UKŁad pokarmowy



Pobieranie 64.01 Kb.
Data10.05.2016
Rozmiar64.01 Kb.
UKŁAD POKARMOWY

Nudności – nieprzyjemne uczucie potrzeby usunięcia treści pokarmowej z żołądka, często z towarzyszącymi objawami wywołanymi przez pobudzenie układu nerwowego autonomicznego: bladość powłok skórnych, zimny pot, ślinotok, tachykardia i biegunka.

Odruchy wymiotne – rytmiczne, męczące, spazmatyczne ruchy przepony i mięśni brzucha, pojawiające się obok nudności i często prowadzące do wystąpienia wymiotów.

Wymioty – gwałtowne wyrzucenie znacznej objętości zawartości żołądka przez usta lub nos; wymioty są złożonym procesem odruchów, który obejmuje skoordynowane działanie przewodu pokarmowego, przepony i mięśni brzucha.

NAJWAŻNIEJSZE PRZYCZYNY NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

ciąża, ostre zatrucia, leki,

choroby układu sercowo – naczyniowego (przełom nadciśnieniowy, zawał mięśnia sercowego, zator płuc),

choroby przewodu pokarmowego oraz górnej połowy jamy brzusznej (ostre zapalenie trzustki, pęcherzyka żółciowego, wątroby, wyrostka robaczkowego, dróg moczowych, kolka żółciowa i nerkowa, „ostry brzuch”, choroby żołądka i dwunastnicy: zapalenie błony śluzowej żołądka i XII-cy, przepuklina przełykowa, choroba wrzodowa, nowotwory żołądka, obecność ciał obcych, zwężenie odźwiernika)

przyczyny metaboliczne (kwasica cukrzycowa, mocznicowa, porfiria, przełomy hiperkalcemiczne), przyczyny endokrynologiczne (przełom nadnerczowy, tarczycowy hipermetaboliczny),

przyczyny neurologiczne (wzrost ciśnienia śródczaszkowego – guz, krwotok, urazy czaszki, zapalenie opon mózgowych i mózgu, choroby naczyniowe mózgu – migrena, udar mózgu), oftalmologiczne (jaskra).

NAJWAŻNIEJSZE PRZYCZYNY NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

choroby nowotworowe

zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego: zaleganie pokarmu w żołądku, niedrożność jelit

podrażnienie gardła spowodowane grzybicą lub utrudnionym odkrztuszaniem wydzieliny z oskrzeli, nieżytem nosa wywołującym drażnienie tylnej ściany gardła

działania uboczne leków

metaboliczne: hiperkalcemia, mocznica

toksyczne: radioterapia, chemioterapia, infekcje, przerzuty do mózgu

czynniki psychosomatyczne: lęk, strach, przykre zapachy, widok jedzenia

ból

zaburzenia naczyniowo - sercowe

FIZJOLOGIA POWSTAWANIA NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

AREA POSTREMA - obszar znajdujący się w pniu mózgu, na dnie komory czwartej, w której zlokalizowana jest chemorecepcyjna strefa wyzwalająca (chemoreceptor trigger zone - CTZ).

W jej obrębie obecne są receptory dopaminowe D2 pobudzane przez wysokie stężenia związków emetogennych w surowicy krwi: np.: jony wapnia, morfina, digoksyna, mocznik.

AP znajduje się na zewnątrz bariery krew – mózg, dociera tam krążenie systemowe.

AP ma połączenia z nerwem błędnym i narządem przedsionkowym

OŚRODEK WYMIOTNY - całkowicie wewnątrz bariery krew – mózg; indukuje wymioty, koordynuje proces wymiotów, otrzymuje i integruje bodźce z różnych źródeł;

Większość receptorów w ośrodku wymiotnym to receptory pobudzające, ich podrażnienie wywołuje nudności i wymioty

RECEPTORY W PRZEWODZIE POKARMOWYM

5-HT 3 i 5-HT 4 / serotonina jest uwalniana w dużej ilości przez komórki enterochromatofilne w odpowiedzi na radioterapię, chemioterapię i rozdęcie jelit;

serotonina uwrażliwia zakończenia nerwu błędnego na substancje emetogenne

D 2 / stres, niepokój, nudności pobudzają receptory D2

Rodzaje leków przeciwwymiotnych

Antagoniści receptorów serotoninowych (5-HT3)

Blokują receptory serotoninowe w OUN oraz w cewie pokarmowej. Jako takie, można je stosować do leczenia pooperacyjnych wymiotów i nudności spowodowanych lekami cytostatycznymi oraz radioterapią.

Przykłady leków:

Dolasetron,

Granisetron,

Ondansetron,

Tropisetron,

.

Antagoniści receptorów dopaminergicznych (D2)

niektóre neuroleptyki, będące antagonistami receptorów D2 w mózgu. Leki te są stosowane do leczenia nudności i wymiotów związanych z chorobą nowotworową, chorobą popromienną, opioidami, lekami cytotoksycznymi i znieczuleniem ogólnym.

