktem imprezy było odsłonięcie Pomnika Zwycięstwa, nazwanego później potocznie pomnikiem św. Rocha. Był dziełem olsztyńskiego rzeźbiarza Jana Nowickiego, a widniejące pod nim słowa, mające świadczyć
o rzekomej historycznej przynależności Mazur do Polski: „Myśmy tu nie przyszli, myśmy
tu wrócili”, wypowiedział podobno Stanisław Dombrowski, ówczesny inspektor do spraw kultury. Pomnik był rezultatem czynu społecznego, w którym oprócz mieszkańców Mrągowa i okolic brali udział również żołnierze mrągowskiej jednostki wojskowej, ocenianego na około 2 mln zł. Oprócz pomnika wybudowano także, liczący 4200 m2, plac 25 – lecia PRL.

Wiec z okazji odsłonięcia pomnika, który miał zgromadzić około 10 tys. ludzi, był największą do tej pory uroczystością masową w powojennym Mrągowie. Podobno na jego zakończenie, gdy wyróżniający się podczas budowy ludzie spotkali się z władzami województwa


i obwodu kaliningradzkiego, miano zgłosić pomysł budowy mola spacerowego nad jeziorem Czos, w podobnym czynie społecznym.

Kilkakrotnie w prasie wspominany był pierwszy, wieloletni dyrektor (pełnił tę funkcję


do maja 1975 r.) PDK w Mrągowie, Władysław Mańk. Pierwszy raz, na łamach „Słowa Powszechnego”17, szeroko przytaczano jego działalność terenową. Pod mrągowski PDK podlegało w tym czasie 66 placówek w powiecie. W samym '68 r. mikrobus z Mrągowa 100 razy wyruszał na wieś, gdzie organizowano prelekcje, spotkania i imprezy rozrywkowe. Mańk bardzo aktywnie miał interesować się propagowaniem działalności kulturalnej na wsi, szczególnie wśród dzieci i co ciekawe, angażował się w walkę z alkoholizmem. Poza tym dyrektor osobiście układał teksty konferansjerki, która sam później prowadził, komponował ballady, śpiewał przy gitarze
i prowokował dyskusje. PDK posiadał w momencie pisania artykułu trzy zespoły muzyczne, kabaret, teatr poezji i zespół estradowy małych form. W 1971 r. Mańk został odznaczony odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” przy okazji obchodów Dnia Działacza Kultury, a mrągowski PDK otrzymał złotą odznakę honorową od zarządu głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko – Radzieckiej18.

Dziwnym wydaje się, że w roku 1977, gdy Mańk zajmował się już działalnością kulturalną w Państwowym Przedsiębiorstwie Rolnym w Szestnie, Zofia Dudzińska w artykule na temat wieloletniej pracy kulturalnej małżeństwa Mańków19 pisała, że niechętnie wspominali oni okres pobytu w Mrągowie. Mańk motywował to zarzucaniem mu zbyt dużego zainteresowania wsią. Sam dyrektor Mańk uznał za swój największy sukces zawodowy gremialne wstąpienie w szeregi PZPR członków zespołu teatralnego w PDK w Mrągowie, po wystawieniu „Niemców” Kruczkowskiego.

W latach 70. gazety w dalszym ciągu pisząc o mrągowskim PDK koncentrowały się na odbywających się tam wydarzeniach artystycznych, jak festiwalach filmów amatorskich, wystawach malarskich plastycznych, fotograficznych, filmowych, rzeźbiarskich, czy filatelistycznych, konkursach i przeglądach artystycznych, często na skalę wojewódzką, a nawet ogólnopolską. Z notki w „Gazecie Olsztyńskiej” z 1970 r.20 wiadomo, że działały tam wtedy Klub Seniora (organizował spotkania dla osób starszych, rozmowy, filmy), koło filatelistów, klub rozrywki umysłowej (rozgrywki szachowe i brydżowe), Koło Miłośników Teatru, kierowane przez Irenę Danowską – Stępień, współpracujące z Teatrem im. S. Jaracza w Olsztynie, czy klub realizatorów filmowych. Łącznie koła miały zrzeszać około 300 członków.

W 1971 r. Janusz Segiet opublikował pierwszy dłuższy artykuł poświęcony wyłącznie ofercie rozrywkowej mrągowskiej placówki21. We wtorki PDK był zarezerwowany dla harcerzy, którzy organizowali głównie zabawy dla dzieci, soboty były dniem Związku Młodzieży Socjalistycznej, natomiast w niedziele oferowano seanse filmowe za 5 zł, gdzie wyświetlano filmy dla dzieci, seriale takie jak „Czterej pancerni i pies”, czy „Stawka większa niż życie”. Autor podkreślał również pozytywną rolę „Ruchu” w organizowaniu imprez. Od 1972 r. informacje


o przygotowywanych wydarzeniach kulturalnych można było zdobyć w redagowanym przez kierowniczkę ośrodka instrukcyjno – metodycznego, wspomnianej już Irenie Danowskiej – Stępięń, informatorze22.

Pierwsze wzmianki o remoncie budynku pojawiły się w „Gazecie Olsztyńskiej”


w 1972 r23. Zapowiadano remont zarówno elewacji, jak i wnętrza budynku. Na pierwszym piętrze miał być urządzony Międzynarodowy Klub Książki w miejsce starego klubu „Ruchu”, nowe pomieszczenie miał otrzymać też zespół filmowy.

W okresie zimowym jasno oświetlony budynek PDK zachęcał mieszkańców Mrągowa


do udziału w różnego rodzaju kołach zainteresowań. Pokazy dawała dziewczęca grupa wokalna, działały kluby recytatora, Klub Szachisty24. Latem z kolei, od '74 zaczęto regularnie organizować dyskoteki dla młodzieży przed budynkiem ośrodka25, ta forma rozrywki musiała wzbudzić duże zainteresowanie, bowiem zimą tego roku udostępniono młodzieży salę, która po malowaniu
i udekorowaniu została przekształcona w salę dyskotekową26. Warto zaznaczyć, że mrągowski PDK od początku istnienia prowadził intensywną działalność kulturalną także w okresie letnim, organizując m.in. wypoczynek dla licznie przyjeżdżających kolonistów. W '74 zajmował się tym przede wszystkim Władysław Mańk, wraz z trójką współpracowników: Teresą Badurek (dział oświatowy), Krystyną Bejnar (dział artystyczny) i Tadeuszem Ślusarkiem (instruktor muzyczny)27. Warto zaznaczyć, że pierwsza dwójka pełniła w późniejszych latach funkcje dyrektorów placówki.