Przykłady leków:

Domperidon,

Droperidol,

haloperidol,

chlorpromazyna,

prometazyna,

Niektóre z tych leków mają ograniczone zastosowanie ze względu na ich pozapiramidowe i uspokajające (sedacyjne) działania uboczne.

Do grupy tej zalicza się również leki prokinetyczne, przyspieszające przesuwanie treści pokarmowej z żołądka do dwunastnicy. Wykazują one jednocześnie, podobnie jak neuroleptyki, właściwości antagonistyczne w stosunku do receptorów D2.

Przykłady leków:

Metoklopramid,

Alizapryd.



Leki przeciwhistaminowe (antagoniści receptora H1)

I generacji. Jako leki przeciwwymiotne są stosowane w leczeniu wielu stanów, m.in. choroby lokomocyjnej i innych zaburzeniach błędnika oraz wymiotów powodowanych podrażnieniem ścian żołądka. Niektóre z nich, w wyjątkowych przypadkach, po konsultacji z lekarzem, mogą być stosowane w zapobieganiu silnym wymiotom porannym w ciąży. Leki te nie są skuteczne w leczeniu wymiotów spowodowanych chemioterapią.

Przykłady leków:

Difenhydramina,

Dimenhydrynat ,

Prometazyna,

Hydroksyzyna.

Benzodiazepiny

Midazolam

Lorazepam

Cholinolityki (antagoniści receptorów muskarynowych)

Hioscyna (inaczej skopolamina) - jest skuteczna w leczeniu wymiotów pochodzenia błędnikowego i powodowanych podrażnieniem ścian żołądka. Mimo że jest najsilniejszym dostępnym środkiem zapobiegającym chorobie lokomocyjnej, nie jest powszechnie stosowana ze względu na liczne działania niepożądane.



Glikokortykosteroidy

Deksametazon skuteczny przy podaniu w niskich dawkach na początku znieczulenia ogólnego. Swoisty mechanizm działania nie jest w pełni znany. Stosowany też jako lek p.wymiotny w trakcie leczenia cytostatykami.



Inne

Trimetobenzamid

Imbir lekarski

Muscimol

Ondansetron

Mechanizm działania

Jest silnym wybiórczym antagonistą receptorów dla serotoniny (5-HT3) zlokalizowanych centralnie w obszarze chemowrażliwej strefy wyzwalającej w zakończeniach nerwu błędnego ośrodkowo w jądrze pasma samotnego i obwodowo w splocie śródściennym przewodu pokarmowego.

Pod wpływem promieniowania jonizującego i chemioterapii w jelicie cienkim uwalniana jest serotonina, która pobudza receptory 5-HT3 i wyzwala odruch wymiotny (nudności i wymioty). Ondansetron hamuje to działanie, a także blokuje ośrodkowe receptory 5-HT3.

Wskazania

Ondansetron jest zalecany w zapobieganiu i hamowaniu nudności i wymiotów wywołanych chemio- i radioterapią nowotworów, a także w zapobieganiu nudnościom i wymiotom okresu pooperacyjnego.



Działania niepożądane

Jest dobrze tolerowany a najczęstszym działaniem niepożądanym są zaparcie, bóle głowy, uderzenia gorąca, czkawka.



LEKI O DZIAŁANIU PROKINETYCZNYM

METOKLOPRAMID - antagonista receptorów dopaminergicznych D2 zarówno w oun jak i w splocie śródściennym błony mięśniowej przewodu pokarmowego;

- pobudza motorykę (przyspiesza opróżnianie żołądka, skraca czas pasażu jelitowego, zwiększa ciśnienie w obrębie dolnego zwieracz przełyku) i działa przeciwwymiotnie;

Wykazuje działanie ośrodkowe odpowiedzialne za większość działań niepożądanych:

zaburzenia pozapiramidowe: drżenie, niepokój ruchowy; u osób młodych lub w podeszłym wieku, najczęściej na początku leczenia, ustępują po 24 h od odstawienia

ginekomastia, mlekotok , biegunka, znużenie, senność

LEKI O DZIAŁANIU PROKINETYCZNYM

WSKAZANIA: refluks żołądkowo –przełykowy, upośledzenie opróżniania żołądka, wczesny okres po operacjach na jamie brzusznej, wymioty w przebiegu chemio- i radioterapii

PRZECIWWSKAZANIA: krwawienia z przewodu pokarmowego, niedrożność mechaniczna jelit, perforacje i przetoki żołądkowo-jelitowe, „ostry” brzuch, ciąża, padaczka

DOMPERIDON - nie wykazuje działania ośrodkowego, blokuje receptory dopaminowe w obrębie area postrema, nie przenika przez barierę krew-mózg; w związku z brakiem działania ośrodkowego nie wywołuje działań niepożądanych o charakterze pozapiramidowym;