W marcu 1974 r. przy PDK w Mrągowie powstało 20 – osobowe numizmatyczne koło terenowe, prezesem został wybrany Ryszard Bitowt28, późniejszy pasjonat, admirator ziemi mrągowskiej. Koło działało już wcześniej, bowiem jego początki datuje się na 1968 r. Była to jedna z najaktywniej działających organizacji związanych z PDK na przestrzeni lat jego istnienia, zasługująca na oddzielne opracowanie. W prasie regionalnej kilkakrotnie pojawiały się dłuższe informacje na jego temat29.

Oprócz zdecydowanie pozytywnej oceny mrągowskiego ośrodka, jakie górowały w prasie regionalnej, już w latach 70. zdarzały się czasem doniesienia o jego nieprawidłowościach. Były
to informacje typu brzydkiej gablotki ogłoszeniowej i zaniedbanym terenie wokół placówki30,
czy zła ocena stanu technicznego samochodu, będącego w wyposażeniu PDK, który zresztą stracił zezwolenie na poruszanie się po drogach w kwietniu 1975 r31.

W maju 1975 r. stanowisko dyrektora PDK objęła Janina Przyborowska32. Początek kierownictwa musiał być dla niej pomyślny, bowiem już w następnym roku podczas III Ogólnopolskiej Giełdy Programowej jury przyznało jej nagrodę, honorowe wyróżnienia spośród załogi mrągowskiej otrzymał też Stanisław Kuś i Teresa Badurek za program „Chłopskie Dominikana”33, który został swoją drogą zauważony na łamach „Trybuny Ludu” jako jedna


z nielicznych ofert kulturowych przeznaczonych dla mieszkańców wsi34.

Za dyrektorstwa Przyborowskiej PDK w Mrągowie w dalszym ciągu był najlepiej oceniany w województwie. Janusz Segiet chwalił ją za odważne zmiany strukturalne, w tym inicjatywę,


aby poszczególne dni tygodnia, czy miesiąca poświęcić oddzielnej tematyce, zapraszając
do współpracy organizacje młodzieżowe, instytucje społeczne, związki twórcze. Działacze kulturalni nawiązywali np. kontakty z Urzędem Stanu Cywilnego, w celu organizowania świeckich uroczystości podczas ślubów, czy nadawaniu imion dzieciom35.

Działalność Mrągowskiego Domu Kultury36 była opisywana także w artykule Barbary Helszer w „Głosie Pracy”, traktującym o atrakcjach turystycznych Mrągowa37. Autorka opisywała wystawy rzeźb Michała Lewaniewskiego oraz obrazów – miniatur Tadeusza Borowskiego. PDK urządzał także występy zespołu „Estrady”, jednego z licznych mrągowskich zespołów, oraz zabawy taneczne. Autorka zwracała uwagę, że regularne wystawy były organizowane pomimo braku odpowiednich pomieszczeń.

W rozmowie z dziennikarką „Gazety Olsztyńskiej”, Haliną Judzińską, Janina Przyborowska wymieniała imprezy, które odbyły się z udziałem PDK, takie jak wystawa obrazująca działalność szkół zawodowych w przeddzień Święta Pracy, imprezę na cześć gen. Świerczewskiego czy montaż poezji i muzyki przygotowany przez mrągowską młodzież, w którym Dom Kultury zapewnił obsługę techniczną. Przyborowska podkreślała, że zależy jej przede wszystkim na skupieniu działalności kulturalnej miasta wokół PDK. Z artykułu możemy dowiedzieć się również, że Dom Kultury posiadał własny mini – radiowęzeł38.

Zdarzało się, że PDK przyjmował gości wyższej rangi, jak podczas Dni Kultury Niemieckiej w 1978 r., kiedy na uroczystościach zjawił się sekretarz ambasady NRD Karlheinz Philipp


i zastępca dyrektora Ośrodka Kultury i Informacji NRD w Warszawie Reinhard Gutche. Wtedy wystąpił również niemiecki pianista Jurgen Schröder39.

Z kolejnego obszernego artykułu Haliny Judzińskiej, tym razem opisującego dzieje Amatorskiego Klubu „Filmia”, działającego przy mrągowskiej placówce, wyłania się przykry stan budynku40. W 1979 r. zaprzestano urządzania dyskotek ze względu na ich złą opinię w mieście


oraz zniszczenia, jakie powodowała fala dźwiękowa, mianowicie odpadała sztukateria i sypał się tynk. Poza tym w wyniku pęknięcia rury w podziemiach zimą, w budynku pojawił się grzyb
na ścianach. Nowa dyrekcja miała usilnie starać się o remont, dotychczas udało się jej uzyskać dotację w wysokości 300 tys. zł z Wydziału Kultury Urzędu Wojewódzkiego, co pozwoliło
na naprawienie dachu. 100 tys. zł miało być z tego przekazane na urządzenie od nowa „Filmii”.

Klub ten działał podobno już w 1958 r. (!), i z pewnością był jedną z ciekawszych form aktywności przy Domu Kultury. Dzięki pracy kinooperatorów Zygmunta Rakałowicza i Jerzego Ostaszewskiego stale otrzymywał zaproszenia z Federacji Amatorskich Klubów Filmowych


na wszystkie ważniejsze imprezy krajowe. Przez ostatnie 10 lat w Mrągowie powstało prawie 100 czarno – białych i kolorowych krótkometrażówek. Niestety, jak wynika z artykułu, członkowie Klubu narzekali na brak warunków do pracy, co praktycznie uniemożliwiało jego dalsze istnienie41.

W 1980 r. „Gazeta Olsztyńska” ponownie zainteresowała się losami „Filmii”, stwierdzając niestety, że obiecany przed rokiem remont budynku nie został wykonany. Stan murów budynku był oceniany fatalnie i sugerowano ekspertyzę fachowca, ponieważ sprawa dotyczyła całego Domu Kultury, nie tylko pomieszczeń Klubu. Nowy Dyrektor, Danuta Wojtukiewicz, miała stwierdzić,


że posiada środki na rozpoczęcie remontu, brak jednak odpowiedniego wykonawcy42. Jak widać mrągowski PDK oprócz spektakularnych sukcesów ponosił również duże porażki.

Przemawia za tym także kilka faktów o placówce w Mrągowie, jakie przytoczył Janusz Segiet opisując w swoim artykule ogólny fatalny stan domów kultury w województwie43. Zwracał on uwagę na bezskutecznie czekającą na realizację dokumentację remontu oraz bardzo enigmatycznie pisał o „przeciętnych, stereotypowych popisach” mrągowskiego PDK.


Na pocieszenie można dodać, że autor zauważył liczne pracownie przy ośrodku i jego specjalizację w masowej turystyce.

Jesienią 1981 r. ponownie zmieniła się dyrekcja placówki, nowym dyrektorem została Krystyna Bejnar. Wraz z tą informacją pisano o problemach z zakupem węgla, co sprawiało,


że w całym budynku było zimno i mocno utrudniało pracę. Nowa dyrektor tłumaczyła się podobną sytuacją także w poprzednich latach44.