Lek stosowany z wyboru w chorobie Parkinsona (wymioty wywołane przez lewodopę)

LEKI PIERWSZEGO RZUTU W LECZENIU NUDNOŚCI I WYMIOTÓW W CHOROBACH NOWOTWOROWYCH

PROKINETYKI

Zaburzenia opróżniania żołądka, czynnościowa niedrożność jelit: METOKLOPRAMID doustnie / podskórnie

LEKI DZIAŁAJĄCE NA AREA POSTREMA

Wymioty wywołane bodźcami chemicznymi: morfiną, hiperkalcemią, mocznikiem

HALOPERIDOL doustnie / ciągły wlew podskórnie

LEKI DZIAŁAJĄCE NA OŚRODEK WYMIOTNY

Nie należy łączyć leków prokinetycznych z lekami o działaniu cholinolitycznym, gdyż te ostatnie hamują działanie prokinetyczne.

Ocena skuteczności leczenia co 24 h

Brak poprawy / niewielka poprawa po 48 h - weryfikacja diagnozy

Zastąpienie dotychczas stosowanego leku innym środkiem / dodanie drugiego leku przeciwwymiotnego na okres 24 –48 h ewentualnie optymalizacja dawek

1/3 chorych wymaga stosowania więcej niż 1 leku

kontynuować leczenie do wyeliminowania przyczyny nudności i wymiotów

Jeśli leki I rzutu okazały się nieskuteczne, należy do nich dodać (deksametazon) lub całkowicie je zastąpić lekiem drugiego rzutu (lewopromazyna).

DEKSAMETAZON – prawdopodobnie zmniejsza przepuszczalność area postrema i przepuszczalność bariery krew – mózg dla substancji emetogennych, zmniejsza zawartość w pniu mózgu kwasu gamma-aminomasłowego, który ma działanie hamujące

LEWOPROMAZYNA – silny antagonista receptorów 5-HT 2, alfa 1-adrenergicznych, histaminowych H1, dopaminowych D2, muskarynowych;

Ma najszersze spektrum działania przeciwwymiotnego

PROCHLORPROMAZYNA, CHLORPROMAZYNA (FENACTIL), TIOETYLPERAZYNA (TORECAN)

LEKI PRZECZYSZCZAJĄCE

Środki przeczyszczające– produkty roślinne, związki chemiczne lub leki wzmagające ruchy jelit lub rozluźniające stolec i przyspieszające w ten sposób wypróżnienie, przyjmowane najczęściej przy zaparciach.

Niektóre solne leki przeczyszczające, a także działające pobudzająco lub poślizgowo są stosowane do oczyszczenia jelita grubego w celu wykonania badań odbytnicy i jelit. W takich przypadkach można je stosować we wlewach doodbytniczych. Wystarczająco wysokie dawki leków przeczyszczających powodują wystąpienie biegunki.

Leki przeczyszczające można przyjmować doustnie lub stosować w postaci czopków.

Środki zwiększające objętość mas kałowych (pęczniejące)

Miejsce działania: Jelito cienkie i grube

Początek działania: 12–72 godzin

Przykłady: inulina, babka płesznik, metyloceluloza, polikarbofil, błonnik pokarmowy, jabłka, otręby, płatki owsiane, pektyny, gumy roślinne (agar, sterkulina)



Środki zmiękczające masy kałowe i surfaktanty – ułatwiające pasaż

Miejsce działania: jelito cienkie i grube

Początek działania: 12–72 godzin

Przykłady: dokuzan sodowy- obniża napięcie powierzchniowe, ułatwia wnikanie wody w masy kałowe.



Środki powlekające i zmiękczające

Miejsce działania: jelito grube

Początek działania: 6–8 godzin

Przykłady: parafina ciekła- łagodnie przeczyszczająco, pokrywa powierzchnię kału i błony śluzowe cienką i śliską warstwą.



Osmotyczne środki przeczyszczające

Powodują zatrzymanie wody w jelicie, co zmiękcza masy kałowe. Wyróżniamy dwa główne typy: sole przeczyszczające oraz środki hiperosmotyczne



Sole przeczyszczające

Miejsce działania: Jelito cienkie i grube

Początek działania: 0,5–6 godzin

Przykłady: fosforan sodu, cytrynian magnezu, wodorotlenek magnezu, siarczan magnezu, jednozasadowy fosforan sodu, difosforan sodu, siarczan sodu



Osmotyczne środki przeczyszczające

Przeczyszczające środki hiperosmotyczne

Miejsce działania: Jelito grube

Początek działania: 0,5–3 godzin

Przykłady: czopki glicerynowe, alkohole cukrowe: ksylitol, sorbitol, laktikol, mannitol, laktoza, laktuloza i polietylenoglikol (PEG).



Polecana dla osób starszych i osób z niewydolnością krążenia!