Na podstawie wyłącznie prasy nie jest możliwe ustalenie tego, czy i jak zmieniła


się sytuacja w mrągowskim PDK po ogłoszeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. W każdym bądź razie po tej dacie właściwie zniknęły na pewien czas doniesienia o mających tam miejsce wydarzeniach. Przeprowadzenie rozmów z ówczesnymi pracownikami ośrodka z pewnością naświetliłoby w jakiś sposób ten okres.

W 1983 r. wraz ze zbliżającym się II Międzynarodowym Festiwalem Muzyki Country „Piknikiem Country” (dalej: Piknik Country)45, na łamach „Gazety Olsztyńskiej” pojawiły się zapowiedzi tej przyszłej największej imprezy w województwie46. Piknik Country odbywa się w Mrągowie do tej pory i przyczynił się do rozsławienia miasta w całej Polsce.

Odbył się w dniach 5 – 7 sierpnia w trzech koncertach rejestrowanych przez Telewizję Polską. Udział w nim wzięli czołowi wykonawcy muzyki country z Polski i zza granicy: Urszula Sipińska, Andrzej Rybiński, Anna Ścigalska, Tomasz Szwed, grupy: „Pod Budą”, „Babsztyl”, „Gang Marcela”, „Country Beat” z Nadą Urbankową, „Plavci” (Czechosłowacja), „Bojtorian”
z Varkonyj Eszter (Węgry), „Union Western” (Berlin Zachodni). Koncerty poprowadzili Korneliusz Pacuda, Bogusław Sobczuk i Wojciech Mann47.

„Piknik” był wielokrotnie opisywany, poświęcano mu dużej objętości artykuły z wieloma fotografiami na łamach gazet regionalnych, a czasem również tych o zasięgu ogólnopolskim. PDK nie należał do czołówki najważniejszych organizatorów imprezy, jednak niewątpliwie jako jedna z większych instytucji kulturalnych w mieście, brał czynny udział w organizowaniu na terenie miasta kolejnych „Pikników”.

Bardzo pomyślnie rozpoczął się dla MDK rok 1984. Wiele ciekawych informacji o nim pojawiło się w „Dzienniku Pojezierza”, chociażby wzmianka o zmianie nazwy ośrodka na Miejski Dom Kultury Wypoczynku i Rozrywki „Zodiak”. Pisano także o powstaniu nowej klubu – kawiarni „Orbita”, w którym odbył się już bal noworoczny. „Orbita” miała spełniać też funkcje czytelni, sali dyskotekowej i dansingowej o wysokim standardzie. W „Zodiaku” poza starymi formami działalności, jak kluby brydżowe i szachowe, otworzono sekcję aerobiku. Zapowiadano także oczekiwany od dawna gruntowny remont. Miał zostać wymieniony sufit, instalacja elektryczna, miejsce drewnianych krzeseł miały zająć fotele48.

W tym roku MDK, jako jedna z dziesięciu placówek, otrzymał puchar dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego za pośmiertną, retrospektywną wystawę malarstwa, grafiki i rysunku Tadeusza Borowskiego49.

24 stycznia odbyła się uroczysta inauguracja jubileuszowego, dwudziestego roku działalności Domu Kultury w Mrągowie. Jubileusz stał się okazją do przypomnienia o nagrodach
i wyróżnieniach, jakie zdobywały m.in. zespoły muzyczne „Sami Swoi”, „Tulipany”, „Odmieńcy”, grupa poetycka „Apostrofa”, czy Amatorski Klub Filmowy „Filmia”. Zaznaczono, że na scenie Domu Kultury często gościli aktorzy Teatru im. S. Jaracza w Olsztynie oraz innych scen polskich. Wyróżniono także 20 – osobową grupę pracowników, w tym byłego dyrektora, Władysława Mańka50.

Niestety dobra passa „Zodiaku” została przerwana i już za kadencji nowej dyrektorki, Ireny Stępień51, doszło do strasznego wydarzenia, jakim był pożar mrągowskiej placówki. „Życie Warszawy” podało, że ogień strawił scenę, część sali widowiskowej i innych pomieszczeń, straty oceniano wstępnie na 10 mln zł52. Z niewyjaśnionych przyczyn gazety regionalne nie odnotowały szerzej tego wydarzenia. Ciężko doszukać się także wiadomości o odbudowie budynku.

Po tym smutnym wydarzeniu na szczęście reaktywowano ośrodek. Kolejną propozycją aktywności, tym razem przeznaczoną wyłącznie dla kobiet, zorganizowaną przez „Zodiak” stały się tzw. babskie środy. Miały one być alternatywą dla emitowanych meczy piłkarskich, które oglądała zdecydowana większość męskiej części mieszkańców miasta, a w ich program wchodziły
np. pokazy kulinarne, kosmetyczne, krawieckie, rękodzielnicze, urządzanie recitali, koncertów
i spotkań dyskusyjnych przeznaczonych dla pań53. Ich sława miała ponoć dotrzeć do wielu miast województwa olsztyńskiego54, a zorganizowanie przyczyniło się do zajęcia przez mrągowskie koło Ligi Kobiet Polskich pierwszego miejsca w konkursie na najlepszy oddział w województwie
w 1988 r55.

W dniach 22 – 24 czerwca 1985 r. trwało w Mrągowie pierwsze Święto Kultury Ludowej, zorganizowane pod patronatem olsztyńskiego Wojewódzkiego Domu Kultury, ale z oczywistych względów wspierane przez miejscowy „Zodiak”, gdzie zresztą odbyła się większość imprez. Święto miało zamknąć obchody 40 – lecia „powrotu Warmii i Mazur do Macierzy” i pokazać kulturę wsi polskiej we wszystkich jej formach i przejawach. Przez trzy dni na placu przed MDK trwał jarmark rękodzieła ludowego i występowały zespoły folklorystyczne. Oprócz zespołów z Warmii i Mazur przyjechały również z województw poznańskiego, wrocławskiego, białostockiego, opolskiego,


a nawet z Weszprem na Węgrzech56.

Święto Kultury Ludowej odbyło się w Mrągowie jeszcze 6 razy, aby na dobre zakończyć


się w 1991 r. Nigdy nie zbliżyło się ono rozmachem do takich imprez jak Piknik Country
czy późniejszy Festiwal Kultury Kresowej, którego właściwie było poprzedniczką, mimo to
w ciągu jego istnienia było kilkanaście razy relacjonowane na łamach lokalnej prasy.

Druga połowa lat 80. wydaje się obfita w wydarzenia kulturalne dla mrągowskiego ,,Zodiaku”. Jeszcze w 1985 r. zorganizował on festiwal letni „Mrągowskie lato '85”57, poza tym odbyły się w nim Festiwal Zespołów Wokalno – Instrumentalnych Polskiego Związku Niewidomych58, Międzynarodowe Zawody Kulturystyczne Kobiet i Mężczyzn59, była czynna wystawa polskich afiszy teatralnych z lat 1765 – 193960, odbył się Chorągwiany Festiwal Piosenki Harcerskiej Mrągowo '8961, w mrągowskim amfiteatrze wystąpił Jan Pietrzak z kabaretem „Pod Egidą” i Jan Kaczmarek z kabaretem „Elita”62.

Rok 1989, a wraz z nim zmiana ustrojowa mająca miejsce w Polsce, wpłynęły także
w znaczący sposób na pracę i dalsze dzieje MDK. Przede wszystkim rok ten możemy uznać
za cezurę wyznaczająca początek daleko idących zmian gospodarczych i społecznych w naszym kraju. Zmiana zainteresowań ludności spowodowana m.in. większym dostępem do ,,nowinek” zachodnich musiała w pewien sposób przekierunkować działalność pracowników ,,Zodiaku”, których zadaniem było w końcu organizowanie zajęć rozrywkowych mieszkańcom powiatu.

Można stwierdzić, że działalność Domu Kultury w Mrągowie od lat 90. coraz bardziej ukierunkowywała się na organizację imprez masowych, z których placówka ta słynęła już przecież w poprzedniej dekadzie, a nawet jeszcze wcześniej. Nie oznacza to oczywiście, że porzucono aktywność w postaci kółek zainteresowań i klubów. Wiele z nich w tych latach bardzo rozwinęło swoją działalność, a także powstało wiele nowych, co będzie widać w dalszej części artykułu.

Kolejnym skutkiem zmiany ustrojowej dla domów kultury było przekazanie ich lokalnym samorządom, co w dużym stopniu spowodowało ich odpolitycznienie, przynajmniej na szczeblu krajowym.

Pierwszą większą wzmianką w prasie w latach 90., dotyczącą „Zodiaku” była informacja


o znajdującej się w byłej garderobie siłowni kierowanej przez Czesława Kociubskiego, w której ćwiczyło w tym czasie około 50 młodych ludzi63. Był to pierwszy obiekt tego typu w Mrągowie dostępny dla mieszkańców.

W ciągu lat „Zodiak” odwiedziło wielu znanych ludzi. Odbyły się w nim spotkania


z Donaldem Tuskiem, ówczesnym przewodniczącym Kongresu Liberalno – Demokratycznego64, Adamem Hanuszkiewiczem, znanym reżyserem teatralnym65, zwycięzcami morskich mistrzostw świata Admiral's Cup66, Romanem Paszke, w swoim czasie najlepszym żeglarzem w kraju67, Zbigniewem Chojnowskim, Wandą Chotomską, Michałem Bajorem, Władysławem Kowalskim68, koncertował Marek Grechuta69 oraz występowali Wojciech Malajkat ze Zbigniewem Zamachowskim70.

W grudniu 1994 r. na łamach „Gazety Olsztyńskiej” Tadeusz Stępień, ówczesny dyrektor MDK „Zodiak” oraz Ryszard Soroko, prezes Oddziału Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej w Mrągowie, zapowiadali I Festiwal Kultury Kresowej, który miał się odbyć w następnym roku71. Organizatorzy Festiwalu zakładali w nim propagowanie kultury kresowej, pomoc zespołom i organizacjom polskim działającym na byłych Kresach w pielęgnowaniu kultury polskiej. Impreza miała mieć miejsce w „Zodiaku” i amfiteatrze.

Festiwal Kultury Kresowej stał się, obok Pikniku Country, największą imprezą w Mrągowie, podobnie jak on transmitowaną przez Telewizję Polską, walnie przyczynił się do popularyzacji miasta. Podobnie jak ,,Piknik” odbywa się po dziś dzień i cieszy się dużym zainteresowaniem regionalnych gazet.

1995 r. stanowił początek nie tylko dla „kresówki”, wtedy mieszkańcy Mrągowa mogli dowiedzieć się z prasy o koncercie Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w MDK72, ta impreza charytatywna o zasięgu krajowym na stałe związała się z „Zodiakiem”, który oprócz udostępnienia sal koncertowych zaczął zajmować się również jej organizacją.

W lutym tego roku na deskach „Zodiaku” aktorzy Teatru im. S. Jaracza w Olsztynie wystawili spektakl zatytułowany „W naszym domu”. Od tamtej pory scena wyjazdowa tego teatru regularnie występowała już na deskach mrągowskiej placówki73, co było świetnym zacieśnieniem trwającej od lat współpracy tych dwóch instytucji kulturalnych.

Niedługo później doszło do kolejnej zmiany dyrektora MDK „Zodiak”, którym została wieloletnia, bardzo aktywna na polu kulturalnym pracownik ośrodka – instruktor animacji kulturalnej, Teresa Badurek. Nowa dyrektor wiele nadziei wiązała z mrągowską scenę teatralną, zapowiadała też kontynuowanie dawnych form działalności74.

Teresa Badurek nie pełniła tej funkcji przez długi czas. W kilka miesięcy po wyborze jeden z mrągowskich radnych oskarżył ją o niegospodarność. Zarząd Miasta odwołał Teresę Badurek,
a pełniącym obowiązki dyrektora (na pół etatu) został chwilowo jego członek, Marian Truszkowski.

Z artykułu dowiadujemy się również, że „Zodiak” w dalszym ciągu był jednym


z wyróżniających się domów kultury w województwie, działały w nim pracownie: muzyczna, taneczna, kulturystyczna, istniały trzy zespoły artystyczne oraz, jak już wiadomo, współorganizował kilka znaczących w Polsce i województwie imprez. W ostatnich latach, podobnie jak wszystkie tego typu placówki, przeżywał jednak trudności finansowe75.

W kolejnych latach „Zodiak” w dalszym ciągu kontynuował działalność sceniczną. W roku 1996, z okazji rozpoczęcia Mrągowskiego Wieczoru Baletowego, gościli w nim solista Piotr Jakacki oraz Ilona Dworecka – Staszewska z Filharmonii Olsztyńskiej oraz grupa baletowa „Trick”. Niedługo później Teatr Muzyczny z Gdyni wystawił „Skrzypka na dachu”76.

Tego samego roku w lipcu MDK „Zodiak”, w ramach trwającej współpracy międzymiastowej z niemieckim miastem Grünberg, zorganizował 4 – dniowe Polsko – Niemieckie Dni Kultury, na których zaprezentowano m.in. zespoły artystyczne z obu miast i wystawiono prace tamtejszych artystów77.