Ewentualne działania niepożądane: wzdęcia

Mechanizm działania środków drażniących: Zmniejszają absorpcję i indukują sekrecję wody i jonów poprzez:


Zmniejszenie aktywności ATP-azy Na/K
­cAMP (wtórnego przekaźnika w procesie sekrecji)
Zwiększenia przepuszczalności błony śluzowej



Drażniące (pobudzające, kontaktowe) środki przeczyszczające


Miejsce działania: Jelito grube

Przykłady:

Bisakodyl
Kasantranol
Senes


kłącze rzewienia

Kora kruszyny
Aloes zwyczajny


olej rycynowy

Dział. Niep. Zapalenie jelita grubego

Olej rycynowy

Miejsce działania: jelito cienkie

Olej rycynowy działa bezpośrednio na błonę śluzową jelita lub na zwoje nerwowe zmieniając wydzielanie wody i elektrolitów. W jelicie jest on przekształcany do kwasu rycynolowego (aktywny metabolit). Silnie drażni jelito cienkie i nasila wydzielanie gruczołów jelitowych.

Może powodować przekrwienie narządów jamy brzusznej i miednicy mniejszej oraz bolesne skurcze jelit.



LEKI PRZECIWBIEGUNKOWE

Biegunka– objaw kliniczny polegający na zwiększonej częstotliwości wypróżnień (według WHO ≥3/24h) lub zwiększonej ilości stolca (≥200g/24h), wraz ze zmianą konsystencji na płynną bądź półpłynną.

Biegunce może towarzyszyć stan ogólnego osłabienia, gorączka czy też kurczowe bóle brzucha.

Objaw ten trwający do 14 dni określany jest jako biegunka ostra, natomiast utrzymanie się objawów chorobowych ponad 4 tygodnie kwalifikuje do rozpoznania biegunki przewlekłej .

W większości przypadków biegunka jest łagodnym, krótkotrwałym i samoograniczającym się stanem, który nie wymaga żadnego leczenia.

Czasem bywa jednak groźna dla zdrowia. Największym zagrożeniem jest utrata wody oraz zaburzenia gospodarki elektrolitowej.

W szczególności u dzieci biegunki szybko doprowadzają do zagrażającego życiu odwodnienia.



nawadnianie doustne – podawanie wody i elektrolitów, w przypadku biegunki o niewielkim lub średnim stopniu odwodnienia (poniżej 10%).

Podaje się roztwór chlorku potasu (1,5 g KCl/l), glukozy (13,5 g/l), soli kuchennej (2,6 g NaCl/l), dwuwodnego cytrynianu sodu (2,9 g/l).



nawadnianie dożylne w przypadku:

ciężkiego odwodnienia

występowaniu objawów wstrząsu

objawów zaburzeń świadomości

uporczywych wymiotów

braku poprawy pomimo właściwego nawadniania doustnego



realimentacja, czyli powrót do odżywiania doustnego, początkowo najlepiej zawierające kleik ryżowy lub tzw. marchwiankę.

U niemowląt ograniczanie podawania mleka nie wpływa na długość trwania biegunki.

Leki działające na receptory opioidowe w jelitach – do objawowego leczenia biegunki ostrej i przewlekłej:

zawierające loperamid jako substancję czynną – początek działania przeciwbiegunkowego obserwuje się wyjątkowo szybko w porównaniu z innymi lekami przeciwbiegunkowymi, w ciągu jednej godziny od podania pojedynczej dawki 4 mg (2 tabletki) w przypadku osoby dorosłej; loperamid wiąże się z receptorem opioidowym komórek ściany jelita, hamując propulsywną perystaltykę i wydłużając czas pasażu jelitowego. Loperamid zwiększa spoczynkowe napięcie zwieracza odbytu, jednocześnie zmniejszając natychmiastową potrzebę wypróżnienia.

zawierające difenoksylat jako substancję czynną.

Główne p-wskazania - względne



  • rozszerzenie okrężnicy

  • biegunka w przebiegu czerwonki lub bakteryjnego zapalenia jelita cienkiego i okrężnicy (wywołanego przez bakterie z rodzaju Salmonella, Shigella i Campylobacter) - ostrożnie w biegunkach zakaźnych

  • ciężki rzut wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, rzekomobłoniaste zapalenie jelit.

P-wskazanie bezwzględne - niedrożność!

Powikłanie zagrażające życiu – niedrożność porażenna jelit.

Jaka jest postać i dawkowanie loperamidu w ostrej biegunce?

Początkowo 4 mg u dorosłych,

2 mg u dzieci po 6. rż.,

następnie 2 mg

po każdym luźnym wypróżnieniu.

Nie należy przekraczać maks. dawki 16 mg/d.



Istnieje jednak szereg zastrzeżeń, które podają w wątpliwość przydatność tych specyfików w leczeniu biegunek o prawdopodobnym podłożu infekcyjnym. Opóźniają on mianowicie usunięcie patogenów enteroinwazyjnych i przedłużają kontakt z toksycznymi produktami bakterii.