Niedługo potem placówka w Mrągowie została ponownie dostrzeżona na łamach „Gazety Olsztyńskiej”. Za dumę „Zodiaku” uznano Mrągowską Scenę Teatralną, zapraszającą artystów


z całego kraju78, poza tym działała młodzieżowa grupa teatralna „Mańja”, prowadzona przez Jerzego Rulko. Ośrodek był również organizatorem spotkań środowiskowych, np. Klubu Emerytów, Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Wileńskiej czy Klubu Emerytowanych Nauczycieli. Podkreślano,
że placówka jest aktywna również zimą. Odbywały się wtedy Wybory Miss czy Minilista Przebojów i Konkurs Poezji Śpiewanej79.

Na szczególną uwagę z tych przedsięwzięć zasługuje teatr „Mańja”. Grupa działa od 1995 r. i ma na swoim koncie liczne osiągnięcia.

Od początku istnienia w skład wchodzą uczniowie mrągowskich szkół, a także młodzież pracująca. W latach 1996 – 1998 zespół trzykrotnie uczestniczył w Wojewódzkich Przeglądach Teatrów Młodzieżowych w Bartoszycach, skąd trzykrotnie wracał jako zwycięzca nagrody „Dużego Bakcyla”. To spowodowało zainteresowanie zespołem przez prasę wojewódzką („Gazeta Olsztyńska”, „Gazeta Wyborcza” – Olsztyn, „Kulisy Warmii i Mazur”) i radio (radio Olsztyn i WAMA).

Za swoje największe osiągnięcie zespół uznaje wystąpienie na Scenie Debiutów w warszawskim Teatrze Ochota w 1998 r. ze sztuką wg Sławomira Mrożka pt. „Szczęśliwe wydarzenie”. Grupa pojechała tam na osobiste zaproszenie dyrektora teatru p. Tomasza Mędrzaka, który wcześniej na miejscu w Mrągowie przyglądał się ich pracy.

W końcu lat 90. „Mańja” otrzymała wyróżnienie Ministra Kultury i Sztuki – „Talent”. Młodzież występowała także w ramach Mrągowskiej Sceny Teatralnej, w Hajnówce, Białowieży, Kętrzynie czy Iławie. Z ich inicjatywy został również powołany Wojewódzki Przegląd Teatrów Amatorskich im. Kasi Kowal, która była ich zmarłą tragicznie koleżanką. Zespół może poszczycić się liczbą aż 20 premier80.

Od 2003 „Mańja” współpracuje z krakowskim reżyserem Giovanni Castellanos pod kierunkiem, którego teatr wystawił sztukę „ Wdowy” Sławomira Mrożka. Reżyser z Krakowa wspólnie z zespołem podjął decyzję o dalszej współpracy. W marcu 2005 r. odbyła się premiera sztuki M. Gogola „ Rewizor”.

Z pod skrzydeł „Mańji” wyszło wielu młodych ludzi, którzy związali swą przyszłość z teatrem, jak aktor Robert Lubawa, Agnieszka Sienkiewicz aktorka Teatru Współczesnego w Warszawie, współpracującą z Teatrem im. Bogusławskiego w Kaliszu, czy uczący się w szkole aktorskiej Jakub Dębski81.

Podobnie jak „Gazeta Olsztyńska”, bardzo pozytywnie oceniał, kilka miesięcy później, działalność kulturalną „Zodiaku” „Dziennik Pojezierza”. W gazecie pisano o sześciu zespołach rockowych i popowych, grających w ośrodku, orkiestrze dętej pod kierownictwem Józefa Kieliszewskiego, kształtującej się grupie tanecznej po kierunkiem znanego choreografa, Piotra Galińskiego, obecnego jurora w programie telewizyjnym „Taniec z gwiazdami”, kołach literackich i plastycznych prowadzonych przez Sławomira Rudnickiego i Jana Gudelisa82.

Mocno podkreślano również zaangażowanie placówki w rozwój miejscowej sceny teatralnej. Mrągowska Scena Teatralna, powstała z inicjatywy Ryszarda Soroki, zapraszała teatry
z całego kraju, trupa teatralna „Mańja” za podjęcie się inscenizacji Rolanda Topora zdobyła pierwszą nagrodę w Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Teatralnych „Bakcyl”. W grupie taneczno – teatralnej „Bajka” ćwiczyły dzieci od 6 do 9 roku życia83.

Na początku 1997 r. w „Zodiaku” wreszcie wymieniono piece centralnego ogrzewania


na gazowe84. Rozwiązało to, występujące w poprzednich latach, kłopoty z zaopatrzeniem placówki w węgiel.

W tym roku do listy artystycznych wydarzeń mrągowskich dołączyła także kolejna, znana później w całej Polsce impreza, Kabareton Mrągowo '97, przekształcony od '99 r. w Mazurską Noc Kabaretową. Głównym pomysłodawcą i organizatorem imprezy było Krakowskie Centrum Kultury „Rotunda”, jednak „Zodiak” od początku również brał czynny udział w jej organizacji. W trwającym od 5 do 14 sierpnia festiwalu wystąpiły znane polskie kabarety jak: Quasi Kabaret Rafała Kmity, Kabaret Moralnego Niepokoju, Po Żarcie, Czyści jak Łza, Formacja Chatelet, DeKaDe, indywidualnie pojawili się Ireneusz Krosny, Jacek Ziobro, Grzegorz Halama. Impreza rozpoczęła się przekazaniem kluczy przez burmistrz – Otolię Siemieniec Stanisławowi Tymowi, świętującemu jubileusz pracy, a następnie barwny korowód przeszedł przez ulice miasta85.

Obfity w treści prasowe dotyczące mrągowskiej placówki był rok 1998. Już w styczniu „Dziennik Pojezierza” donosił o podjętym uchwałą Rady Miejskiej połączeniu Miejskiego Domu Kultury „Zodiak” z Miejską Biblioteką Publiczną w Mrągowie, w jedną instytucję, Miejski Ośrodek Kultury „Zodiak”. Decyzja była motywowana mającym przez to nastąpić zmniejszeniem kosztów utrzymania86.

Jak już wiemy, wśród zdecydowanie dobrej oceny przez prasę mrągowskiego ośrodka, zdarzały się również niezbyt pochlebne wzmianki i komentarze działalności tej instytucji. Taki również był artykuł Wojciecha Serafińskiego z „Panoramy Mazurskiej”87, najbardziej krytyczna ocena „Zodiaku” i jego ówczesnego dyrektora, jaka ukazała się kiedykolwiek na łamach gazet.

Artykuł opisywał, zresztą w sposób bardzo krytyczny, działanie telewizji kablowej
w Mrągowie, równie krytycznie odniesiono się w nim do działalności ówczesnego dyrektora, Sławomira Morawskiego.