Leki działające adsorpcyjnie, tzn. wiążące różne substancje znajdujące się w przewodzie pokarmowym:

zawierające węgiel leczniczy jako substancję czynną; po podaniu doustnym wiąże różne substancje znajdujące się w przewodzie pokarmowym (toksyny bakteryjne, bakterie, leki, produkty gnilne, gazy jelitowe, substancje lecznicze) i w ten sposób uniemożliwia ich wchłonięcie z przewodu pokarmowego, ma zastosowanie w leczeniu biegunek, niestrawności i wzdęć oraz, w porozumieniu z lekarzem, w zatruciach lekami i innymi związkami chemicznymi; w leczeniu biegunki stosuje się dawkę 4 g (10 – 13 tabletek 300 mg) w przypadku osoby dorosłej.

zawierające diosmektyt jako substancję czynną.

W jakim celu stosujemy antybiotyki w leczeniu ostrych biegunek zakaźnych?

Ponieważ:

  • ograniczają ogólną populację drobnoustrojów, zmniejszając tym samym wytwarzanie produktów zapalnych i toksyn wyzwalających stan zapalny jelit

  • zmniejszają transmisję patogenów w środowisku

LEKI ZÓŁCIOPĘDNE I ŻÓŁCIOTWÓRCZE

  • Żółć to ciemny i gorzki płyn zawierający związki zwane kwasami żółciowymi, które umożliwiają trawienie i wchłanianie tłuszczy z przewodu pokarmowego. Wśród innych składników żółciowych znajduje się - nadającą żółci barwę - bilirubina, która pochodzi z rozpadu hemoglobiny, oraz cholesterol, którego wysokie stężenia często inicjują tworzenie się kamieni żółciowych.

  • Żółć jest produkowana w wątrobie i wydzielana przez drogi żółciowe w ilości blisko 1,5 litra dziennie.

  • Pęcherzyk żółciowy (albo woreczek żółciowy) gromadzi nadmiar żółci, uwalniając ją w odpowiednim momencie do światła przewodu pokarmowego. Wewnątrz tej niewielkiej (ok. 5cm), gruszkowatej struktury żółć ulega zagęszczeniu, nawet 20-krotnemu.

  • Bodźcem do uwalniania żółci są pokarmy bogate w tłuszcz.

Zaburzenia wydzielania żółci

  • 1. Przy wysokich stężeniach cholesterolu może dojść do blokowania odpływu żółci poprzez tworzenie się w pęcherzyku nierozpuszczalnych złogów (z których w konsekwencji powstają kamienie żółciowe). Zaburzenia te odczuwamy jako ostry ból w prawym podżebrzu (kolka żółciowa).

  • 2. Zwolniony lub niedostateczny odpływ żółci może wystąpić w wyniku zaburzeń czynnościowych (zwanych dyskinezami), gdzie mimo pojawienia się pokarmu w świetle jelita, żółć nie jest wydzielana w odpowiedniej ilości. Prowadzi to do wystąpienia niestrawności z typowymi objawami, jak bóle brzucha, odbijanie, uczucie pełności, wzdęcia, nudności oraz zaparcia.

  • 3. Do niedoboru żółci może także dochodzić po operacyjnym usunięciu pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia), co nie jest jednak regułą, gdyż pęcherzyk pełni jedynie funkcje magazynowe, bowiem za produkcję żółci odpowiada wątroba.

Środki pobudzające odpływ żółci dzielimy na:

  • pobudzające wytwarzanie żółci (choleretica)

  • pobudzające wydzielanie żółci (cholekinetica).

Większość stosowanych w praktyce leków żółciopędnych (cholagoga) działa zarówno choleretycznie, jak i cholekinetycznie.

Leczenie schorzeń dróg żółciowych i wątroby:

  • zmiana jadłospisu , spożywanie posiłków niskotłuszczowych (tłuszcze zwierzęce zastępujemy tłuszczami roślinnymi), bogatych w składniki odżywcze i witaminy. Unikamy obfitych porcji, potraw smażonych i odgrzewanych, a także słodyczy i pokarmów ciężkostrawnych (warzywa kapustne, cebula, fasola).