Zdecydowanie bardziej przychylna wobec Morawskiego była „Gazeta Olsztyńska”, w której ukazał się z nim wywiad, gdzie dyrektor opowiadał o wymienionej już wcześniej działalności


na polu kultury „Zodiaku” oraz zapowiadał jego przyszły remont i przygotowania do obchodów 650 – lecia Mrągowa88.

,,Gazeta Olsztyńska” w tamtym roku opisała również zakwestionowanie części zapisów statutu nadanego Miejskiemu Ośrodkowi Kultury „Zodiak” powstałemu po połączeniu MDK i Miejskiej Biblioteki Publicznej przez wojewodę olsztyńskiego. Wojewoda w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego uchylił 16 lutego 1998 r. uchwałę Rady Miejskiej w Mrągowie w części zapisów statutu dotyczących nienadaniu przez radnych nowo powstałemu Miejskiemu Ośrodkowi Kultury osobowości prawnej oraz niezgodny z prawem sposób powoływania dyrektora, po zasięgnięciu opinii Rady Miejskiej. Decyzja wojewody została przez miasto zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie89. Powyższe zapisy dostosowano do obowiązującego stanu prawnego podczas kolejnych zmian organizacyjnych i wynikających z nich zmian w statucie (likwidacja Ośrodka Sportu i Rekreacji w Mrągowie i poszerzenie zadań MOK o zadania OSiR oraz zmiana nazwy na Centrum Kultury i Turystyki. Zmiany weszły w życie z dniem 01.01.2000 r.) 90.

Poza tym w 1998 r. w „Zodiaku” uruchomiono punkt konsultacyjno – informacyjny
ds. rozwiązywania problemów alkoholowych, w którym raz w tygodniu można było skorzystać
z darmowej porady prawnika i psychologa oraz działający przy nim Klub Abstynenta91. W grudniu zmienił się ponownie dyrektor placówki, którym został Tadeusz Stępień. Był on już wcześniej dyrektorem tego ośrodka do 1994 r. i według „Dziennika Pojezierza” dał się poznać jako animator kultury oraz dobry organizator i zarządca92.

Prasa odnotowała zmiany organizacyjne i zmianę nazwy placówki na Centrum Kultury i Turystyki (dalej: CKiT)93.

Coraz częściej w CKiT zaczęło dochodzić do rotacji na stanowisku dyrektora placówki.
W maju 2001 r. objął je Jerzy Stankiewicz, zastępując Krzysztofa Piaskowskiego. Na wniosek Stankiewicza Rada Miejska zmieniła statut Centrum i jego strukturę organizacyjną, co poskutkowało zmianami personalnymi w obrębie placówki. Na znak protestu czwórka byłych pracowników: Krzysztof Piaskowski, Edyta Danilczuk, Agnieszka Kozioł i Waldemar Cybul zarejestrowało Niepubliczne Centrum Kultury, argumentując to wykluczeniem przez nowego dyrektora wielu ważnych dla miasta imprez, jak Wybory Miss Mrągowa94.

Stankiewicz, w 2003 r. na łamach ,,Kuriera Mrągowskiego” w wywiadzie przeprowadzonym przez Katarzynę Enerlich95, bronił swojej decyzji m.in. dużym długiem odziedziczonym po poprzedniku. Przypominał także o dużej aktywności CKiT, przejawiającej się np. w zorganizowaniu w minionym roku około 90 imprez kulturalnych, typu wystawy plastyczne, koncerty, spektakle teatralne, konkursy, itd. Poza tym z zajęć proponowanych przez CKiT miało korzystać około 300 osób96.

Atrakcyjność Centrum dla mieszkańców podniosło zainstalowanie w czytelni dla dorosłych dwóch stanowisk komputerowych w 2002 r., podłączonych do internetu97. Pozwoliło to wielu, niemającym dostępu do komputera, mieszkańcom na bliższe zapoznanie się z bezcennym źródłem informacji, jakim jest internet.

W tym roku również wyremontowano mrągowski amfiteatr, na co wydano sumę 150 tys. zł. Władze miasta przeznaczyły środki na wymianę nawierzchni sceny, podniesienia zadaszenia i wykonania kanałów do przeciągnięcia kabli łączących wozy transmisyjne ze sceną. Drobniejszymi sprawami jak modernizacją ławek, wymianą szczebli i malowaniem zajęło się CKiT. Wiceburmistrz Kazimierz Chodkiewicz przewidywał, że aby doprowadzić amfiteatr do dobrego stanu będą potrzebne jeszcze 3 – 4 mln zł98.

Remontu na większą skalę, bowiem wycenionego na 320 tys. zł, doczekało się samo CKiT kilka miesięcy później. Dzięki pożyczce Banku Ochrony Środowiska dokonano termomodernizacji budynku. Wymieniono okna, zmodernizowano kotłownię, zawory i system grzewczy. Plany inwestycyjne zaopiniował przedtem Bank Gospodarstwa Krajowego99.

Po zlikwidowaniu jednostki wojskowej w Mrągowie, CKiT podjęło się administrowania przejętej w dzierżawę w styczniu 2003 r. przez Urząd Miasta od Agencji Mienia Wojskowego byłej hali wojskowej100. Po jej remoncie101 Centrum do momentu przejęcia hali przez miejscową szkołę udostępniało ją mieszkańcom.

W styczniu 2003 r. burmistrz Otolia Siemieniec powołała na stanowisko dyrektora CKiT ponownie Krzysztofa Piaskowskiego102. Jego pierwszą obietnicą było otworzenie kina „Zodiak” w budynku Centrum, które miało zastąpić zamknięte kino „Mazur”103. Kino rzeczywiście zostało otwarte 14 marca, a pierwszym filmem był „Władca Pierścieni”104.

Mniej więcej w tym samym czasie, w ramach projektu Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej, utworzono w CKiT Mrągowskie Centrum Informacji105. Celem tej jednostki miała być pomoc w znalezieniu pracy absolwentom szkół i bezrobotnym. Biuro udostępniało sprzęt jak komputer, internet, faks, kserokopiarkę itd. Miało pomagać w znalezieniu pracy, otworzeniu działalności gospodarczej czy złożeniu zeznania podatkowego106. Projekt Ministerstwa nie przyniósł spodziewanych rezultatów i we wrześniu 2004 r. w miejscu MCI powstało Mrągowskie Centrum Informacji Turystycznej zajmujące się promocją turystyczną miasta.

Krzysztof Piaskowski zmienił także schemat organizacyjny CKiT. Dokonał redukcji etatów instruktorów placówki, ale zatrudnił też nowe osoby do obsługi kina i w Centrum Informacji. Zapowiadał także utworzenie przez CKiT własnej służby porządkowej, ze względu na duże koszty ochrony imprez masowych107, niedługo potem powstała agencja ochroniarska, co zdaniem dyrektora miało doprowadzić do oszczędności nawet 40 tys. zł rocznie108.