  • stosowanie leków żółciopędnych:

roślinnych: ziele piołunu, centurii, drapacza, dymnicy, dziurawca, krwawnika, karczocha, liście boldo, owoc jałowca, kwiatostan kocanek, kłącze kurkumy i korzeń arcydzięgla oraz mniszka, liście szałwii, mięty, kolendry czy kardamon (stosowany m.in. jako przyprawa do kawy)

Leki stosowane w chorobach dróg żółciowych

  • Leki zawierające kwasy żółciowe: kwas ursodeoksycholowy

  • Inne leki stosowane w chorobach dróg żółciowych: hymekromon

Leki stosowane w chorobach wątroby, leki lipotropowe: glutaminian argininy, Sylimaryna, oksyglukuronian ornityny, tiodiacyk argininy

Preparaty żółciopędne najczęściej stosujemy doraźnie, w razie wystąpienia dolegliwości. W aptece pacjenci znajdą różnorodne formy leków wpływających na wydzielanie i wytwarzanie żółci:



PŁYNNE

Soki (otrzymywane ze świeżego surowca) np. Succus Hyperici, Succus Taraxaci,

Wyciągi proste i złożone w formie płynnej np. Solaren i Cholitol,

W tej grupie mieszczą się również zioła do zaparzania: proste (Krwawnik fix, Dziurawiec fix, Piołun fix) i złożone (Cholagoga II).



Tabletki lub kapsułki np. Boldaloin i Boldovera (które poza boldaloiną zawierają wyciąg ze skórki aloesu o właściwościach lekko przeczyszczających) czy Rapacholin C, bogaty w wyciąg z czarnej rzodkwi i karczocha, albo Terpichol, będący mieszaniną olejków wykazujących aktywność rozkurczową, przeciwbakteryjną i przeciwzapalną.

Atak kolki żółciowej występuje w następstwie przemieszczenia się kamienia żółciowego z pęcherzyka do przewodu pęcherzykowego lub z przewodu żółciowego wspólnego do dwunastnicy.

Do najcennniejszych ziół w leczeniu kamicy żółciowej należą:


- ostropest plamisty (Silybum marianum),
- karczochy (Cynarum),
- kłącza kurkurumy (curcuma),
- bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum),
- mniszek lekarski (Taraxacum officiale),
- owoc jałowca (Juniperi Fructis),
- ziele dziurawca (Hyperici herba),
- rdest ptasi (Poligonum aviculare herba),itp,

Karczoch (Cynarex, Hepacynar, Sylicynar, Cynacholin) i kurkuma (Solaren) wykazują również działanie osłonowe na wątrobę. Sam karczoch obniża poziom cholesterolu we krwi, będzie więc szczególnie zalecany dla osób z hipercholesterolemią i tendencją do tworzenia się kamieni żółciowych.

Jeżeli zaburzenia trawienne są spowodowane stanem skurczowym dróg żółciowych warto sięgnąć po preparaty działające dodatkowo rozkurczowo (surowce olejkowe np. Terpichol).



Boldaloin –składnikiem jest wyciąg z aloesu.

  • ułatwia trawienie, pobudza ruchy jelita grubego, wzmaga wydzielanie żółci i soku żołądkowego, rozkurcza mięśnie dróg żółciowych.

  • Polecany jest przy zmniejszonym wydzielaniu żółci, zaburzeniach czynności wątroby i trawienia, w przewlekłych zaparciach o różnych przyczynach, przy stanach zapalnych dróg żółciowych (ale nie ostrych, również nie przy ostrych zapaleniach jelit, trzustki i pęcherzyka żółciowego), przy wzdęciach i uczuciu pełności żołądka.

  • Nie należy stosować tego preparatu w końcowym okresie ciąży i podczas karmienia piersią, przy czynnej chorobie wrzodowej i krwawieniach wewnętrznych. Nie podaje się go też dzieciom do lat czternastu.

Nalewka z dziurawca –żółciopędne i żółciotwórcze działanie. przeciwskurczowe na mięśnie gładkie dróg żółciowych i jelit.

  • Zaleca się jej stosowanie w leczeniu schorzeń wątroby i woreczka żółciowego, przebiegających z niedostatecznym wydzielaniem żółci, pomocniczo w kamicy żółciowej, skurczach jelit, wzdęciach, w nieżytach przewodu pokarmowego przy zmniejszonym wydzielaniu soków trawiennych.

  • Preparat ten zwiększa wrażliwość na promienie ultrafioletowe, dlatego zażywając go należy unikać kontaktu ze światłem słonecznym.

Raphacholin AC i C – preparaty zawierające wyciąg z korzenia czarnej rzodkwi i ziela karczocha, olejek miętowy, węgiel aktywny, Raphacholin AC zawiera również wyciąg z bylicy bożego drzewka.

  • Preparaty pomocne są przy niewydolności wątroby, pomocniczo w zapaleniu dróg żółciowych, zaburzeniach trawienia wskutek niedoboru żółci, zaparciach.

Sylicynar – to drażetki zawierające sylimarynę (substancja otrzymywana z ostropestu) i wyciąg z ziela karczochów. Sylimaryna chroni wątrobę przed szkodliwymi czynnikami, dzięki karczochom zwiększa się ilość wydzielanej żółci.

  • Preparat obniża też poziom cholesterolu i zwiększa jego wydalanie z organizmu wraz z żółcią.

  • Zaleca się go przy kamicy żółciowej, zapaleniu wątroby i pęcherzyka żółciowego, uszkodzeniach wątroby spowodowanych przez toksyczne substancje, pomocniczo w miażdżycy.

Preparat ten poprawia również funkcjonowanie trzustki.

kwas ursodeoksycholowy

  • Jest naturalnym, hydrofilnym kwasem żółciowym, występującym w niewielkich ilościach w ludzkiej żółci, 7-beta epimerem kwasu chenodeoksycholowego.

  • zmniejsza transport cholesterolu do hepatocytów żółciowych, wydzielanie cholesterolu do żółci oraz jej objętość, zmniejsza też syntezę cholesterolu w wątrobie oraz jego wchłanianie jelitowe. Niekiedy obserwuje się znaczące zmniejszenie stężenia triglicerydów we krwi.

  • poprawia stan kliniczny i laboratoryjne parametry zastoju żółci (cholestazy) bez względu na jej etiologię. Zmniejsza powikłania i niewydolność wątroby w pierwotnej marskości wątroby, umożliwiając przeszczepienie wątroby.

  • Działanie ochronne na wątrobę polega na blokadzie receptorów kwasów żółciowych na błonie hepatocytów lub na stabilizacji tej błony na skutek bezpośredniego wchłonięcia kwasu.

  • skutkiem tej reakcji kwasu ursodeoksycholowego na błonę komórki jest hamowanie syntezy cholesterolu.

  • choleretyczne działanie kwasu w wypadku wzmożonego wydalania substancji toksycznych z wątroby w wyniku zwiększonego wydzielania żółci.

  • Kwas ursodeoksycholowy wchłania się w 90% po podaniu p.o. tmax wynosi 30–60 min.

  • Uczestniczy w krążeniu wątrobowo-jelitowym, po czym jest w wątrobie sprzęgany z glicyną lub tauryną i wydzielany do żółci;

  • po ok. 3 tyg. leczenia stężenie kwasu ursodeoksycholowego osiąga stan stacjonarny;

  • w tym okresie może stanowić ok. 70% kwasów żółciowych.

Wskazania

  • Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy nie przekraczającej 15 mm, przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, u pacjentów, u których pomimo obecności kamieni czynność pęcherzyka żółciowego jest zachowana.

  • Pierwotna żółciowa marskość wątroby w początkowym stadium choroby.

  • Zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane refluksem żółci.

Działania niepożądane

  • Często: jasne stolce, biegunka.

  • Bardzo rzadko: silny ból w prawym kwadrancie brzucha lub nasilenie objawów marskości u chorych z pierwotną marskością żółciową wątroby, zwapnienie kamieni żółciowych, pokrzywka.

  • W przypadku przedawkowania może wystąpić biegunka; zmniejszyć dawkę leku, a w razie utrzymywania się biegunki – lek odstawić; leczenie objawowe.

Preparaty: Ursofalk, Proursan

Hymekromon

  • Lek o działaniu rozkurczowym, wykazujący działanie żółciopędne i żółciotwórcze.

  • Powoduje zwiększenie wytwarzania żółci przez komórki wątrobowe i zmniejszenie napięcia komórek mięśni gładkich dróg żółciowych.

  • Działa prawie wybiórczo na pozawątrobowe drogi żółciowe i na zwieracz Oddiego.

  • Po podaniu p.o. łatwo się wchłania z przewodu pokarmowego. tmax – 2–3 h, t1/2 wynosi ok. 1 h.

  • Wydalany jest z moczem w postaci zmetabolizowanej.

Wskazania

  • Pomocniczo w objawowym leczeniu stanów skurczowych dróg żółciowych, dyskinez, zaburzeń dyspeptycznych.

  • Czynnościowe zaburzenia dróg żółciowych u pacjentów z niepowikłaną kamicą żółciową.

  • Stany po operacjach pęcherzyka i dróg żółciowych, brak łaknienia, nudności i zaparcia związane ze zmniejszonym wydzielaniem żółci.

Działania niepożądane

  • biegunka, uczucie pełności i ucisku w jamie brzusznej, reakcje nadwrażliwości.

Preparat: Cholestil

  • Drotaweryna jest pochodną papaweryny, lekiem o działaniu rozkurczającym mięśnie gładkie. Działa na wszystkie rodzaje mięśni gładkich w organizmie, niezależnie od tego, gdzie są one zlokalizowanie ani w jaki sposób są unerwione.

  • Wpływa na mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych przewodu pokarmowego, układu krążenia, układu moczowo-płciowego czy dróg żółciowych.

  • Drotaweryna ma silniejsze działanie od papaweryny, jej wchłanianie jest szybsze i pełniejsze. W mniejszym stopniu wiąże się z białkami surowicy krwi. Po podaniu nie obserwuje się pobudzenia oddychania, jakie następuje po pozajelitowym podaniu papaweryny.

  • Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu zwanego fosfodiesterazą IV. Powoduje to wzrost stężenia przekaźnika, tak zwanego c-AMP, co pociąga za sobą inaktywację kinazy lekkiego łańcucha miozyny. Następuje rozkurcz mięśnia.