W bogatym dla CKiT w wydarzenia 2003 r. prasa odnotowała jeszcze pomalowanie ścian budynku przez grafficiarzy109, na szczęście koniec roku zakończył się optymistycznie, nawiązaniem przez placówkę współpracy z amerykańską wokalistką jazzową Karen Edwards110.

Rok 2004 przyniósł niestety kolejne niekorzystne doniesienia prasowe o placówce.
W połowie roku „Gazeta Olsztyńska” opublikowała artykuł mówiący o kontroli finansowej CKiT przez Urząd Miasta111, która według kontrolerów wykazała rozrzutność finansową ówczesnego dyrektora, Krzysztofa Piaskowskiego. Następny artykuł, który ukazał się zarówno na łamach „Gazety Olsztyńskiej” jak i „Kuriera Mrągowskiego”, traktował już o odwołaniu dyrektora Piaskowskiego112.

W miejsce Krzysztofa Piaskowskiego burmistrz powołała, jako p.o. dyrektora Lecha Gołębickiego113, pracującego wcześniej w referacie strategii, rozwoju, promocji i integracji europejskiej Urzędu Miejskiego w Mrągowie. Nowy dyrektor zapowiedział m.in. uporządkowanie spraw finansowych i organizacyjnych Centrum114, czego rezultaty były widoczne dość szybko, bowiem już kilka miesięcy później ,,Gazeta Olsztyńska” napisała o dodatnim saldzie dochodów CKiT, pochodzącym z wpływów z imprez letnich115.

Można powiedzieć, że od tamtej pory ponownie powróciła dobra passa doniesień prasowych o CKiT, niestety, ostatnie kilka lat istnienia placówki to najsłabiej udokumentowany w prasie okres działalności w całej jej historii.

Od 2003 r., jako dodatek do „Gazety Olsztyńskiej”, zaczął ukazywać się wspomniany już „Kurier Mrągowski”, pierwszy tygodnik skupiający się na wydarzeniach w powiecie mrągowskim. Na jego łamach relacjonowano również wydarzenia związane z CKiT.

W kwietniu tego roku w artykule, który ukazał się w „Kurierze”, opisywano przygotowania do Międzynarodowego Dnia Tańca, których inicjatorką była tancerka, instruktorka CKiT, Marta Szymborska – Łupkowska116. Ambitna mrągowianka chciała pokazać mieszkańcom miasta liczne grupy taneczne działające w mieście, jak „Kawałek Mrągowa”, „Akademia Przedszkolaka”, „G2”, „Wow”, „Fuks” oraz Teatr Tańca 4, w którym występowali tancerze z Mrągowa i Kętrzyna, w tym ona sama117.

W 2004 roku zorganizowano czwarte Dni Turystyki, w ramach imprezy odbyło się II Mazurskie Forum Czystości i I Integracyjne Spotkanie Samorządu Powiatu Mrągowskiego. Jednym ze współorganizatorów imprezy było CKiT118.

W tym samym roku „Kurier” opublikował wywiad z pracowniczką Centrum, Edytą Chrostek, na temat zbliżającego się VIII Wojewódzkiego Przeglądu Teatrów Amatorskich im. Kasi Kowal. Imprezę [wspominaną już w tym artykule – T.K.] organizował teatr „Mańja”, dla uczczenia pamięci nieżyjącej członkini grupy, Kasi Kowal. Uroczystość od lat nie zmieniała formy, składającej się z dwóch bloków. W pierwszej części występowały teatry dziecięce, wtedy z Olecka, Morąga i Mrągowa, następnie młodzieżowe, w roku 2004 z Lubawy, Olecka i Mrągowa. Przegląd nie miał charakteru konkursu, komisja CKiT mogła jednak przyznawać wyróżnienia119.

W lutym 2005 r. w „Magazynie Mrągowskim” można było przeczytać o nagrodzeniu CKiT przez Towarzystwo Kultury Teatralnej w konkursie „Bliżej Teatru”. Konkurs objął 11 województw,


a mrągowska placówka była jedyną wyróżnioną w województwie warmińsko – mazurskim. Nagroda została przyznana za całokształt działań podejmowanych w kierunku upowszechniania kultury teatralnej, w szczególności za działalność teatru „Mańja” oraz organizację Przeglądu Teatrów Amatorskich im. Kasi Kowal. Jej uroczyste wręczenie odbyło się w Teatrze Ochoty
w Warszawie120.

We wrześniu tamtego roku „Kurier Mrągowski” natomiast opisywał ofertę kulturalną CKiT przeznaczoną dla mieszkańców miasta. W jej składzie uwzględniono „Mańję”, zajęcia warsztatowe z pracy kabaretowej, koło plastyczne, warsztaty muzyczne, tańca współczesnego, sekcję aerobiku, treningu siłowego, klub rowerowy oraz lekcje jogi121.

Z ważniejszych wydarzeń kulturalnych w CKiT odnotowanych w przez gazety w tamtym roku było ukazanie się wystawy fotograficznej pt. „Fotograf przyjechał”. Obejmowała ona około 70 zdjęć pochodzących ze zbioru Urzędu Konserwatora Zabytków w Królewcu i przedstawiała życie codzienne mieszkańców Prus Wschodnich na początku XX w. Autorami wystawy byli Piotr Jamski i Jan Przypkowski, powstała w związku z projektem przygotowanym przez Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Archiwum Państwowe w Olsztynie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie oraz Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie122.

Bardzo dobry okazał się dla placówki rok 2007, bowiem wtedy Mrągowskie Centrum Informacji Turystycznej, które w 2004 r. zastąpiło Mrągowskie Centrum Informacji, zostało uznane za najlepsze centrum turystyczne w konkursie Polskiej Organizacji Turystycznej, w kategorii miast do 75 tys. mieszkańców. W poprzednim roku MCIT było wyróżnione w tym konkursie. Nagrodę wręczoną podczas Targów Turystycznych TOUR SALON w Poznaniu odebrała kierownik MCIT, Ewa Zera, wraz z dyrektorem Gołębickim. Komisja konkursowa brała pod uwagę położenie obiektu i jego oznakowanie, łatwość dostępu, liczbę materiałów promocyjnych oraz przygotowanie kadry, w tym znajomość języków obcych123.

Po otrzymaniu nagrody pracownicy nie spoczęli na laurach, bowiem już w następnym roku MCIT ponownie wygrało ten prestiżowy konkurs124.

W tamtym roku również „Kurier” bardzo szeroko opisywał ofertę kulturalną CKiT na ferie zimowe oraz relacjonował XII Przegląd Teatrów Amatorskich im. Kasi Kowal125.