    Wskazana : stany skurczowe mięśni gładkich związane z chorobami dróg żółciowych (kamicą dróg żółciowych, zapaleniem pęcherzyka żółciowego, zapaleniem okołopęcherzykowym, zapaleniem przewodów żółciowych,), stany skurczowe mięśni gładkich dróg moczowych (kamica nerkowa, kamica moczowodowa, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie pęcherza moczowego, bolesne parcie na mocz). jako lek pomocniczy w następujących dolegliwościach: stany skurczowe mięśni gładkich przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zapalenie żołądka, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy, stany skurczowe wpustu i odźwiernika żołądka, zespół jelita drażliwego, zaparcie na tle spastyczym i wzdęcie, zapalenie trzustki), bolesne miesiączkowanie, zagrażające poronienie, ból głowy pochodzenia naczyniowego.



Mebeweryna

Lek działający bezpośrednio i wybiórczo na błonę komórek mięśni gładkich, powodujący ich rozkurcz, złagodzenie dolegliwości bólowych i zmniejszenie zaburzeń czynnościowych jelit. Po zmetabolizowaniu w wątrobie wydalany jest z moczem.



Wskazania

Objawowe leczenie bólów brzucha wywołanych kurczem mięśni gładkich jelit oraz zaburzeń czynnościowych jelit w przebiegu zespołu jelita drażliwego.



Działania niepożądane

Reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, osutka). W przypadku przedawkowania leczenie objawowe; płukanie żołądka rozważyć tylko w przypadku masywnego zatrucia rozpoznanego w ciągu 1 h; postępowanie zmniejszające wchłanianie nie jest konieczne.



Trimebutyna

Agonista receptorów enkefalinowych w ścianie jelit. Działa pobudzająco na hipokinetyczne mięśnie jelit, a spazmolitycznie na hiperkinetyczne mięśnie jelit. Reguluje perystaltykę całego przewodu pokarmowego (napięcie dolnego zwieracza przełyku, proces opróżniania żołądka, perystaltykę jelita cienkiego i okrężnicy).



Wskazania

Leczenie objawowe zaburzeń motoryki i dolegliwości dyspeptycznych związanych z czynnościowymi zaburzeniami przewodu pokarmowego (m.in. zespół jelita drażliwego



Działania niepożądane

Często: nudności, wymioty, suchość błon śluzowych jamy ustnej, biegunka, niestrawność, bóle nadbrzusza, zaparcia, wzmożone pragnienie, zaburzenia smaku, zmęczenie, senność, zawroty i bóle głowy, apatia, uczucie zimna lub ciepła.



Wzdęcia:

dimetykon

simetykon

  • Simetykon jest mieszaniną związków krzemu.

  • Mechanizm działania simetykonu polega na obniżaniu napięcia powierzchniowego cienkiego filmu (warstwy) śluzowego w świetle jelit, poprzez zlepianie cząsteczek śluzu, co prowadzi do pękania powierzchni warstwy śluzowej i uwolnienia gazów. Gazy te są następnie wchłaniane przez ściany przewodu pokarmowego lub wydalane z niego za pomocą ruchów robaczkowych (tak samo jak pokarm).

    Wskazany : stany przebiegające z nadmiernym gromadzeniem gazów w przewodzie pokarmowym (wzdęcia, uczucie ucisku i pełności w nadbrzuszu, bębnica wywołana nieprawidłowym odżywianiem lub wchłanianiem i bębnica pooperacyjna, kolka niemowlęca). Ponadto w zatruciach środkami powierzchniowo czynnymi oraz w przygotowaniu do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego – diagnostyki ultrasonograficznej, endoskopowej i radiologicznej.



    Simetykon nie wchłania się z przewodu pokarmowego, jest wydalany w postaci niezmienionej.

: attachments -> article
article -> O g ł oszeni e o wyborze najkorzystniejszej oferty
article -> O g ł oszeni e o wyborze najkorzystniejszej oferty
article -> Wojewódzki szpital specjalistyczny w białej podlaskiej
article -> Numer lekcji Poniedziałek
article -> Postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego w oparciu o przepisy art. 701 Kodeksu cywilnego
article -> Numer lekcji Poniedziałek
article -> Dla kierunku Papiernictwo I Poligrafia rok akademicki 2014/2015, studia I st semestr I
article -> Unia europejska
article -> Informacja dot zasad realizacji zadań publicznych oraz sposobu ich rozliczania
article -> Zarządzenie Nr 51/2014 Dyrektora Powiatowego Szpitala im. Władysława Biegańskiego w Iławie z dnia 28. 05. 2014 r w sprawie zmiany Regulaminu Organizacyjnego Powiatowego Szpitala im. Władysława Biegańskiego w Iławie




©absta.pl 2019
wyślij wiadomość

    Strona główna