W roku 2009 Centrum dwukrotnie pojawiało się na łamach tej gazety jako organizator większych imprez. W maju, z okazji piątej rocznicy wejścia Polski do Unii Europejskiej, odbył się tam koncert poety, kompozytora Waldemara Śmiałkowskiego pochodzącego z Mrągowa126, a w lipcu miał miejsce Ogólnopolski Festiwal Piosenki Country Dzieci i Młodzieży127.

W połowie tamtego roku dokonano także remontu sali widowiskowej, wymieniono fotele, wykładziny, zamontowano cyfrowy system dźwiękowy Dolby Digital EX. Na wymianę czeka w dalszym ciągu oświetlenie128.

Jak widać w ciągu ostatnich kilku lat gazety regionalne, w tym „Kurier Mrągowski”, nie poświęcały CKiT dużej uwagi, porównując z sytuacją w poprzednich dekadach poczynając od lat 60., gdy dość regularnie informowano mieszkańców miasta o ofercie kulturalnej placówki, mimo iż była ona uboższa niż obecnie.

Dla przykładu można przybliżyć działalność Centrum w latach 2007 – 2008, którą ośrodek relacjonował przy staraniach o dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego129.

Oprócz opisywanego już Teatru „Mańja” działała w tym czasie Mrągowska Scena Tańca Współczesnego stworzona przez Panią Martę Szymborską130, zajęcia plastyczne prowadzone w dwóch grupach wiekowych, 10 zespołów (głównie rockowych) biorących udział w przeglądach i festiwalach oraz doskonalących umiejętności w pracowni muzycznej, zajęcia poezji śpiewanej oraz organizowano śpiewanie pieśni ludowych, wojskowych i patriotycznych dla osób starszych.

Inną formą edukacji kulturalnej było organizowanie przez placówkę festiwali, konkursów i przeglądów, jak: Eliminacje Rejonowe Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego, Wojewódzki Przegląd Rękodzieła Artystycznego, Impresje Artystyczne „Śpiewające Obrazy”, Festiwal „Prawa człowieka w filmie”, Wojewódzki Przegląd Plastyki Nieprofesjonalnej, czy Przegląd Teatrów Amatorskich im. Kasi Kowal.

CKiT zorganizował także w ciągu tych dwóch lat 12 koncertów, 6 spektakli w ramach Mrągowskiej Sceny Teatralnej oraz 4 dla dzieci, 32 wystawy plastyczne, fotograficzne, malarskie, historyczne, itd. Tylko w tym okresie na scenie sali widowiskowej CKiT prezentowali się tak znani wykonawcy i zespoły jak: Martyna Jakubowicz, Bernard Ładysz, Pro Forma, Grzegorz Turnau, Renata Przemyk, Grażyna Łobaszewska

Poza tym Centrum współorganizowało imprezy masowe, jak wspominany już Piknik Country, Festiwal Kultury Kresowej, Mazurską Noc Kabaretową oraz Dni Mrągowa, Akcje – Wakacje, Szeryfiadę, Wieczór Cygański, Festiwal Golonki, Pożegnanie Wakacji i Święto Solidarności i Wolności. Dochodzą do tego imprezy okolicznościowe, ferie zimowe, Europejski Dzień Bez Samochodu, Mrągowski Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy czy obchody Światowego Dnia Turystyki.

Do tego należy dodać działalność kina „Zodiak” oraz zasługującą na oddzielne opracowanie Bibliotekę Miejską.

Reasumując, należy stwierdzić, że Centrum Kultury i Turystyki w Mrągowie, które powstało jako Powiatowy Dom Kultury, przez 47 lat działalności, praktycznie od początku powstania, było jednym z największych i najprężniej funkcjonujących ośrodków kultury tego typu w województwie olsztyńskim, później warmińsko – mazurskim. Jego działalność często była dostrzegana i opisywana na łamach prasy regionalnej i mimo pojawiających się czasem złych opinii o tym ośrodku bądź jego dyrekcji, w większości była to ocena zdecydowanie pozytywna.

CKiT jest obecnie samorządową instytucją kultury Gminy Miejskiej Mrągowo, posiadającą osobowość prawną131, realizującą swoje zadania statutowe132 na terenie miasta Mrągowa
we współpracy z instytucjami samorządowymi i państwowymi, placówkami kulturalnymi, oświatowo – wychowawczymi, stowarzyszeniami i organizacjami społecznymi.

Podstawą finansowania Centrum są dotacje z budżetu miasta oraz wpływy z prowadzenia działalności gospodarczej, do której instytucja ta również jest upoważniona133.

CKiT kieruje dyrektor, wyłaniany w drodze konkursu na czas określony lub nieokreślony, po zasięgnięciu opinii właściwych związków zawodowych i twórczych, jego odwołanie następuje w tym samym trybie.

W strukturze organizacyjnej CKiT znajduje się 5 działów.134.

Największy, dział organizacji imprez kulturalnych, rekreacyjno – sportowych i animacji kulturalno – społecznej, liczy 9 etatów. Zajmuje się głównie organizacją imprez, których organizatorem jest CKiT oraz animacją kulturalną. Zatrudnieni są w nim instruktorzy z przygotowaniem artystycznym, a także kinooperator i akustyk. Kieruje nim Pani Marta Szymborska.

Za stronę techniczną ośrodka, a także przygotowanie techniczne imprez odpowiada dział administracji i obsługi imprez (8 etatów), kierowany przez Pana Lubomira Melnickiego.

Sprawami finansowymi Centrum zajmuje się 3 osobowa sekcja księgowości, pod kierunkiem głównej księgowej – Pani Danuty Meler.

Sekretariatem i kadrami zajmuje się Pani Barbara Łotysz.

W CKiT znajduje się również Biblioteka Miejska prowadzona przez kierownika biblioteki, Panią Barbarę Szymańską oraz pracujących w niej 5 bibliotekarzy prowadzących czytelnię, oddział dla dzieci oraz wypożyczalnię dla dorosłych. Głównym ustawowym celem biblioteki jest gromadzeniem, opracowywanie i udostępnianie zbiorów.

Ponadto w CKiT mieści się wspominane już Mrągowskie Centrum Informacji Turystycznej, kierowane obecnie przez Pana Roberta Wróbla. W MCIT pracuje jeszcze dwóch instruktorów ds. turystyki. W ramach promocji turystycznej Mrągowa i okolic, za które MCIT było kilkukrotnie nagradzane, pracownicy prowadzą np. bardzo atrakcyjną stronę internetową135.

Łącznie w CKiT znajduje się 31 etatów, poza tym w sezonie turystycznym, w zależności
od potrzeb, zatrudniane są osoby w ramach prac interwencyjnych, publicznych i stażów absolwenckich.




  1   2


©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna